ပၢင်တိုၵ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းတင်း သိုၵ်းယၢင်းလႅင် တီႈလႅၼ်လိၼ်ယၢင်းလႅင် - ထႆးၼၼ်ႉ မၢၵ်ႇလူင် တူၵ်းတႅၵ်ႇထိုင် ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈမႄႈႁွင်ႈသွၼ် ၾင်ႇထႆး၊ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး လူင်းပိုၼ်ႉတီႈၵူတ်ႇထတ်း ၼႆ ၶၢဝ်ႇထႆး Khaosod English ဢွၵ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 11/03/2025 ၼႆႉၼင်ႇၼႆ။ ပၢင်တိုၵ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း သိုၵ်းယၢင်းလႅင်ၼႆႉ ယူႇတၢင်းမႄႈႁွင်ႈသွၼ်...

ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 4 ပီ တႄႇဢဝ်ႁူဝ်ပီ 2021 တေႃႇထိုင် ႁူဝ်ပီ 2025 ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႉၺွပ်းၼၢင်းယိင်း 5,952 ၵေႃႉၼႆ - လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ NUG ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းဝၼ်းၼၢင်းယိင်းလုမ်ႈၾႃႉ ဝၼ်းတီႈ 8 ၼႆႉၼင်ႇၼႆ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ တႃႇ...

သိုၵ်းၸုမ်းမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇဢွၼ်ႁူဝ်သိုၵ်းယိုတ်းဢမ်းၼၢတ်ႈမိူဝ်ႈ 3 ပီပၢႆပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ပႃးၵၼ်ၵႂႃႇယဵမ်ႈယိုၼ်းဝဵင်းလူင်မွတ်ႉသ်ၵူဝ်ႊ ၸိုင်ႈမိူင်း ရတ်ႉသျႃႊပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် လူၺ်ႈဝႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇၵႂၢမ်းၵၢဝ်ႇၸိူၼ်းၶွင်ၸွမ်ၸိုင်ႈရတ်ႉသျႃႊ ဝလႃႊၻိမီႊရ် ပူႊတိၼ်ႊ လႄႈလုၵ်ႉ ဢဝ်တီႈဝဵင်းလူင်ၼေႇပီႇတေႃႇၶွင်မၢၼ်ႈ လူၺ်ႈၶိူင်ႈဝိၼ်သူၼ်ႇတူဝ် မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 3 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉၼႆ ႁၢႆးငၢၼ်းလူၺ်ႈ သိုဝ်ႇၶွင်တၢင်းၵၢၼ် မၢၼ်ႈ Global New Light of Myanmar...

သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း တတ်းၶၢတ်ႇ လွင်ႈၸဝ်ႈတႃႇၼ ၵမ်ႉၸွႆႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းသေ တဵၵ်းၶၢၼ်း ႁႂ်ႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်းၼႂ်းလိူၼ်ၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။ ၼၢင်းယိင်း ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း မိူင်းယၢင်းလႅင် ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီး ၸဝ်ႈတႃႇၼ မႃးၵမ်ႉၸွႆႈလႄႈ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်း။ ၵိုတ်းဝႆႉ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၸိူဝ်းမီးလုၵ်ႈလၢင်း ဢၼ်တေလႆႈတွပ်ႇလိၵ်ႈၸၼ်ႉသိပ်းၵူၺ်း”- ဝႃႈၼႆ။ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈၼၼ်ႉ...

မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 07/03/2025 ၸုမ်းၾၢႆႇၸွႆႈထႅမ် ငူပ်ႉငီႉလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ (UNOCHA) ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၼၢင်းယိင်းလႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ထူပ်းၺႃးလွင်ႈ ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းလႄႈ မီးၽေးၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း ယၢမ်းလဵဝ် လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ်ဝႆႉတင်းၼမ် ဝႃႈၼႆ။ ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 4 ပီၼႆႉ ၼၢင်းယိင်းလႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႈ...

မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 07/03/2025 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် သိုၵ်းထႆးထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်း ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႅၼ်ႈၼႃ ၸွမ်းသၢပ်ႇ မႄႈၼမ်ႉသွင်ယၢင်း (သောင်းရင်းမြစ်) လႅၼ်လိၼ်ထႆး - မၢၼ်ႈၼႆ - သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇထႆး Khaosod ဢွၵ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။ ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း ၸႂ်ႉၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်း MiG-29 ပွႆႇမၢၵ်ႇ တိုၵ်းတေႃးၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းယဝ်ႉ ၾင်ႇမိူင်းထႆး လႆႈထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်း ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ။...

