တင်ႈတႄႇ သိုၵ်းယိုတ်းမိူင်းမႃးၼႆႉသေ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၽုတ်းဢွၵ်ႇမႃးလၢႆမူႇလၢႆၸုမ်း ။ ပေႃးၵူၼ်းမိူင်းၺႃးၸုမ်းဢမ်ႇႁူႉၾၢႆႇပူၼ်ႉပႅၼ်သင်မႃးမိူဝ်ႈလႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇတွၼ်ႉႁူႉဝႃႈပဵၼ်ၼမ်ႉမိုဝ်းၸုမ်းလႂ် ။ ၼႂ်းၵႄႈၼႆႉ မီးၵူၼ်းပွမ်ပဵၼ်ၸုမ်းၼၼ်ႉၸုမ်းၼႆႉသေ တင်ႈၸႂ်ၸူၼ် ၊ ႁိမ် ပူၼ်ႉပႅၼ်ၼိူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈၼမ်မႃး ။ ဢၼ်လႂ်ပဵၼ်ၸူၼ် ဢၼ်လႂ်ပဵၼ်ၸုမ်း ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ လၢမ်းဢမ်ႇလႆႈ ။

ပွတ်းတၢင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၽြႃး ၸိုဝ်ႈလိုဝ်း ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ႁွတ်ႈထိုင်ဝႆႈသႃယူႇၵူႈပီ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵွင်းမူး ၽြႃး တီႈဝဵင်းၵဝ်ႇၶုၼ်မၢၼ်ႈ မိူင်းပူးၵမ်ႇလႄႈ တီႈလွႆပူပ်ႉပႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵႂႃႇဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈဝႆႈသႃ ၵမ်းၵမ်းၺႃး တီႉၺွပ်း ႁဵတ်းႁၢႆႉမႃးလၢႆၵမ်း ။

တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ပႆႇႁူႉဝႃႈ ၸုမ်းလႂ်ပူၼ်ႉပႅၼ် ။ၼႂ်းႁၢင်ႈလိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ ၼႆႉၵူၺ်း ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵႂႃႇဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈလွႆပူပ်ႉပႃး ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း 11 ၵေႃႉ ႁၢႆဝႆႉ ထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်။ ၶၢဝ်ႇတႄႉလိုဝ်းဝႃႈ ၺႃးၸုမ်းဢမ်ႇႁူႉၾၢႆႇတီႉၺွပ်းဝႆႉ ။ လွင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်တီႈဢုပ်ႇတီႈလၢတ်ႈၼႂ်းၵႄႈၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးမႃး ။ ပေႃးၵႂႃႇဝႆႈၽြႃးတီႈၵႆ လူဝ်ႇလႆႈၾၢင်ႉၼၵ်းယဝ်ႉၼႆ ဢွၼ်ၵၼ် လၢတ်ႈၾၢင်ႉၵၼ်ၼင်ႇၼႆ။

ၽွင်းဝၢၼ်ႈမိူင်းသုၵ်ႉယုင်ႈဢူၼ်ၵဝ်းလၢႆတီႈလၢႆတၢင်းၼႆႉ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇမီးသေတီႈ ။ ၵူၼ်းမိူင်းၺႃးပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်သင်မႃးၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၸုမ်းလႂ် ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁႄႉၵင်ႈပၼ်လႆႈ ။

ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇ ယိုတ်းၸိုင်ႈမိူင်းသေ ဢဝ်လၢႆးႁၢႆႉၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းဝႆႉလႄႈ ပေႃးပဵၼ်လွင်ႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇႁဵတ်းႁၢႆႉမႃးၼႆ ၽႂ်ၽႂ်ၵေႃႈ တေႁၼ်ဝႃႈပဵၼ် ၼမ်ႉမိုဝ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁဵတ်း။

