ပီၼႆႉမၢၵ်ႇၵဵင် ဢၼ်ၽုၵ်ႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း  ၶၢႆဢမ်ႇၶၢတ်ႇ လႆႈၵႃႈၶၼ်တႅမ်ႇ ဢမ်ႇမီးၼမ်ႉမျၢတ်ႈၼမ်ႉတွၼ်း ယွၼ်ႉၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇၵႃႉၶၢႆ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ  ဝႃႈၼႆ ။

ၸဝ်ႈသူၼ်မၢၵ်ႇၵဵင်လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ပီၼႆႉတႄႉ ယွၼ်ႉသဵၼ်ႈတၢင်းတေႃႉသူင်ႇယၢပ်ႇၽိုတ်ႇလႄႈ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၶတ်းၸႂ်တေႃႉသူင်ႇၵႃႉၶၢႆ ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇသုမ်း တိုၼ်းလၢင်းၵူၺ်း ။ ပေႃး ၼၢႆးၼႃး ပွႆးၸႃးမႃးသိုဝ်ႉတီႈသူၼ်သမ်ႉတဵၵ်းၵႃႈမၼ်းၼႃႇ ၊ ဢမ်ႇလႆႈၶၼ်လီ“- ၼႆယဝ်ႉ ။

မိူဝ်ႈပီၵၢႆ ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ၵႃႈၶၼ်မၢၵ်ႇၵဵင်ၼိုင်ႈလုၵ်ႈ မီးႁိမ်းႁွမ်း 4000-5000 ပျႃး၊ ပီၼႆႉသမ်ႉ မၢၵ်ႇၵဵင် သႅၼ်း ၶႅမ်ႉႁၢင်ႈလီ မၢၵ်ႇၵဵင်ၸဵမ်းၼၼ်ႉ ၵႃႈၶၼ်မီးႁိမ်းႁွမ်း 1500 ထိုင် 2500 ပျႃး။ သင်ဝႃႈၼၢႆးၼႃးပွႆးသႃးမႃးသိုဝ်ႉတီႈသူၼ်  လႆၶၢႆၼိုင်ႈလုၵ်ႈ  250-900 ပျႃးၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ ။

ၼၢင်းယိင်းၵူၼ်းၵႃႉမၢၵ်ႇမႆႉယူႇ ၼမ်ႉၸၢင် လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ မၢၵ်ႇၵဵင်ၶၼ်ထုၵ်ႇ ပေႃးၼႃႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၊ ၸဝ်ႈသူၼ်ၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈၶၢႆလီ ၊ တႃႇသူင်ႇတၢင်ႇတီႈၵေႃႈ ၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းၵႃႈ ၊ ၵႃႈတေႃႉသူင်ႇမၼ်းၵေႃႈၵႃႈ ၊ ပေႃးဢမ်ႇၶၢႆၵေႃႈ သမ်ႉၵူဝ်မၼ်းၼဝ်ႈ ၊ ၶၢႆပေႃးၶၢႆပႄးပႅတ်ႈၸိူင်ႉၼႆၵူၺ်း”- ဝႃႈၼႆ ။

မၢၵ်ႇၵဵင် ဢၼ်ၽုၵ်ႇၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်ၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် တေႃႉသူင်ႇၵႃႉၶၢႆ ၼႂ်းလွၵ်ႈၵၢတ်ႇ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ (မၼ်းတလေး ) ။ ယၢမ်းလဵဝ်သမ်ႉ ယွၼ်ႉသဵၼ်ႈတၢင်း တေႃႉ သူင်ႇယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ၊ ၶမ်ၸွမ်းတၢင်းႁိုင်လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၢၵ်ႇၵဵင် ၼဝ်ႈ မၢၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈၶၼ်လီ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းၶိုၼ်ႈ ႁႃသိုဝ်ႉယၢပ်ႇသေဢမ်ႇၵႃး ၵႃႈၶၼ်တေႃႉသူင်ႇၶၢႆၵေႃႈလႆႈပၼ်ၼမ် လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸဝ်ႈသူၼ် ၽုၵ်ႇမၢၵ်ႇၵဵင် ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇဝႆႉလၢႆလွင်ႈ ၽွင်းမိူဝ်ႈၽုၵ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈသႂ်ႇၾုၼ်ႇ (ၶီႈဝူဝ်း )  လႆႈလူင်းတိုၼ်းလၢင်းၼမ်ဝႆႉ ၼႆယဝ်ႉ ။  

