ရူတ်ႉၵႃး တၢင်ႇႁႅင်းၵၢၼ် ၽႃႇသႂ်ႇသဝ်ၾႆး

လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ၼႂ်းဝူင်ႈတီႈၼိုင်ႈၼႆႉ ၸုမ်းသိုၵ်းၶၢင် (KIO/KIA) တီႉၺွပ်းလႆႈ ဝႂ်ငိုၼ်းၶႄႇပွမ် တီႈဝဵင်းမၢႆၵျႃႊယၢင် ၸႄႈမိူင်းၶၢင် တႃႇ 6 သႅၼ်ယႂၼ်ႊ (ၵိုင်ႇငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 2700 သႅၼ်ပျႃး)။ တီႉလႆႈမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 6/11/2025 တီႈၵူၼ်းၸုမ်းၼိုင်ႈ လုၵ်ႉတၢင်းဝဵင်းလိူဝ်ႇ (မၢၼ်းတလေး) တေႃႉၵႂႃႇတၢင်းလႅၼ်လိၼ် မိူင်းၶႄႇၼႆ ၼုမ်ႇၸၢႆးၶၢင် ၵေႃႉႁူႉၸွမ်းပိူင်ပဵၼ်ၼႆႉလၢတ်ႈ ၼႄၼင်ႇၼႆ။ “ငိုၼ်းဢၼ်ၶဝ်ဢဝ်မႃးၼၼ်ႉ မီးငိုၼ်းမၢၼ်ႈ...

ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး “တီႇတၢင်း (ตี่ตาง)” ဢၼ်ၸွႆႈထႅမ် တႃႇၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃလွင်ႈဝတ်းဝႂ်ၼႂ်းမိူင်းထႆး လႆႈႁဵတ်းလိၵ်ႈယိုၼ်ႈယွၼ်းၸူးၸုမ်းသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း တႃႇၸွႆႈၵႄႈလိတ်ႈလွင်ႈ “ၵူၼ်းၸိူဝ်းယိပ်းဝတ်းဝႂ်သႅၼ်း ၵူၼ်းဢမ်ႇမီးမိူင်း stateless persons ၼႂ်းမိူင်းထႆး ထုၵ်ႇႁၢမ်ႈသိုဝ်ႉ/ၵႄႈၶေႃႈမုလ်း မၢႆၾူၼ်း(သိမ်ႊၵၢတ်ႉ) မိူင်းထႆး”။ လိၵ်ႈၽိုၼ်ၼႆႉ ၸုမ်း“တီႇတၢင်း” လႆႈယိုၼ်ႈလိၵ်ႈ ထိုင်တီႈ ၶုၼ်ႊၵိတ်ႊတိၽွၼ်ႊ ပုၼ်ႊဢမ်ႊ ၸုမ်းသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းထႆး ၸဵမ်မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 28 လိူၼ်ဢွၵ်ႉထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ။...

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 9 လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း ၵႃးဢွၼ်ႇလမ်းၼိုင်ႈ ဢၼ်တၢင်ႇၵူၼ်းၵႂႃႇလႄႇပွႆးလိူၼ်သိပ်းသွင်မူၼ်း (ပွႆးႁူင်းၾႆးမိၼ်) တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီးသေပွၵ်ႈၶိုၼ်းဝဵင်း လိူဝ်ႇ (မၢၼ်းတလေး) ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ပိၼ်ႈတူၵ်းႁူၺ်ႈၵႂႃႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉ မီးၵူၼ်းလူႉတၢႆၵႂႃႇၸွမ်း 3 ၵေႃႉ ။ ၼႂ်းၵႃးလမ်းၼၼ်ႉ တၢင်ႇၵူၼ်းၵႂႃႇပွႆးမႃး 17 ၵေႃႉ ဢၢၼ်းပွၵ်ႈၶိုၼ်း တၢင်းဝဵင်းလိူဝ်ႇ (မၢၼ်းတလေး)...

မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းတီႈ 8/11/2025 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ မီးၵူၼ်းလၵ်ႉၶဝ်ႈႁိူၼ်းၼၢင်းယိင်းဢၼ်ယူႇဝႆႉၵေႃႉလဵဝ်တီႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ႁဵတ်းႁၢႆႉၶႃႈတၢႆထင်တီႈဝႆႉသေဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ငိုၼ်းၶမ်းၸဝ်ႈ ႁိူၼ်းၵႂႃႇ ။ ၵေႃႉၺႃးၶႃႈတၢႆၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ၼၢင်းမျႃႉဢွင်ႇ ဢႃႇယု 50 ပၢႆ ယူႇပွၵ်ႉ 7 ( ၂ မိုင်ကုန်း- 2 လၵ်း) ။ တီႈတူဝ်မၼ်းၼၢင်းမီးႁွႆးမၢတ်ႇၸဵပ်း လႄႈလိူတ်ႈဢွၵ်ႇဝႆႉလၢႆလၢႆတီႈၼႆၼုမ်ႇ ၸၢႆးၵေႃႉၵႂႃႇၸွႆႈဢဝ်တူဝ်တၢႆ မၼ်းၼၢင်းပႅတ်ႈၼၼ်ႉ...

