ငိုၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈသုတ်း ၼႂ်းၽဝၵူၼ်း ၵၢပ်ႈပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶႂ်ႈလႆႈငိုၼ်းသေ ၵုမ်ႇၵူမ်ႈႁူဝ်ႁဵတ်း ၵၢၼ် ဢမ်ႇႁူႉလိုဝ်ႈႁူႉလပ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼမ် သုၵ်ႉၸႂ်ပူၼ်ႉတီႈၸိုင် တၢင်းပဵၼ်လၢႆလၢႆလွင်ႈၵေႃႈ တေၸွမ်းလင် ၶဝ်ႈၸမ်တူဝ်ႁဝ်းမႃး တိၵ်းတိၵ်းဢမ်ႇႁၢင်ႉ။ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၵ်းၼႃ ႁဵတ်းၵၢၼ်သူၼ်ၵၢၼ်ႁိူၵ်ႈယင်းႁူႉတူဝ်ၵမ်းလဵဝ်ဝႃႈ ႁဝ်းပဵၼ်သင်ပဵၼ်ႁိုဝ်ဝႆႉယူႇ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းႁူမ်ႈ ပိူင်လူင် ပေႃးႁဵတ်းၵၢၼ်လုမ်း ၵၢၼ်ၼင်ႈ ၶၢဝ်းယၢဝ်းၸိုင် တၢင်းပဵၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇႁူႉတူဝ် ၵမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉ တိုၼ်းပဵၼ်မႃးဢမ်ႇႁၢင်ႉ။ ပဵၼ်သင်လၢႆလၢႆမႃး ႁဝ်းၶႃႈ တူၺ်းၸွမ်းၵၼ်။

1 – တၢင်းပဵၼ်ဢဵၼ်ၸူမ် တီႈၶေႃႈမိုဝ်း

ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လုမ်း ဢၼ်ၸႂ်ႉၶွမ်ႊၽိဝ်ႊတိူဝ်ႊ တင်းဝၼ်းၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈၾၢင်ႉတၢင်းပဵၼ်ၼႆႉတႄႉတႄႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈႁဝ်း ၸႂ်ႉၶေႃႈမိုဝ်းတမ်းဝႆႉယူႇတီႈလဵဝ်တႃႇသေႇလႄႈ ၸႂ်ႉၶေႃႈမိုဝ်းၼမ်ၼမ်။ ငဝ်ႈငႃႇ ဢၼ် ၵႆႉထူပ်းႁၼ်တၢင်းပဵၼ် ၼႆႉ တေပဵၼ်ၵၢၼ်ၸႂ်ႉၶီႊပွတ်ႉ ၶွမ်ႊပိဝ်ႊတိူဝ်ႊ (computer keyboard) ၽိတ်းလၢႆးမၼ်း။ မိူၼ်ၼင်ႇ တင်ႇၼင်ႈတႅမ်ႇ ၽိူၼ်သမ်ႉသုင်ၼႆၸိုင် ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၶေႃႈမိုဝ်းၵူၼ်ႉ။ တမ်းၽႃႇမိုဝ်း သူၼ်ႈမိုဝ်းတီႈလဵဝ်သေ တဵၵ်းၽိမ်းပေႃႉလိၵ်ႈတင်းဝၼ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸဵပ်းၵူၼ်ႉမူၺ်ႈ ထိုင် ႁူဝ်မႃႇႁူဝ်ၶႅၼ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ တၢင်းပဵၼ်ၼႆႉ ၸၢင်ႈႁၢႆလႆႈယူႇ သင်ဝႃႈ ဢုပ်ႉလူမ်းမႆႈ ဢမ်ႇၼၼ် မိပ်ႇၼူတ်ႈ မႃႇ/ ၶႅၼ် တီႈၵူၼ်ႉၶိုၼ်ႈဢဵၼ်ၶႅင်ဝႆႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။

တေမီးလၢႆးၵႄႈလိတ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်?

ထုၵ်ႇလီမႄးတီႈၼင်ႈလႄႈ တူဝ်ႉၽိူၼ်ႁႂ်ႈတၢင်းသုင်မၼ်းယႃႇပိူင်ႈၵၼ်ႁႅင်း၊ ထုၵ်ႇလီမႄးဝၢင်း မၢဝ်ႉသ်လႄႈ ၶွမ်ႊပိဝ်ႊတိူဝ်ႊ (mouse and computer) ႁႂ်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈတီႈမၼ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးပဵၼ်ဢဵၼ်ၸူမ် ႁၢဝ်ႈႁႅင်းၸိုင် ထုၵ်ႇလီၵႂႃႇထူပ်းမေႃယႃ ၵူတ်ႇထတ်းယူတ်းယႃပၼ်။

