မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ​​ယၼ်ၼိူဝ်ၼႃႈလိၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉပၵ်းသဝ်း​​သေ ၵူၼ်းၵၢၼ်မိူင်းၶဝ် ၵႆႉ​​လေႇတတ်းဝႃႈ မိူင်းမၢၼ်ႈပွတ်းႁွင်ႇ လႄႈ မိူင်းမၢၼ်ႈပွတ်းၸၢၼ်းၼႆယဝ်ႉ။ တီႈပွတ်းၼိူဝ် ဢၼ်ၸုမ်းဢူၺ်းလီ FPNCC တူင်ႉၼိုင်ပၵ်းသဝ်းၼၼ်ႉ ၼပ်ႉပဵၼ်ပွတ်းႁွင်ႇ​​သေ၊ တီႈပွတ်းတႂ်ႈ ဢၼ်ၸုမ်းယၢင်းလႅင်၊ မွၼ်း၊ ယၢင်းၽိူၵ်ႇၶဝ် တူင်ႉၼိုင်ယူႇသဝ်းၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းၼပ်ႉပဵၼ်ပွတ်းၸၢၼ်း။ ၵမ်ႈၽွင်ႈ​​ၼႆႉ ၼပ်ႉသွၼ်ႇငၢႆႈငၢႆႈဝႃႈ ပွတ်းၸိူဝ်းတိတ်းၸမ်မိူင်းၶႄႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပွတ်းႁွင်ႇ၊ ၸိူဝ်းတိတ်းၸမ်မိူင်းထႆး ပဵၼ်ပွတ်းၸၢၼ်းၼႆ​​ၵေႃႈမီး။ တီႈ​​တေႉၶႂ်ႈဝႃႈ ၸိူဝ်းၸမ်ၸႂ်မိူင်းဝၼ်းတူၵ်း ပဵၼ်ၸုမ်းပွတ်းၸၢၼ်း​​၊ ၸိူဝ်းၸမ်ၸႂ်မိူင်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ပဵၼ်ၸုမ်းပွတ်းႁွင်ႇၼႆၵွႆး။ ဝၢႆးလိုၼ်းၽိူဝ်ႇၶိုၼ်းမီးမႃး ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းမၢၼ်ႊ ပဵၼ်လၢႆလၢႆပၢၵ်ႇ​​ၵေႃႈ ဢိင်ၼိူဝ်ၶဝ်ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇယိုၼ်ႁဵတ်းလုၵ်ႈလဵင်ႉ​​သေ ပဵၼ်လၢၼ်ၸွမ်းပူႇၵႂႃႇ ၸဵမ်ပွတ်းႁွင်ႇပႃးပွတ်းၸၢၼ်းယူႇယဝ်ႉ။

ပဵၼ် ႁိုဝ်​​သေတႃႉ မၢၵ်ႇၵွင်ႈၸိုၼ်းယၢမ်းတႄႉ ၵႃႈလႆႈၸႂ်ယႂ်ႇတီႈၸုမ်းႁူဝ်ၼႃႈၽၢႆႇပွတ်းႁွင်ႇလုမ်းလုမ်းယဝ်ႉ၊ ထႃႈ ဢမ်ႇဝႃႈ ၸုမ်းဝႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၸုမ်းၶၢင် ဢမ်ႇတူၺ်းထိုင်​​ၵေႃႈ ၵၢၼ်ပိုတ်းတိုၵ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈၵိုတ်း​​ၵေႃႈ ၵႃႈလႆႈယိုတ်းၼႆ တူၺ်းတီႈပိူင်ပဵၼ်ၸုမ်းပလွင်ႈ​​သေ ႁူႉႁၼ်ၵၼ်လႆႈၸႅင်ႈလႅင်းယူႇ၊ ၼႆႉ​​ၵေႃႈ ​​ၵေႃႉလိမ်ႇ​​သေႈတဵၵ်း ၼဵၼ်မၼ်း ပဵၼ်တၢင်းဢွၵ်ႇယဝ်ႉၼႆ ပွင်ႇၸႂ်ၵၼ်လႆႈငၢႆႈငၢႆႈယူႇ။ ၵူၺ်းၼၼ်​​သေတႃႉ ​​ပေႃးဢဝ်လွင်ႈတူင်ႉတိုၼ်ႇၵၢၼ်မိူင်းဝႃႈတႄႉ တၢင်းပွတ်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉ ၶိုၼ်ႈၼႃႈလႆႈတိူဝ်းလိူဝ်ပွတ်းႁွင်ႇတေႉ​​တေႉဝႃႈဝႃႈ​​သေ တင်း NUG, NUCC ၶဝ်​​ၵေႃႈ ၸမ်ၵၼ်ႁႅင်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၼင်ႇၼၼ် ၸုမ်းၶၢင်ဢၼ်ဢဝ်ဝႆႉ တၼ်းႁဵင်းၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ FPNCC ၼႆႉ ပႅၵ်ႇလၢၵ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈ​​သေ ၵႂႃႇသၢၼ်မိုဝ်းဝႆႉတင်း တၢင်းပွတ်းၸၢၼ်း​​သေ ​​တေဝႃႈ PDFၸေႊၵႅင်း၊ဝဵင်းလိူဝ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ​​ၵေႃႈ မၼ်းပၢႆၵဵပ်းလဵင်ႉလႆႈဝႆႉၵွၼ်ႇ။

