7^th February 2025 ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ် လိူၵ်ႈလႆႈ ၽူႈတႅၼ်းတၢင်ၸဝ်ႈၾႃႉတၢင်းလၢႆ  7 ၸဝ်ႈ လႄႈ တူဝ်တႅၼ်းၵူၼ်းမိူင်း 7 ၵေႃႉ လႆႈၸႂ်ၵၼ် ႁတ်းတႃႉ သၢၼ်ၶတ်း ၵၢင်ၸႂ် ၶုၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈသေ တင်ႈလႆႈ ၶွင်ႇသီႇၸိုင်ႈတႆးမႃး ၶွပ်ႈတဵမ် 78 ပီ။

ၽွင်းၼင်ႇၼင် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုင်ႈတႆး မီး 34 သၢပ်ႇၼမ်ႉလႅၼ်လိၼ် မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉ ႁူမ်ႈၵၼ်ဝႆႉ ပဵၼ် ၽႅၼ်တီႈ ၸိုင်ႈတႆး ဢၼ်ႁၼ်ယူႇယၢမ်းလဵဝ် ( ၽွင်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉတႆးမီး 22 ၸဝ်ႈၾႃႉ၊ ထၼုမီး 7 ၸဝ်ႈၾႃႉ ၊ ပဢူဝ်းမီး 2 ၸဝ်ႈၾႃႉ ၊ ၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉ 1 ၸဝ်ႈၾႃႉ ၊ လွႆ/ပလွင်ႈ 1 ၸဝ်ႈၾႃႉ ၊ တၢင်းမိူင်းဝႃႉ သမ်ႉ လၢႆလၢႆၼႃႈလိၼ် ၸဝ်ႈၾႃႉဢွၼ်ႇ ႁူမ်ႈၵၼ် သေ ဢဝ်ၸိုဝ်ႈမိူင်းလိူၼ်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃးမႃးၸွမ်း 1 ၸဝ်ႈၾႃႉ) ။

ဢူမုၼ်တႆး ၽွင်းၼင်ႇၼႆ တႆးပဵၼ်ပီႈဢၢႆႈတၢႆႈႁူဝ်ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ပႃးၸဵမ် ၶၢင် ၶျၢင်း ယၢင်းလႅင်။ ပေႃးဝႃႈမိူင်းတႆး ၶိူဝ်းတႆး (သျှမ်းလူမျိုး/သျှမ်းပြည်) ၼႆၵေႃႈ သုမ်ႇငမ်းၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်ယူႇၼႂ်းမိူင်းတႆး ယင်းယွမ်းႁပ်ႉတူဝ်ၵဝ်ႇပဵၼ်တႆးပႃးလူးၵွၼ်ႇ။ တူဝ်ယၢင်ႇ တႆးၼွင် (သျှမ်းအင်းသား) ၊ တႆးထၼု (သျှမ်းဓနု) ၸိူဝ်းၼႆႉ။

တႆးဢမ်ႇမေႃ တိုတ်းတၢႆးမႃး ၶေႃႈၵႂၢမ်းတႆးၵေႃႈ ၸႅၵ်ႇယႅၵ်ႈ ႁွင်ႉဝႃႈ မၢၼ်ႈၼွင် မၢၼ်ႈထၼု ၸဵမ်ၸိူဝ်း ၼႆႉ ၵႂႃႇ လႄႈ ယၢမ်းလဵဝ် ၽႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇႁပ်ႉ သႂ်ႇၸိုဝ်ႈ တၢင်းၼႃႈၶိူဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ပႃးတႆး/သျှမ်း/ရှမ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၶၢဝ်းတၢင်း 70 ပီပၢႆ ဢၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းမိူင်းတႆး လႅၵ်ႈလၢႆႈၵေႃႈ ယၼ်ႇပိုၼ်ႉတႄႇမႃး ၸဵမ်ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ် လဵၵ်ႉဢၼ်ၼွႆႉ ၼင်ႇလၢတ်ႈမႃးၼႆႉ ၼႆၵေႃႈ တေဢမ်ႇၽိတ်း။

မိူဝ်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵၼ် 7^th February 1947  ( ပႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ ပၢင်လူင်) ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉၼမ်ႉသၼ်ႇ  ၸဝ်ႈၶုၼ်ပၢၼ်းၸိင်ႇ ဢၼ်ပဵၼ် မိူင်းလွႆ/ပလွင်ႈတွင်ႇပႅင်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၶွင်ႇသီႇၸိုင်ႈတႆး။ ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၽွင်းၼၼ်ႉ ၵေႃႈ လႆႈဝႃႈ ၵႅၼ်ႇၶႅင်တႄႉတႄႉ။