ၵူၺ်းၵႃႈၸုမ်းပၵ်းတႃၵၢၼ်မိူင်းၶဝ်လၢတ်ႈတႄႉဝႃႈ – မိူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႇယိုတ်းမိူင်း ပီ သွင် ပီ ၼၼ်ႉ ၵူၺ်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၽုတ်းၽၢတ်းဢွၵ်ႇမႃးၼမ် ။ ၵမ်ႈၼမ် တင်ႈႁူဝ်ၶေႃႈဝႃႈ တႃႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ။

ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၽုတ်းဢွၵ်ႇမႂ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၽႂ်ၵေႃႈ သၢင်ႈ ဢႃႇၼႃႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၽႂ်မၼ်းမႃး ။ ဢဝ်ၶေႃႈဢၢင်ႈဝႃႈ ပႂ်ႉပၼ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႆသေ ယူႇၸွမ်းၼႂ်းဢိူင်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈမီး ၊ ယူႇၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းၶႅပ်ႇဝဵင်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီး ။

ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ယူႇၶူၼ်းၶဝ်းလေႃးလႄးၵူၼ်းမိူင်းၼႃႇပူၼ်ႉတီႈလႄႈ ၽွင်းမိူဝ်ႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၼင်ႇၵၼ် မီးပၼ်ႁႃၵၼ်မႃးၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းတူၵ်းၵိၼ်းၼႂ်းၵႄႈမၼ်းမႃးယူႇတႃႇသေႇ။ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸိူဝ်းၼႆႉမီးမႃးၼမ် လၢႆလၢႆၵူၺ်း ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇၸၢင်ႈၸႂ်ယႂ်ႇၸႂ်ၵႂ်ႈၽႂ် ။ ယင်းပၢႆလႆႈလိူတ်ႇလႆႈမႆႈယွၼ်ႉၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸိူဝ်းၼႆႉထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ – ၵူၼ်း ပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်ၺႃး တၢမ်ႇၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇလၢႆၸုမ်းၼၼ်ႉလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇလၢႆမူႇလၢႆၸုမ်းၼႆႉ ပၢၵ်ႇတႄႉလၢတ်ႈဝႃႈ တႃႇၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်းဝႃႈၼႆသေတႃႉ ၸိူဝ်းၶဝ် ၶဝ်ႈယူႇ ထုၵ်းထူ ၸွမ်းဝၢၼ်ႈၸွမ်းသူၼ် ၸွမ်းၵူၼ်းမိူင်း၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈပၢႆၶိုၼ်ႈယူႇၼိူဝ်ဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ ဢွင်ႈတီႈၵိုၵ်းပိုၼ်းသႃႇသၼႃႇထႅင်ႈ။

ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၸိူဝ်းၶဝ်ၶဝ်ႈမႃးယူႇၸွမ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႄႈၸင်ႇမီးၸုမ်းၾၢႆႇပဵၼ်ၶဵၼ်တေႃႇၵၼ်ၼၼ်ႉၶဝ်ႈမႃးၸူး မႃးယိုဝ်းၵၼ် – ႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵူၼ်းမိူင်းထႅင်ႈၵူၺ်း – ၸွင်ႇသမ်ႉၸၢင်ႈဝႃႈ တႃႇၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်းႁိုဝ် ၼႆ ပဵၼ်ၶေႃႈထၢမ် ဢၼ်ၼိုင်ႈ။

ပေႃးတူၺ်း ပွတ်းတၢင်း ပူးၵမ်ႇ ပူပ်ႉပႃး ဢၼ်မီးၽြႃး ၵွင်းမူး ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းယူႇၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်းသူၼ်ၸႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ တူင်ႉၼိုင်ဝႆႉ။ ၵမ်ႈၼမ်ႁူႉၵၼ်ဝႃႈ မီးၸုမ်း PDF ဢဝ်တီႈယူႇဝႆႉလၢႆတီႈ ။