2 – တၢင်းပဵၼ် သမႃႇထိပွတ်း (ၸႂ်ဢမ်ႇယၢဝ်း/ ဢမ်ႇပၵ်းၸႂ်လႆႈႁိုင်) 

သင်ဝႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ဢၼ်လႆႈ ပၵ်းတႃ၊ ပၵ်းၸႂ်၊ ဝႆႉၸႂ်ၼိမ်ၼိမ် တင်ႈသတိမၼ်ႈမၼ်ႈသေ ဝူၼ်ႉသၢင်ၶူင်တႅမ်ႈ ၸိူဝ်း ၼႆႉၼႆၸိုင် တၵ်းတေလႆႈဝႆႉၼၵ်းၼိူဝ် ပိုၼ်ႉတီႈႁဵတ်းၵၢၼ်လႄႈ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ – ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ် တီႈယဵၼ်၊ ၼိမ်၊ ၵႂၢင်ႈလႄႈ ၵတ်းယဵၼ်။ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်ၸိုင် (1) ပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈသုၵ်ႉသၵ်ႉ၊ (2) ပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ဝူၺ်ႇႁင်ႈ/ ဢူၼ်မေႃး ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆၸိုင် တေႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်း ဢမ်ႇၸၢင်ႈ ပၵ်းၸႂ်ႁဵတ်းၵၢၼ်၊ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်း ၸႂ်သုၵ်ႉသေ ၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၽိတ်း။ 

လၢႆးၵႄႈလိတ်ႈသမ်ႉ ႁႂ်ႈလိုဝ်ႈလႄႈ ၸတ်းၵၢၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းႁႂ်ႈၵိုင်ႇငၢမ်ႇ ႁိုဝ် ဢုပ်ႇၵၼ်တင်းဢူၺ်းၵေႃႉႁူမ်ႈၽၢၵ်ႈၵၢၼ် တႃႇႁႂ်ႈလႆႈလိုဝ်ႈယွၼ်ႇၸႂ်။

3 – တၢင်းပဵၼ်ပီး

ပေႃးဝႃႈပီးၼႆ ဢမ်ႇလႆႈပဵၼ်ယွၼ်ႉလွင်ႈၵၢၼ်ၵိၼ်ၼမ်ယၢင်ႇလဵဝ်။  ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၼမ်၊ ၼင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ယူႇတီႈၽိူၼ် ၵူႈဝၼ်းၵူႈဝၼ်း ၶၢဝ်းယၢမ်းႁိုင်ၼၢၼ်းၼႆၸိုင် တေဢမ်ႇမီးပေႃးလႆႈတူင်ႉၼိုင် တူဝ်ၶိင်း။ ပေႃးယူႇၼိမ်ႁိုင် တေငဝ်ၼွၼ်း၊ တွင်ႉမႆႈ ပဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉမႃး။ ပေႃးတွင်ႉမႆႈသမ်ႉ ႁႃတၢင်းၵိၼ် မႃးၵိၼ်လဵၼ်ႈ။ ၵိၼ်လဵၼ်ႈသေ ဢမ်ႇလႆႈတူင်ႉၼိုင်ၼႆႉ မၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈပီး။ ပီးၼႆႉ ယင်းပဵၼ်ငဝ်ႈငႃႇ ႁဵတ်း ႁႂ်ႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်တၢင်ႇမဵဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ တၢင်းပဵၼ်ႁူဝ် ၸႂ် လိူတ်ႈသုင် ယဵဝ်ႈၸဵမ်း (ယဵဝ်ႈဝၢၼ်) ၸဵမ်ၸိူဝ်း ၼႆႉ။

4 – ဢွပ်ႊၾိတ်ႊသိၼ်ႊတရူမ်ႊ (office syndrome)

ၶေႃႈမုလ်းၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉထူပ်းဝႃႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 80 ဢွၼ်ၵၼ်ပဵၼ် office syndrome (ၵူၼ်ႉၶိုၼ်ႈ ၸဵပ်းမူၺ်ႈ ဢဵၼ်ၶႅင် ယွၼ်ႉၼင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းလုမ်းၼႂ်းၸႆး) ။ တၢင်းပဵၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉလၢႆလွင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼင်ႈ ၼႃႈၶွမ်ႊၽိဝ်ႊတိူဝ်ႊ၊ ၼင်ႈယဵပ်ႉသိူဝ်ႈယဵပ်ႉၶူဝ်း၊ ၼင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းႁူင်းၸၢၵ်ႈယႂ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးမူတ်း။ မၢင်ပွၵ်ႈ ၶူဝ်းၸႂ်ႉသွႆ ဢမ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၵေႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်။   

တေၵႄႈလိတ်ႈလႆႈၸိူင်ႉႁိုဝ်?

