ၼႂ်းၵၢင်လိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ်ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉၶိူင်ႈၵွင်ႈလူင်၊ ႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်း ပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇ ၸွမ်းဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ၊ ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းမီးၵူၼ်းမိူင်းယူႇသဝ်းလႄႈ ၸိူဝ်းၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်၊ ၵျွၵ်ႉမႄး ဢၼ်ပၢႆႈၽေးသိုၵ်းမႃးသွၼ်ႈယူႇဝႆႉ ၼႂ်းထုင်ႉၼွင်ပိင် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တိူဝ်ႉၺႃးၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇ ထိုင်တီႈလႆႈလူႉတၢႆမၢတ်ႇၸဵပ်းၵႂႃႇ ဢမ်ႇယွမ်း 60 ၵေႃႉ။ ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းထုင်ႉၼွင်ပိင်လႄႈ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈဢွၵ်ႇၼႂ်းထုင်ႉ ၼွင်ပိင်ၵႂႃႇၵူႈၾၢႆႇၵူႈတၢင်း။ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ပၢႆႈၵႂႃႇတၢင်း...

ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် ၵမ်ႈၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းယေးသေ ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇဝႆႉ လွင်ႈတီႈယူႇတၼ်းသဝ်း မိူဝ်ႈၽွင်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းတင်း သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ၼၼ်ႉ ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း ၺႃးမၢၵ်ႇလူင်တူၵ်းသႂ်ႇလူႉၵွႆလႄႈ ၺႃးၾႆးၽဝ်ပႅတ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ တင်းၼမ်။ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ - “လႅဝ်ၼမ်ၼႃႇၶႃႈ ႁိူၼ်းယေးတႄႉ ဢၼ်ၵိုတ်းဝႆႉႁိူၼ်းပဵၼ်လင်တႄႉ...

ၸဝ်ႈႁိူဝ်းလႄႈ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၼႂ်းၼွင်ႁၢႆးယႃႈ ၽိတ်းမေႃးၵၼ်ယွၼ်ႉႁေႃႈႁိူဝ်းဝႆး ၼမ်ႉၽၢင်ႇၽိူပ်ႈၶဝ်ႈႁိူၼ်း၊ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းပိုတ်းၸဝ်ႈႁိူဝ်း သမ်ႉၵႂႃႇတိူဝ်ႉၺႃးလုင်းထဝ်ႈၽၢႆးႁိူဝ်းမႃးႁိမ်းၼၼ်ႉ တိူဝ်ႉၺႃးႁူၺ်ႇတႃလၼ် ဢွၵ်ႇလူႉသုမ်းၶွၼ်ၼိုင်ႈ။ မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 21/8/2025 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 11 မူင်း ထဝ်ႈၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ လႄႈလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း လုၵ်ႉတီႈ ႁိူၼ်းၽၢႆးႁိူဝ်းဢွၼ်ႇမႃးလမ်းၼိုင်ႈဢၢၼ်းတေၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၵိၼ်ၸၢင်ႈထူမ်လိၼ်ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ။ ၽွင်းႁွတ်ႈထိုင်တီႈဝၢၼ်ႈႁၢႆးၶမ်းဢူးၼၼ်ႉ ယူႇယူႇမၢၵ်ႇၵၢင်ႇၵွၼ်မႃးၸပ်းသႂ်ႇတႃ ထဝ်ႈၸၢႆးၵႅၼ်ႇတႃ လူႉၵွႆၶွၼ်ၼိုင်ႈ ယၢမ်းလဵဝ်လႆႈယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉတီႈႁူင်းယႃလူင်ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း။ ၼၢင်းယိင်းၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းပရႁိတၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“...

တႄႇဢဝ် မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းတီႈ 22/08/2025 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ဝႆႉ 7 ၸုမ်းလႄႈ ၶွမ်ႊမတီႊ ဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၶွင်ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ NSPNC ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် လွင်ႈတႃႇႁူမ်ႈၵၼ် ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ NCA တဵမ် 10 ပီ တီႈဝဵင်းလူင်ၼေႇပျီႇတေႃႇ။ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်သိုၵ်း...

ၵူၼ်းႁဝ်းၵိူတ်ႇမႃးလူၺ်ႈၵေႃႉဢူႈၵေႃႉမႄႈ မၢင်ၵေႃႉၵေႃႈ ၸႂ်လမ်ငၢႆႈ ၸႂ်ပိတ်းၸႂ်ပွတ်း၊ ႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢၼ်လႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇၸႂ်ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်သေပွၵ်ႈ၊ ၵမ်ႉၸႂ်လမ်ႁင်းပိူၼ်ႈ ၵမ်ႉၸႂ်လမ်ႁင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တႄႇၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ။ မၢင်ၵေႃႉၵေႃႈ သမ်ႉပိၼ်ႈၽူၼ်ၵၼ်တင်းလွင်ႈၼႆႉ - ယုမ်ႉၼႃႈၵီႈတႃဝၢၼ် ဢမ်ႇပေႃးမေႃဝႆႉၸႂ်သုၵ်ႉသၵ်ႉ တူဝ်ၵဝ်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်လမ်ပိူၼ်ႈ ပိူၼ်ႈၵေႃႈဢမ်ႇပေႃးသူႈၸႂ်လမ်သႂ်ႇ။  ပိူၼ်ႈၵေႃႈႁၼ်လီ ၵမ်ႉထႅမ်တႃႇသေႇ။ လွင်ႈၼႆႉ ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶဝ်တႄႉ ႁူႉႁၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉဝႃႈ ပဵၼ်ယွၼ်ႉ IQ...

