ၸုမ်း Freedom House ၵဵပ်းၶေႃႈမုလ်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ မိူင်းမၢၼ်ႈတင်း မိူင်းၶႄႇၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း ၸႂ်ႉတိုဝ်းဢိၼ်ႊထိူဝ်ႊၼႅတ်ႊ ပဵၼ်ဝႆႉၸၼ်ႉတႅမ်ႇသုတ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ဝႃႈၼႆ။

ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း Digital Internet ယွမ်းလူင်းမႃး 14 ပီထပ်းၵၼ်ၼႆ ၸုမ်း Freedom House ပိုၼ် ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃး ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 16/10/2024 ၼႆႉၼင်ႇၼႆ။

ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ဝၢႆးလင် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း ပီ 2021 မႃးၼႆႉ လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း ၸႂ်ႉတိုဝ်းဢိၼ်ႊထိူဝ်ႊၼႅတ်ႊ ယွမ်းလူင်းႁႅင်း။ ၼင်ႇႁိုဝ် ၵူၼ်းမိူင်းတေဢမ်ႇတူၺ်းၸွမ်းလႆႈ ၶၢဝ်ႇငၢဝ်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိၵ်ႉဢိုတ်းဝႆႉ လႅင်းၾူၼ်း၊ လႅင်းဢိၼ်ႊထိူဝ်ႊၼႅတ်ႊ ၼႆယဝ်ႉ။

လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိၵ်ႉဢိုတ်းၸိူင်ႉၼႆၼႆ့ ၶိုတ်းပဵင်းမႃး လွင်ႈမိူင်းၶႄႇ ႁႄႉႁၢမ်ႈ လွင်ႈလွတ်းလႅဝ်း ဢိၼ်ႊထိူဝ်ႊၼႅတ်ႊ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၸင်ႇၶဝ်ႈပႃးၵႂႃႇ ၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်းဢၼ်ဢမ်ႇမီး လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း ဢိၼ်ႊထိူဝ်ႊၼႅတ်ႊ ၸၼ်ႉတႅမ်ႇသုတ်း ၼိူဝ်လုမ်ႈၾႃႉ ဝႃႈၼႆ။

ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈတင်း မိူင်းၶႄႇ ပႃးၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ပဵၼ်မိူင်းဢမ်ႇမီးလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း ဢိၼ်ႊထိူဝ်ႊၼႅတ်ႊၼႆႉ ၸုမ်း Freedom House လႆႈလူင်းပိုၼ်ႉတီႈ တွင်ႈထၢမ်ဝႆႉ ၵူၼ်းၸႂ်ႉဢိၼ်ႊထိူဝ်ႊၼႅတ်ႊ တီႈ 72 မိူင်းသေ ၵဵပ်းၶေႃႈမုလ်း ႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉ – သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ VOA ဢွၵ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။