မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 8/3/2025 ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈလွင်ႈၼၢင်းယိင်းၼႂ်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တင်း မိူင်းထႆး ႁူမ်ႈၵၼ် ၸတ်းႁဵတ်းဝၼ်းၼၢင်းယိင်းလုမ်ႈၾႃႉ တီႈၵဵင်းမႂ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး ။ ဝၼ်းၼၢင်းယိင်းလုမ်ႈၾႃႉပီၼႆႉ ၸုမ်းသုၼ်ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်ႈလွင်ႈၼၢင်းယိင်းၸၼ်ႉၸွမ် ၵဵင်းမႂ်ႇ Department of women studies CMU ဢွၼ်ၸုမ်းၼႅင်ႈသၢၼ် ၸိူဝ်းတူင်ႉၼိုင်လွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈၼၢင်းယိင်းလၢႆလၢႆၸုမ်း ဢိၵ်ႇပႃးတင်းတူင်ႇဝူင်း ၼၢင်းယိင်း ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်...

ဝၼ်းတီႈ 7/3/2026 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 10 မူင်း ၸၢႆးၼုမ်ႇၶပ်းရူတ်ႉၶိူင်ႈသူင်ႇတၢင်းၵိၼ်ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၺႃးၼႄးဝႃႈၶပ်းရူတ်ႉၶိူင်ႈပၢတ်ႇၼႃႈၼႆသေ ၸၢႆးၼုမ်ႇၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈမႃးမိူၼ်ၵၼ် 2 ၵေႃႉလူင်းမႃးထုပ်ႉပေႃႉထိုင်တီႈၵူၼ်းသူင်ႇတၢင်းၵိၼ်လိုမ်းတူဝ်ႁိမ်းၶၢင်ႈတၢင်း တီႈတၢင်းၶွႆႈ ၾႆးၶဵဝ်လႅင်မႄႈႁႄႉ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်း ၵဵင်းမႂ်ႇ။ ၽွင်းၽူႈၸၢႆး 2 ၵေႃႉထုပ်ႉပေႃႉၵူၼ်းသူင်ႇတၢင်းၵိၼ်ယူႇၼၼ်ႉ သမ်ႉမီးၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ မႃးထၢႆႇႁၢင်ႈတူင်ႉဝီႊတီႊဢူဝ်ႊသေတၢင်ႇၶိုၼ်ႈတၢင်းၾဵတ်ႉသ်ပုၵ်ႉ။ ဢိင်ၼိူဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၵေႃႉထုၵ်ႇပေႃႉထုပ်ႉၼၼ်ႉသေ ဢွၼ်ၵၼ်ၸႅင်ႈပလိၵ်ႈ။ ၶလိပ်ႉဝီႊတီႊဢူဝ်ႊၵေႃႈၽႄႈလၢမ်းၵႂႃႇတၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းႁၼ်တင်းၼမ်တင်းလၢႆ။ ၸၢႆးၵေႃႉသူင်ႇတၢင်းၵိၼ်ၼၼ်ႉတႄႉမၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းထိုင်တီႈလႆႈႁၢမ်သူင်ႇႁူင်းယႃ။ ထိုင်မႃးယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 1 မူင်းၶိုင်ႈ ၵူၼ်းၸၢႆး...

“ ႁဝ်းတိုၵ်းသိုၵ်းၼႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇဢုပ်ႇၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်းယဝ်ႉ၊ ပေႃးဢမ်ႇတိုၵ်း​​ပေႉၶဝ်​​ႁေ ၵႂႃႇဢုပ်ႇသမ်ႉ ၵမ်ႈၼမ်ၵႆႉ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ယွၼ်ႉသုမ်းၵွတ်းၸင်ႇ ၵႂႃႇႁႃသွၼ်ႈတႂ်ႈၶဝ်ၼႆလႄႈ ၸင်ႇဝႃႈသိုၵ်း​​ၵေႃႈလူဝ်ႇတိုၵ်း၊ ၵၢၼ်မိူင်း​​ၵေႃႈလူဝ်ႇၾိုၵ်းယဝ်ႉ ” ၼႆ ယၢမ်ႈငိၼ်းၸွမ်သိုၵ်းၵုၼ်ႇ​​မေႃႇ လၢတ်ႈၼႂ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ယူႇ။  မိူဝ်ႈ 5/2/2026 ဝၼ်း မၼ်းၸဝ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ထၢမ်ဝႆႉတၢင်း​​ၼေႇပျီႇ​​တေႃႇယဝ်ႉ ၸွင်ႇၶႂ်ႈဢုပ်ႇၸွမ်း NUG ၼႆၼၼ်ႉ ​​တေတွင်း ၵၼ်ယူႇ။...

လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸိူဝ်းလႆႈငိူင်ႉပၢႆႈၽေးသိုၵ်းယူႇဝႆႉၼႂ်းထိူၼ်ႇ ႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼႃးႁီး ဢိူင်ႇၵိူၼ်ႇတူလူင် ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ ဢမ်ႇလႆႈၵိၼ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်လီ ၶၢတ်ႇဢႃႇႁႃႇရႃႉ လူဝ်ႇတၢင်း ၸွႆႈထႅမ်ဝႆႉႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႆယဝ်ႉ ။ ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ပျီႇတူႉၸိတ်ႉပဢူဝ်း PNO လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်း PNLA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းယိုဝ်းၵၼ်တၢင်းဝၢၼ်ႈပၢင်မၢၵ်ႇၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ မွၵ်ႈ 5 ဝၢၼ်ႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၼိုင်ႈႁဵင်ၵေႃႉပၢႆ လႆႈငိူင်ႉပၢႆႈၽေးသိုၵ်းယူႇ ၼႆယဝ်ႉ...

ႁူဝ်လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ပီ 2026 ၼႆႉ ၽူႈၼမ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) လႄႈ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ႁူပ်ႉထူပ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵုၼ် ႁဵင်တီႈၼိုင်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇသၢင်ႈလွင်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းယုမ်ႇယမ်ၸမ်ၸႂ်ၵၼ်မႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ဝၼ်းတီႈ 2 ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၸွမ်သိုၵ်းလူင်...

တႄႇႁူဝ်လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ပီ 2026 ၼႆႉမႃး ၵူၼ်းမိူင်းတႆး လႄႈ မိူင်းမၢၼ်ႈထုင်ႉပဵင်း လႆႈႁူပ်ႉပၼ်ႁႃ ၼမ်ႉမၼ်း ၸၢၵ်ႈ ဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈ၊ မၢင်တီႈ ႁၢၼ်ႉၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈဢိုတ်း ဢမ်ႇ ပိုတ်ႇၶၢႆပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ၊ ႁၢၼ်ႉမၢင်တီႈပိုတ်ႇၶၢႆပၼ်ၼမ်ႉမၼ်းယူႇသေတႃႉ တၢင်ႇၵႃႈၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈၼမ်ႁႅင်းသေ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈၶဝ်ႈထႅဝ်ၵၼ် ပႂ်ႉသိုဝ်ႉၼမ်ႉမၼ်း ႁိုင်ၼပ်ႉဢၢၼ်ႇလၢႆၸူဝ်ႈမူင်း ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းမိူင်းၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းယူႇၸပ်းလႅၼ်လိၼ်...

ၽွင်းပၼ်ႁႃပတိၵ်ႈၶၢတ်ႈ တီႈမိူင်းဢီႊရၼ်ႊ ႁၢဝ်ႈႁႅင်းၶိုၼ်ႈမႃးယူႇၼႆႉ ၵႃႈႁိူဝ်း ၸိူဝ်းတေႃႉတၢင်ႇ ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် လႄႈ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ဢၼ်လတ်းၶၢမ်ႈၵႂႃႇမႃး ၼႂ်းသၢႆၼမ်ႉ ႁေႃႊမူၵ်ႉ (Hormuz) ပိုၼ်ႉတီႈ တႃဝၼ်းဢွၵ်ႇၵၢင်ၵေႃႈ ၶိုၼ်ႈသုင်မႃးၸွမ်း။ ၶၢဝ်ႇ The Guardian ႁၢႆးငၢၼ်းဝႃႈ - လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ တုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇ ႁူမ်ႈၵၼ်ၵႅတ်ႇၶႄ ႁႄႉၵင်ႈပၼ်...