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 7 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ပိုတ်ႇၼႄၶိူင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၢၼ်သိုၵ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈႁွင်ႈၵၢၼ်တပ်ႉၵၢင်ႁၢဝ် (တပ်ႉလူမ်း) တီႈဝဵင်းလူင်ၼေႇပျီႇတေႃႇ။ တၢမ်တူဝ် မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇၵေႃႉၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ ပၢင်ပွႆးပၢႆးၼႄၶူဝ်းၶွင်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၾၢႆႇႁွင်ႈၵၢၼ်တပ်ႉၵၢင်ႁၢဝ် (တပ်ႉလူမ်း) ၼၼ်ႉသေ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းၵႂႃႇဝႃႈ “ တင်ႈတႄႇပီ 2011 ထိုင် 2025 ၶၢဝ်းတၢင်း 15 ပီမႃးၼႆႉ လႆႈၽိူမ်ႉပၼ်...

ပျီႇတူႉၸိတ်ႉပဢူဝ်း (PNO) တဵၵ်းယွၼ်းၵဵပ်းငိုၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼႂ်းထုင်ႉၼွင်ႁၢႆးယႃႈ ၸႄႈဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၼိုင်ႈၵေႃႉလႂ် ၼိုင်ႈလိူၼ် 5 သႅၼ်ပျႃး။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးငိုၼ်းပၼ်လႆႈၼၼ်ႉ ၺႃးပျီႇတူႉၸိတ်ႉပဢူဝ်းႁွင်ႉၵႂႃႇၾိုၵ်းၵၢၼ်သိုၵ်းသေ သူင်ႇၵႂႃႇၼႃႈသိုၵ်း ၸွမ်းဢွင်ႈတီႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵမ်းသိုဝ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ တႄႇလိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉသ် ဝူင်ႈထီႉၼိုင်ႈမႃး ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ (8/11/2025)  ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸိူဝ်းယူႇတီႈဝၢၼ်ႈၽြႃးလွႆ၊ ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမႆႈ၊ ဝၢၼ်ႈလိၼ်ပူၵ်ႇတႅၵ်ႇ ၸိူဝ်းပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်းယဝ်ႉသေ...

ၸူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈၵုမ်းပၼ်ႇၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းၶိုၼ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄးၼႆႉ ၼႄးဝႃႈပဵၼ်ၵူၼ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႉၸွမ်းသိုၵ်းတဢၢင်း (TNLA)လႄႈ ၸုမ်းသိုၵ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇမၢၼ်ႈ (PDF) ၶဝ် ၼႆသေ ဢႅဝ်ႇႁႃတီႉၺွပ်းၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢဝ်ၵႂႃႇၵုမ်းၶင်ဝႆႉ ၊ ၶူဝ်းၶွင်ႁိူၼ်းယေးၵေႃႈ ၺႃးယိုတ်းပႃး။ တႄႇႁူဝ်လိူၼ်ဢွၵ်ႉထူဝ်ႊပိူဝ်ႊမႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈၵုမ်းၵမ်ၶိုၼ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄးတင်းသဵင်ႈသေ ၸတ်းၵၢၼ်ဝၢင်းၽႅၼ် ၸွမ်းသွၵ်ႈႁႃ တီႉၺွပ်းဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းဢၼ်ၶဝ်ထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈ ၵွင်ႉၵၢႆႇႁဵတ်းၵၢၼ်ပၼ် ၸုမ်းသိုၵ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၼႆဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆး ၵူၼ်းမိူင်း ၵေႃႉယူႇၼႂ်း...

ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ ၽွမ်ႉၵၼ်တွႆႇ ၽၢင်လဵၵ်း၊ ပုင်းလဵၵ်း လႄႈ တႅင်ႈလဵၵ်းသဵင်လင် ၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်းၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်တေၶဝ်ႈၵုမ်းဝဵင်း ၶိုၼ်း။ ဝၼ်းတီႈ 6/11/2025 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 8 မူင်း ၵူၼ်းၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ ၵူႈပွၵ်ႉယွမ်ႇ ၽွမ်ႉၵၼ်တွႆႇ ၽၢင်လဵၵ်း၊ ပုင်းလဵၵ်း။ ၽွမ်ႉၵၼ်ႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်းဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ “ ၵတိသႅတ်ႉၸႃႇ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ” ။...

ဝၼ်းတီႈ 7/11/2025 ဝၼ်းသုၵ်းယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 7 မူင်းပၢႆ ၽူႈတွႆႇမူၺ်းၼၢင်းယိင်း ၸၢဝ်းၵယၢၼ်း(ယၢင်းလႅင်) ပရေႃႊၼီႊၵႃႊ လႄႈ ၽူႈတွႆႇမူၺ်းၼၢင်းယိင်း ၸၢဝ်းၶႄႇ Li Min Grui တေထုပ်ႉၶႅင်ႇၵၼ် ဝႃႈၼႆ။ ၽူႈတွႆႇမူၺ်းသွင်ၵေႃႉၼႆႉ တေထုပ်ႉၶႅင်ႇၵၼ် တီႈႁူင်းလဵၼ်ႈႁႅင်း လုမ်ႊပၼီႊ (Lumpini) ဝဵင်းလူင်ၵုင်းထဵပ်ႈ မိူင်းထႆး၊ တေပဵၼ်ၼႂ်း ၶပ်ႉမၢႆပၢင်...

