ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ့်မႄး လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ် ၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယႅမ့် ၽၵ်းႁႅင်ႈ၊ ၽၵ်းၶဵဝ် လႄႈ ၽိုၼ်းၾႆးႁုင်တူမ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆ့ ဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇ ၽူႈမီးပုၼ်းၽွၼ်း ၾၢႆႇၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ့်မႄး ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ လႆႈၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆဝႆ့ ၵမ်း လိုၼ်းသုတ်း တေႃႇထိုင် ဝၼ်းတီႈ 24/9/2021 ၼႆ့ တီႈသုၼ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး မိူင်းငေႃ့၊ ဢိူင်ႇမိူင်းတၢင်ႈ၊ ႁူးသူၼ်၊ မၢၼ်ႈၶႃႇ တင်းမူတ်း ႁူဝ်ၵူၼ်းမီး 2,492 ၵေႃ့။ ဢၼ်ပၢႆႈမႃးသွၼ်ႈဝႆ့ ၸွမ်းႁိူၼ်းယေးပီႈၼွင့် ၶၢတ်ႈႁိူၼ်းယေးယူႇဝႆ့ ၼႂ်းဝဵင်းသမ့် မီး 1,734 ၵေႃ့ ၼႆ ယဝ့်။
ၽူႈၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈဢိူင်ႇမိူင်းတၢင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈဢိူင်ႇမိူင်းတၢင်ႈ ႁဝ်းၶႃႈ ဢၼ် တိတ်းၸပ်းၸိူဝ့်မႅင်း ၶူဝ်ႊဝိတ့် တိူဝ်းထႅင်ႈတႄ့ ဢမ်ႇမီးယဝ့်ၶႃႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တေႃႈလဵဝ် ဢၼ်လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ်ႁႅင်းတႄ့ ၽၵ်းၶဵဝ်၊ ၽၵ်း ႁႅင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆ့ၶႃႈဢေႃႈ ၶဝ်ႈသၢၼ်တႄ့ ၵုမ်ႇၵၼ်ယူႇၶႃႈ၊ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးတႄ့ မၢင်ၸိူဝ်း ပွၵ်ႈမိူင်းႁိူၼ်း ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈမီး။ ၸိူဝ်းပွၵ်ႈမိူဝ်း ၼၼ့် သမ့်ၶႂ်ႈမႃးၶိုၼ်း ယၢမ်းလဵဝ် ၶမ်ဝႆ့ယူႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈ သိုၵ်းဢမ်ႇပၼ်ဢွၵ်ႇမႃးၼႆၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ဢွင်ႈတီႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈဢိူင်ႇမိူင်းတၢင်ႈၼႆ့ တင်းမူတ်းမီး 4 တီႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ့်သုင် ၵိင်ႇၽႄ မိူင်းတူင်ႈ 119 ၵေႃ့၊ ဝၢၼ်ႈၼမ့်ၸေႃ့ 69 ၵေႃ့၊ ၼႃးမူၼ်း 54 ၵေႃ့လႄႈ ပဵင်းၶႃး 61 ၵေႃ့။ ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ပၢင်ၵွၼ်၊ မွၵ်ႇငႃးၸၢင့်၊ ပၢင်ၸလွပ်ႈ၊ ပၢင် လႅင် လႄႈ ႁူးၵွတ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆ့။
လိူဝ်ၼၼ့် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈမိူင်းငေႃ့ၵေႃႈ မိူၼ်ၵၼ် လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ် ၶဝ်ႈၼမ့်တၢင်းၵိၼ်လႄႈ ၽိုၼ်းသႂ်ႇၾႆး ၸိူဝ်းၼႆ့။
ၽူႈၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈမိူင်းငေႃ့ ၵေႃ့ၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “တီႈမိူင်းငေႃ့ ဢၼ်လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ် တီႈသုတ်း ထႅင်ႈတႄ့ ပဵၼ်ၽၵ်းၶဵဝ် ၽၵ်းႁႅင်း ၸိူဝ်းၼႆ့ ယဝ့်ၵေႃႈ ၽိုၼ်းၾႆးႁုင်တူမ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆ့ၶႃႈဢေႃႈ။ လွင်ႈၼႆ့ ပဵၼ်ဢၼ်ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႄ့ၶႃႈ။ ယွၼ့် ဝႃႈ လူဝ်ႇၵိၼ်ၵူႈဝၼ်း ၽိုၼ်းၵေႃႈ သမ့်လူဝ်ႇသႂ်ႇၵူႈဝၼ်းမိူၼ်ၵၼ်”- ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈဝဵင်းမိူင်းငေႃ့ၼၼ့်သမ့် တီႈဝတ့်မၢၼ်ႈပိုၼ့် 73 ၵေႃ့၊ ဝတ့်ၵုၼ်ၵွၵ်ႇ 15 ၵေႃ့၊ ဝတ့်ၼမ့်သူမ်ႈ 29 ၵေႃ့၊ ၵေႃလိၵ်ႈ လၢႆး မိူင်းငေႃ့ 58 ၵေႃ့လႄႈ ဝတ့်တႃႈလူင် 88 ၵေႃ့။ ယဝ့်ၵေႃႈ တီႈဝတ့်ၵိဝ်ႇသေႃ့ 101 ၵေႃ့၊ တီႈဢိူင်ႇႁူးသူၼ် 1,560 ၵေႃ့လႄႈ မၢၼ်ႈၶႃႇ 265 ၵေႃ့ ၼႆယဝ့်။
လိူဝ်ၼၼ့် တႃႇႁူဝ်ၵူၼ်း 1,734 ၵေႃ့ၼၼ့်သမ့် ပၢႆႈမႃးသွၼ်ႈယူႇဝႆ့ ၸွမ်းႁိူၼ်းယေး ပီႈၼွင့် ၽႂ်မၼ်းလႄႈ မႃးၶၢတ်ႇႁိူၼ်းယူႇဝႆ့ ၸွမ်း ၼႂ်းဝဵင်း။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်ပၢႆႈမႃးသွၼ်ႈဝႆ့ ၼႂ်းဝဵင်းၼၼ့်သမ့် ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼမ့်မင်း၊ ပုင်းလူင်၊ ၶိုမ်းၵဝ်ႇ၊ ၶိုမ်းမႂ်ႇ၊ ႁိူၼ်းဝူဝ်း၊ ပၢင် ၵွၼ်၊ ႁူးၵွတ်ႈ၊ ပၢင်ၽႅၵ်ႈ၊ ၼမ့်ၽႄ၊ ပၢင်တွင်း၊ ပၢင်မၢၵ်ႇမိုဝ်း၊ ပၢင်ႁူႈ ဢိၵ်ႇထႅင်ႈလၢႆလၢႆဝၢၼ်ႈ ၼႆယဝ့်။
ၵူၼ်ပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ့်မႄးၼႆ့ မၢင်ဝၢၼ်ႈ မၢင်ႈဢိူင်ႇလႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်းမႃး မီးၶၢဝ်းတၢင်း ၸမ် 7 လိူၼ်ယဝ့်ၵေႃႈမီး မၢင်ဝၢၼ်ႈ သမ့် တိုၵ့်ပၢႆႈၽေးမႃးၵေႃႈမီး။ ယွၼ့်သိုၵ်း RCSS တင်း TNLA, SSPP ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၼႆယဝ့်။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