ၸုမ်း Freedom House ၵဵပ်းၶေႃႈမုလ်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ မိူင်းမၢၼ်ႈတင်း မိူင်းၶႄႇၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း ၸႂ်ႉတိုဝ်းဢိၼ်ႊထိူဝ်ႊၼႅတ်ႊ ပဵၼ်ဝႆႉၸၼ်ႉတႅမ်ႇသုတ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ဝႃႈၼႆ။ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း Digital Internet ယွမ်းလူင်းမႃး 14 ပီထပ်းၵၼ်ၼႆ ၸုမ်း Freedom House ပိုၼ် ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃး ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ...

ပူၼ်ႉမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 14/10/2024 ၼႆႉ ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းဢေႃႊသတြေးလျႃး(Australia) ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဢွၵ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႃႈ တေၵမ်ႉၸွႆႈၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ တႃႇငိုၼ်းတေႃႊလႃႊ 9 လၢၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။ ဢိင်ၼိူဝ် ငဝ်းလၢႆးၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈပႆႇၼိမ်သဝ်း လွင်ႈၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈလႄႈ လွင်ႈၵူၼ်းၼင်ႇၵၼ် တူၺ်းထိုင်ၵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇတီႈမိူင်းဢေႃးသတြေးလျႃး မႆႈၸႂ်ၸွမ်းလႄႈ ၸင်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပႃးဝႆႉ ၼင်ႇၼႆ။ ငိုၼ်းၵမ်ႉၸွႆႈ တီႈမိူင်းဢေႃးသတြေးလျႃးၼႆႉ...

ႁွင်ႈၵၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတင်းသဵင်ႈလႄႈ ၽူႈမီးၸၼ်ႉ ၾၢႆႇသိုၵ်းတင်းသဵင်ႈ ၶွင်ၸုမ်းၽွင်းငမ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA ၼႂ်းတွၼ်ႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 1 ၼႆႉ တေဢမ်ႇလႆႈဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၸူး ဢႃႊသီႊယၼ်ႊ ASEAN ၊ ဢမေႊရိၵၼ်ႊ (American) လႄႈ ၸိူဝ်းမိူင်းဝၼ်းတူၵ်း တေဢမ်ႇလႆႈၶိုၼ်ႈ ပၢင်ၵုမ်ၵူႈမိူင်း မိူင်း ဢၼ် ၵဵဝ်ႇတင်း မိူင်းမၢၼ်ႈ။ တေဢမ်ႇလႆႈႁူပ်ႉထူပ်း ထၢမ်တွပ်ႇလူၺ်ႈတင်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ...

ၾူၼ်တေတူၵ်းႁႃႇယႂ်ႇထႅင်ႈ ၼႂ်းႁူဝ်လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇပိုၼ်ႉတီႈတႅမ်ႇ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ် ၶၢႆႉယူႇဝႆႉတီႈသုင် - ၾၢႆႇၾိင်ႈၾႃႉ ပၼ်ၾၢင်ႉဝႆႉၼင်ႇၼႆ။ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇ လၢမ်းၶၢတ်ႈလွင်ႈၾူၼ်လူမ်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ ဝၼ်းတီႈ 1 ထိုင် 5 ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉ ၾူၼ်တေတူၵ်းထႅင်ႈ ပတ်းပိုၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း တေတူၵ်းႁႅင်းမၢင်ပိုၼ်ႉတီႈလႄႈ တေၸၢင်ႈမီး ၾူၼ်လူင် လူမ်းၽတ်ႉပဝ်ႇႁႅင်း ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းယူႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈတႅမ်ႇ...

ၶေႃႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈငဝ်းလၢႆး မိူင်းမၢၼ်ႈ ယၢမ်းလဵဝ်လႄႈ တႃႇၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈ တႄလ်ဢႄလ် ၼႃႊသျိတ်ႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉသေ လႆႈဢဝ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ် ၶွင်ႇသီႇသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 24 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။ ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သုမ်းၼႃႈတီႈၼမ်မႃးၼႆႉ ၸႂ်ႉၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်း ၶိူင်ႈၵွင်ႈလူင်သေ ၵႆႉပွႆႇမၢၵ်ႇယိုဝ်းမႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း...