ပွတ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵႂႃႇဝႆႈၽြႃး ၵႆႉၺႃးၵူတ်ႇထတ်းၸႅတ်ႈထၢမ် ၊ မၢင်ၸိူဝ်းၺႃးယွၼ်းငိုၼ်း ။ မၢင်ၸိူဝ်း ထိုင်တီႈၺႃးတီႉၺွပ်းၵႂႃႇလူၺ်ႈဢမ်ႇႁူႉလွင်ႈႁူႉတၢင်းသင် ၸုမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ၸၢင်ႈယိုၼ်ယၼ် ဝႃႈ ပဵၼ်ၸုမ်းလႂ် ။

ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၺႃးၺွပ်းၵႂႃႇၵမ်ႈၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၼႂ်းၵႄႈသဵၼ်ႈတၢင်း လွႆပူပ်ႉပႃးလႄႈ ပူးၵမ်ႇ ။ ပဵၼ် ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း ဗျတ္တပန်းဆက်လမ်း သဵၼ်ႈတၢင်းသိုဝ်ႈသႅတ်ႉ – ႁိမ်းဝၢၼ်ႈ တွင်းလႄႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ မၢင်ၸိူဝ်းၺႃးၺွပ်းၵႂႃႇသေ တဵၵ်းယွၼ်းငိုၼ်းလႄႈသင် ယိုတ်းဢဝ်ၶိူင်ႈၶူဝ်းဢၼ်ပႃးၸွမ်းရူတ်ႉၸွမ်းၵႃးလႄႈသင် ဢဝ်ပႃးရူတ်ႉပႃးၵႃးသေ ပွႆႇတူဝ်ၵူၼ်းၶိုၼ်းၵေႃႈ ယၢမ်ႈမီးမႃးလၢႆၵမ်း ၼႆယူႇ။

မိူဝ်ႈၼႂ်း ဝၼ်းတီႈ 13 လိူၼ် မေႊ ပီၼႆႉ လုၵ်ႈၸုမ်းပရႁိတ ဢၼ်ၼၢင်းၸိူင်းမၢၼ်ႈ ၶၢႆႇၼိၼ်းဝူၺ်ႇ ဢွၼ်ႁူဝ်ဝႆႉၼၼ်ႉ ၺႃးတီႉၺွပ်းပဵၼ်တူဝ်ယိူဝ်ႇ ၊ ႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇၸုမ်းယိပ်း ၵွင်ႈၵၢင်ႇၶဝ်ယွၼ်းၼၼ်ႉသေ ပွႆႇလွတ်ႈပၼ်ၶိုၼ်း ၼႆ ၾဵတ်ႉသ် Khine Hnin Wai တၢင်ႇဝႆႉ ။ လႆႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၸိူင်ႉႁိုဝ် လႆႈသဵင်ႈငိုၼ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်တႄႉ မၼ်းၼၢင်းဢမ်ႇတႅမ်ႈတၢင်ႇဝႆႉပႃး။
ၼႂ်းလိူၼ်မေႊၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ဝၼ်းတီႈ 10 ၼၼ်ႉ ၵႃးလမ်းၼိုင်ႈဢၼ်ၵႂႃႇဝႆႈၽြႃးမိူင်းမၢၼ်ႈ ၺႃးတီႉၺွပ်း – ၵူၼ်းဢၼ်ၶီႇၸွမ်းၵႃး 2 ၵေႃႉၼၼ်ႉတႄႉ လွတ်ႈၶိုၼ်းမႃးယူႇသေတႃႉ ၵူၼ်းႁေႃႈၵႃးတႄႉ ဢမ်ႇပွႆႇလွတ်ႈပၼ်ၶိုၼ်း။

ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တဵၵ်းယွၼ်းဢဝ်ငိုၼ်း ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇႁူဝ်ႁဵင်လၢၼ်ႉမၼ်းသေ ၸင်ႇပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်း ။ ၵမ်ႈၼမ် ၵူၼ်းၸိူဝ်းလွတ်ႈမႃးၶိုၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇ ႁတ်းဢွၵ်ႇၼႃႈဢွၵ်ႇတႃ ဢမ်ႇႁတ်းလၢတ်ႈႁတ်းၸႃသင် ၽူႈႁူႉႁၼ်ၸွမ်းလွင်ႈၼႆႉ လၢတ်ႈတီႈၶၢဝ်ႇ BBC ၼင်ႇၼႆ။

ပၢႆလိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ ဝၼ်းတီႈ 27 ၼႆႉ ၵူၼ်းၵႂႃႇဝႆႈၽြႃးတီႈလွႆပူပ်ႉပႃး 11 ၵေႃႉ ႁၢႆလၢႆၵႂႃႇ ထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၵပ်းသိုပ်ႇပႆႇလႆႈၼႆ မီးၶၢဝ်ႇ လိုဝ်းယူႇၼိူဝ်သူဝ်ႊသျႄႊမီႊတီႊယိူဝ်ႊ။ ၼႂ်း 11 ၵေႃႉၼၼ်ႉပဵၼ် ၸၢႆး 9 ၵေႃႉ ယိင်း 2 ၵေႃႉ ။

ၶဝ်ႁွတ်ႈထိုင် တီႈလွႆပူပ်ႉပႃးသေ သမ်ႉပေႃး ၶၢတ်ႈႁူင်းႁႅမ်း လိုဝ်ႈသဝ်းဝႆႉ တီႈ Popa Garden Resort ယဝ်ႉ။ ၽွင်းဢွၵ်ႇလႄႇၼၼ်ႉ ႁၢႆလၢႆၵႂႃႇ ဢမ်ႇႁူႉငဝ်ႈႁူႉႁၢၵ်ႈသင်ၸွမ်းၼႆ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းႁူင်းႁႅမ်း လၢတ်ႈတီသိုဝ်ႇ တူင်ႇၵူၼ်းၼင်ႇၼႆ။

သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ယူႇလင်ၵမ်ႉယၼ်ပၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ပိုၼ်ၽႄႈၼႂ်း တႄႊလီႊၵရမ်ႊဝႃႈ ဢၼ်တီႉၺွပ်းၵူၼ်း 11 ၵေႃႉၵႂႃႇၼႆႉ ပဵၼ် ၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်း PDF ၺွင်ႇဢူး ဢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၼႂ်း မိူင်းပူးၵမ်ႇလႄႈပူပ်ႉပႃး ဝႃႈၼႆဝႆႉယူႇ။

ၼႂ်းဢွင်ႈတီႈ ပူးၵမ်ႇလႄႈ ပူပ်ႉပႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ တူင်ႉၼိုင်ယူႇဝႆႉသေတႃႉ ၽႂ်ၵေႃႈဝႃႈ ၽႂ်ဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းလွင်ႈႁဵတ်းႁၢႆႉတေႃႇၵူၼ်းမိူင်း ။
ပႂ်ႉၸွမ်းတႃႈၸွမ်းတၢင်းသေ ၵူတ်ႇထတ်းထဵတ်ႈထၢမ်ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ႁဵတ်းယူႇ ဢမ်ႇထိုင်တီႈတီႉၺွပ်းပဵၼ်တူဝ်ယိူဝ်ႇၸိူင်ႉၼၼ်ၼႆ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းၸုမ်းPDF ၺွင်ႇဢူး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ဢွၵ်ႇၵႄႈၶၢဝ်ႇ ၼင်ႇၼႆ။

ၸုမ်း PDF ၶိုၼ်းတုမ်ႉတွပ်ႇ တီႈ BBC ဝႆႉဝႃႈ ဢၼ်တီႉၺွပ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ ၸုမ်းပျူႇၸေႃးထီး ဢၼ်ယူႇတႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း ၊ ႁူင်းႁႅမ်း Popa Garden Resort လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶလယ 28 ဢမ်ႇပေႃးၵႆၵၼ် – ၼႆသေ ႁဵတ်းၵဝ်ႉၼႄးၵႃ – ၵႃၼႄးၵဝ်ႉလူင်ယူႇ။

