ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၶၢဝ်းႁွင် ဢၼ်သၢၼ်ၶတ်းတေႃႇ လွၵ်းပိူင်ဢႃၼႃႇသိုၵ်းၼႆႉ ၶဝ်ဝႃႈ ႁိုင်ယီးမီးမႃး သွင်ပီပၢႆယဝ်ႉၵေႃႈ ၾၢင်ႁၢင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇၽွင်ႈယဝ်ႉ။လုၵ်ႉတီႈလၢႆးတၢင်းၵွင်ႈၵၢင်ႇတေႃႇသူႈသေ ပိၼ်ႇလႅၵ်ႈၸူး တူင်ႉၼိုင်ၶိုင်သၢင်ႈပႃး လၢႆးၵၢၼ်မိူင်းမႃးယူႇယဝ်ႉ။

ၼႂ်းၼင်ႇၼၼ် ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆးတႄႉ ပဵၼ်လွင်ႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၸႄႈၵႅင်း ဢၼ်ၶဝ်ႁွင်ႉဝႃႈ သၵၢႆးၾူဝ်ႊရမ်ႊၼၼ်ႉယဝ်ႉ။တိူင်းၸႄႈၵႅင်းၼႆႉ ပဵၼ်ၼႃႈတီႈၸၢဝ်းမၢၼ်ႈပွတ်းၼိူဝ် လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵႅၼ်ႇၶႅင်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ ယူႇ တီႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ သၢမ်သိပ်းၸုမ်းပၢႆ ၸူဝ်းၵၼ်ၶိုင်သၢင်ႈပဵၼ်မႃးပၢင်ၵုမ်ၸႄႈၵႅင်းသေ ဢၢင်ႈဢၢၼ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလႆႈပႃး ၶေႃႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇၵၢၼ်မိူင်းၶဝ်ၵွၼ်ႇ။

တီႈပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ 173 ၸုမ်း ဢၼ်တူင်ႉယူႇၸွမ်းၼႂ်းၸႄႈၵႅင်း 28 ၸႄႈဝဵင်းၼၼ်ႉလႄႈ ဢိၵ်ႇပႃးၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း 31 ၵေႃႉ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈဢုပ်ႇၵုမ်ၸွမ်းသေ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ တၢင်ႇတီႈသီႇလႅၼ်ၵေႃႈ ယိုၼ်ႈသူင်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈႁပ်ႉတွၼ်ႈယူႇ။

ပၢင်ၵုမ်ၸႄႈၵႅင်းဢမ်ႇၼၼ် စကိုင်းဖိုရမ် ၼႆႉ မုင်ႈမွင်းတႃႇပဵၼ်မႃး ၾႅတ်ႊတရႄႊယူႊၼိတ်ႉ ဢၼ်ၼိုင်ႈ ၶွင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉသေ တေၶတ်းၸႂ်ၶွၼ်ႈႁႅင်း ၶွင်ႇသီႇတီႈၵိူဝ်းၵုမ် ၸႄႈတိူင်းၵႂႃႇ ႁႂ်ႈပေႃးပိၼ်ႇပၢႆႇ ၵွၼ်းပိူင်ႈၵၼ်လႆႈ ပၢႆၸဵမ် ၵၢၼ်သိုၵ်းၵၢၼ်မိူင်းၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၼင်ႇႁိုဝ်ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼင်ႇၵၼ်တေ တိူဝ်းတွၼ်း ၶွၼ်ႈတုမ် ၼႅၼ်ႈၼႃၵၼ်မႃးပႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

မိူၼ်တင်းၼႄ သၼ်ယႃးဝႃႈ ၸႄႈၵႅင်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵွၼ်ႈၼိုင်ႈႁင်းမၼ်း ဢၼ်ဢမ်ႇယူႇတႂ်ႈ ၵုမ်းၵမ်ၽႂ် မိူၼ်ၸိူင်ႉ NUG လႂ် သင်လႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တၢမ်ၼင်ႇ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇၶဝ်လၢတ်ႈတႄႉ ၸိုင်။ စကိုင်းဖိုရမ် သၵၢႆးၾူဝ်ႊရမ်ႊၼႆႉ ၶႄးၸၢင်ႈပဵၼ်လၢႆးတၢင်း တႅၵ်ႇဢွၵ်ႇမႂ်ႇ ၼႂ်းၵႄႈၵၢၼ်မိူင်းမိူင်းမၢၼ်ႈယူႇ။

