ၶွမ်ႊပၼီႊၶုတ်းၶမ်းထုင်ႉၼႃးႁႆးလူင် ဢိူင်ႇမိူင်းလဵၼ်း တႃႈၶီႈလဵၵ်း ယင်းပႆႇၵိုတ်းယင်ႉၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်း ႁိုင်ၼၢၼ်းမႃး 10 ပီယၢဝ်း 20 ပီၸမ်၊ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 4-5 ပီမႃးၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင် ထူပ်းၽေးၼမ်ႉလုပ်ႇထူမ်ႈယွၼ်ႉၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်းၼႆႉမႃး ႁၢဝ်ႈႁႅင်းၶႂ်ႈဝႃႈၵူႈပီ၊ မၢင်ပီ ၼမ်ႉလုပ်ႇထူမ်ႈထိုင် 2-3 ပွၵ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီး။ တင်ႈတႄႇပီ 2004 မႃး ၶွမ်ႊပၼီႊလၢႆလၢႆဢၼ်မႃးၶုတ်းၶမ်း တီႈႁူဝ်ၼမ်ႉၶမ်း...

ထွႆႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ “ၵွမ်ႇမိဝ်ႇၼိတ်ႉ” ၼႆႉႁၢႆလၢႆၵႂႃႇ 30 ပီပၢႆ တင်ႈတႄႇ  1989 တၢင်း ပီႈၼွင်ႉၵူဝ်းၵၢင်ႉ ဝႃႉ တႆးၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ်ၽိုၼ်ႉဝၢႆႇပႃႇတီႇၵွမ်ႇမိဝ်ႇၼိတ်ႉမၢၼ်ႈ (CPB) ၼႂ်း ပီၼၼ်ႉ။ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၵေႃႈ မွၵ်ႇၼႃႈၵွမ်ႇမိဝ်ႉၼိတ်ႉၼႆႉသဝ်ႈမွင် ၵႂႃႇၼႂ်းပီ 1991 မိူဝ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သူဝ်ႇဝိယႅတ်ႉ (USSR) လႆႈတႅၵ်ႇယၢႆႈၵႂႃႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈၼႂ်းပီ 2022 ၼႆႉထွႆႈၵႂၢမ်းၼႆႉၶိုၼ်းၽုတ်းဢွၵ်ႇမႃး။ ၵဝ်ပဵၼ်ၵွမ်ႇမိဝ်ႇၼိတ်ႉ...

ယၵ်ႉပိုၼ်းပိုၼ်ႉလင် ၾၼ်ႁၢႆႉၸႃႉ ၽွင်းပၢၼ်ၵျပၼ်ႊၼႂ်းၵႃႈၸိူဝ်းမႃးႁဵတ်းၶုၼ်ၼိူဝ်တႆးၼႆႉ ဢၼ်ထုၵ်ႇၵႆႉၶႆႈၼႄၵၼ် မီးမၢၼ်ႈတင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ။ ပေႃးလၢတ်ႈၶိူဝ်း ၶုၼ်ႁၢႆႉၼႆ ပဵၼ်မၢၼ်ႈ ပေႃးလၢတ်ႈၶိူဝ်းၶုၼ်လီၼႆ ပဵၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈ။ ၵျပၼ်ႊၼႆႉတႄႉ ဢၼ်မႃး ႁဵတ်းၶုၼ် ၼိူဝ်တႆးၼိူဝ်မၢၼ်ႈ 3 ပီၵူၺ်း။ ၸိူဝ်းၶိုတ်းပၢၼ်ၵျပၼ်ႊတႄႉၵူၼ်းၵႄႇဢႃယု မွၵ်ႈ 70 ပီ ၶဝ်ၵူၺ်း။ ယင်းတေ ဢမ်ႇပေႃး တွင်းလီၵၼ်။ၵွပ်ႈဝႃႈ...

ယၵ်ႉပိုၼ်းပိုၼ်ႉလင် ၾၼ်ႁၢႆႉၸႃႉ ၽွင်းပၢၼ်ဢင်းၵိတ်း (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ) ပဵၼ်သိုၵ်းၵၼ်တင်းႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈ 3 ပွၵ်ႈ။ မိူဝ်ႈ 1824 -26 ဢင်းၵိတ်း ယိုတ်း လႆႈမိူင်းတၼၢဝ်းသီ လႄႈ ရၶႅင်ႇ။ 1852 ယိုတ်းလႆႈမိူင်းမၢၼ်ႈပွတ်းတႂ်ႈ (ၼႃႈလိၼ်ယၢင်း/မွၼ်း)။ 1885 ယိုတ်းလႆႈ မိူင်းမၢၼ်ႈပွတ်းၼိူဝ်သေ ပူတ်းထွၼ် လွၵ်း ပိူင်ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းပႅတ်း။ ဢဝ်မိူင်းမၢၼ်ႈပတ်းပိုၼ်ႉတူၵ်းယူႇတႂ်ႈမိုဝ်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ...