လူမ်းလႅင်ႉယႃႊၵီႊ ဢၼ်လုၵ်ႉၼႂ်းပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇပွတ်းၸၢၼ်းသေ ၽတ်ႉထွင်းၶဝ်ႈၼႂ်းမိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်းၼၼ်ႉ လိူဝ်သေမိူင်းၶႄႇပွတ်းၸၢၼ်းယဝ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်းၾလိပ်ႊပိၼ်ႊ၊ မိူင်းလၢဝ်း၊ မိူင်းထႆး၊ မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ မိူင်းတႆး ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႆႈ ႁူပ်ႉၽေးၼမ်ႉလုပ်ႇၼွင်းထူမ်ႈ လိၼ်ၵူၼ်ႇပင်း မီးၵူၼ်းလူႉတၢႆၼမ်။ ၸွမ်းၼင်ႇ သဵၼ်ႈမၢႆႁွင်ႈၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ RFA ၵဵပ်းဝႆႉ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းတီႈ 17/09/2024 ယွၼ်ႉလူမ်းလႅင်း ၾူၼ်တူၵ်းၼႆႉသေ ၼမ်ႉလုပ်ႇၼွင်းထူမ်ႈ ၼႂ်တိူင်းလႄႈ...

တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းငဝ်းလၢႆး ၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉၼႆသေ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ တေဢဝ်ငိုၼ်းၵွင်ၵၢင် တႃႇ 100 လၢၼ်ႉ (ဢမေႊရိၵၼ်ႊတေႃႊလႃႊ) ပၼ်ၵႂႃႇတီႈဢေးသျုး၊ ဢႅပ်ႊၾရိၵ ၊ ဢမေႊရိႊၵ၊ ၸိုင်ႈမိူင်းပွတ်းဢွၵ်ႇ တွၼ်ႈၵၢင် ဢိၵ်ႇပႃး မိူင်းမၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်တင်းမူတ်း 10 မိူင်း။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ မိူင်းမၢၼ်ႈ တေလႆႈႁပ်ႉတႃႇ 12 လၢၼ်ႉ...

ၸုမ်း ACLED ၶူင်းၵၢၼ်ၵဵပ်းၶေႃႈမုလ်းလႄႈ ပိုၼ်ႈတီႈပၼ်ႁႃ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၵဵပ်းၶေႃႈမုလ်းသေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 6 လိူၼ် ပီ 2024 ၼႆႉ မိူင်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်မီးပၼ်ႁႃပတိၵ်ႈၶၢတ်ႈ ၼမ်သုတ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ဝႃႈၼႆ။ ၵၢၼ်ၵဵပ်းၶေႃႈမုလ်းဢၼ်ၼႆႉ တေဢိင်ၼိူဝ်ႁူဝ်ၼပ်ႉ ပိုၼ်ႈတီႈပၼ်ႁႃၼမ်သုတ်း၊ ဢၼ်မီးၽေးတေႃႇ ၵူၼ်းမိူင်းၼမ်သုတ်း၊ ၵူၼ်းမိူင်း တၢႆၼမ်သုတ်း၊ ပၼ်ႁႃလၢမ်းၽႄႈဝႆးသုတ်း...

သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တေဢိတ်ႇဢွၵ်ႇငိုၼ်းၸေႈထႅင်ႈသေ တေထႅမ်ဝႆႉပၼ် ၼႂ်းယေးငိုၼ်း တီႈဢၼ်လုတ်ႈႁၢမ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ၼႆလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မႆႈၸႂ်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ - ဢမ်ႇႁတ်းဝႆႉငိုၼ်းၸေႈ - ၼႅတ်ႈဢွၼ်ၵၼ် သိုဝ်ႉငိုၼ်းတေႃႊလႃႊလႄႈ ၶမ်းဝႆႉ၊  ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶၼ်ငိုၼ်း - ၶၼ်ၶမ်း တူင်ႉၼိုင်။ ၽွင်းလိူၼ်ၵျုၼ်ႊ ပူၼ်ႉမႃး ၶၼ်ငိုၼ်း 1 တေႃႊလႃႊ မီးတီႈ...