ၵၢမ်ႇၵျမႃႇၸႄႈၵႅင်းၼႆႉ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၸႄႈၵႅင်း တေၽၢၼ်ႇသၢင်ႈဢဝ်ႁင်းၵူၺ်း ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႆႉ မုၵ်ႉလဵဝ်ၸုမ်းလဵဝ် ဝၵ်ႉငမ်သုမ်ႇငုမ်းပႅတ်ႈသဵင်ႈဢမ်ႇလႆႈ ၸဵမ်ၵၢၼ်သိုၵ်း ၵၢၼ်မိူင်း တေလႆႈလွင်ႈႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်။

ၵွၼ်ႇပႆႇထိုင်ပၢင်ၵုမ် ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ၽွတ်ႈၶွင်ႇသီႇတီႈၵိူဝ်းၵုမ် ၸႄႈၵႅင်းၸႄႈတိူင်းၼၼ်ႉ ပေႃးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ တေၵႂႃႇၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်း ၾႅတ်ႊတရႄႊ တီႊမူဝ်ႊၵရေႊသီႊ ၼႆယဝ်ႉလႄႈ တေၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇၸွမ်းၸုမ်း ၸၢဝ်း ဢၼ်ဢမ်ႇယုမ်ႇယမ်လၢႆးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်တွပ်ႇၵႄႈၶိုၼ်း ၶႃႈထၢမ်ဢၼ်ဝႃႈ မီးလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၵပ်းသၢၼ်ၵၼ်တင်း SNA တပ်ႉသိုၵ်းတႆးလႅင်ယူႇႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၶႃႈဢေႃႈ။

တိူင်းၸႄႈၵႅင်းၼႆႉ တီႈပွတ်းၼိူဝ် မီးၽွင်းလၢင်း ၊ ဝဵင်းသိူဝ် ၊ဢိၼ်းတေႃႇ ၊  မၢၼ်ႈမွၵ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉလႂ် တင်းပွတ်းတူၵ်း မီးမေႃႇလဵၵ်း ၊ ၵၢတ်ႇလိုဝ်း ၊ သွင်သူပ်း ၊ ၶမ်းတီႈ ၊ ႁုင်းမၢၵ်ႇလၢင်း ၸိူဝ်းၼႆႉလႂ်သေ တေမီး သိုၵ်းတႆးလႅင် တူင်ႉၼိုင်သေ ပဵၼ်ဝႆႉ ၼႃႈတီႈတႆးလႅင်ယူႇသဝ်း ၶွၼ်ႈၵိုၼ်းယႂ်ႇၼမ် ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပႆႇမီးၸုမ်းသိုၵ်း PDF ၼၼ်ႉ SNA တပ်ႉသိုၵ်းတႆးလႅင် ပၵ်းသဝ်းယူႇထင်မႃးၸဵမ်ပိုင်း ။

SNA ၼႆၵေႃႈ ၵေႃႇတင်ႈမီးမႃး ပိူဝ်ႈတႃႇၵႅတ်ႇၶႄႁေႉလႆႈ သုၼ်ႇလႆႈ သုၼ်ႇပဵၼ်ၸၢဝ်းတႆးလႅင် ဢဝ်ၸဵမ် ၵၢၼ်မိူင်းတေႃႇထိုင် ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၵၢၼ်ၵူၼ်း တၵ်းလႆႈ သုၼ်ႇထၢင်ႇႁၢင်ႈသေ ၼႃႈတီႈတႆးလႅင် တၵ်းလႆႈပဵၼ်တႆးလႅင် ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းၶိုၼ်း ၶႂ်ႈဝႃႈၼၼ်ၶႃႈယဝ်ႉ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ဝၢႆးလင်ၸဝ်ႈသိုၵ်းၶုၼ်ၵျေႃႇ တူၵ်းသုမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆႉ သဵၼ်ႈတၢင်းၵၢၼ်မိူင်းၶွင်ၸုမ်း SNA တပ်ႉသိုၵ်းတႆးလႅင်ၼႆႉ ဢမ်ႇၼႄၸႅင်ႈလႅင်းလႆႈ ႁႂ်ႈၸုမ်းၸၢဝ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼင်ႇၵၼ် လႆႈႁၼ်ၸႂ်ယုမ်ႇယမ် မၢင်ၽဝ်ႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၵူၼ်း ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၸမ်ၸႂ်ၵၼ်တင်း ၸၵၸ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းႁိုဝ်ၼႆၵွၼ်ႇ။

