လုၵ်ႈၸုမ်း The Elders ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈ ၽူႈၵၢၼ်မိူင်းၼႂ်းတႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ " ႁဝ်းႁႃး လီယႅၵ်ႈႁၼ်ဝႃႈ  မဢလ လႄႈ တပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဝႆႉတွၼ်ႈၽႂ်တွၼ်ႈမၼ်းၼႆၸင်ႇ တေၵေႈၶႆလႆႈ လိူင်ႈပၼ် ႁႃၵၢၼ်မိူင်းမိူင်းမၢၼ်ႈဢိူဝ်ႈ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မဢလသေ တပ်ႉသိုၵ်းလႆႈပဵၼ်ၶွၼ်ႉတဝ်ႉယူႉၼၼ်ႉ လီတူၺ်း ႁၼ်ပွင်ႇၸႂ်ယူႇ"ၼႆယဝ်ႉ။ The Elders ၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်း...

ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း 9 ပီ ပၢႆးတႂ်ႈၵၢၼ်ၼမ်း ၸွမ်ၽွင်းလူင်ပရႃႊယုထ်ႉ ၸၼ်ႊဢူဝ်ႊၶျႃႊ ၵဵဝ်ႇလွင်ႈလၵ်းၼမ်း တၢင်း ၵၢၼ်လွင်ႈၵိူဝ်းလီ ဝူင်ႈၵၢင်ၵၢၼ်ၶပ်းၶိုင်ၸိုင်ႈမိူင်းလႄလွင်ႈၶပ်းၶိုင်ၵၢၼ်တၢင်းၽွင်းၶဵဝ်ၶွင်ထႆး ထုၵ်ႇပၵ်းတႃလႄႈ ထုၵ်ႇထတ်းသၢင်ယူႇၶိူဝ်းယႂ်း ဢမ်ႇဝႃႈလွင်ႈႁိပ်ႇႁႅတ်ႉမိူင်းမၢၼ်ႈ ၵၢၼ်ဝႆႉဝၢင်းတူဝ်ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ၵၢၼ်ၶႄႉၶႅင်ႇ ၶွင် ပိုၼ်ႉတီႈၵၢၼ်မိူင်းၼႂ်းၵုၼ်ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ (geopolitical rivalry) ဝူင်ႈၵၢင် ဢမေႊရိၵၼ်ႊ လႄႈ ၶႄႇ ၸိူင်ႉၼင်ႇသိုၵ်းၼႂ်းယူႊၶရဵၼ်ႊ...

လုမ်းၽွင်းတၢင်ထႆး တီႈဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တေႁပ်ႉႁဵတ်းဝီႊသႃႊပၼ် ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ ၵူၺ်း ဢမ်ႇလူဝ်ႇၵႂႃႇတီႈလုမ်းၽွင်းတၢင်ယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။ ဝၼ်းတီႈ 20/2/2024 ၼႆႉ ယူႇတီႈ လုမ်းၽွင်းတၢင်ထႆး ဢၼ်ပၵ်းဝႆႉတီႈ ဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈၼၼ်ႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဢွၵ်ႇပဵၼ် တၢင်းၵၢၼ်ဝႃႈ တေႁပ်ႉႁဵတ်းဝီႊသႃႊပၼ် ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊၵူၺ်း လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸွမ်ၽွင်းလူင် ၸိုင်ႈ...

ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး SSPP ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပိုတ်ႇႁပ်ႉ ၵူၼ်းသိုၵ်းမႂ်ႇ တႃႇႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဝႃႈၼႆ။ ဝၼ်းတီႈ 15/2/2024 ယူႇတီႈ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/ SSA ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပိုတ်ႇႁပ်ႉ ၵူၼ်းသိုၵ်းမႂ်ႇ ၼင်ႇႁိုဝ် တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ပေႃးတေမီးႁႅင်းၵႅတ်ႇၶႄ ႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ်လႆႈၵူၼ်းမိူင်း - ႁွင်ႈၵၢၼ် ၾၢႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ SSPP...

