ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ ယူႇၸွမ်းၼိူဝ်ႉၸွမ်းလိူတ်ႈၵၼ်ၵူႈၵေႃႉလႄႈ ၸၢင်ႈၸပ်းမႆႈၶႆႈၼၢဝ်မိူၼ်ၵၼ်ၵူႈၵေႃႉ။ တၢင်းပဵၼ်ၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်းၼႆႉ ဢမ်ႇမုင်ႈဢမ်ႇမွင်းၵေႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်မႃးလႄႈ မၢင်ပွၵ်ႈၵေႃႈ ဝႄႈဢမ်ႇ လႆႈ။ လွင်ႈပဵၼ်လွင်ႈလူႉၼႆႉ ပဵၼ်ပိူင်မိူင်းၵူၼ်းၼႆႉယဝ်ႉဝႃႈၼႆသေတႃႉၵေႃႈ တၢင်းပဵၼ်သႅၼ်း ဢၼ် ႁႄႉၵင်ႈလႆႈၵေႃႈထုၵ်ႇလီႁႄႉၵင်ႈဝႆႉယူႇ။ မိူဝ်ႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈမႃးထွမ်ႇတူၺ်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈတၢင်းပဵၼ်ၵဝ်ႉထ် Gout ဢၼ်တႆးႁဝ်းႁူႉၸၵ်းဝႃႈ ပဵၼ် တၢင်းပဵၼ် လုပ်ႇၵပ်းလုပ်ႇတေႃႇ ၶေႃႈတိၼ်ၶေႃႈမိုဝ်းၸဵပ်းမူၺ်ႈၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ယွၼ်ႉသင်။ ႁဵတ်းႁိုဝ်...

(ပွင်ႈၵႂၢမ်းယုၵ်ႉယွင်ႈ ၼၢင်းယိင်း - ၼႂ်းဝၼ်းၼၢင်းယိင်းလုမ်ႈၾႃႉ) ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတီႈသုတ်း တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ  ပဵၼ်ပၢႆးယူႇလီယဝ်ႉ ။ ပၢႆးယူႇလီ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ်ၶူဝ်းတွၼ်ႈ ဢၼ်မီးၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇသုတ်း ၼႂ်းၸၢတ်ႈပၢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းၶႃႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ၼႆ ၽႂ်တိုၼ်းတေဢမ်ႇထဵင်လႆႈ ။ ၼႂ်းၵႄႈၽေးသႅၼ်ၶဵၼ်လူင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း တီႈဢၼ်ဢမ်ႇပႆႇႁုၼ်ႈမုၼ်းမႂ်ႇသုင်၊ တီႈဢၼ်ၵႂႃႇမႃးယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ တီႈပႆႇၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ  တိုၵ်ႉမီးတင်းၼမ်။ ၸွမ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ ၼႃးပၢင်ႇ ဢၼ်ယၢၼ်ၵႆဝဵင်း...

ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဢၼ်မႃးမီးတီႈ ဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇ  ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ဢွၼ်ၵၼ်ပဵၼ်ၶူမ်းၵၢႆး ၸဵပ်း ယဵၼ်း လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ်ယႃႈယႃ ။ ယၢမ်းလဵဝ် တီႈဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇၼႆႉ မီးၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း  500 ပၢႆ ၊ ၵူၼ်းဢၼ်ၸပ်းတၢင်းပဵၼ် ၶူမ်းၵၢႆးၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢႃယု 10 ၶူပ်ႇလူင်းတႂ်ႈလႄႈ မႄႈပုမ်လူင် ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ ။ ၼၢင်းယိင်းၵူၼ်းၸွႆႈထႅမ်...

ၶႆမၼ်းၼႂ်းလိူတ်ႈသုင် (ႁိုဝ်) လွင်ႈၶႆမၼ်းလိူတ်ႈ ဢမ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းပိူင်တိုၼ်းပဵၼ် (dyslipidemia) ၼႆႉ ပဵၼ် ယွၼ်ႉၶႆမၼ်းဢမ်ႇလီ (LDL- low-density lipoprotein) လႄႈ တရႆႊၵလိတ်ႉသိူဝ်ႊရႆႊ (Triglyceride) ၼႂ်း လိူတ်ႈသုင် ပူၼ်ႉတီႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶႆမၼ်းလီ (HDL- high-density lipoprotein) သမ်ႉတႅမ်ႇ။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ တုမ်ႉတိူဝ်ႉ...

ၵူၼ်းမိူင်းၾိလိပ်ႉပိၼ်းသ်  ၸပ်း တၢင်းပဵၼ်ၼၢဝ်ၶႆႈလိူတ်ႈဢွၵ်ႇ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈယုင်း ၽႄႈလၢမ်းမႃး  ။ တႄႇဢဝ်လိူၼ် ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ တေႃႇထိုင် ၵၢင်လိူၼ်ၾႅပ်ႉပိဝ်ႊရီႊၼႆႉ ၵူၼ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် ၼၢဝ်ၶႆႈလိူတ်ႈဢွၵ်ႇ တီႈမိူင်းၾိလိပ်ႉပိၼ်းသ် မီး 43,000 ပၢႆယဝ်ႉ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ  ရၢႆႊထိူဝ်ႊ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။ ယွၼ်ႉၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၊ ႁႅင်းလူမ်းမႆႈလုမ်ႈၾႃႉ ပုင်ႈၶိုၼ်ႈသုင်လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈယုင်း ၽႄႈၸိူဝ်ႉၽၼ်းငၢႆႈ။ လွင်ႈၼႆႉ...

ပေႃးဝႃႈ မၢၵ်ႇၸွၵ်း ၼႆ ၵူၼ်းၵူႈၵေႃႉ သၢမ်ပၢၼ်ၸဵတ်းသႅၼ်း ၵူႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ တိုၼ်းဢွၼ်ၵၼ်မၵ်ႉ။ ဢၼ်ဢမ်ႇမၵ်ႉမၢၵ်ႇၸွၵ်း တေမီးၵမ်ႈပႃႈဢေႇၵူၺ်း။ မၢၵ်ႇၸွၵ်းၼႆႉ ဢွၵ်ႇတီႈပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်မီးၾိင်ႈၾႃႉၵတ်းယဵၼ်။ တီႈလွႆသုင် ။ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ မၢၵ်ႇၸွၵ်း ဢွၵ်ႇၼမ်ၼႂ်းမိူင်းတႆး မိူင်းၶၢင် မိူင်းၶျၢင်း တီႈမီးသၼ်လွႆသုင်။ ၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ ပေႃးထိုင်မႃးၶၢဝ်းလိူၼ်သၢမ် လိူၼ်သီႇ ထိုင် လိူၼ်ႁႃႈ လိူၼ်ႁူၵ်းၼႆ...

တီႈမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းဢွၼ်ၵၼ်တိတ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် ၼၢဝ်ၶႆႈဝတ်းသေ လူႉတၢႆမီး 13,000 ပၢႆယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။ ဝၼ်းတီႈ 07/02/2025 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ယူႇတီႈ ၾၢႆႇၵုမ်းထိင်းၵႅတ်ႇၶႄ ႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ် (CDC) မိူင်းဢ မေႊရိၵၼ်ႊ ႁၢႆးငၢၼ်းဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ တီႈမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊပတ်းပိုၼ်ႉၼႆႉ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် ၼၢဝ်ၶႆႈဝတ်းမီး 24 လၢၼ်ႉ၊ ၸိူဝ်းၶိုၼ်ႈႁူင်းယႃသေ ၶၢမ်ႇယူတ်းယႃတူဝ် မီး...

ၸွမ်းၼင်ႇ ပၢႆးၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ (IT) ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၶိုတ်းၵၢပ်ႈမႃးယူႇၵူႈဝၼ်းသေ ၼႂ်းၸၢတ်ႈပၢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းၵေႃႈ ပဵၼ်ၶိူင်ႈၶူဝ်း ၸႂ်ႉတိုဝ်းဢၼ်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈ လွမ်ႉႁွပ်ႈတူဝ်ဝႆ့။ မိူၼ်ၼင်ႇ သၢႆထွမ်ႇႁူ (headphone/ earphone) ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၵၢပ်ႇပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ်ၶဝ် သူင်ၵၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းလူၺ်ႈဢမ်ႇႁူႉ မႅၼ်ႈၽွၼ်းႁၢင်ႈၸႃႉမၼ်း ဢၼ် ၼိုင်ႈ။ တီႈၼိူဝ်ရူတ်ႉၵႃး၊ ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်း ၵႂႃႇမႃးၸိူဝ်းၼႆႉ တေၵႆႉလႆႈႁၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းသႂ်ႇသၢႆထွမ်ႇႁူသေ ၵႂႃႇမႃးယူႇ၊ မၢင်ပွၵ်ႈ...

ငိုၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈသုတ်း ၼႂ်းၽဝၵူၼ်း ၵၢပ်ႈပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶႂ်ႈလႆႈငိုၼ်းသေ ၵုမ်ႇၵူမ်ႈႁူဝ်ႁဵတ်း ၵၢၼ် ဢမ်ႇႁူႉလိုဝ်ႈႁူႉလပ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼမ် သုၵ်ႉၸႂ်ပူၼ်ႉတီႈၸိုင် တၢင်းပဵၼ်လၢႆလၢႆလွင်ႈၵေႃႈ တေၸွမ်းလင် ၶဝ်ႈၸမ်တူဝ်ႁဝ်းမႃး တိၵ်းတိၵ်းဢမ်ႇႁၢင်ႉ။ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၵ်းၼႃ ႁဵတ်းၵၢၼ်သူၼ်ၵၢၼ်ႁိူၵ်ႈယင်းႁူႉတူဝ်ၵမ်းလဵဝ်ဝႃႈ ႁဝ်းပဵၼ်သင်ပဵၼ်ႁိုဝ်ဝႆႉယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းႁူမ်ႈ ပိူင်လူင် ပေႃးႁဵတ်းၵၢၼ်လုမ်း ၵၢၼ်ၼင်ႈ ၶၢဝ်းယၢဝ်းၸိုင် တၢင်းပဵၼ်...

ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း၊ တိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ တိူင်းပႃႇၵိူဝ် ပွတ်းဢွၵ်ႇ၊ မိူင်းယၢင်းလႅင်၊ မိူင်းၶျၢင်းလႄႈ မိူင်းရၶႅင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၽိဝ်ၼင်ၶူမ်းၵၢႆး ယၢမ်းလဵဝ် ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႃႇယူတ်းယႃ။ ၽူႈၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း လၢတ်ႈဝႃႈ - ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၶဝ် ဢမ်ႇမီးၶိူင်ႈၸႂ်ႉၶူဝ်းတိုဝ်း တႃႇႁဵတ်းလွင်ႈမူတ်းသႂ်၊ ၼမ်ႉၵိၼ်ၼမ်ႉၸႂ်ႉယၢပ်ႇၵိၼ်း၊ သိူဝ်ႈၶူဝ်းတႃႇပုတ်ႈလၢႆႈ ဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈလႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၸပ်း တၢင်းပဵၼ်ၽိဝ်ၼင်ၶူမ်း ၵၢႆး။ ယႃႈယႃ...

ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း လၢႆဝၼ်းပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ တေလႆႈႁၼ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်သႂ်ႇၽႃႈ တူမ်ႈသူပ်း (mask) ဝႆႉၼၼ်ႉ ၸွတ်ႇၽႄႈ ၼိူဝ်သိုဝ်ႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း။ ၵူၼ်းတူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ် ၵူဝ်ၸိူဝ်ႉမႅင်း ၽႄႈလၢမ်းတိတ်းၸပ်းၵၼ်ၵႂႃႇ ၸွတ်ႇတူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉထႅင်ႈ။ ၸိူဝ်ႉမႅင်း (ဝၢႆႊရၢတ်ႉသ်) HMPV ဢၼ်ၽႄႈလၢမ်းယူႇ တီႈမိူင်းၶႄႇၼႆႉ မိူၼ်ႁိုဝ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ ယိုၼ်ယၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ - ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇ ပိူင်လူင်...

ပီၵၢႆမႃးပီၼႆႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵေးသီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ဢွၼ်ၵၼ်ပဵၼ် တၢင်းပဵၼ် ၽိဝ်ၼင်ၶူမ်းၵၢႆး (အရေးပြားရောဂါ) မေႃယႃပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ယွၼ်ႉလူမ်းလႄႈၼမ်ႉ ဢမ်ႇသႅၼ်ႈသႂ် ဝႃႈၼႆ။ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ လၢတ်ႈဝႃႈ ၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် တီႈဝဵင်းၵေးသီး ဢမ်ႇၵိုတ်းဢမ်ႇလိုဝ်ႈ၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပႃႇထိူၼ်ႇလူႉ ၼမ်ႉဝူၺ်ႇႁင်ႈ ထိုင်တီႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇၵူၼ်း၊ သတ်းလႄႈ တူၼ်ႈမွၵ်ႇမၢၵ်ႇ ႁၢၵ်ႈႁူဝ် ၼႂ်းသူၼ်ၼႂ်းၼႃး ဝႃႈၼႆ။ မေႃယႃယိင်း ဢၼ်လူင်းပိုၼ်ႉတီႈ...

ၵူၼ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ တူင်ႉၼိုင်ၵႂႃႇမႃးယူႇၵူႈဝၼ်းဝၼ်း ဢမ်ႇတၼ်းႁူႉတူဝ်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇပဵၼ်သင်သေ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉလူႉတၢႆ သဵင်ႈသၢႆၸႂ်ၵႂႃႇၵေႃႈမီး တင်းၼမ်။ လွင်ႈၸိူင်ႉၼႆၼႆႉဝႆႉမဝ်မၢင်ဢမ်ႇလႆႈ။ တူၺ်းၾၢႆႇ ၼွၵ်ႈတႄႉ ၼႃႈယုမ်ႉတႃဝၢၼ် ႁဵတ်း ၵၢၼ်တိုၵ်ႉလႆႈယူႇၼႆသေတႃႉ ပၢႆးယူႇလီၼႂ်းၼိူဝ်ႉၼႂ်းလိူတ်ႈပဵၼ် ႁိုဝ်ဝႆႉၼႆ ပေႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းသူၼ်ၸႂ် ပၢႆးယူႇလီၸဝ်ႈၵဝ်ႇတႄႉတႄႉၼႆ တေဢမ်ႇႁူႉလႆႈ။ မၢင်ၸိူဝ်း မီးတၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ်ဝႆႉယူႇၵေႃႈ ဢမ်ႇတၼ်းၾၢင်ႉမႅၼ်ႈ တႃႇယူတ်းယႃလႄႈ ၵႅတ်ႇၵင်ႈလူင်ႈၼႃႈၵေႃႈ ႁိုဝ်တေမီး။ ၼင်ႇႁိုဝ်...

ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇတင်း ႁႅင်းၵၢၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းယူႇသဝ်း ၼႂ်းဝဵင်းသူၺ်ႇၵူၵ်ႉၵူဝ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းမျႃႉဝတီႇ ၸႄႈမိူင်းယၢင်း ၽိူၵ်ႇ ဢွၼ်ၵၼ်တိတ်းၸပ်း တၢင်းပဵၼ်တွင်ႉႁေႈတွင်ႉၵႂႃႇ (Norovirus) ၼမ် ၵူၼ်းပဵၼ်ၵမ်ႈၽွင်ႈ လႆႈသူင်ႇယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉ တီႈႁူင်းယႃမႄႈသွတ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈတၢၵ်ႇ ၾင်ႇမိူင်းထႆး ဝႃႈၼႆ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းတိတ်းၸပ်း တၢင်းပဵၼ်တွင်ႉႁေႈတွင်ႉၵႂႃႇ တီႈသူၺ်ႇၵူၵ်ႉၵူဝ်ႇ မီးၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ၽွင်းၵႂႃႇယူတ်း ယႃတူဝ်သေ လူႉတၢႆတီႈမႄႈသွတ်ႇ မီး...

ယၢမ်းလဵဝ် တီႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၼႆႉ ယႃႈယႃၵိၼ် ၸမ်တေၶၢတ်ႇယဝ်ႉ ၸူဝ်ႈသိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ၵုမ်းၵမ် မႃးၶၢဝ်းတၢင်း ၼိုင်ႈပီၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ်ႁႅင်း ဝႃႈၼႆ။ တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 19/12/2023 ၼၼ်ႉမႃး ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ယိုတ်းၵုမ်းမႃး ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ တုမ်ႉယွၼ်ႈထိုင် ႁူင်းယႃလူင်၊...