ၸုမ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်းပၼ်ႁႃ ၵၢၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈ ၸီႉၸမ်ႈဝႃႈ မိူင်းၶႄႇၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၵၢၼ်မိူင်း မိူင်းမၢၼ်ႈ ၼမ်မႃး ဝႃႈၼႆ။ ၸုမ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်းပၼ်ႁႃလႄႈ ၵၢၼ်မိူင်း မိူင်းမၢၼ်ႈ Burma Affairs and Conflict Study – BACS ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 21 လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊဝႃႈ မိူင်းၶႄႇ ၶဝ်ႈပႃးမႃးၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်း တႃႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ -...

ၸုမ်း Global Organization Crime Index ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 16 လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ ၼႆႉဝႃႈ ၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်မီးလွင်ႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ ၼမ်သုတ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ 10 မိူင်းၼႆႉ မိူင်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်မိူင်းထီႉ 1 ၊ ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်လွင်ႈၵေႃႇၵၢၼ် ႁၢႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ...

ၸွမ်းၼင်ႇ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇ ၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇ ၶၢဝ်ႇငၢဝ်းၾူၼ်လူမ်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ ၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်ယူႇႁိမ်းၸမ် ၾင်ႇၼမ်ႉၶဵဝ်းတွင်း၊ ၼမ်ႉၵဵဝ်၊ ၼမ်ႉတူႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉၼမ်ႉၶိုၼ်ႈႁႅင်းသေ ထုၵ်ႇၼမ်ႉထူမ်ႈၵႂႃႇ 22 ၸႄႈဝဵင်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။ ဝၼ်းတီႈ 15/7/2024 ၼႆႉ ယူႇတီႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇ ၶၢဝ်ႇငၢဝ်းၾူၼ်လူမ်း ဢၼ်ယူႇ ၾၢႆႇတႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵုမ်းၵမ်...

ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းႁူပ်ႉတၢမ်ႇသိုၵ်းသိူဝ်တင်း ပတိၵ်ႈၶၢတ်ႈသေ လႆႈပွႆႇပိုၼ်ႉတီႈ ပၢႆႈၽေးဝႆႉၼႆႉ ၼႂ်းလိူၼ်မေႊ ပီ 2024 ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၼမ်မႃးထိုင် 120 လၢၼ်ႉၵေႃႉယဝ်ႉၼႆ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။ ဝၼ်းတီႈ 20/06/2024 ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းၵူၼ်းတုၵ်ႉယၢၵ်ႈတင်း လုမ်ႈၾႃႉလႄႈ ၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉ ဢႅၼ်ႊတူဝ်ႊၼီႇယူဝ် ၵူႊတႃရႅတ့် (Antonio Guterres) ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ...

ယၢမ်းလဵဝ် ႁႅင်းႁပ်ႉသိုဝ်ႉၼွၵ်ႈမိူင်းတိူဝ်းၼမ်မႃးလႄႈ ၶၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇတီႈၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ၶိုၼ်ႈသုင်မႃး။ ၼႂ်းႁူဝ်လိူၼ်ၵျုၼ်ႊၼႆႉ ၶၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ တီႈဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ 1 ၸွႆႉလႂ် မွၵ်ႈ 1,300 ပျႃး ယၢမ်းလဵဝ် ၶိုၼ်ႈထိုင် 1,450 ပျႃးယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ႁပ်ႉသိုဝ်ႉဝႆႉၼမ် လိူဝ်သေပိူၼ်ႈ ပဵၼ်မိူင်းထႆး ယဝ်ႉၵေႃႈ မိူင်းဢိၼ်ႊတီႊယႃႊ၊ မိူင်းၾိလိပ်ႊပိၼ်ႊ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁပ်ႉသိုဝ်ႉၼမ်မႃးယူႇ...

ယေးငိုၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႇ မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၵိၼ်းၽၢၼ်ၵိၼ်း ၶၢၼ်ၸႂ် ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၼမ်မႃး ၼႂ်း ၶၢဝ်းတၢင်း 6 ပီ သုၼ်ႇတူဝ်ၵေႃႈလီ သုၼ်ႇၸိုင်ႈမိူင်းၵေႃႈလီ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ၵိၼ်းၸႂ်မႃးၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်း ဝႃႈၼႆ။ ယၢမ်းလဵဝ် လွင်ႈဢၼ် ၵူၼ်းမိူင်းယူႇလႆႈၵိၼ်လႆႈယူႇၼႆႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်ႁဵတ်းႁႃဝႆႉၵွၼ်ႇၼႃႈ 6 ပီ ၼၼ်ႉ ၵူၺ်း...