တပ်ႉသိုၵ်းတႆးလႅင်ပဵၼ်သင် မီးသင်လၢမ်းယၢပ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းၼင်ႇၼႆ ပႃႇတီႇတႆးလႅင် သွင်ၸုမ်းၼႆႉ တၢင်းပႆ ဢမ်ႇႁူမ်ႈသဵၼ်ႈလဵဝ်ၵၼ်သေတႃႉ တင်းသွင်ၸုမ်းသမ်ႉ ႁပ်ႉတေႃႇမၢႆၾၢင်ပႃႇတီႇ တႂ်ႈမၢႆမီႈ ၸၵၸ ၼင်ႇၵၼ်။

တေဝႃႈ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၶွင်ၸၢဝ်း တႆးလႅင် ဢၼ်ၼႄႁၢင်ႈၸုၵ်းတင်ႈ ၾၢႆႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉတေႃႇ ၸၵၸ ၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇႁၼ်မီး ၽုတ်းၸႅင်ႈမႃးလႄႈ ၼႂ်းၵႄႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ တိူင်းၸႄႈၵႅင်းၼႆႉတႄႉ တႆးလႅင်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်ယူႇလင် ႁၢမ်းၶၢဝ်ႇဝႆႉတေႉတေႉ။

ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် ၵွမ်ႉမီးမႃး ၶွင်ႇသီႇတီႈၵိူဝ်းၵုမ် တိူင်းၸႄႈၵႅင်းသေ ႁဵတ်းပဵၼ်လႆႈ ပၢင်ၵုမ်ၸႄႈၵႅင်းဢမ်ႇၼၼ် သၵၢႆးၾူဝ်ႊရမ်ႊယဝ်ႉလႄႈ တီႈမိူင်းယၢင်းလႅင်ၵေႃႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၶဝ်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶွင်ႇသီႇၽွင်းငမ်းမိူင်းယၢင်းလႅင် ၶၢဝ်းၵၢင်ၸူဝ်ႈ IEC ယဝ်ႉ တီႈမိူင်းၶျၢင်းလႄႈ မိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇၵေႃႈ ၶိုင်ႁႃၽွတ်ႈ ႁႅၼ်းၼင်ႇၼႆယူႇ ။ တီႈတၢင်း တိူင်းတၼၢဝ်းသီလႄႈ တိူင်းၼမ်ႉၵဵဝ်ဢေႇယႃႇဝတီႇၵေႃႈ ၶတ်းၸႂ်ပိူဝ်ႈတႃႇ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ၶွင်ႇသီႇ ၽႂ်မၼ်းယူႇ ငိၼ်းဝႃႈၼႆ။ ၼႂ်းငဝ်းလၢႆးၼင်ႇၼႆ လွင်ႈၶွၼ်ႈတုမ် ၼႂ်းၸႄႈတိူင်းဢမ်ႇၼၼ် ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၽႂ်မၼ်း သိပ်ႉထီႇၵၼ်မႃးၼႆႉ တႃႉလီမီးႁႅင်းၸႂ် တႃႇၾၢႆႇ လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉတေႉယူႇ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ယူဝ်တေပဵၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸၵၸၵဵပ်းၵိၼ်ဝႃႈ ၼႃႈတီႈသူ သူၵေႃႉၸတ်း မႃးလႄႈ ႁဝ်းဢုပ်ႇတႃႇၼႃႈတီႈသူ မႃးလႄႈ ၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ်တင်းႁဝ်း ၼႆႁိုဝ်တႄႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈဝႃႈ။ ၼႂ်းၵႄႈၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးလႅင် ၸိူဝ်းပဵၼ်ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ တိူင်းၸႄႈၵႅင်းၼႆႉ တေယူႇၾၢႆႇလႂ် တေၸုၵ်းၸဵင်ႇလႂ်သေ ၶတ်းၶႂၢင် ပိူဝ်ႈတႃႇသုၼ်ႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးလႅင်ၶဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၸၢဝ်းတႆးၼင်ႇၵၼ် တၵ်းလႆႈ တိုတ်ႉတၢႆး ၶိုင်ႁႃ ဝူၼ်ႉၶပ်ႉၶိုင်ပွင် ၶိုတ်းၶိုတ်းတၼ်းတၼ်း ၸင်ႇတေၶိုတ်းတၼ်းလႆႈ ငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇမီးယူႇလႄႈ တေမီးတၢင်းမုင်ႈမွင်း ပိူဝ်ႈတႃႇ ၶတ်းၶႂၢင်ၶိုင်သၢင်ႈပႃးလႆႈ ၼႂ်းၾႅတ်ႊတရႄႊ တီႊမူဝ်ႊ ၵရေႊသီႊ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မႂ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယွၼ်းပၢႆးၼႄၼင်ႇၼႆသေ ၶွတ်ႇယွတ်ႈပၢႆၵႂၢမ်းတီႈၼႆႈၵွၼ်ႇၶႃႈ။