ဝၼ်းတီႈ 14/2/2024 ၼႆ့ ပႃႇတီႇမိူင်းမွၼ်းမႂ်ႇ NMSP ဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်းၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်း NCA ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဝႃႈ တေႁူမ်ႈ ၸုမ်းလုၵ့်ၽိုၼ့်သေ ယိုဝ်းတိုၵ်းၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။ ၼႂ်းၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉပႃးဝႆႉ 7 ၶေႃႈ။ တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ  NMSP  ၼႆႉၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းလွင်ႈၵိုတ်းတိုၵ်း လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မႃး ၸွမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်သေ ထိုင်မႃးပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း NLD...

ၼွၵ်ႈလိူဝ်သေမၵ်းမၼ်ႈ 7 ဝၼ်းၾႅပ်ႉၿိဝ်ႊရီႊပဵၼ်ဝၼ်းၶိူဝ်းတႆးယဝ်ႉယင်းပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉလႄႈၽူႈ ၼမ်း ၵူၼ်းမိူင်းၶဝ် ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶွင်ႊသီႊၸိုင်ႈတႆး လႆႈၸႂ်တႅပ်းတတ်းမၵ်းမၼ်ႈတုင်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးလႄႈ ၽဵင်း ၸၢတ်ႈ(ၽဵင်းၵႂၢမ်းတၢင်ႇတုင်း) ၶိူဝ်းတႆးၶိူဝ်းရႃးၸႃး ဢၼ်ၻွၵ်ႉတိူဝ်ႊလုင်းပႃႉၺၢၼ်ႇၸုမ်းမူၵ်ႇႁူဝ်ၽိူၵ်ႇ ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈတႅင်ႇဝႆႉၼၼ်ႉသေ ၶုၼ်ပၢၼ်းၸိင်ႇ ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်ၼမ်ႉသၼ်ႇ ၸင်ႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၼႂ်းလိၵ်ႈသၢႆလူမ်း သူင်ႇထိုင်ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈ ၼႂ်းသၢႆလူမ်းၼၼ်ႉဝႃႈ - “မၢႆသၢႆလူမ်း No.36 ဢၼ်သူင်ႇမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 6 ၾႅပ်ႉၿိဝ်ႊရီႊ...

Mr. Guterres ၽူႈၼမ်းၼႂ်းလူင် ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ လၢတ်ႈဝႃႈ တီႈမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ တႃႇတေၶိုၼ်းထိုင်ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း လိူင်ႈပိၼ်ႇလႅၵ်ႈၸူးတီမူဝ်ၶရေၸီ လႄႈ လၢႆးၽွင်းငမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၼ်းၽၵ်းၵႃႇၼၼ်ႉ လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈ ၶွင်ၵူႈမိူင်းမိူင်း လႄႈ ၸိုင်ႈမိူင်းၼႂ်းတူင်ႇတၢင်ႇၶဝ် ၶၼ်ဝႆးသုတ်းယူႇယႅၼ်ႈယႅၼ်ႈၼႆယဝ်ႉ။  ပေႃးဢဝ် ၶေႃႈၼပ်ႉသၢင်ႈၼိူဝ်ၽေးၶဵၼ်လုမ်ႈၾႃႉ ( The Global Risks Report ) ဝႃႈၸိုင် ပီႊ...

ဝၼ်းတီႈ 12 ၼႆႉ တူၵ်းမႅၼ်ႈ ဝၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၶွပ်ႈတဵမ် 77 ပီသေ ယူႇတီႈ ငဝ်ႈငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး (ႁိုဝ်) ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် (SNLD) ဢွၼ်ႁူဝ် ၵေႃႇမတီႇၽူႈတႅၼ်းၵူၼ်းမိူင်း တႃႇၽေႃႇသၢင်ႈၾႅတ်ႊၻရႄႊ ဢၼ်မီးပႃႇတီႇ ၵၢၼ်မိူင်း 12 ဢၼ် ၶဝ်ႈႁူမ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း ၵၢၼ်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႊၻရႄႊ...

ၼွၵ်ႈလိူဝ်သေမၵ်းမၼ်ႈ 7 ဝၼ်းၾႅပ်ႉၿိဝ်ႊရီႊပဵၼ်ဝၼ်းၶိူဝ်းတႆးယဝ်ႉယင်းပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉလႄႈၽူႈ ၼမ်းၵူၼ်းမိူင်းၶဝ် ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶွင်ႊသီႊၸိုင်ႈတႆး လႆႈၸႂ်တႅပ်းတတ်းမၵ်းမၼ်ႈတုင်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးလႄႈ ၽဵင်း ၸၢတ်ႈ(ၽဵင်းၵႂၢမ်းတၢင်ႇတုင်း) ၶိူဝ်းတႆးၶိူဝ်းရႃးၸႃး ဢၼ်ၻွၵ်ႉတိူဝ်ႊလုင်းပႃႉၺၢၼ်ႇၸုမ်းမူၵ်ႇႁူဝ်ၽိူၵ်ႇ ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈတႅင်ႇဝႆႉၼၼ်ႉသေ ၶုၼ်ပၢၼ်းၸိင်ႇ ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်ၼမ်ႉသၼ် ၸင်ႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၼႂ်းလိၵ်ႈသၢႆလူမ်း သူင်ႇထိုင်ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈ ၼႂ်းသၢႆလူမ်းၼၼ်ႉဝႃႈ - “မၢႆသၢႆလူမ်း No.36 ဢၼ်သူင်ႇမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 6 ၾႅပ်ႉၿိဝ်ႊရီႊ 1947...

တႃႇတေၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼႂ်းပိူင်ပိုင်းၸိုင်ႈမိူင်း 1947 ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈမၵ်းတမ်းဝႆႉတီႈၶေႃႈမၢႆ မတ်ႉတႃ - 201    ၼႂ်းပၵ်းပိူင်(ဢုပတေႇ) ပိူင်ပိုင်းၼႆႉလႄႈသင် ဢိင်ၼိူဝ်ၶေႃႈ 199 ၼႂ်းပၵ်းပိူင်(ဢုပတေႇ) မီးပၵ်းပိူင် (Act) ဢၼ်သၽႃး(ပႃႊလီႊမၼ်ႊ) မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉလႄႈသင် ၼွၵ်ႈလိူဝ်သေဢၼ်ၸီႉၸမ်ႈ ၼႄဝႆႉတၢင်ႇၸိူဝ်ႉတၢင်ႇပိူင်ၸွမ်းၼင်ႇလၵ်းမၢႆၶေႃႈၼွင်ႇမတ်ႉပႃႈတႂ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉသေၵူႈၸႄႈမိူင်းမီးသုၼ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်။ မတ်ႉတႃ - 202    သုၼ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႆႉ တေဢမ်ႇလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းႁဵတ်းသၢင်ႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း 10 ပီ...

ဝၼ်းတီႈ 12/2/2024 ၼႆႉ တူၵ်းမႅၼ်ႈ ဝၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၶွပ်ႈတဵမ် 77 ပီ ၊ ပဵင်းဢႃယုၸူဝ်ႈပၢၼ်ၵူၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ၵေႃႇတင်ႈမီးမႃးၶၢဝ်းတၢင်း 77 ပီၼႆႉ ႁူမ်ႈတုမ် မၼ်ႈၵႅၼ်ႇၵိုမ်းမွၵ်ႈႁိုဝ်၊ ဝၢၼ်ႈမိူင်းၵတ်းယဵၼ်ႁိၼ်ႉၼွၼ်းမွၵ်ႈႁိုဝ်ယဝ်ႉ ။ ပေႃးမႃးထတ်းသၢင်လဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းပိုၼ်းၸိုင် ဢမ်ႇႁၼ်မီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈသင်မႃး မိူင်း...

