“သူဝ်ႊလႃႊသႄးလ်” (Solar cell) ၶႅပ်းၽႅၼ်ႇသူဝ်ႊလႃႊၼႆႉ ပဵၼ်ၶိူင်ႈ ဢၼ်မီးလွင်ႈ ၶိုၵ်ႉတွၼ်း တွၼ်ႈတႃႇဢဝ်ႁႅင်းထၢတ်ႈတီႈ လႅင်းလႅတ်ႇသေ မႃးလႅၵ်ႈလၢႆႈႁဵတ်းပဵၼ်ႁႅင်းထၢတ်ႈၾႆးၾႃႉ  လူၺ်ႈ (special semiconductor) ၼႂ်းၶႅပ်းၽႅၼ်ႇၼၼ်ႉ၊  ပဵဝ် (ၵသႄ) ၾႆးၾႃႉ ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃးတီႈၶႅပ်းၽႅၼ်ႇသူဝ်ႊလႃႊ ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပဵဝ်ၾႆးၾႃႉၵမ်းသိုဝ်ႈ(Direct current) လႄႈၸၢင်ႈ ဢဝ်မႃးၸႂ်ႉပဵၼ် ၽွၼ်းလီတွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်း...

ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းသူႉၵျီႇ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႉၺွပ်းၵုမ်းၶင်ဝႆႉတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇယူႇလီလႄႈ ယူႇတီႈၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈပွႆႇပၼ်တႃႇလုမ်းလႃးတူၺ်းထိုင် ၼႆ သိုဝ်ႇ VOA ဢွၵ်ႇဝႆႉ ၼင်ႇၼႆ။  ၵႅမ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ( ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်ရဲ့ လက်ထောက်) လၢတ်ႈတီႈပၢင်သပ်းၸႅင်ႈ ၶၢဝ်ႇဝႃႈ - “ ၵူၼ်းဢၼ်ၺႃးၵုမ်းၶင်ၵူႈၵေႃႉၼႆႉ  တၵ်းလႆႈမီးၵၢၼ်တူၺ်းထိုင် လုမ်းလႃး တႃႇပၢႆးယူႇလီ။ ၼႆႉပဵၼ်...

ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢွၼ်ၵၼ်ၶဝ်ႈထႅဝ် ၶပ်ႉယႆ တႃႇႁဵတ်းဝႂ်ၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ် ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း (TBP – Temporary Border Pass) တီႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်။ မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 5/9/2023 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇၶဝ်ႈထႅဝ် ၸုၵ်းပႂ်ႉတႃႇႁဵတ်းဝႂ်ၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ် တႆး - ၶႄႇ ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း (TBP) တီႈၽၵ်းတူၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇ...

ဝၼ်းတီႈ 5/9/2023 ယၢမ်းၼႂ်ၸဝ်ႉ 6 မူင်းပၢႆ ၸူၼ်ၶဝ်ႈႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလင်ၼိုင်ႈ တီႈဝၢၼ်ႈမႂ်ႇ ထုင်ႉၼႃးၵွင်းမူး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ  ၊ ယိုဝ်းၸဝ်ႈႁိူၼ်းတၢႆ၊ ယိုဝ်းပႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်ၶဝ်ႈမႃးၸွႆႈ တၢႆ 3 ၵေႃႉ။ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ - “ ၸႂ်ႈဢေႃႈ ပဵၼ်ၵႂႃႇမိူဝ်ႈၸဝ်ႉၼႆႉဢေႃႈ ။ တၢင်းၶဝ် ယူႇ ၼႆႉ...

သိုၵ်းပဢူဝ်း PNO   ၵဵပ်းငိုၼ်းၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းၼွင်ႁၢႆးယႃႈ တႃႇဢဝ်ၸႂ်ႉၸၢႆႇ ၽွင်းဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ်  ပွႆးၽြႃးၸၢမ် ၵဝ်ႈတွၼ်ႈ (ၽွင်ႇတေႃႇဢူး) ၽွင်းဢွၵ်ႇဝႃႇသႃ ဝႃႈၼႆ ။   ပေႃးထိုင်မႃး လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ ပီၼႆႉ ၶွမ်ႇမတီႇ ၸတ်းပွႆးၽြႃးၸၢမ်းၵဝ်ႈတွၼ်ႈလူင်းမိူင်းၼႂ်းၼွင်ႁၢႆးယႃႈ တေၸတ်းပွႆႈၶိုၼ်းၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈထုင်းမီးမႃးၵူႈပီပီၼၼ်ႉလႄႈ ယူႇတီႈ သိုၵ်းပဢူဝ်း (PNO/PNA) ဢၼ်တူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းထုင်ႉၼၼ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ တေဢဝ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ်ပွႆးၽြႃး ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ၵဵပ်းငိုၼ်းတီႈၵူၼ်းမိူင်းဝႃႈၼႆ။ ၼုမ်ႇယိင်းၵူၼ်းထုင်ႉၼွင်ႁၢႆးယႃႈၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ...

မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 4/9/2023 တႄႇဢဝ် ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 12 မူင်းၵႂႃႇ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၾၢႆႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁဵတ်းပၼ်ဝႂ်ၶၢမ်ႈလႅၼ် လိၼ် ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း (TBP - Temporary Border Pass) တီႈၽၵ်းတူလူင်ႁေႃၶမ်း(နန်းတော်ဂိတ်)၊ ၽၵ်းတူမၢၼ်ႈဝဵင်း (မန်ဝိန်းဂိတ်) လႄႈ ၽၵ်းတူၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇ (ဆင်ဖြူဂိတ်) လႅၼ်လိၼ်တႆး...

ၵူၼ်းၼွင်ႁၢႆယႃႈ 4 ၵေႃႉ ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈ  ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း တီႉၺွပ်းၵႂႃႇမိူဝ်ႈဝူင်ႈပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶိုၼ်းပွႆႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇပွၵ်ႈႁိူၼ်းၶိုၼ်း 2 ၵေႃႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈသိုပ်ႇၵုမ်းၶင်ဝႆႉပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇထႅင်ႈ။ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ - “ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ 2 ၵေႃႉၼၼ်ႉတႄႉ ႁၼ်လွတ်ႈမႃးၶိုၼ်း ဢေႃႈ။ ပေႃႈမႄႈၶဝ်တႄႉ ဢဝ်ၵႂႃႇၶင်ဝႆႉ တီႈလႂ်ဢမ်ႇႁူႉ မီးႁိုဝ်ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉၸွမ်း ။...

ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ်ၵူၺ်း လိၼ်ၵူၼ်ႇ ၊ ႁူဝ်ႉပင်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးထပ်းၵၼ် 2 တီႈ မီးလွင်ႈလူႉသုမ်း လႄႈၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်း ဢမ်ႇယွမ်း 5 ၵေႃႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 2/9/2023 ဝၼ်းသဝ်ၼႆႉ ၾူၼ်တူၵ်းဢမ်ႇထၢတ်ႇသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လိၼ်ၵူၼ်ႇ ႁူဝ်ႉပင်း ၼႂ်းမိူင်းတႆး   တီႈဝဵင်းပၢင်လွင်း  လိၼ်ၵူၼ်ႇ မၢတ်ႇၸဵပ်း 4 ၵေႃႉ...

သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းတီႈၸႄႈတွၼ်ႈမူႇၸေႊ ထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် တိုၵ်ႉ ၶဵင်ႈၶႅင်ၵၼ်ဝႆႉ။ ၼႂ်းပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ၸႂ်ႉၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်းၸွႆႈလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၽၵ်းၵႃႇ ဢၼ်ဢမ်ႇၵဵဝ်ႇသင်ၸွမ်း မီးလွင်ႈမၢတ်ႇၸဵပ်း တီႈယူႇတၼ်းသဝ်းၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ လူႉၵွႆၼမ်။ယွၼ်ႉသင်လႄႈ ၾၢႆႇသိုၵ်းဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်းၸွႆႈ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပၢင်တိုၵ်းၸွင်ႇတေမီးလွင်ႈ ၶႅင်ႈၶႅင်ၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းထႅင်ႈၼႆ ၼၢင်းၼွင်ႉၼွင်ႉ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ တွင်ႈထၢမ်ဝႆႉ တီႈ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ TNLA...

လုၵ်ႈႁဵၼ်းၵဵင်းတုင်လၢႆၵေႃႉ  ၸူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇလဵၼ်ႈၼမ်ႉၼွင်သေ ၸူမ်ၼမ်ႉ တၢႆၵေႃႉၼိုင်ႈ။ ၸူမ်ၵႂႃႇမိူဝ်ႈသိုၼ်း ဝၼ်းတီႈ 29/9/2023 သေ မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 30/8/2023  ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်း ၸင်ႇႁၼ်ၶိုၼ်းၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆ  ။ လႆႈႁူႉဝႃႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းလၢႆၵေႃႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇလဵၼ်ႈၼမ်ႉၼွင်သေ   ၵိုင်ႉၵၢင်ႉၸူမ်ၼမ်ႉႁၢႆၵႂႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈ ဝႃႈၼႆ။ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၸွႆႈထႅမ်ၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉတႆးၼိူဝ် ၵဵင်းတုင်ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ - “ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၢႆးဢွၼ်ႇ 4-5...

ၵူၼ်းၼွင်ႁၢႆးယႃႈ 4 ၵေႃႉပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈ ယူႇပွၵ်ႉ 3 ၊ ဝၢၼ်ႈသပျေႇတိတ်ႉ ထုင်ႉၼွင်ႁၢႆးယႃႈ၊  ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈထိုင်ၼႂ်းႁိူၼ်းသေ တီႉၺွပ်းဢဝ်ၵႂႃႇၵုမ်းၶင်ႈ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈတီႉၺွပ်းၶဝ်ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 28/8/2023 ယၢမ်းၶမ်ႈၶိုၼ်း ၊ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ဢမ်ႇမီးၸုမ်းလႂ် ၸွႆႈထႅမ်ၵႄႈလိတ်ႈ ပၼ်လႆႈ ။ ၼၢင်းယိင်းၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၼွင်ႁၢႆးယႃႈၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ - “ သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈတင်း ပလိၵ်ႈ...

ၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်တင်ႈဝႆႉ တၢင်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇဝဵင်းမိူင်းၽျၢၵ်ႈ မီးလွင်ႈတဵၵ်းယွၼ်းငိုၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းမႃးလိူဝ်ႁႅင်း။   ၼႂ်းပီႊ 2023 ၼႆႉ ၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ဢၼ်တင်ႈဝႆႉ တၢင်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇဝဵင်းမိူင်းၽျၢၵ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼႆႉ မီးလွင်ႈ ၵဵပ်းၶွၼ်ႇရူတ်ႉၵႃး တီႈၵူၼ်းမိူင်းလိူဝ်ႁႅင်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵိၼ်းၸႂ်။ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ - “ ၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၵဵပ်းၶွၼ်ႇ ၵႃးဢၼ်တေႃႉတၢင်ႇ ဝူဝ်းၵႂၢႆး ဢၼ်ၵႂႃႇၵႃႉၶၢႆၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် ယဝ်ႉၵေႃႈ...

ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼွင်ႁၢႆးယႃႈလၢႆၸုမ်း ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈသၢၼ်ၶတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ဢၼ်တေႁဵတ်းပွႆးၽြႃး ၸၢမ်ၵဝ်ႈ တွၼ်ႈလူင်းမိူင်း(ဖောင်တော်ဉီးဗုဒ္ဓပူဇနိယ)။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ပိုၼ်ႈၽၢဝ်ႇ တေၸတ်းႁဵတ်းပွႆးၽြႃးၸၢမ်ၵဝ်ႈတွၼ်ႈလူင်းမိူင်း ( ဖောင်တော်ဉီးဗုဒ္ဓပူဇနိယ)ၼႆလႄႈ ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ တီႈၼွင်ႁၢႆးယႃႈလၢႆၸုမ်း ႁူမ်ႈၵၼ်ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈသၢၼ်ၶတ်းၼႆယဝ်ႉ။ တႃႇဢွၵ်ႇလိၵ်ႈသၢၼ်ၶတ်းၼႆႉ ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼွင်ႁၢႆးယႃႈ ႁူပ်ႉဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၼိူဝ်ဢွၼ်ႊလၢႆႊ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 26/8/2023 ၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇသၢၼ်ၶတ်းၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉဝႃႈ - “ လွင်ႈဢၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း...

ၵႃးလမ်းလုၵ်ႉမိူင်းမၢၼ်ႈတူင်ႈပဵင်းဝဵင်းလိူဝ်ႇမၼ်းတလေးၶိုၼ်ႈမႃးမိူင်းတႆး မႃးပိၼ်ႈတူၵ်းႁူၺ်ႈလိုၵ်ႉတီႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး  ၊ တၢင်ႇၵူၼ်းမႃး 6 ၵေႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်းဢိတ်းဢွတ်းၵူၺ်း ဢမ်ႇမီးလွင်ႈလူႉတၢႆ။ မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 27/8/2023 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 3 မူင်းၼၼ်ႉ ၵႃးလမ်းၼၼ်ႉ မႃးပိၼ်ႈတူၵ်းႁူၺ်ႈ တီႈတၢင်းလူင်း ႁူၺ်ႈၵိုတ်ႈ ၾၢႆႇၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ။ ၸုမ်းၸွႆႈတူင်ႇၵူၼ်း(ကမ်းလင့်လက်များ လူမူကူညီရေးအသင်း) လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ - “ ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉပွၵ်ႈၼႆႉ...

ၼၢင်းယိင်းမူႇၸေႊ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လႅၵ်ႈငိုၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ၺႃးယိုဝ်းသေ ထုၵ်ႇၸူၼ် ဢဝ်ငိုၼ်း။ မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 27/8/2023 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 8 မူင်းၼၼ်ႉ ၼၢင်းယိင်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵိၼ်ၵၢၼ် လႅၵ်ႈငိုၼ်းၼႂ်းၵၢတ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈ တီႈမူႇၸေႊ ၺႃးၸုမ်းဢမ်ႇႁူႉၾၢႆႇ ယိုဝ်းသေ  ႁိမ်ဢဝ်ငိုၼ်းမၼ်းၼၢင်းၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈမူႇၸေႊၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ - “ ၵူၼ်းၸၢႆးမွၵ်ႈ 3 ၵေႃႉၼႆႉ ၶီႈရူတ်ႉၶိူင်ႈ သွၼ်ႉၵၼ်မႃးသေ...