တႄႇႁူဝ်လိူၼ် မတ်ၶျ်ႉၼႆႉ ၼႆႉမႃး ယွၼ်ႉၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉၾႆး ႁႃသိုဝ်ႉယၢပ်ႇ ၵႃႈၶၼ်ပုင်ႈၶိုၼ်ႈသုင်ႇႁႅင်း  မိူၼ်ၼင်ႇ ၶၼ်ၵုၼ်ႇ ၊ ၵႃႈၵႃး ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း လၢႆလၢႆဝဵင်း ပုင်ႈၶိုၼ်ႈၸွမ်း ၵူၼ်းမိူင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႃႇၵႂႃႇမႃး ဝႆႉဝႃႈၼႆ ။ ၵူၼ်းၵႃႉၶူဝ်းၵုၼ်ႇဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်ႇလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၼမ်ႉမၼ်းၵူၺ်း ၊ တလဵဝ်ၼႆႉ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ် ႁိမ်ၵၼ်သိုဝ်ႉဝႆႉၼမ်ၼႃႇ...

မိူဝ်ႈလိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 5 ဝၼ်း ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ 6 မူင်းၶိုင်ႈ ၽူႈမီးၸၼ်ႉ လႄႈ ၵူၼ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းလွႆသူးတွင်း ဝဵင်းမူႇၸေႊ ႁေႃႈၵႃးၽႃႇသႂ်ႇၵူၼ်းမိူင်း ဝၢၼ်ႈ ၼွင်ယၢင်း တၢႆထင်တီႈ ၼိူဝ်သဵၼ်ႈ တၢင်းလူင်ႁၢႆႊဝေႊ ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ။ ၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁေႃႈၵႃးမႃးၽႃႇၺႃးၼၼ်ႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁေႃႈရူတ်ႉၶိူင်ႈ ၵိၼ်ၸၢင်ႈႁပ်ႉသူင်ႇၵူၼ်း လႄႈ...

တႄႇႁၢင်လိူၼ် ၾႅပ်ႉပိဝ်ႊရီႊၼႆႉမႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁူမ်ႈတင်းပူႇၵၢင်ႉပူႇၵႄႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းတီႉၺွပ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇ လႄႈ ၼၢင်းယိင်းၵႂႃႇ ဢမ်ႇယွမ်း 5 ၵေႃႉ ၽွင်းၵၢင်ၶမ်ႈ ၵၢင်ၶိုၼ်း တီႈသဵၼ်ႈတၢင်းသူၺ်ႇၽူင်းပုၼ်ႉ (‌ရွှေဘုန်းပွင့်) ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼႆယဝ်ႉ ။ ပိူင်ယႂ်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 8 မူင်းထိုင် 11မူင်း တီႉၺွပ်းဢဝ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸွမ်းတႃႈၸွမ်းတၢင်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ...

ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၵေႃႉပွၵ်ႈယူႇၶိုၼ်းႁိူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၾၢႆၶုၼ် ထုၵ်ႇၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉပဢူဝ်း PNO တီႉၺွပ်းၵႂႃႇသေ ပေႃႉထုပ်ႉၸႅတ်ႈထၢမ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ထိုင်တီႈလူႉတၢႆ ၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 19/2/2026 ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉလုင်းမွင်ႇတၢၼ်း ဢႃႇယု 50 ပီပၢႆ ၸၢဝ်းၵယၢၼ်း ယူႇဝၢၼ်ႈၵႃႇလႁွင်ႇ (ကာလရှေ့ရွာ) ဢိူင်ႇၼႃးႁီး ၸႄႈဝဵင်းၾၢႆၶုၼ် ပွၵ်ႈ မိူဝ်းယူႇၶိုၼ်းႁိူၼ်းမၼ်းၸၢႆး...

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 3 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်း မိူင်းဢမႄႊရိၵၼ်ႊ တင်း ဢီႊရၼ်ႊၶဝ် ယိုဝ်းတိုၵ်းၵၼ်သေ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (မိူင်းမၢၼ်ႈ) တေလႆႈယွမ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ၊ ၸိူဝ်းမီးရူတ်ႉမီးၵႃး တေဢမ်ႇလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း လႄႈ တေဢမ်ႇလႆႈႁေႃႈဢွၵ်ႇတၢင်းၼွၵ်ႈၵူႈဝၼ်း ဝႃႈၼႆ။ ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉဝႃႈ - ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၵႃးဢၼ်ၸႂ်ႉၾႆးၾႃႉ သေသႂၢင်းႁႅင်းႁေႃႈ ၵႃး (EV) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ...

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 3 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႃႈ တီႉၺွပ်းဢဝ်လႆႈ ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇ ႁဵတ်းၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်လိၼ်ငိုၼ်းတင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ (ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ) ယူႇတီႈပွၵ်ႉ 2 မႄႈၶွင် ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း တႃႇ 390 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ၸုမ်းပလိၵ်ႈ လႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းတူင်ႉၼိုင်ပၼ်ႇၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝႆႉၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ႁူမ်ႈၵၼ် ၶဝ်ႈၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်းသွၵ်ႈတဝ် ၼႂ်းႁူင်းႁႅမ်းဢၼ်ဢမ်ႇတၢင်ႇမၢႆၾၢင်ဝႆႉၼၼ်ႉသေ ထူပ်းႁၼ် ၵူၼ်းမိူင်းၼွၵ်ႈ...

မိူဝ်ႈဝႃးလိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 2 ဝၼ်း ၵူၼ်းသိုၵ်းတဢၢင်း လႄႈ ၵူၼ်းသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ လၼ်ႇၵွင်ႈယိုဝ်းသႂ်ႇၵၼ် တီႈဝၢၼ်ႈၼမ်ႉႁူးလူင် ႁိမ်းၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆသေ တင်းသွင်ၸုမ်းလႆႈၶဵင်ႈၶႅင် ၵၢၼ်သိုၵ်းတေႃႇၵၼ် ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၵေႃႉၸမ်ၸႂ်ၵၼ်တင်း သိုၵ်းတဢၢင်းသေ ႁူႉလွင်ႈငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင် ၵူၼ်းသိုၵ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လၢတ်ႈဝႃႈ “ၶဝ်ၽိတ်းၵၼ် ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ဝၢၼ်ႈလွႆၵၢင် တင်း ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉႁူးလူင်ၼၼ်ႉ။ လွင်ႈႁင်တႄႉၵေႃႈ ႁဝ်းဢမ်ႇလႆႈႁူႉၸွမ်းလီလီတႅတ်ႈတေႃး။ ၽၢႆႇသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉၶဝ်...

ၵူၼ်းမိူင်းပၢႆး ၸိူဝ်းပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်း ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တႆး-ယၢင်းလႅင် ၶၢႆႉပၢႆႈမႃးသွၼ်ႈယူႇ တီႈဝဵင်းသီႇၵိပ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းပၢင်လွင်း မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉ ၺႃးၽူႈၵွၼ်းပွၵ်ႉၵွၼ်း ဢိူင်ႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လွၵ်ႇငိုတ်ႈ ႁႂ်ႈပွၵ်ႈမိူဝ်းယူႇၶိုၼ်း ႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၾၢႆႇၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝဵင်း လႄႈ ၵွၼ်းပွၵ်ႉၵွၼ်းဢိူင်ႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဝဵင်းသီႇၵိပ်ႇ လၢတ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ၸိူဝ်းလုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းပၢႆးမႃးသွၼ်ႈယူႇဝႆႉၼႂ်းဝဵင်းသီႇၵိပ်ႇ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းဝႃႈ တေပွၵ်ႈမိူဝ်းယူႇၶိုၼ်းႁိူၼ်းၽႂ်ၼ်း ၼႂ်းလိူၼ်ဢေႊပရႄႇ ပီ...