ၼႂ်းၵုမ်ႇ NUG, NUCC ဢၼ်ၸုမ်းၶၢင် ၵွင်ႉသၢၼ်ၸွမ်းၼၼ်ႉ ငဝ်ႈတူၼ်ႈပဵၼ် CRPH ဢၼ်လႆႈဝႆႉသုၼ်ႇပွင်တီႈၵူၼ်းမိူင်း လူၺ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2020 ဝႃႈၼႆ​​သေတႃႉ NUG, CRPH လႄႈ KPICT ဢၼ်ပဵၼ်တူဝ်လဵၼ်ႈတၢင် KIO ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ သမ်ႉၶိုၼ်းထွၼ်ဢွၵ်ႇဝႆႉ ၼႂ်း NUCC၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႃႈၶၢဝ်းသၢင်းၵျၢၼ်ႇပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ၽိူဝ်ႇၶိုၼ်းၽွတ်ႈတင်ႈ ၶွင်ႇသီႇဢွၼ်ႁူဝ်ပွင်ပဵၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႇတရႄႇတီႇမူဝ်ႇၶ​​ရေႇၸီႇ ( Steering Council for the Emergence of a Federal Democratic Union – SCEF ) ၼႆ သမ်ႉပဵၼ်ၶိုၼ်း ၸႃႉၸိူဝ်းၶဝ် KIO, KNU, CNF, KARENNI, CRPH, NUG ၸိူဝ်းၼႆႉၵွႆးၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်း NUCC လၢႆလၢႆ ဢွၼ်ထွၼ်ဢွၵ်ႇတီႈ NUCC ​​သေ မႃးတင်ႈၶိုၼ်းSCEF မႂ်ႇမႂ်ႇၼႆႉ ပွင်ႇဝႃႈၶႂ်ႈၵႂၢတ်ႇပၢၵ်ႈပႅတ်ႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၸိူဝ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း လႄႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၼၼ်ႉၵွႆးႁိုဝ်ၼႆ လီလႆႈငမ်းငဝ်းဝႆႉယဝ်ႉ။

ဝၢႆး​​သေၽွတ်ႈယဝ်ႉ ယူႇထႅင်ႈသၢမ်လိူၼ် ​​တေမွၵ်ႇႁွင်ႉ​​ၸုမ်းၸၢဝ်းၶတ်းၶၢၼ်ႉလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉတၢင်ဢၼ် ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃးၸွမ်းဝႃႈ ၼႆသေတႃႉ ​​တေႃႇတဵမ်သၢမ်လိူၼ် ဢမ်ႇႁၼ်ၽႂ်ၶဝ်ႈပႃးၸွမ်းထႅင်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽိူဝ်ႇထိုင်လိူၼ်ၸူႇလၢႆႇ 30 ၼႆ သမ်ႉမီးမႃးၸုမ်းဢၼ်ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ​​ၶေႃႈလႆႈၸႂ်ၵၢၼ်မိူင်းမိူၼ်ၵၼ် Common Political Agreement-CPA ၼႆထႅင်ႈ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉၶိုၼ်းပႃးၸုမ်းလႂ်ၼႆ သမ်ႉၵူၺ်းပဵၼ် CRPH, NUCC, NUG လႄႈ ၾႅတ်ႇတရႄႇယူႊ ၼိတ်ႉ​​ၸေႊၵႅင်း၊ ၾႅတ်ႇတရႄႇယူႊၼိတ်ႉဝဵင်းလိူဝ်ႇၶဝ်ၵွႆးၼင်ႇၵဝ်ႇဝႃႇ။ မိူၼ်​​တေလႆႈမၢႆထိုင်ဝႃႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းမၢ ၼ်ႊၼႆႉ ၶိုၼ်းၽႄဢွၵ်ႇၼႂ်းၸုမ်းဢၼ်ပႃးၸၢဝ်းၶိူဝ်းတၢင်ႇဢၼ်​​သေ မႄးတင်ႈထႅင်ႈၵုမ်ႇမၢၼ်ႊၶဝ်ႁင်း​​ၶေႃ ၼၼ််ႉယဝ်ႉ။

တီႈၼႆႈ ​​ပေႃးမႃးထတ်းထွင်တူၺ်းၸွမ်း SCEF လႄႈ CPA ဢၼ်ၶဝ်ပၼ်ႇၵၼ်ၶဝ်ႈ​​ႁေဢွၵ်ႇ​​ႁေ ၽွတ်ႈယဝ်ႉၽွတ်ႈထႅင်ႈယူႇ ဢမ်ႇသုတ်းဢမ်ႇဝၢႆးၼႆႉ လွၵ်းၸုၵ်းၵၢၼ်မိူင်းၶဝ် ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ဢီႈသင်ၼႆ ​​ပိူင်လူင်မၼ်း တေမီး ယူႇသၢမ်သီႇ​​ၶေႃႈ။ ​​ၶေႃႈမၢႆ 1. လွင်ႈၸႅၵ်ႇမႅင်ႇဢႃႇၼႃႇ- SCEF ၶႂ်ႈဢဝ် လွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း လႄႈ သုၼ်ႇ တႅပ်းတတ်းၸတ်းပွင်ၼႆႉ ၶွတ်ႇၽၼ်ႈၵၼ်လီငၢမ်းယဝ်ႉ ၸင်ႇသၢင်ႈၶိုၼ်ႈတီႈသုၼ်ၵၢင်။ ပွင်ႇဝႃႈပဵၼ်ပိူင်ယၼ် ၼိူဝ်​​ၸေႊမိူင်း။ CPA သမ်ႉ ယၼ်ၼိူဝ်သုၼ်ၵၢင်။ ၸုမ်းၸၢဝ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉလႂ်၊ ၸုမ်းၵၢၼ်မိူင်းလႂ်ၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈယူႇတႂ်ႈ NUG/NUCC ​​သေ ငူပ်ႉငိၸွမ်းၼႂ်းယူင်ႉသၢင်ႈ ဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

​​ၶေႃႈမၢႆ 2. သုၼ်ႇလႆႈပူင်ပၢႆးၵၢၼ်ၾႅတ်ႇတရႄႇ- SCEF ၶႂ်ႈၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈမၵ်းမၼ်ႈ ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်းၶွင်​​ၸေႊမိူင်းယဝ်ႉၸင်ႇ ၶႂ်ႈႁုပ်ႈၶွၼ်ႈၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်။ ၽၢႆႇ CPA သမ်ႉယၼ်ၼိူဝ် FDC Federal  Democracy Charter ​​သေ ၶႂ်ႈၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈယူင်ႉၶၢပ်ႈၸေႊမိူင်း လႄႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵႂႃႇမိူဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵဝ်ၵၼ် ဢမ်ႇ ၼၼ် ႁဵတ်းၵႂႃႇၸွမ်းဝၢၵ်ႈမၼ်း ၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်။