ၶိူဝ်းၵူၼ်းၶိူဝ်းဢၼ်မီးၸၼ်ႉၶိူဝ်းၼိုင်ႈၼၼ်ႉ လိူဝ်သေပိုၼ်ႉတီႈၼႃႈလိၼ် ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈယဝ်ႉလိၵ်ႈလၢႆးၵူၼ်း ၶိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈပဵၼ်ၵၢၼ်လမ်ႇလွင်ႈၶိုၵ်ႉတွၼ်းတႃႇၵူၼ်းၶိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈလိၵ်ႈလၢႆးပဵၼ်ၶိူင်ႈမၢႆတႅၼ်း ၵၢၼ် လၢတ်ႈၸႃ ဢိၵ်ႇတင်းယင်းပဵၼ်လၵ်းထၢၼ် ၵၢၼ်တႅမ်ႈမၢႆတွင်းလႄႈယိပ်းမၼ်ႈတိုဝ်းၵမ်ႁၼ်ၼမ်ႉႁၼ်တူဝ် လႆႈလီ လိူဝ်ၵၢၼ်လၢတ်ႈၵၢၼ်ၸႃ ပေႃးပူၼ်ႉသူပ်းပူၼ်ႉပၢၵ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈႁၢႆလၢႆပႅတ်ႈၸွမ်းလူမ်းၵႂႃႇ ၵွပ်ႈဢမ်ႇမီး တီႈယိပ်းတီႈၵမ်။ ယွၼ်ႉၼၼ်ႉ ၵၢၼ်လၢတ်ႈၸႃ ဢၼ်ဢမ်ႇသူင်ႇယိုၼ်ႈၸူးထိုင်ႁူၵေႃႉယူႇႁၢင်ႇၵႆလႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸင်ႇလႆႈဢဝ်လိၵ်ႈ တႅမ်ႈပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းသူင်ႇထိုင်ၵၼ်။ ဢမ်ႇဝႃႈ ၵၢၼ်ၵႃႉၵၢၼ်ၶၢႆ ပိုၼ်း ၵႂၢမ်းလပ်ႉ မိူဝ်ႈယူႇတေႃႇၼႃႈၵူၼ်းၼမ်...

ၶူၼ်ႉၶႆႈၶိုၼ်း ပိုၼ်းတပ်ႉသိုၵ်းပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 30 လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ 2009 ၼၼ်ႉ လႆႈမီးတိုဝ်ႉတၢင်းၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢင်ၶူပ်းၶွပ်ႈ 20 ပီ ဝၼ်းၵိုတ်းသိုၵ်းၶွင် တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းလႃး  (NDAA ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 4) လႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်ႁႃႁၼ်လႆႈယၢပ်ႇ ၼႂ်းသၢႆတႃ ၵူၼ်းတင်းၼမ်။ ႁူမ်ႈဝႃႈၵႆႉလႆႈယိၼ်းၸိုဝ်ႈသဵင် တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းလႃး ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 4 (NDAA)...

တင်ႈတႄႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼေႇဝိၼ်းယိုတ်း(ဢမ်းၼၢၸ်ႈ)ဢႃႇၼႃႇ  ယိုတ်းဢဝ်ပႃးၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းမိူင်းမႃးပဵၼ်ၶွင်လူင်ပွင် ၸိုင်ႈ ၸၢတ်ႈ ပၢၼ်ၽႃဝၵူၼ်းမိူင်းလႅၵ်ႈလၢႆႈ လွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈႁဵတ်းႁႃၵိၼ်ၵပ်ႉၵိၼ်း ထုၵ်ႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်း ၼေႇဝိၼ်း ယိပ်းၵုမ်း ႁႅတ်ႉႁၢမ်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈတေၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၵၢၼ်မိူင်း ၸၢင်ႈပဵၼ်ၽိုၼ်းပဵၼ်ၾႆး ၵၢၼ်ၵေႃႇပဵၼ်မူႇပဵၼ်ၵေႃၸၢင်ႈပဵၼ် ၵၢၼ်ၶွၼ်ႈတုမ်ႁွမ်ႁႅင်းၵူၼ်း တေႃႇသူႈ ႁိုဝ် ၵၢၼ်သၢၼ်ၶတ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်း ။ သိုပ်ႇသေၼၼ်ႉၵေႃႈ ပိၼ်ႇပႆႇပုတ်ႈၵၼ်ယိပ်းၵုမ်း ပဵၼ်သိုၵ်းၸုမ်းၵဝ်ႇၸုမ်းလဵဝ်ၵွႆး သိုပ်ႇဢမ်းၼၢၸ်ႈၽွင်းငမ်း ၵမ်ၸိူၵ်ႈၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈလွင်ႈ ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵၢၼ်ငိုၼ်းၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး...