ၸဝ်ႈၸူႇရႃႇမၼိ မင်းရၢႆး ဢၼ်တၢင်းၼမ်ႁူႉၸၵ်းဝႃႈ ၸဝ်ႈၼုမ်ႇမင်းရၢႆး ဢႃယုၸဝ်ႈ 79 ပီ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၸုမ်း “တပ်ႉသိုၵ်းႁူမ်ႈပွင်း” SUA လႄႈ ပဵၼ်သၢႆသိုပ်ႇၸိူဝ်ႉငိူၼ်ႈၶိူဝ်း ၸဝ်ႈၾႃႉၵဵင်းတုင် ၸၢမ်ႇပူႈၼွၼ်းၽေး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 1 လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ပီ 2025 တီႈႁူင်းယႃ ဝဵင်းၵဵင်းႁၢႆး ၸိုင်ႈထႆး သေ လုၵ်ႈလၢင်းၵူၼ်းႁိူၼ်းၸဝ်ႈ...

တႄႇႁူဝ်လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉမႃး ၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်းၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ၊ ပွတ်းၸၢၼ်း လႄႈ ပွတ်းဢွၵ်ႇပတ်းပိုၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵႄးၼမ်ႉယႂ်ႇလၢႆလၢႆတီႈ ၼွင်းၶိုၼ်ႈ လုပ်ႇထူမ်ႈသႂ်ႇတူင်ႈၼႃး၊ သဵၼ်ႈတၢင်း ၸွမ်းၼႂ်းပွၵ်ႉၼႂ်းယွမ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ ယွၼ်ႉၾူၼ်တူၵ်းထပ်းၵၼ်ႁႅင်း ႁိုင်ၶၢဝ်းတၢင်းမွၵ်ႈ ၼိုင်ႈဝူင်ႈပၢႆၼႆႉသေ ၼမ်ႉၼွင်းလုပ်ႇထူမ်ႈ သူၼ်၊ လွၵ်းၼႃး လႄႈ သဵၼ်ႈတၢင်း ၶွင်ၵူၼ်းမိူင်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ...

တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းလႃး (NDAA) ယႃႉၶူဝ်းၶွင်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၶွင်ၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ဢၼ်ၶဝ်တီႉၺွပ်းလႆႈဝႆႉ တီႈဢၼ်မီးၵႃႈၶၼ်ၵိုင်ႇငိုၼ်း 1 လၢၼ်ႉယႂၼ်ႊ ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းလႃး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 4/11/2025 တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းလႃး NDAA ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႆႉဝႃႈ - ၸုမ်းပလိၵ်ႈၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ (4) ဢဝ်ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈလူင် ဢိတ်ႇ ၶိူင်ႈၶူဝ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶွင်ၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉယဝ်ႉ ၽဝ်ပႅတ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းႁၢင်လိူၼ်ဢွၵ်ႉထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ ဝႃႈၼႆ...

ၽူႈလဵၼ်ႈမၢၵ်ႇၼင်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် ၼႂ်းၸုမ်းဢိၼ်ႊၵလႅၼ်ႊၵေႃႉၵဝ်ႇ တေႊဝိတ်ႊ ပႅၵ်ႊၶမ်ႊ (David Beckham) လႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူး သႃႊ (Sir) ဝႃႈၼႆ။ သူးၼႆႉ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမိူင်းပရိတ်ႊထဵင်ႊ ယုၵ်ႉယွင်ႈတွၼ်ႈပၼ်မၼ်းၸၢႆး ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 4 လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ဝၼ်းဢၢင်းၵၢၼ်း တီႈႁေႃ ပႃႊၵိၼ်ႊႁႅမ်ႊ မိူင်းပရိတ်ႊထဵင်ႊ။ တီႈပၢင်ႁပ်ႉသူးၼၼ်ႉ တေႊဝိတ်ႊ ပႅၵ်ႊၶမ်ႊ လႄႈ မေးၼၢင်းမၼ်း...

ဝၼ်းတီႈ 4/11/2025 သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇမိူင်းၶႄႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ လုမ်းတြႃးဝဵင်း သျႅၼ်ႊၵျႅၼ်ႊ ၸႄႈမိူင်းၵႂၼ်ႊတူင်ႊ မိူင်းၶႄႇ တႅပ်းတတ်းပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇတၢႆလႄႈတၢမ်ႇၶွၵ်ႈ ၸုမ်း ပၢႆသဝ်ၶျိူင် ႁူဝ်ပဝ်ႇၵဝ်ႇ ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ၵဝ်ႈၵၢင်ႉ လႄႈလုၵ်ႈၼွင်ႉမၼ်း ဝႃႈၼႆ။ ပၢႆသဝ်ၶျိူင် Bai Suo cheng၊ ပၢႆယိင်သၢင်ႊ Bai Yingcang၊...