ၵူၼ်းၵႃႉမၢၵ်ႇမႆႉ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ – ပေႃးဢမ်ႇသႂ်ႇၾုၼ်ႇ ၊ ၶီႇဝူဝ်း ၊ ပွႆႇႁူၵ်ႉဝႆႉ သေ ဢမ်ႇလုမ်းလႃး မၼ်းၵေႃႈ မၢၵ်ႇၵဵင် ဢွၵ်ႇလဵၵ်ႉၼႃႇ ဢမ်ႇၶႅမ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈၶၼ်လီ ၊ တႃႇတေႃႉၵႂႃႇၶၢႆတၢင်ႇတီႈၵေႃႈ ၵႃႈတၢင်ႇၵႂႃႇမႃးၵူၺ်းဢမ်ႇငၢႆႈ ၊ ပေႃးဢမ်ႇတၼ်းထိုင်တီႈၵူၼ်းသိုဝ်ႉမၼ်းသေ မၢၵ်ႇၵဵင်ၼဝ်ႈသမ်ႉ သုမ်းၵႃႈတၢင်ႇမၼ်းပႃး”- ဝႃႈၼႆ ။ 

 တွၼ်ႈတႃႇတေတေႃႉသူင်ႇၶၢႆတၢင်း ဝဵင်းလိူဝ်ၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ လႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း 3 ဝၼ်းၵူၺ်း၊ ယၢမ်းလဵဝ် ႁိုင်ၼိုင်ႈဝူင်ႈ။ ပေႃးႁိုင်မွၵ်ႈ 3 ဝၼ်းၼႆႉ မၢၵ်ႇၵဵင် ဢမ်ႇၶႂ်ႈလီယဝ်ႉ။ တေႃႇထိုင်လႆႈၵႂႃႇၶၢႆၼႂ်းၵၢတ်ႇၵေႃႈ မၢၵ်ႇၵဵင်ပေႃးၼဝ်ႈ ၵမ်ႈၼမ်။ ပိူင်လူင်တႄႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉ သဵၼ်ႈတၢင်းၵပ်းသိုပ်ႇတေႃႉသူင်ႇ မီးလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ ။  

ၸဝ်ႈသူၼ်မၢၵ်ႇၵဵင်ၼိုင်ႈၵေႃႉၼႆႉ  ပီဢွၼ်တၢင်းသုတ်း လႆႈသႂ်ႇတိုၼ်းလၢင်းၼမ်ၼမ်သေ လုမ်းလႃးတေႉတေႉ ဝႃႈဝႃႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇၸဝ်ႈသူၼ်ႇ သူၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်တၢင်းၵႂၢင်ႈမီး 10 ဢေႊၶိူဝ်ႊၼၼ်ႉ လႆႈသႂ်ႇတိုၼ်းလၢင်းၽုၵ်ႇ သဵင်ႈငိုၼ်း 100 သႅၼ်ပၢႆ  ၊ ၵႃႈလုမ်းလႃးတေႃႇပီ ၼိုင်ႈပီ ဢမ်ႇယွမ်း 15 -20 သႅၼ်။ သူၼ်မၢၵ်ႇၵဵင် ၼိုင်ႈသူၼၼႆႉ ဢဝ်ၵိၼ်လႆႈၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းႁုႈပီ ။ ပီဢွၼ်တၢင်းသုတ်း သွင်ပီတႄႉ ယူႇၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈ တူၺ်းလူ၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ3 ပီတႄႉပႂ်ႉ ပိတ်းၶၢႆ။

ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်ၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းသူၼ် ၽုၵ်ႇၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ၊ မၢၵ်ႇၵဵင်ၼမ်။ ဢၼ်ၽုၵ်ႇမၢၵ်ႇၵဵင် ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ် ပဵၼ်တၢင်းပွတ်းဝၢၼ်ႈ ဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇမူင်ႈမူၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈတူၼ်ႈတီး၊ ဝၢၼ်ႈလွႆသၢႆးလႄႈ ဝၢၼ်ႈၼွင်ၽႃ ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ ။