ၸွမ်းၼင်ႇၵႂၢမ်းထုင်းမီးဝႆႉဝႃႈ ငႃးမဵတ်ႉၼိုင်ႈ ဢမ်ႇပဵၼ်မၼ်း ၽၼ်းမဵတ်ႉၼိုင်ႈ ဢမ်ႇပဵၼ်သူၼ်ၼႆ ၼၼ်ႉသေ မီးၵူၼ်းၵေႃႉလဵဝ်ၵူၺ်းၵေႃႈ တေဢမ်ႇၸၢင်ႈမၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈပဵၼ်မိူင်းလႆႈ။ တႃႇပဵၼ်မႃးဝၢၼ်ႈမိူင်း ၼိုင်ႈလုၵ်ႈ ၼႆႉ လမ်ႇလွင်ႈသုတ်းၵေႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်း။ ၵူၼ်းမိူင်း မီးၼမ်ၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်းလၢၼ်ႉၵေႃႈ ပေႃးၶုၼ်မိူင်းဢမ်ႇလီ ငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းတေသုၵ်ႉတေယုင်ႈ။ သင်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈဢုၼ်ႇၸႂ် ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၸိုင် ၽႂ်ၵေႃႈ တေၶႂ်ႈပၢႆႈဢွၵ်ႇယၢၼ်မိူင်း။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၶုၼ်မိူင်းၸဝ်ႈလႂ်တူၼ်လႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ သင်ၶႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵတ်းယဵၼ်ၼိမ်တဵင်ႈၸိုင်...

ၸွမ်ၸိုင်ႈမႂ်ႇ မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ ၻူဝ်ႊၼေႃႊ ထရမ်ႉ ဢၼ်ၶိုၼ်ႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း မိူဝ်ႈႁၢင်လိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ 2025 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉသေ ထိုင်မႃးၼႂ်းလိူၼ်ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊၼႆႉ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉသင်ႇၸုမ်းၸဝ်ႈတႃႇၼ မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ ဢၼ်ပၼ်တၢင်းၸွႆႈထႅမ်ယူႇ တင်းလုမ်ႈၾႃႉၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈတတ်းၶၢတ်ႇလွင်ႈၸွႆႈထႅမ်သေ ၶဝ်ႈမႃးၸွႆႈထႅမ်ပူၵ်းပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊၶိုၼ်း။    လွင်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸုမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်တူင်ႇၵူၼ်း NGO, CSO တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်လႆႈ တၢင်းၸွႆႈထႅမ်...

ၵႂၢမ်းထုင်းတႆးမီးဝႆႉဝႃႈ  “ ဢမ်ႇႁူႉလိၵ်ႈ ၼင်ႇတႃမွတ်ႇ ဢမ်ႇႁၼ်လိၵ်ႈၼင်ႇတႃတၼ် ”  ၼႆၵူႈၵေႃႉၵေႃႈ တေယၢမ်ႈငိၼ်းၵၼ်ယူႇ။ လွင်ႈၼႆႉ ယႃႇထၢင်ႇဝႃႈမၼ်းပဵၼ်ၽွင်းၵၢပ်ႈပၢၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်း ဢမ်ႇပိုတ်ႇ ဢမ်ႇပၢင်ႇ ၊ ဢမ်ႇပႆႇၶိုတ်းၵၢပ်ႈတၼ်းပၢၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ယၢမ်းလဵဝ် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ၽွင်းလုမ်ႈၾႃႉ ၶိုၼ်ႈၼိူဝ်လိူၼ်မိူဝ်းၼိူဝ်လၢဝ် လၢတ်ႈၶိူဝ်းၶႂၢၵ်ႈ ဢႃႇၼႃႇၸၢၵ်ႈ ထိုင်ၵၢင်ႁၢဝ်ယူႇၼႆႉ ၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်လႆႈ ထူပ်းၽေးသိုၵ်းသိူဝ်ယူႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ...