လွင်ႈလဵၵ်ႉယႂ်ႇတင်းသဵင်ႈတင်းလူင်ၵၢၼ်ၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်လႄႈႁဵတ်းလႆႈပဵၼ်လႆႈၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ်မႃးလူၺ်ႈဢမ်းၼၢၸ်ႈ (ဢႃႇၼႃႇ) ဢၼ်သၢင်ႈၶိုၼ်ႈလူၺ်ႈၼမ်ႉမိုဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁိုဝ် လႆႈမႃးတီႈ  ၼႂ်းမူႇ ၼႂ်းၸုမ်း ၊ ဢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်း  ၽႄၵၼ်ယိပ်းၵုမ်း မွပ်ႈၼႃႈၵၢၼ် တႃငၢၼ်း (ၸုမ်းလႂ်ၸုမ်းၼိုင်ႈ ႁိုဝ် ၼႂ်းႁွင်ႈၵၢၼ် ၾၢႆႇတၢင်း ၵၢၼ်ႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်း) လႂ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ႁူမ်ႈဝႃႈလႆႈႁပ်ႉၼႃႈတီႈတၼ်းႁဵင်းပဵၼ်ၶုၼ်ႁၢပ်ႇၵၢၼ်သေတႃႉ ပေႃးဢမ်ႇမီးဢမ်းၼၢၸ်ႈၵေႃႈ ႁဵတ်းသင်ဢမ်ႇလႆႈ ၵွပ်ႈၼၼ် မိူဝ်ႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၼႃႈၵၢၼ်ၵေႃႈတၵ်းမီးဢမ်းၼၢၸ်ႈ...

လိူၼ်မေႊ 21 ဝၼ်း 1958 ၶၢဝ်းၵၢင်ၼႂ်ယၢမ်း 7 မူင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇမိူင်းဝၼ်း(မိူင်းၶႄႇ) ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ၸဝ်ႈၼွႆႉ သေႃးယၼ်ႇတ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢွၼ်ႁူဝ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇ 30 ၵေႃႉ (ပႃးမၼ်းၸဝ်ႈ= 31 ၵေႃႉ)  ၵိၼ်ၼမ်ႉသၸ်ႉၸႃႇ ၵၼ်၊ ႁူမ်ႈၵေႃႇတင်ႈ တပ်ႉသိုၵ်း ၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ်...

ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၵမ်ႈၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ် ဢၼ်လုၵ်ႈၽႂ် လၢင်းမၼ်း ဢမ်ႇလႆႈ ၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း ၵူဝ်မိူဝ်းၼႃႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လပ်းသိင်ႇ ၵၢတ်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်း ၵႂႃႇၶၢဝ်းယၢဝ်း မိူဝ်းၼႃႈ။ တႄႇဢဝ် ပီ 2020 မႃး ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ ၽႄႈလၢမ်းလႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ လႆႈပိၵ်ႉဢိုတ်း။ ႁူဝ်ပီ 2021 လိူၼ်...