ၸင်ႇဝႃႈ – ငဝ်းလၢႆးၸိူင်ႉၼႆ ၽႂ်တႄႉတႄႉ ဢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ။ၵူၼ်းမိူင်းတေလႆႈပိုင်ႈဢိင်ၸႂ်ယႂ်ႇၽႂ်။
မိူင်းပူးၵမ်ႇၼႆႉ မီးၵွင်းမူးၵဝ်ႇၵႄႇၸဵမ်ပၢၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈပုၼ်ႉၵေႃႇသၢင်ႈလူႇတၢၼ်းဝႆႉမီး 4 ႁဵင်သူႇပၢႆ။ တူၺ်းၵႂႃႇတၢင်းလႂ်ၵေႃႈ ပဵၼ်ၵွင်းမူး ပုတ်း/ၵဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉတဵမ်ဝၢၼ်ႈတဵမ် မိူင်း။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းၼႂ်းမိူင်းၶႂ်ႈၵႂႃႇဢႅဝ်ႇလႄႇ ဝႆႈၽြႃး ။

တီႈလွႆပူပ်ႉပႃးၼၼ်ႉသမ်ႉ မီးလိင်းသမ်ႉပေႃးတဵမ်ႁူၺ်ႈတဵမ်လွႆ။ ၼိူဝ်ၸိၵ်းလွႆသမ်ႉမီးၵွင်းမူး။ လွႆပူပ်ႉပႃးၼႆႉပဵၼ်လွႆၾႆးၵဝ်ႇ ။ ၼႆလႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၶႂ်ႈႁၼ်ၶႂ်ႈယဵမ်ႈ။

ထၢတ်ႈၵွင်းမူး ၊ ၽြႃး လႄႈ ဢွင်ႈတီႈသႃႇသၼႃႇ ၼႂ်းပူးၵမ်ႇၼႆႉၵေႃႈ ယူႊၼႅတ်ႊသၵူဝ်ႊ မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉပဵၼ်ၶူဝ်းပူၺ်ႈၵိုၵ်းပိုၼ်းလုမ်ႈၾႃႉယဝ်ႉသေတႃႉ ၵူၼ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၵူႈတီႈပႆႇ ၸၢင်ႈမႃးဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈ ၊ ယႃႇဝႃႈ ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်း ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းၸိူဝ်းၵႂႃႇဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈၵေႃႈ ယင်းထူပ်းၽေးလၢႆသႅၼ်းလၢႆပိူင်။

ၶၢဝ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းတူၵ်းတႅမ်ႇၼႆႉ ၵူၼ်းဢိုပ်းၵူၼ်းၵၼ်ႈၼမ် ၸွမ်းၼင်ႇ ၵႂၢမ်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇဝႃႈ ၵူၼ်းၼႆႉ ပေႃးတိူၵ်ႈ ၸၢင်ႈမိူၵ်ႈ ၼႆၼၼ်ႉ ၵၢပ်ႈယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်တေႉမီးတေႉ ။ ပွတ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢွင်ႈတီႈဢၼ်ၵႆဝၢၼ်ႈၵႆဝဵင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈသိုၵ်းပႆႇယိုတ်းမိူင်းၵေႃႈ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈဢမ်ႇပေႃးမီး။

ဝၢႆးသိုၵ်းယိုတ်းမိူင်းယဝ်ႉတႄႉ ယိင်ႈၶႅၼ်းၼႃႇ ၊ ၸုမ်းလႂ်ပဵၼ်ၸုမ်းလႂ်ဢမ်ႇႁူႉ ပႂ်ႉၸွမ်းတႃႈၸွမ်းတၢင်း ၊ ၵၢင်ၶမ်ႈၵၢင်ၶိုၼ်းတႄႉ တိုၼ်းဝႃႈ ဢမ်ႇလီဢွၵ်ႇတၢင်း ၼႆ ၼၢင်းယိင်းၵူၼ်းမိူင်းတႆး ဢၼ်တိုၵ်ႉၵႂႃႇဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈလွႆပူပ်ႉပႃးပီၼႆႉ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ –

ၵႃးတၢင်ႇၵူၼ်းဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈၵေႃႈ ၵၢင်ၶမ်ႈၵၢင်ၶိုၼ်းၶဝ်ဢမ်ႇႁတ်းႁေႃႈယဝ်ႉ။ယွၼ်ႉဝႃႈ မၼ်းမီးလၢႆမူႇလၢႆ ၸုမ်း ၼႃႇ။ မၢင်တီႈၼႆႉ ဢဝ်မႆႉလူင်မႃးႁႄႉဝႆႉႁဵတ်းၼၼ်ၵေႃႈမီး ၊ ပေႃးႁေႃႈဝႆးသေ ၵႂႃႇၽႃႇသႂ်ႇတႄႉ ၵႃးၵေႃႈပိၼ်ႈယဝ်ႉ။ ပေႃးၵႃးပိၼ်ႈၵေႃႈဝႃႈ ပဵၼ်ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉၼႆၼၼ်ႉၼႃႇ ။ တီႈတေႉမၼ်း မီးၸုမ်းဢမ်ႇႁူႉၾၢႆႇမႃးႁႄႉဝႆႉ ၊ ပေႃးၵႃးပိၼ်ႈၼႆ ၶဝ်တေဢဝ် ၶိူင်ႈၶူဝ်းၸပ်းတူဝ်ၵူၼ်းထူပ်းၽေးၸိူဝ်းၼႆႉၵႂႃႇပႅတ်ႈ

သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းၵႂႃႇဝႆႈၽြႃး မိူင်းႁဝ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ဢဝ်ၶူဝ်းႁွႆႈၶူဝ်းတိုဝ်း ၵႅဝ်ႈသႅင်ငိုၼ်းၶမ်းၵႂႃႇၸွမ်း ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈ ဝႆႉတီႈႁိူၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇတမ်းၸႂ် ၸင်ႇဢဝ်ဝႆႉၵိုၵ်းတူဝ် ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇ ဢွၵ်ႇတႃႈဢွၵ်ႇတၢင်းသေ သမ်ႉၺႃးၸူၼ် ။ ၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးပၵ်းမီးပိူင်သင်ႁူမ်ႇငမ်းလီလီၼႆႉ မၼ်းတိုၼ်းဢမ်ႇလီႈသင်သေၸိူဝ်ႉသေပိူင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပူးၵမ်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ တိုၼ်းမၵ်းမၼ်ႈဝႆႉဝႃႈ သဵၼ်ႈတၢင်း ပူးၵမ်ႇ – ၵျွၵ်ႉပတွင်း – ၺွင်ႇဢူး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်တီႈမီးၽေးၼမ် ။
ၽွင်းဝၢၼ်ႈမိူင်းယုင်ႈၸိူင်ႉၼႆ လွင်ႈၵႂႃႇဝႆႈၽြႃး တီႈၵႆ ၊ ၼႂ်းထိူၼ်ႇၼႂ်းၶိူဝ်း ၊ ၼိူဝ်လွႆသုင် ဢၼ်ၵႆဝၢၼ်ႈၵႆဝဵင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၵိုင်ႇလီၾၢင်ႉၼၵ်း ၵိုင်ႇလီဝႄႈၵေႃႈဝႄႈ ၊ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၢင်ႈၸိုဝ်ႈၸုမ်းၼၼ်ႉၸုမ်းၼႆႉသေ ႁဵတ်းၵိၼ်မၼ်းၼမ် ။ ပေႃးပဵၼ်လႆႈတႄႉ ဝႆႈၽြႃးတီႈႁိူၼ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်လီႁိမ်းႁွမ်းဝၢၼ်ႈဝဵင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵေႃႈ လႆႈၵုသူလ်ႇမိူၼ်ၵၼ် ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇၵႂႃႇၵႆယဝ်ႉ ၽွင်းမိူင်းယုင်ႈၸိူင်ႉၼႆ ၵူၼ်းၵဵင်းတုင် ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းတႃႈၵုင်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၾၢင်ႉၼင်ႇၼႆ –