တႃႇၵမ်ၵိၼ်း ၸုမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃးၽႅၼ်ႉ ဢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်းတၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊၼႆသေ ၾၢႆႇမိူင်းထႆးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တတ်းၾႆးၾႃႉ - ၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉၾႆး တေႃႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉယွၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးတင်းၼမ်။ ဢၼ်တုမ်ႉယွၼ်ႈႁႅင်းတႄႉ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တႆး - ထႆး ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵၢပ်ႈယၢမ်းလဵဝ် ၶိူင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၼႃႈၵၢၼ်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼႆႉ လႆႈၸႂ်ယႂ်ႇၾႆးၾႃႉ၊ တႃႇၵႂႃႇမႃးၸူးၵၼ် တႃႇတေႃႉၶူဝ်း ၵုၼ်ႇ တႄႇၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႆႈၸႂ်ယႂ်ႇၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉၾႆးလႄႈ ၾၢႆႇမိူင်းထႆးသမ်ႉ...

ဝၼ်းတီႈ 7 လိူၼ်ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် တေႁူႉၵၼ်ဝႃႈ မၼ်းလမ်ႇလွင်ႈတႃႇမိူင်းတႆးလႄႈ တႃႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်။ ယူႇတီႈ ၸဵင်ႇႁပ်ႉႁူႉၽႂ်မၼ်းသေ ဢွၼ်ၵၼ်ႁိၵ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ ဝၼ်းၶိူဝ်းတႆး၊ ဝၼ်းမိူင်းတႆး ဢမ်ႇၼၼ် ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸိုင်ႈတႆး ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ။ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ဝၼ်းၼႆႉ လမ်ႇလွင်ႈတႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်းၼႆသေ မီးလွင်ႈယၢပ်ႇၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ဝႆႉ ၼမ်ႉၼၵ်းသေ ၽိုၼ်ႉၽူးၶိုင်ပွင်ၶုၵ်းထူပ်းၶိုၼ်းၸွမ်းၼင်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈ။ ပီ 2025 ၼႆႉ...

7th February 2025 ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ် လိူၵ်ႈလႆႈ ၽူႈတႅၼ်းတၢင်ၸဝ်ႈၾႃႉတၢင်းလၢႆ  7 ၸဝ်ႈ လႄႈ တူဝ်တႅၼ်းၵူၼ်းမိူင်း 7 ၵေႃႉ လႆႈၸႂ်ၵၼ် ႁတ်းတႃႉ သၢၼ်ၶတ်း ၵၢင်ၸႂ် ၶုၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈသေ တင်ႈလႆႈ ၶွင်ႇသီႇၸိုင်ႈတႆးမႃး ၶွပ်ႈတဵမ် 78 ပီ။ ၽွင်းၼင်ႇၼင် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုင်ႈတႆး...

ၼႂ်းလိူၼ်ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊ 2025 ၼႆႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၵုမ်းရူတ်ႉၵႃး လူင်းတီႉရူတ်ႉၵႃး ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးဝႂ်လၢႆႊသိၼ်ႊ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၵႂႃႇမႃးယၢပ်ႇ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းလူဝ်ႇၵႃႉလူဝ်ႇၶၢႆၵေႃႈ ဢမ်ႇထၢင်ႈႁၢင်ႈ။ ဢၼ်ပၼ်ၶႂၢင်ႉ ဢ ၼုယၢတ်ႈဢဝ်ရူတ်ႉၵႃး ဢမ်ႇမီးဝႂ်ၶဝ်ႈၵေႃႈပဵၼ်ၶဝ်၊ ယၢမ်းလဵဝ် ဢၼ် လမ်းတီႉၶိုၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ်ၶဝ်။ မိူၼ်တၢင်းၶႂ်ႈမိပ်ႇငႅၼ်းၵမ်ၵိၼ်းၵူၼ်းမိူင်းၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။     ၼႂ်းလိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ 2025 ၼၼ်ႉ...

ၸဵမ်မိူဝ်ႈၵိူတ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း မူၼ်းပဵၼ်ႁၢင်ႈမႃး ၽူႈလႂ်ၽႂ်ၵေႃႈ တေဢမ်ႇႁၢင်ႇၵႆလႆႈၾိင်ႈသၽႃႇဝ ဢၼ်ပဵၼ်လူႉ ယူႇၵူႈ ၸဝ်ႉၼႂ်ဝၼ်းၶမ်ႈ။ တူဝ်မီးၸႂ်တင်းလၢႆ တၵ်းလႆႈပိုင်ႈၾိင်ႈသၽႃႇဝ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉသေ ၸင်ႇယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈလႆႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵမ်ႈၼမ် ဢမ်ႇတွၼ်ႉသွၼ်ႇႁၼ် ၵႃႈၶၼ်သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ။ ပေႃးတူၵ်ႇထိုင်လွင်ႈသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉမႃးၵေႃႈ တေဢမ်ႇလၢတ်ႈပႃး လိၼ် ၼမ်ႉ လူမ်း ၾႆး ၊ သတ်းလႄႈ ၵူၼ်း ၸိူဝ်း...