​​ၶေႃႈမၢႆ 3. ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈတိုၵ်းယႃႉ လွၵ်းပိူင်ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇ- SCEF ၶႂ်ႈဝႆႉၼၵ်းတိုၵ်းမူၺ်ႉ​​တေႃႇ လွၵ်းပိူင်ၸဝ်ႈ ဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းၵွႆးဢမ်ႇၵႃး ပႃးၸဵမ်ဝႃႇတမၢၼ်ႊၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းယႂ်ႇလႄႈ လၢႆးသုၼ်ၵၢင်ၵုမ်းၵမ်ၼၼ်ႉတင်းလူင်ၵွၼ်ႇ ယဝ်ႉ။ CPA တႄႉ ၶႂ်ႈပၵ်းၸႂ်ၼိူဝ် လွင်ႈတိုၵ်းမူၺ်ႉ​​ လွၵ်းပိူင်ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်း လႄႈ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၸူး တီႇမူဝ်ႇၶ​​ရေႇၸီႇၼၼ်ႉႁူမ်ႈလဵဝ်ၵၼ်ၼႆလႄႈ လႆႈဝႃႈလွၵ်းၸုၵ်း ၶဝ်သွင်ၸုမ်းၼႆႉ ႁိူင်ႈႁၢင်ႇၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။

တၢမ်ၼင်ႇၵူႈ​​ၵေႃႉ ၾၢင်ႉၺႃးႁၼ်ထိုင်ၵၼ်ယဝ်ႉ၊ CRPH, NUG ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းNLD ဝၵ်ႉငမ်ပဵၼ်ယႂ်ႇဝႆႉၵွႆး၊ တၢမ်တူဝ်ႁူဝ်ၼႃႈ CRPH ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵွႆးၼင်ႇၵဝ်ႇ သမ်ႉၶိုၼ်းၶွတ်ႇၽွတ်ႈဝႆႉ CWC ၸုမ်းၵမ်ၵၢၼ်ငဝ်ႈငုၼ်း NLD။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းႁႃႈပီႊပူၼ်ႉမႃးၼႆ CWC ၼႆႉ ဢမ်ႇတွၼ်ႉလၢတ်ႈလွင်ႈ ​​တေၵပ်းၵၢႆႇၸွမ်းတပ်ႉသိုၵ်းယိုတ်းမိူင်းၼၼ်ႉသေပွၵ်ႈ။ ၽိူဝ်ႇထိုင်ၼႂ်းလိူၼ်လၢႆႇ 20 ဝၼ်းပူၼ်ႉၼႆႉ ဢမ်ႇၾၢင်ႉဢမ်ႇထိူမ်​​သေ CWC ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ လွၵ်းၸုၵ်းၶဝ်တိုၼ်းယၼ်မၼ်ႈဝႆႉ ၼိူဝ်လွင်ႈႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်​​သေႇ​​သေႇၼႆလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း တိုၼ်ႇတဵၼ်ႈယုင်ႈယၢင်ႈလူင်ၵႂႃႇပႅတ်ႈယဝ်ႉ။

ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ NLD ၼႆႉ ယွမ်းႁပ်ႉၸွမ်းပိူင် FDC ( Federal Democracy Charter ) မႃး ၸဵမ်ပိုင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ ၼႂ်းပိူင် FDC ပႃးဝႆႉဝႃႈ ​​တေပူတ်းယႃႉ လၵ်းမိူင်း 2008၊ ​​တေၵူၼ်ႇမူၺ်ႉ ႁၢၵ်ႈႁူဝ်ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇၵူႈမဵဝ်း၊ ​​တေပူၵ်းတင်ႈ လွၵ်းပိူင်ၾႅတ်ႇတရႄႇ လႄႈ လၢႆးတီႇမူဝ်ႇၶ​​ရေႇၸီႇၼႆလူး။ မိူဝ်ႈလဵဝ် CWC ၸုမ်းၵမ်ၵၢၼ်ငဝ်ႈငုၼ်း ၶွင် NLD ၶိုၼ်းဢွၵ်ႇသဵင်မႃးဝႃႈ ​​တေပႆၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်း ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၼႆႉ ပွင်ႇဝႃႈၵူမ်ႈႁူဝ်မူၼ်ႉ ၶဝ်ႈတႂ်ႈ 2008 ၵွႆးလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႂ်၊ PDF လႂ်၊ ၸိူဝ်းၵူၼ်းၵမ်ႉယၼ်ပၼ်ႁႅင်းၶဝ်လႂ် ဢဝ်ၸၢင်ၸႂ် ၵႂႃႇပႅတ်ႈမူတ်းယူႇယဝ်ႉ။ ၸႂ်ယႂ်ႇ NLD ​​သေ PDF ၶဝ်ၸင်ႇၵွႆႈႁွင်ႉသႅၼ်ႇဝႃႈ ​​တေဢမ်ႇဢုပ်ႇၶိုၼ်း တင်းၸိူဝ်းၼု ၵ်းလိူတ်ႈၼီႈပိုၼ်းဝႃႇ၊ ​​တေထူၺ်ႈႁၢၵ်ႈၵူၼ်ႇမူၺ်ႉပႅတ်ႈ ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇဝႃႇ၊ ၵႃႈၸူဝ်ႈတပ်ႉသိုၵ်း ဢမ်ႇၾႃႈဢႃႇ ၼႃႇၵၢၼ်မိူင်း ဢမ်ႇၸူးလႃးလႃးဝႃႇၸိူဝ်းၼႆႉမႃး၊ ​​ၵမ်းၼႆႉ တေႁဵတ်းႁိုဝ်လပ်ႉမွတ်ႇထွႆလင်ယဝ်ႉ။

ၵူၼ်းၵၢၼ်မိူင်းၼႂ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႄႉ ပွင်ႇၸႂ်ၵၼ်ယူႇ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈယၢမ်ႈၺႃး လွင်ႈ NLD မွတ်ႇယႃႉၵႂၢမ်းမၼ်ႈၵႅၼ်ႇ ​​ ၼႂ်း​​ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇGhandi ပီႊ 1990 သေ ၵွင်လင်​​တေႃႇၶဝ်မႃးယဝ်ႉယိုင်။ မိူဝ်ႈ 2012 ​​ၵေႃႈ ၵွင်လင်​​တေႃႇၸုမ်း CRPP ​​သေ ဝူင်ၶဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသွမ်ႈၵႂႃႇ။ ၼႂ်းပီႊ 2026 မိူဝ်ႈလဵဝ်​​ၵေႃႈ မၢင်ႇၵိူဝ်းတႃႇလႆႈၶဝ်ႈပႃးၸွမ်း ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း လူၺ်ႈၸုမ်းသိုၵ်းယိုတ်းမိူင်း​​သေ ၵွႆႈၶိုင်ဢွၵ်ႇ​​ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမႃးၵွႆး၊ မႃႉပိတ်ႉဢမ်ႇလိုမ်းတိၼ် ၼင်ႇဝႃႈယဝ်ႉ။

ၸင်ႇၼၼ် ၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်းၶွင်မိူင်းမၢၼ်ႈ ပွတ်းႁွင်ႇ လႄႈ ပွတ်းတူၵ်းၼႆႉ ယၼ်ၼိူဝ်ႁႅင်းမိပ်ႇဢီး မိူင်းဝၼ်းတူၵ်း လႄႈ မိူင်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ​​သေ ၵႃႈလႆႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၶၢႆႉထွၵ်ႇၵွႆးဢမ်ႇၵႃး ​​တေလႆႈၼပ်ႉပႃးလွင်ႈၸႂ်လိုၵ်ႉတိုၼ်ႈၶွင်ၸုမ်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူၼ်းၼမ်ၶဝ် ဝႆႉၼၵ်းၼိူဝ်ၽွၼ်းပၢင်ႈသုၼ်ႇၶိူဝ်းၶဝ်ပဵၼ်ယႂ်ႇၼၼ်ႉပႃးၸင်ႇ ​​တေၸၢင်ႈဝူၼ်ႉၸႅင်ႈလႆႈ ပုၼ်ႈပၢင်ႈတၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းၵူၼ်း​​ဢေႇယဝ်ႉ​​ ၶႂ်ႈဝႃႈၼႆ​​ယူႇဢေႃႈ။