ယၢမ်းလဵဝ်တေႉ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းထၼု ဢၼ်ဢမ်ႇတွၼ်ႉမီးသိုၵ်းမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢဵၼ်ႁႅင်းတပ်ႉသိုၵ်း ယႂ်ႇမႃးတၢၼ်ႇတၢၼ်ႇယဝ်ႉ၊ သိုၵ်းၵယၢၼ်းယၢင်းလႅင်ၵေႃႈ လေႃႇတိုၵ်းထုင်ႉၾၢႆၶုၼ် မိူင်းပၢႆး ႁႅင်းသိုၵ်း ၼမ်ၵႂႃႇ 10 တပ်ႉၵွင်ယဝ်ႉ။ ဢိင်ပၢင်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 သေ ဝႃႉ ပလွင်ႈ ၶၢင် ၵဝ်ႈၵၢင်ႉၵေႃႈ ႁႅင်းသိုၵ်းယႂ်ႇမႃး ႁူမ်ႈၵၼ်လိုပ်ႈတိုၵ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢွၵ်ႇ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၵိုတ်းဝဵင်းမူႇၸေႊ မိူင်းယႆ တၢင်ႉယၢၼ်း ၵမ်ႈၽွင်ႈၵူၺ်းယဝ်ႉ။

ၵွပ်ႈၼၼ်ႉ တင်ႈဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 7^th February 2025 ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၵႂႃႇ တႆးတေသိုပ်ႇႁဵတ်းသင်? ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး တေသိုပ်ႇႁဵတ်းသင်? ပႃႇတီႇတႆး တေသိုပ်ႇႁဵတ်းသင် ? တပ်ႉသိုၵ်းတႆး ဢၼ်ဝႃႈ တေၵႅတ်ႇၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ယူႇၼိူဝ်ၽႅၼ်ႇလိၼ်ၸိုင်ႈတႆး တင်းသဵင်ႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တေသိုပ်ႇႁဵတ်းသင် ?

ၽႂ်ၵေႃႈႁူႉယူႇ ပၢၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ တၵ်းလႆႈဢဝ်ပႃႇတီႇ တိုၵ်းသုၼ်ႇလႆႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၼႂ်းသၽႃး။ ပၢၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းယႂ်ႇ တၵ်းလႆႈဢဝ်ႁႅင်းသိုၵ်းလေႃႇ တိုၵ်းၼွၵ်ႈသၽႃး ၼႆ။

ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ထိုင်ၶၢဝ်း ငိူင်ႉဝႄႈ ၵၢၼ်ႁႃတၢင်းၽိတ်းၵၼ် ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၵဝ်ႉၼႄးၵႃ ၵႃၼႄးၵဝ်ႉ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

သင်သိုပ်ႇယူႇၵႂႃႇ  ႁဵတ်းယူႇၵႂႃႇမႅၵ်းမႅၵ်း ႁင်းၽႂ် ႁင်းမၼ်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး တေၸွမ်းၵူၼ်ႈၽႂ်။ ၵူဝ်မိူၼ် ၵႂၢမ်းမင်ႇၵထ ၸဝ်ႈၵၢင်းသိူဝ်ႁေႃးဝႆႉ ဝႃႈ “ၵိင်းတႆးမဝ်းလဝ်ႈ” ၵွႆႈယူႇ ၵွႆႈႁဵၼ်ႈၵႂႃႇ တိၵ်းတိၵ်း ၼႆၼၼ်ႉ ၵူၺ်းယဝ်ႉ။

ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ် ပဵၼ်ႁႅင်းၼႆ ႁၼ်သိုဝ်ႈၼႃႈတၼ်းတႃႇယဝ်ႉ မိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇပဵၼ်ႁိုဝ်။ တႅၵ်ႇယၢႆႈၵၼ် ၵေႃႈလႆႈႁၼ်ယဝ်ႉ ၵူၼ်းတႆး ပဵၼ်ၼမ်ႉႁူ ၼမ်ႉတႃ ဢိမ်ႇဢိူဝ်ႇမိူဝ်ႈၸၢၼ်ႈ ၵႂႃႇၵႃႈႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ။

မိူဝ်ႈပၢင်ၵုမ်လူင်ၵၢၼ်မိူင်း တီႈပၢင်လူင် 1947 ၼၼ်ႉ တႆးလႆႈၽွမ်ႉပၼ်မိူင်းတႆး ထုင်ႉႁူဝ်ၵဵဝ် ႁူဝ်ၵွင်း ပဵၼ်ၵႂႃႇ ၸႄႈမိူင်းၶၢင်ယဝ်ႉ။ ပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်းဢၼ်တေမႃးတၢင်းၼႃႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈ မိူင်းတႆး ပွၵ်းႁွင်ႇ ထုၵ်ႇထႅၵ်ႇႁၢႆၵႂႃႇ ၸိူင်ႉၼင်ႇ ပၢၼ်ၽွင်း 1947 ၼၼ်ႉထႅင်ႈလႄႈ ၸင်ႈလႆႈ သူင်ႇသဵင် ပူၵ်းတွႆႇမႃးၼင်ႇၼႆ။

သဵင်ၶဝ်ႇႁွၵ်ႈ

7/2/2025