ပေႃးၵႂႃႇၵေႃႈ ႁႂ်ႈၵႂႃႇပဵၼ်မူႇပဵၼ်ၸုမ်း ။ပေႃးၵႂႃႇၼွၼ်းၵေႃႈ ႁႂ်ႈၼွၼ်းတီႈၵၢင်ဝဵင်း တီႈၵူၼ်းၵိုၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ။ၶူဝ်းငိုၼ်းၶူဝ်းၶမ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇလီႁွႆႈ ဢမ်ႇလီတိုဝ်း ။ တေႃႈၼင်ႇ ယူႇတီႈဝဵင်းႁဝ်းဝၢၼ်ႈႁဝ်းၵူၺ်း ယင်းဢမ်ႇလီႁွႆႈယဝ်ႉ။လူဝ်ႇမေႃသိူင်ႇသိူင်ႇသိမ်းသိမ်းဝႆႉၽွင်ႈ။ပူးၵမ်ႇ ပူပ်ႉပႃး ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇ တႃႈၵုင်ႇ ဝဵင်းလိူဝ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးဢမ်ႇၵႂႃႇၵၼ်ယဝ်ႉၼႃ

သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းၼႆႉ ႁၼ်ၼႃႈဢမ်ႇႁၼ်ၸႂ် ဢမ်ႇၸၢင်ႈလၢမ်းလႆႈလီႁႃႉႁၢႆႉ ၊ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်တင်ႈပဵၼ်မူႇပဵၼ်ၸုမ်းသေ ယိပ်းၵွင်ႈယိင်ႈၶႅၼ်းလီၵူဝ် ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် မီးၵွင်ႈသေ လဝ်းသွင်လဝ်းၵေႃႈ ဢၢင်ႈၸိုဝ်ႈပဵၼ်ၸုမ်းၼၼ်ႉၸုမ်းၼႆႉလႆႈ ၊ တင်ႈၸႂ်ၸူၼ်ၵိၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းမၼ်းၼမ် ။ ၵမ်ႈၼမ် တေဢဝ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢွၵ်ႇတႃႈဢွၵ်ႇတၢင်းဢၼ် ယၢၼ်ဝၢၼ်ႈယၢၼ်ဝဵင်းၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ်တူဝ်ယိူဝ်ႇ လႄႈ ယႃႇဝႆႉမဝ်မၢင်ၽွင်းဢွၵ်ႇတႃႈဢွၵ်ႇတၢင်း ။ ၶႂ်ႈလႆႈၵုသူလ်ႇၵေႃႈ ၾိုၵ်းတီႈၸႂ် ယႃႇႁႃၵႆ ၊ ၽွင်းသိုၵ်းၼမ်ၼႆႉ ၵူဝ်ထူပ်းၽေးဝႃႈၼႆ။

ပၢႆပီ 2025 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ 2 မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း ဢွၵ်ႇတၢင်းဝႆၽြႃးထိုင်တီႈ ပူးၵမ်ႇ ပူပ်ႉပႃး ၼႆႉသေ ၺႃးတီႉၺွပ်းတင်းၵူၼ်းတင်းၵႃး ပဵၼ်တူဝ်ယိူဝ်ႇ ။ ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်း ပူးၵမ်ႇၼၼ်ႉၵူၺ်းၵေႃႈ ဢွၵ်ႇႁိူၼ်းၵၢင်ၶမ်ႈၵၢင်ၶိုၼ်း ယင်းလႆႈၾၢင်ႉၼၵ်း ။ ၸိူဝ်းဢွၵ်ႇႁိူၼ်းသေ ၺႃးတီႉၺွပ်းဢမ်ႇႁူႉလွင်ႈႁူႉတၢင်းၼႆႉ ပႃးၸဵမ်ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလႄႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵႂႃႇဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈ ဝႃႈၼႆ။