တႄႇႁၢင်လိူၼ်ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊမႃးၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းလေႃႇတိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ၶိုၼ်း ၼႂ်းၼႃႈတီႈတွင်းၶမ်း ၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် မႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်းလိူဝ်ၵဝ်ႇ ဝႃႈၼႆ။ မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 05/03/2025 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉၻရူၼ်ႊသေ ၵႂႃႇပွႆႇမၢၵ်ႈသႂ်ႇ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈဢုမ်းမတီး ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၾႆးမႆႈသူၼ်ဢွႆႈတင်း ႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်း မိူင်း လူႉၵွႆၵႂႃႇတင်းၼမ်...

ယၢမ်းလဵဝ် ၶွမ်ႊမတီႊ ဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၶွင်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ (NSPNC) လႄႈ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းလၢႆလၢႆၸုမ်း တေႁူမ်ႈၵၼ် ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇထတ်းသၢင်မူၼ်းမႄးၶိုၼ်း ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 တႃႇၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လူင်သၽႃ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်တေၵေႃႇတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃးမႂ်ႇၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။ ဢူးၵူဝ်ႇၵူဝ်ႇၵျီး ႁူဝ်ပဝ်ႈ ပႃႇတီႇၵူၼ်းမိူင်း (PP) လၢတ်ႈဝႆႉတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ CNI ဝႃႈ - “ႁဝ်းၶႃႈ...

ၼႂ်းလိူၼ် ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊ ၶၢဝ်းတၢင်းလိူၼ်လဵဝ်ၵူၺ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈပွႆႇမၢၵ်ႇတီႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်  ၵူၼ်းမိူင်းလူႉတၢႆ 13 ၵေႃႉ ၊ မၢတ်ႇၸဵပ်း 36 ၵေႃႉ   ။ ၵူၼ်းၸၢႆးပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ပၢင်တိုၵ်းတင်းဢုမ်ႇတီးၼႆႉတႄႉ ယဵၼ်ဝႆႉ 2-3 ဝၼ်းယဝ်ႉ ၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႆႉမႃးပွႆႇမၢၵ်ႇၼႃႇလႄႈ  ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႄႉဢမ်ႇႁတ်းမိူဝ်းတူၺ်းႁိူၼ်းၶိုၼ်း ၊ တင်းတွင်းၶမ်းၼႆႉ တႄႉ ပၢင်တိုၵ်းဢမ်ႇယဵၼ် ၊...

ၸုမ်းၾၢႆႇၵဵပ်းၶေႃႈမုလ်းလွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇလႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ (World Population Review) ႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉဝႃႈ မိူင်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်မိူင်းၵွတ်းၽၢၼ်သုတ်းထီႉ 3 တီႈၼႂ်းၵုၼ်ၶဵဝ်ဢေးသျႃး ထီႉ 2 ပဵၼ်မိူင်းဢႅပ်ႊၾ်ၵၢၼ်ႊၼိတ်ႉသ်တၢၼ်ႊထီႉ 1 သမ်ႉ ပဵၼ်မိူင်းၼီႊပေႃႊ။ ၸွမ်းၼင်ႇ ၽိုၼ်လိၵ်ႈႁၢႆးငၢၼ်းၼၼ်ႉသေ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ 4 ပီပၢႆမႃးၼႆႉ ယွၼ်ႉလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵုမ်းၵမ်ၼၼ်ႉ...

လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်း​​ၶေႃ ဢၼ်ႁူမ်ႈၸွမ်း ၸွမ်ႁၢၼ်ဢွင်ႇသၢၼ်း​​သေ ၵေႃႇသၢင်ႈၼႆႉ မီးမႃး 77 ပီ ယဝ်ႉ​​လႄႈ သိုၵ်းၵၢင်မိူင်းၼႆ​​ၵေႃႈ ​​တေႃႈသမ်ႉၶွပ်ႈတဵမ် 77 ပီယဝ်ႉ ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ပီ1948 လိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ လွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်း​​ၶေႃ ထိုင်လိူၼ်မၢတ်ႊၶျ် 28 ပႃႇတီႇၶွမ်ႇမိဝ်ႇ ၼိတ်ႉမိူင်းမၢၼ်ႈ တႄႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ​​သေ သုမ်သိုၵ်းၵၢင်မိူင်းမႃး။ ၸိူဝ်းၸၢဝ်း​​ၶိူဝ်း​​ၵေႃႈ ဢွၼ်မႅၵ်ႇၵွင်ႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉမႃးယူၼ်ႈယူၼ်ႈယၢၼ်ႈယၢၼ်ႈ ၸုမ်းမွၼ်း(MNDO)...