တူင်ႉၼိုင်လဵၼ်ႈႁႅင်း၊ တူင်ႉၼိုင်ၵႂႃႇမႃး၊ ယိုတ်ႈၵူၼ်ႉယိုတ်ႈဢဵၼ်၊ တီႈဢေႇသုတ်း 1 ၸူဝ်ႈမူင်း ႁႂ်ႈတူင်ႉၼိုင်ႈပၼ် 1 ၵမ်းၸိုင် ဢဵၼ်ႁဝ်း ၵၢမ်ႈၼိူဝ်ႉႁဝ်း တေဢမ်ႇၶိုၼ်ႈဢမ်ႇၶႅင်။

5 – တၢင်းပဵၼ်တႃၽႃႈမူဝ်း တႃႁႅင်ႈ (လပ်း/မိုၼ်းယၢပ်ႇ)

လဵၵ်ႉယႂ်ႇၼုမ်ႇထဝ်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉၶွမ်ႊပိဝ်ႊတိူဝ်ႊ (ႁိုဝ်) ၾူၼ်ႊ ၼိုင်ႈဝၼ်းဢမ်ႇယွမ်း 8 ထိုင် 10 ၸူဝ်ႈမူင်း။  ႁဵတ်းႁႂ်ႈဢဵၼ်တႃၵူၼ်ႉ တႃလႅင် တႃႁႅင်ႈ တႃၸဵပ်း တႃမူဝ်း။ လိုၼ်းသုတ်းၸၢင်ႈပဵၼ် တၢင်းပဵၼ်သၢႆတႃလူႉ။ တၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ၼႆႉ ၵၢပ်ႈပၢၼ်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၶဝ်ႁွင်ႉဝႃႈ   “Computer Vision Syndrome”။

လၢႆးႁႄႉၵင်ႈ

ပေႃးႁဵတ်းၵၢၼ်တူၺ်းၶွမ်ႊၸိုင် တီႈဢေႇသုတ်း 2 ၸူဝ်ႈမူင်းၼိုင်ႈပွၵ်ႈ တၵ်းလႆႈလိုဝ်ႈသၢႆတႃ။ လပ်းပႅတ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၵႂႃႇတူၺ်းတူၼ်ႈမႆႉသီၶဵဝ် ဢမ်ႇၼၼ် ၵႂႃႇမုင်ႈၵႂႃႇတူၺ်းတီႈပိုတ်ႇတီႈပၢင်ႇ – ၵၢင်ႁၢဝ်သီသွမ်ႇ၊ ၵေးၼမ်ႉသႂ်သႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈသၢႆတႃႁဝ်းမီးႁႅင်းမႃးၶိုၼ်း၊ တႃႇသႅပ်ႇတႃမႆႈၵေႃႈ တေၸိုၼ်ႈတေ လီမႃးၶိုၼ်း။

6 – တၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈၵႅၼ်း

ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်သင်ၵေႃႈယဝ်ႉ ပေႃးမီးၵၢၼ်ႁိပ်ႈၼႅတ်ႈမႃး ၵႆႉယိူၼ်ႉယဵဝ်ႈ ယိူၼ်ႉၶီႈ ယိူၼ်ႉၵိၼ်ၼမ်ႉ ၵိၼ်ၼွင်။ ပေႃးယိူၼ်ႉယဵဝ်ႈၸိုင် မႅင်းပႅတ်ႊထီႊရီႊယႃႊ ၼႂ်းၼမ်ႉယဵဝ်ႈႁဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇဢွၵ်ႇမႃးသေ – ၶိုၼ်းၸိုမ်းၶဝ်ႈၼႂ်းၼိူဝ်ႉၼႂ်းလိူတ်ႈႁဝ်းၶိုၼ်း။ ၵွပ်ႈၼႆ လွင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ယဵဝ်ႈၵႅၼ်း ယဵဝ်ႈသႅပ်ႇ ႁူင်းယဵဝ်ႈၸဵပ်း ၵမ်းသိုဝ်ႈ။ ၾၢင်ႁၢင်ႈမၼ်းသမ်ႉ – ယဵဝ်ႈဢမ်ႇသုတ်း၊ ယဵဝ်ႈၵမ်းဢိတ်းဢိတ်း သေၵမ်းၵမ်းယဵဝ်ႈ။ ႁူင်းယဵဝ်ႈၸဵပ်းၵႅၼ်း၊ ယဵဝ်ႈပဵၼ်သီၶုၼ်ႇ/ ၼမ်ႉဢူၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပေႃးပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ် မႃးထုၵ်ႇလီၵႂႃႇတီႈႁၢၼ်ႉၶၢႆယႃႈယႃသေ ယွၼ်းသိုဝ်ႉယႃႈယႃယဵဝ်ႈၵႅၼ်းမႃးၵိၼ်။ ပေႃးပဵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ထုၵ်ႇလီၵႂႃႇႁႃမေႃယႃ။

7 – တၢင်းပဵၼ်ၶီငဝ်

ပေႃးၵုမ်ႇၵူမ်ႈႁူဝ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၽိမ်းလိၵ်ႈၽိမ်းလၢႆး ဢမ်ႇလိုဝ်ႈဢမ်ႇယင်ႉ ဢမ်ႇၵႂႃႇႁႃဢူၺ်းၵေႃႉဢူၺ်းသႄႈၸိုင် ပေႃးႁိုင်ၼၢၼ်းၼပ်ႉႁူဝ်ပီမႃး ၸၢင်ႈပဵၼ်လွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉပၢႆးၸႂ် လူၺ်ႈဢမ်ႇႁူႉတူဝ်၊ မိူၼ် မိူဝ်ႈလဵဝ် ပေႃးလဵၼ်ႈ သူဝ်ႊသျႄလ်ႊၼမ်၊ ဢၢၼ်ႇၶၢဝ်ႇၼမ် တေႁၼ်လွင်ႈဢမ်ႇလီဢမ်ႇလၵ်း၊ တေႁၼ် ၶၢဝ်ႇဝၢၼ်ႈမိူင်း ၵၢၼ်သိုၵ်းသိူဝ် ဢၼ်ႁၢႆႉၸႃႉယူႇၵူႈဝၼ်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈဝူၼ်ႉၼမ် ၶမ်ၸႂ်သေဢမ်ႇမီး တၢင်းသိူဝ်း။ လွင်ႈဢမ်ႇမီးတၢင်းသိူဝ်းၼႂ်းလိုၵ်ႉလိုၵ်ႉႁူဝ်ၸႂ် ၼၼ်ႉ ပေႃးမၼ်းၼမ်မႃး လူၺ်ႈဢမ်ႇႁူႉတူဝ် ၸိုင် ၼႂ်းၵၢၼ်ယူႇသဝ်း ၵပ်းသိုပ်ႇၵပ်းသၢၼ် ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼၼ်ႉ တေပႅၵ်ႇပိူင်ႈမႃး။ တေယူႇၶီၶီငဝ် ငဝ်၊ ၸႂ်လဵၵ်ႉၸႂ်ၼွႆႉ၊ ဢမ်ႇၶႂ်ႈလၢတ်ႈတေႃႇပိူၼ်ႈ၊ ဢမ်ႇၶႂ်ႈၵႂႃႇတီႈၵူၼ်းၼမ် – ၸိူဝ်း ၼႆႉပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ၸႂ် ၵမ်းသိုဝ်ႈယဝ်ႉ။ ပေႃးမီးလွင်ႈလၢၵ်ႇလၢႆးၸိူင်ႉၼႆမႃးၸိုင် ထုၵ်ႇလီၵႂႃႇၸူးမေႃယႃ ၾၢႆႇပၢႆးၸႂ်ၵူတ်ႇထတ်း တူၺ်းၵမ်းလဵဝ်သေ ႁပ်ႉလွင်ႈယူတ်းယႃ ၸွမ်းၶၵ်ႉၸွမ်းတွၼ်ႈယဝ်ႉ။

လၢႆးၵႄႈလိတ်ႈ

ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႃႈၶွမ်ႊ ဢမ်ႇၼၼ် တႅမ်ႈလိၵ်ႈတႅမ်ႈလၢႆးၸိုင် ၵွၼ်ႇတေၼွၼ်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီတႅမ်ႈမၢႆဝႆႉလွင်ႈတၢင်းၼႂ်းၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶႂ်ႈလၢတ်ႈၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉၵူႈဝၼ်း။ ထုၵ်ႇတင်ႈသတိ၊ လပ်းတႃသေ ၼင်ႈၼိမ်တူဝ်ၼိမ်ၸႂ် တူၺ်းလူမ်းၶဝ်ႈလူမ်းဢွၵ်ႇလႄႈ ထတ်းသၢင်တူဝ်လႄႈ တင်းၸႂ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁႂ်ႈႁူႉၸၵ်းၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလီလီ တေၸွႆႈႁႂ်ႈႁဝ်းၶၢမ်ႈပူၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၼႆႉလႆႈယဝ်ႉ။

ပၢႆၵမ် – ၼၢင်းယိင်း (ၵမ်ၵိုမ်း)

ၶေႃႈမုလ်းဢၢင်ႈဢိင်မႃးတီႈ – Bangpakok Hospital