SAC ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းၼႆႉ ယၼ်ၼိူဝ်လၵ်းမိူင်း 2008 မတ်ႉတႃ 425 ယဝ်ႉ ၼေၶေႃႈဢၢင်ႈဝႃႈ မၢၼ်ႈမိူင်းပႆႇၼိမ်တဵင်ႈၼႆသေ တေသိုပ်ႇယိပ်းငမ်ဢႃႇၼႃႇၵႂႃႇထႅင်ႈ ၵေႇသုတ်း 6 လိူၼ်ၵွၼ်ႇ ဝႃႈၼႆယူႇ ၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႃးမီးၽူႈလႂ် တိုၼ်ႇတဵၼ်ႈသူၼ်ၸႂ်ၸွမ်း တေႉတေႉဝႃႈဝႃႈ။  တူၺ်းၸွမ်းတၢင်းႁဵတ်းမၼ်း ၼႃႈတေတေႃႇဢႃႇယုယိုတ်းမိူင်းထႅင်ႈၼၼ်ႉ မွၵ်ႈဝၼ်းသွင်ဝၼ်းသေလႄႈ ဢွၼ်လၢမ်းႁၼ် ယၢင်ႈတိၼ်ထႃႈၵေႃႈပႃး၊ ၽၢႆႇၼိုင်ႈသမ်ႉ ၼပ်ႉလႆႈယူႇဝႃႈ...

ပီ 1922 ဢိင်းၵလဵသျ်ႊတင်းၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းတႆး ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶွင်ႊသီႊမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုင်ႈတႆး (FEDERATED SHAN CHIEF COUNCIL) ဢဝ်မိူင်းတႆးတင်ႈပဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (FEDERATED SHAN STATES)။ ၼႂ်းၶွင်ႊသီႊ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၼိူဝ်ႊ ပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၵႅမ် ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၼိူဝ်ႊ ပဵၼ်ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ၊ ၶုၼ်ၽွင်းငမ်း ဝဵင်းတွင်ၵီႈ(တူၼ်ႈတီး) ပဵၼ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၸဝ်ႈၾႃႉ 33...

သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ဝႃႈ ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် မီးလွင်ႈၽိတ်းပိူင်ႈ ဢမ်ႇၸွမ်းတြႃး ၼႆသေ ႁုပ်ႈယိုတ်း ဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်း တီႈၼႂ်းမိုဝ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်း လိူၵ်ႈတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး ၸွမ်းၼင်ႇ လွၵ်းပိူင်တီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇၼၼ့် တဵမ်မႃး ၶၢဝ်းတၢင်း (3) ပီ ယဝ့် ။ ဝၢႆးလင်ၼၼ့်  မႃး ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ...

ႁဵတ်ႇၵၢၼ်လွင်ႈ ၸၢဝ်းၶႄႇ ၶႄႇမူၼ်ႇ(ထႆးဝႃႈၸိၼ်းထဝ်ႊ) ၼႆၼၼ်ႉပွင်ဝႃႈ ၵူၼ်းၵုမ်ႇၼႆႉ ငဝ်ႈငႃႇလႄႈတီႈမႃး ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ် ၸၢဝ်း ၶႄႇ ဢၼ်မူၵ်းယူႇၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် မၢၼ်ႈ ထႆး ၶမဵရ်(ၵမ်ႊပူႊၶျႃႊ) ႁဵတ်းၵၢၼ် ၽိတ်းၵူတ်းမၢႆ လွၵ်ႇလႅၼ်ပႅတ်ႉၵိၼ် တၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆး ပဵၼ်ၵိူင်းၶွလ်ႊသဵၼ်ႊတိူဝ်ႊလႄႈၵၢၼ်တေႃႇလွင်းတၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ “ၶႄႇမူၼ်ႇ” ၵွပ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းၶႄႇ ႁဵတ်းၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးၼႂ်း သီမူၼ်ႇ...