ၸွမ်းၼင်ႇ ပၢႆးၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ (IT) ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၶိုတ်းၵၢပ်ႈမႃးယူႇၵူႈဝၼ်းသေ ၼႂ်းၸၢတ်ႈပၢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းၵေႃႈ ပဵၼ်ၶိူင်ႈၶူဝ်း ၸႂ်ႉတိုဝ်းဢၼ်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈ လွမ်ႉႁွပ်ႈတူဝ်ဝႆ့။ မိူၼ်ၼင်ႇ သၢႆထွမ်ႇႁူ (headphone/ earphone) ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၵၢပ်ႇပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ်ၶဝ် သူင်ၵၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းလူၺ်ႈဢမ်ႇႁူႉ မႅၼ်ႈၽွၼ်းႁၢင်ႈၸႃႉမၼ်း ဢၼ် ၼိုင်ႈ။ တီႈၼိူဝ်ရူတ်ႉၵႃး၊ ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်း ၵႂႃႇမႃးၸိူဝ်းၼႆႉ တေၵႆႉလႆႈႁၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းသႂ်ႇသၢႆထွမ်ႇႁူသေ ၵႂႃႇမႃးယူႇ၊ မၢင်ပွၵ်ႈ...

ငိုၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈသုတ်း ၼႂ်းၽဝၵူၼ်း ၵၢပ်ႈပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶႂ်ႈလႆႈငိုၼ်းသေ ၵုမ်ႇၵူမ်ႈႁူဝ်ႁဵတ်း ၵၢၼ် ဢမ်ႇႁူႉလိုဝ်ႈႁူႉလပ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼမ် သုၵ်ႉၸႂ်ပူၼ်ႉတီႈၸိုင် တၢင်းပဵၼ်လၢႆလၢႆလွင်ႈၵေႃႈ တေၸွမ်းလင် ၶဝ်ႈၸမ်တူဝ်ႁဝ်းမႃး တိၵ်းတိၵ်းဢမ်ႇႁၢင်ႉ။ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၵ်းၼႃ ႁဵတ်းၵၢၼ်သူၼ်ၵၢၼ်ႁိူၵ်ႈယင်းႁူႉတူဝ်ၵမ်းလဵဝ်ဝႃႈ ႁဝ်းပဵၼ်သင်ပဵၼ်ႁိုဝ်ဝႆႉယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းႁူမ်ႈ ပိူင်လူင် ပေႃးႁဵတ်းၵၢၼ်လုမ်း ၵၢၼ်ၼင်ႈ ၶၢဝ်းယၢဝ်းၸိုင် တၢင်းပဵၼ်...

ႁၢင်လိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ ပီ 2025 ၼႆႉ မိူင်းၶႄႇ သိုပ်ႇမိုတ်ႈပိုတ်ႇတူဝ် Software ဢၼ်ၸႂ်ႉၺၢၼ်ႇ ပွမ်ဢေႊဢၢႆႊ ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၻိပ်ႊသိၵ်ႉ DeepSeek ။ ပဵၼ်ၶိူင်ႈမိုဝ်းဢၼ် ၵူၼ်းၵူႈၵေႃႉ တွင်ႈထၢမ်လႆႈ၊ ယွၼ်းဢဝ်ၶေႃႈမုလ်းၶၢဝ်ႇသၢၼ်လႆႈ ၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း ဢၼ်မီးၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်း ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း ၵိုင်ႉၵၢင်ႉသူၼ်ၸႂ်မႃး လိူဝ်သေ ၶျတ်ႉ...