Subrahmanyam Jaishankar ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊလၢတ်ႈဝႃႈ ယွၼ်ႉပၼ်ႁႃ ပတိၵ်ႈၶၢတ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈလႄႈ ၶူင်းၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈသဵၼ်ႈတၢင်းဝႆး (IMTT) မိူင်းဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊ - မိူင်းထႆး - မိူင်းမၢၼ်ႈ လႆႈၵိုတ်းယင်ႉၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။ လွင်ႈၼႆႉ ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း လၢတ်ႈၵႂႃႇတီႈပၢင်ၵုမ် ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ဝဵင်းၵူႇဝႃႇႁႃႇတီႇ ၸႄႈ တွၼ်ႈဢႃႊတၼ်ႊ မိူင်းဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊ -...

ပီ 2024 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ လွင်ႈတတ်းၶၢတ်ႇ ဢိၼ်ႊထိူဝ်ႊၼႅတ်ႊ ၸိုင်ႈမိူင်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဢေးသျုး - ပၸိၾိၵ်ႊ ပဵၼ်ဢၼ်ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၼႂ်းၼၼ်ႉ မိူင်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ဢၼ်ႁၢႆႉႁႅင်းသုတ်းၼႆ ၸုမ်းသုၼ်ႇလႆႈတီႊ ၵျိတ်ႊတႄႊ (Access Now) ဢၼ်ငဝ်ႈလုမ်းပၵ်းတီႈဝဵင်းၼိဝ်ႊယွၵ်ႊ (New York City) ၼၼ်ႉ ႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉၼင်ႇၼႆ။ ပီၵၢႆၼႆႉ လွင်ႈတတ်းၶၢတ်ႇ...

ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းၼႆႉ မိူင်းလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းထတ်းသၢင်တိုၼ်းဢမ်ႇလႆႈ။ ၽႂ်ထတ်းသၢင် ၵေႃႈ ၺႃးလိုပ်ႈလမ်း တီႉၺွပ်းပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇၶွၵ်ႈ တိၵ်းတိၵ်း။ ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိင်ႈၶႅၼ်းတွၼ်း။ သူပ်းတႄႉဝႃႈ ၶႂ်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ မိူင်းတီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ဢၼ်မီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းပဵၼ်ထမ်းၼႆသေတႃႉ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းထတ်းသၢင် လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၶဝ်ၸိုင် မုၼ်ၸဝ်ႈ ၼၢင်းယိင်း လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ် တိုၼ်းဢမ်ႇဝူၼ်ႉ - တီႉၺွပ်းပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇၵႃႈဝႃႈၵႃႈပဵၼ်။ တီႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ဢၼ်တိတ်းၸပ်းလႅၼ်လိၼ်ထႆးၼၼ်ႉၵေႃႈ ၼႄးဝႃႈ...

ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၼုင်ႈသိူဝ်ႈၵၢပ်ႇလဵၵ်းလၵ်းမိူင်း 2008 သေၵဝ်းယႃႉမိူင်းယူႇၼႆႉ လေႃးၽ ဢမ်ႇ တိူၵ်ႈ လမ်ႇမၢၵ်ႈဢမ်ႇသုတ်းသေ ၶိုင်ၶၢမ်ႈလႅၼ်ႁူဝ်ႉလၵ်းမိူင်းယဝ်ႉ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၵွႆးပႆႇႁၢၼ်ႉၸႂ် မိူဝ်ႈ လဵဝ်ၼႆႉ ၽႅဝ်ထိုင်ၶၵ်ႉဢၼ်တေႁၵ်းႁိဝ်ႈပႅတ်ႈ လၵ်းမိူင်း 2008 ၼၼ်ႉ ပႃးယဝ်ႉ။ သွၼ်ႈပႃႈတႂ်ႈ လၵ်းမိူင်း 2008 သေ ပူၼ်ႉပႅၼ်လူလၢႆငႅၼ်းၶေႃး ၵူၼ်းမိူင်းယဝ်ႉ ပႆႇဢႃးလႃး ထိုင်မႃး...