ပၼ်ႁႃပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ် သိုၵ်းတႆးၼင်ႇၵၼ်ပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇယင်းပႆႇယဝ်ႉပႆႇတူဝ်ႈ၊ ၶၢဝ်းတၢင်း 3 လိူၼ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၼပ်ႉႁဵင်ယင်းပႆႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းယေး၊ ႁူဝ်လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ ၼႆႉသမ်ႉ   ပၢင်တိုၵ်းလၢမ်းလူင်းထိုင်ၸႄႈဝဵင်းၵေးသီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။ ၵူၼ်းမိူင်း ႁိမ်းၸမ် 300 လႆႈပၢႆႈယၢၼ်ႁိူၼ်းယေးတီႈယူႇ။ ယွၼ်ႉသင်လႄႈပၢင်တိုၵ်းပဵၼ်ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵေးသီးၼႆၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈႁၢၼ်ၶမ်းၸၢမ်ႇ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆးတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။ “ဢေႃႈၶႃႈ ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းလွႆႁူၼ်းၼၼ်ႉမၼ်းမီးတပ်ႉ RCSS ႁဝ်း။ တပ်ႉႁဝ်းတူင်ႉၼိုင်ဝႆႉ...

မႃႇၶပူးၸႃး (မႃႇၶပုၼ်းၼမီးပူးၸႃး) - လူႇတၢၼ်းဝႆႈဝၢၼ်းပူႇၸေႃႇမူးၸႃးပုတ်ႉထ ထမ်ႇမ သင်ႇၶ မိူဝ်ႈၼႂ်းဝၼ်းလိူၼ်မႃႇ ၶၼၵ်ႉၶတ်ႈၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ - ဝၼ်းမႃႇၶပူးၸႃး။ မႃႇၶပုၼ်းၼမီးပူးၸႃး (ပူးၸႃး - မူးၸႃး - ဝူးၸႃး မိူၼ်ၵၼ်)။ ဝၼ်းၼႆႉ သမမ်ႉမႃးမႅၼ်ႈလိူၼ်သၢမ်တႆးႁဝ်းလႄႈ ႁွင်ႉဝႃႈ - လိူၼ်သၢမ်မူၼ်း (ဝၼ်းသိလ်လူင်) တႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းပုတ်ႉထ...

ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ  ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်း ၵမ်းထူၼ်ႈသၢမ် ၶွပ်ႈတဵမ် 7 ဝၼ်း။ ၵမ်ႈၽွင်ႈဢၼ်တေဝႃႈ ၼႆႉပဵၼ် ၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ် ၽူႈၼမ်းမၢၼ်ႈ တေႃႇ ၽူႈၼမ်းမၢၼ်ႈ ႁိမ်ဢႃႇၼႃႇၵၼ် ဢမ်ႇ ၵဵဝ်ႇၵပ်းႁဝ်း ၼႆ တေမီးယူႇတင်းၼမ်။ ဝၼ်းဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 01/02/2021 ၼၼ်ႉ သၼ်ယၢၼ်း...

ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဢွၵ်ႇၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး လွင်ႈ သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ  ပေႃႉထုပ်ႉ   ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်ႊၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ၸိၸမ်ႈဝႃႈ ငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းလႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးသေတႃႉ ၵူၼ်းမိူၵ်းတႆးတိုၵ်ႉၺႃးပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း။ ဝၼ်းတီႈ 05/10/2020 မိူဝ်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး (SHRF) ဢွၵ်ႇၽိုၼ်တၢမ်း ငဝ်းလၢႆး ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈတီႉၺွပ်းပေႃႉထုပ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလူင်ၸၢမ် ဢိူင်ႇႁူဝ်ၶၢႆး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်  3 ၵေႃႉ   ၊ ၸီႉၼႄးဝႃႈ...

ႁၢင်လိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊမႃးတေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၼမ်ႉထူမ်ႈဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင်လၢႆၵမ်း၊ ၵမ်းၼႆႉ ၼမ်ႉထူမ်ႈႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ထူမ်ႈပႃး ႁိူၼ်းမေႃယႃၼၢင်းလႃႈ ၽူႈလႆႈႁပ်ႉသူး သုၸၼ်ႇတီႇ လူႉယႂ်ႇသုမ်းၼမ်တင်းဝၢၼ်ႈ။ ၶမ်ႈဝႃးတဵင်ႈၶိုၼ်းၼႆႉ ၾူၼ်တႄႇတူၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း မိူဝ်ႈၼႆႉ 03/10/2020 ၵၢင်ၼႂ် မွၵ်ႈ 3 မူင်း ၼမ်ႉလၢႆႇမိူင်ၶမ်း၊ ၶီႈၵူမ်ႇၶီႈငႂ်ႈ လေႃးလိၼ်ႁိၼ်သၢႆး ၵိုင်ႉၵၢင်ႉၼွင်းလုပ်ႇၶဝ်ႈထူမ်ႈ ဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင် ဢိူင်ႇမိူင်းလဵၼ်း ၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ...