ၸုမ်းၸွႆႈထႅမ်လႄႈ ဢေႊၵျႅၼ်ႊသီႊ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ UNAIDS ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ – ယွၼ်ႉမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ တတ်းလွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈငိုၼ်းတွင်း ၸူးတၢင်ႇၸိုင်ႈမိူင်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉသေ ၵူၼ်းၸၢင်ႈၸပ်းတၢင်းပဵၼ် HIV ၼိုင်ႈဝၼ်းဢမ်ႇယွမ်း 2000 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။

ဝိၼ်ႊၼီႊ ဝီႊယႃႊယီႊမႃႊ တိူဝ်ႊရႅၵ်ႊထိူဝ်ႊ ၽူႈၸတ်းၵၢၼ် UNAIDS လၢတ်ႈဝႃႈ -“ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉၶဝ်ဝႃႈတေၵိုတ်းဝႆႉၵမ်းၼိုင်ႈၼႆၵူၺ်း။သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇပၼ်လွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈၶိုၼ်းၼႆၸိုင် ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 4 ပီၼႆႉ ၵူၼ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် AIDS တေၸၢင်ႈမီးထိုင် 6.3 လၢၼ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။

 ၸွမ်ၸိုင်ႈ ထရမ်ႉမႃးႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 20/01/2025 မႃးတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ႁိုင်မႃးၶၢဝ်းတၢင်း ၸမ် 3 လိူၼ်ၼႆႉ မၼ်းၸၢႆးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတတ်းလွင်ႈၸွႆႈထႅမ်လၢႆလၢႆၸိုင်ႈမိူင်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ တႃႇငိုၼ်းၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇလၢၼ်ႉ ၻေႃႊလႃႊယဝ်ႉ။

 ၼႂ်းၵႄႈၼႆႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊၵေႃႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ – ၼႂ်းၵႃႈဢၼ်ဢမေႊရိၵၼ်ႊတတ်းလွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တႃႇယူတ်းယႃ AIDS တႄႉဢမ်ႇပႃး ။ တေသိုပ်ႇယူတ်းယႃပၼ်ၵႂႃႇယူႇ  ဝႃႈၼႆ။

လွင်ႈၼႆႉ UNAIDS ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ – ဢမေႊရိၵၼ်ႊ ပူတ်းၸိုဝ်ႈလွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈ AIDS ယူႇဝႃႈၼႆသေတႃႉ တႃႇယူတ်းယႃပၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇၶၢဝ်းယၢဝ်းတႄႉ လီမႆႈၸႂ်- ဝႃႈၼႆ။

ၸုမ်းဢေႊၵျႅၼ်ႊသီႊလၢမ်းၶၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ သင်ၸိူဝ်ႉ ဢမေႊရိၵၼ်ႊ တေယိပ်းၵမ်ပေႃႊလသီႊဢၼ်ၼႆႉၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်းၸိုင် ဢၼ်တၢႆယွၼ်ႉ  HIV တေသုင်ၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ် 10 ပုၼ်ႈ ဝႃႈၼႆ။

ဝိၼ်ႊၼီႊ ဝီႊယႃႊယီႊမႃႊ တိူဝ်ႊရႅၵ်ႊထိူဝ်ႊ ၽူႈၸတ်းၵၢၼ် UNAIDS လၢတ်ႈဝႃႈ  ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ၵူၼ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် HIV မီး 1.3 လၢၼ်ႉ ၊ တၢႆယွၼ်ႉ  HIV မီး 6 သႅၼ်ပၢႆ၊ လႄႈၽတ်ႉၽဵင်ႇ ၼိုင်ႈဝၼ်းၼႆႉ ၵူၼ်းၸပ်း HIV ဢၼ်မႂ်ႇ မီး 3500  ၵေႃႉ ။

ဢၼ်တေၸၢင်ႈၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းHIV ၼမ် လႄႈတၢႆၼမ်ၼႆႉ တေပဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်း ယူႊရူပ်ႊ၊ ဢမေႊရိၵၼ်ႊ လႄႈ လႅတ်ႊထိၼ်ႊဢမေႊရိၵ – မိူင်းၸိူဝ်းမီးငိုၼ်းၶဝ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းၼမ်လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းမီးၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉငၢႆႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

 ၼႂ်းပီၵၢႆၼႆႉ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် HIV မႂ်ႇၼႂ်းယူႊရူပ်ႊလႄႈ ဢမေႊရိၵ မီႊ 56000 ၊ တီႈလႅတ်ႊထိၼ်ႊဢမေႊရိၵၵူၺ်းမီး 120000 ၵေႃႉ ၶၢဝ်ႇရၢႆႊထိူဝ်ႊ ႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉၼင်ႇၼႆ။  

Source: Reuters