ပေႃးထိုင်မႃး လိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ် - လိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊၼႆ ၵူၼ်းမိူင်းပွတ်းထုင်ႉ ဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ မိူင်းပၼ်ႇ ဢွၼ်ၵၼ်ၶၢႆၽၵ်းမီႇႁေႃ လႆႈငိုၼ်းပဵၼ်ၵွၼ်ႈသေတႃႉ ပီၼႆႉတႄႉ ၶၼ်ၽၵ်းမီႇတူၵ်းႁႅင်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸဝ်ႈသူၼ်ၶဝ် မီးလွင်ႈလူႉသုမ်းထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၼမ်။ ၸဝ်ႈသူၼ်ၽၵ်းမီႇ ဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ - “ပေႃးမိူၼ်ၼင်ႇ ပီၼႆႉတႄႉ ၵူၼ်းသိုဝ်ႉ မၼ်းၵေႃႈသုမ်း ၵူၼ်းၽုၵ်ႇမၼ်းၵေႃႈသုမ်း။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၶၼ်ၶၢႆမၼ်း ၽၵ်းမီႇႁေႃ...

ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၵျွၵ်ႉမႄး ပၢႆႈႁွတ်ႈထိုင်ဝႆႉ တီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ႁူဝ်ၵူၼ်းမွၵ်ႈ 500 ၵေႃႉ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇဝႆႉ လွင်ႈၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်လႄႈ လွင်ႈယူႇသဝ်း - ၽူႈၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈလၢတ်ႈ။ “ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းႁဝ်းၶႃႈ မွၵ်ႈ 500 ၵေႃႉၼႆႉ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇဝႆႉ လွင်ႈတီႈယူႇသဝ်း၊ လွင်ႈၵိၼ်ယႅမ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉဢေႃႈ။ တေႃႈလဵဝ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးႁဝ်းၶႃႈ ယူႇဝႆႉၸွမ်းႁိူၼ်းယေးပီႈၼွင်ႉ...

ၼႂ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းမီးၵူၼ်းလူႉတၢႆၼမ် ယွၼ်ႉပၼ်ႁႃပတိၵ်ႈၶၢတ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇတူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉၼၼ်ႉ မိူင်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ဝႆႉမၢႆ 4 ၼႆ - ၸုမ်းၾၢႆႇၵဵပ်းၶေႃႈမုလ်း လွင်ႈမၢႆတွင်း ဢွင်ႈတီႈမီးပၼ်ႁႃပတိၵ်ႈၶၢတ်ႈ The Armed Conflict Location & Event Data Project (ACLED) ႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉၼင်ႇၼႆ။ ACLED လၢတ်ႈဝႃႈ -...

တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊ ယိုၼ်ယၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ လႆႈၸၢမ်းယိုဝ်းမၢၵ်ႇၼူၾႆး သႅၼ်းၵၢင် (တာလတ်ပစ်ဒုံးကျည်) ဢၼ်သႂ်ႇၶိူင်ႈမၢၵ်ႇၼိဝ်ႊၶလီႊယိူဝ်ႊလႆႈ တီႈၸိၵ်းမၼ်း ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။ ဝၼ်းတီႈ 20/08/2025 ၼႆႉ တပ်ႉသိုၵ်း မိူင်းဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊ ၸၢမ်းယိုဝ်းမၢၵ်ႇၼူၾႆး သႅၼ်း Angi -5  တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈဢေႃးရိသ မိူင်းဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊ ပွတ်းဢွၵ်ႇ၊ ပဵၼ်ဢၼ် ဢွင်ႇမၢၼ်လႄႈ လီ ပဵင်းပေႃးႁၢၼ်ႉၸႂ်...

ၼႂ်းမိူင်းၶူင်းၵၢင်လူင်ၼႆႉ ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်လူႉသုမ်းၵႂႃႇသေ ဢမ်ႇၸၢင်ႈလႆႈမႃးၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ပႃး “ၶဵဝ်ႈ”ႁဝ်း ၶႃႈ ၶႃႈဢေႃႈ။ ၶဵဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၶူဝ်းတွၼ်ႈၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇလူင် ဢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းလႆႈမႃးတီႈ သၽႃႇဝ၊ ပိူဝ်ႈတႃႇတေၸႂ်ႉတိုဝ်း ၵဵဝ်ႉတၢင်းၵိၼ်တၢင်းယမ်ႉ၊ တႃႇတေလၢတ်ႈၵႂၢမ်း ႁႂ်ႈသဵင်ပီႇၸႅင်ႈလႅင်းလီလႄႈ တႃႇတေယုမ်ႉၶူဝ်လႆႈႁႂ်ႈပေႃးႁၢင်ႈလီ။ ၶူဝ်ႈတွၼ်ႈၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇလူင် ဢၼ်လႆႈမႃးတီႈသၽႃႇဝၼႆႉ သင်ဢမ်ႇတူၺ်းထိုင်လုမ်းလႃးဝႆႉလီလီၸိုင် ဝၢႆး လိုၼ်းမႃး တေၸၢင်ႈပဵၼ် ၶဵဝ်ႈၸဵပ်း၊ ႁိူၵ်ႇၵႂ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ...

ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉဢွၵ်ႇမႃး ၵူတ်ႇထတ်းဝတ်းဝႂ်လၢႆႊသိၼ်ႊ ရူတ်ႉၵႃးထႅင်ႈ တီႈဝဵင်းပၢင်လွင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇမႃးယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ တႃႇႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉဝႃႈၼႆ ။ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 18/8/2025 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းဝတ်းဝႂ် တီႈၼႂ်းၵၢင်ဝဵင်းပၢင်လွင်း တီႉၺွပ်း ၵႃးဢမ်ႇမီးဝတ်းဝႂ် 5 လမ်း ၊ ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ ၸင်ႇႁႂ်ႈၸဝ်ႈမၼ်းဢဝ်ငိုၼ်းမႃးထုတ်ႇ  ယဝ်ႉၸင်ႇပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်း ဝႃႈၼႆ...

 ၵူၼ်းၵႃႉၽၵ်းၶဵဝ်ၵေႃႉၼိုင်ႈ တီႈဝဵင်းမိူင်းယႆ ၺႃးၸူၼ်ၶူဝ်းၶွင်လႄႈငိုၼ်းၶမ်းသေၶႃႈႁႅမ်တၢႆၼႂ်းသူၼ်ဢွႆႈ ၽွင်းမၼ်းၼၢင်းၵႂႃႇၶၢႆၽၵ်းၶဵဝ် ။ မၼ်းၼၢင်းပဵၼ်Tom Boy (တူဝ်ယိင်းၸႂ်ၸၢႆး) ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ဢေးတႆး (ႁိုဝ်) ဢွၼ်ႇၶိူဝ်း ဢႃယု 24 ပီ ယူႇပွၵ်ႉ 1 ဝဵင်းမိူင်းယႆ။  ဝၼ်းတီႈ 17 /8/2025 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 6 မူင်း  ဢေးတႆး(ဢွၼ်ႇၶိူဝ်း)ၼႆႉ...

ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၺၢၼ်ႇပွမ် AI (Artificial Intelligence – AI) ၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃး။ AI ၼႆႉ ပဵၼ်လွၵ်းလၢႆးပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ဢၼ်လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းႁႅင်းၼမ်ႉ ၼမ်တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ။ တႃႇ AI တေႁဵတ်း ၵၢၼ်လႆႈၼၼ်ႉ လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းႁႅင်းၾႆးၾႃႉ တင်းၼမ်လႄႈ တႃႇတေႁဵတ်း ႁႂ်ႈၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈမၼ်းၵတ်းဝႆႉယူႇ တႃႇသေႇၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼမ်ႉ...

သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း ၸႂ်ႉႁိူဝ်းမိၼ် Y-12 ပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇၼႂ်းဢိူင်ႇၼွင်ပိင် ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး တိူဝ်ႉၺႃးႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်းမိူင်းထုၵ်ႇၾႆးမႆႈ လူႉၵွႆၼမ်။ ဝၼ်းတီႈ 20/08/2025 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉႁိူဝ်းမိၼ် ပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇတီႈႁိမ်းၵၢတ်ႇ ပွၵ်ႉ (1) ၾၢႆႇလင်ပႃႇလီႇ၊ ပွၵ်ႉ...

မိူင်းၶႄႇတင်း မိူင်းဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊ တူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ် တႃႇတေတႄႇလႅၼ်ႈၶိုၼ်း ၶၢဝ်းတၢင်းသၢႆၵၢၼ်မိၼ် ၵႂႃႇမႃးၵမ်းသိုဝ်ႈ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်သွင်ၸိုင်ႈမိူင်း ဝၢႆးသေၵိုတ်းလိုဝ်ႈဝႆႉ ႁိုင် ၶၢဝ်းတၢင်း 5 ပီ တႃႇႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ယုၵ်ႉမုၼ်းၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႄႈ ၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်းလၢင်း ဝႃႈၼႆ။ မိူင်းၶႄႇတင်း မိူင်းဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်မီးႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၼႂ်းၵုၼ်ဢေးသျႃး၊ ၵူၺ်းၵႃႈ သွင်မိူင်းၼႆႉ မီးလွင်ႈၶဵင်ႈၶႅင် လွင်ႈၶေႉၶဵင်ႇၵၼ်ဝႆႉႁၢဝ်ႈႁႅင်း။ မိူဝ်ႈပီ...