ၵၢပ်ႈလႂ်ပၢၼ်ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းႁဝ်း ႁႃလၢႆးယႃႁိူဝ်ႉယႃၸႂ်ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။ လၢႆးယႃႁိူဝ်ႉ ယႃၸႂ်ၽႂ်မၼ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇဝႃႈၼုမ်ႇထဝ်ႈ ၵႆႉဢဝ်ယႃမဝ်းၵမ် ၶဝ်ႈမႃးၶူၼ်းလေႃး။ ယႃႈမဝ်ႈၵမ် မၢင်သႅၼ်းၵေႃႈႁႃ ယၢပ်ႇမၢင်သႅၼ်းၵေႃႈလႆႈငၢႆႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ လႅၼ်းယႃႈၼႆႉတႄႉ ၸွတ်ႈတူဝ်ႈဝႆႉၼႂ်းတူင်ႇၵူၼ်းၵူႈၸၼ်ႉထၢၼ်ႈ။ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ဢွၼ်ၵၼ်သူင်လုတ်ႇလႅၼ်းယႃႈ ဢၼ်ဢဝ်ဝႂ်တွင်ၵဵၼ်ယႃႈလႅင်သေ လုတ်ႇၵူၺ်း။ ၵၢပ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇၼႆႉသမ်ႉ ဢွၵ်ႇမႃးထႅင်ႈ လႅၼ်းယႃႈၾႆးၾႃႉ။ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၵမ်ႈၼမ် ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ လုတ်ႇလႅၼ်းယႃႈၾႆးၾႃႉယဝ်ႉ...

ၽွတ်ႉၶၢတ်ႉ (Podcast) ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းမီးမႃးလၢႆပီယဝ်ႉသေတႃႉ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းတႆးႁဝ်းတႄႉ ပႆႇပေႃးႁူႉၸၵ်းၵၼ် ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၵႃႈႁိုဝ်။ ပေႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းဢၼ်လဵၼ်ႈ Social Network ယူႇတႃႇသေႇ ယင်းတေဢမ်ႇႁူႉၸၵ်းၵေႃႈပဵၼ်လႆႈ။ ၽွတ်ႉၶၢတ်ႉဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်သင်၊ ၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ လမ်ႇလွင်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ် ၸွမ်းၼင်ႇ တီႈလႆႈၵဵပ်းႁွမ်တွမ်တႅမ်ႈဝႆႉသေ တေႁၢႆးငၢၼ်းၼႄပၼ် ၼင်ႇၼႆ။ ၽွတ်ႉၶၢတ်ႉၼႆႉ တႄႇမီးမႃး မိူဝ်ႈပီၶရိတ်ႉ 2000 ပဵၼ်...

ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼႆႉ ၵွၼ်ႇၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ပႆႇယိုတ်းမိူင်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ် ၵူၼ်းၵိုၼ်းငိုၼ်း ၶွၼ်ႈ ၵႃႉငၢႆႈၶၢႆထုၵ်ႇ။ ဝၢႆးၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 မႃးၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇၵူၼ်ႇပင်းလူႉလႅဝ် တူၵ်းယူႇတႂ်ႈမိုဝ်း သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA ၵုမ်းၵမ်မႃး ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶိုင်ၵူႈလၢႆး တႃႇတေလႆႈၶိုၼ်းဝဵင်းလူင်လႃႈသဵဝ်ႈၼႆႉ ယွၼ်ႉၼၼ် တႃႇၵူၼ်းမိူင်းလႃႈသဵဝ်ႈ တေလႆႈလွင်ႈၵတ်းယဵၼ်ၼိမ်တဵင်ႈၼၼ်ႉ ပႆႇၸၢင်ႈလၢမ်းၶၢတ်ႈလႆႈ။ ၵွၼ်ႇၼႃႇ ၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း...

ၼႂ်းၵႃႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ပတ်းပိုၼ်ႉၼႆႉ ဢၼ်ဢဵၼ်ႁႅင်း ယႂ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၸုမ်း ႞ ၼၼ်ႉ တေလႆႈဝႃႈပဵၼ် MTA ယဝ်ႉ။ တင်ႈတႄႇ 1989 မႃးတေႃႇထိုင် 95 ၼႆႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸုမ်း ႞ ယဝ်ႉ ၸုမ်း ႞ ၵႂႃႇလႆႈၸႂ်ၵိုတ်းသိုၵ်း...