မိူင်းတႆးၼႆႉ မီးၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆလႄႈ သင်ပဵၼ်သူၼ်မွၵ်ႇၵေႃႈ ပဵၼ်သူၼ်ဢၼ်မီးမွၵ်ႇၸေးသီ ႁၢင်ႈလီ ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်းၵၢၼ်သိုၵ်းသေ သုၵ်ႉယုင်ႈဢူၼ်ၵဝ်း ထိုင်တီႈၵူၼ်းမိူင်းယူႇဢမ်ႇလႆႈ ပၢႆႈဢမ်ႇလွတ်ႈ ။

ပွတ်းတၢင်းဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ မိူဝ်ႈလဵဝ် ပၢင်တိုၵ်းယဵၼ်ယဝ်ႉသေတႃႉ တိုၵ်ႉလႆႈယူႇတႂ်ႈသိုၵ်းၵူၺ်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းပႆႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈသင် ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈႁၢၼ်ႉၸဝ်ႈသႅင်ႇၺႃးၵဵပ်းၶွၼ်ႇလိူဝ်ႁႅင်းလႄႈ ၸိူဝ်းလႆႈပိၵ်ႉဢိုတ်းႁၢၼ်ႉ ပၢႆႈသွၼ်ႈယူႇတၢင်ႇတီႈၵေႃႈမီး ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်သမ်ႉ သိုၵ်းတဢၢင်းပၼ်ၾၢင်ႉၸဝ်ႈႁၢၼ်ႉၸဝ်ႈသႅင်ႇဝႃႈ ၽႂ်ဢမ်ႇပွၵ်ႈပိုတ်ႇႁၢၼ်ႉၶိုၼ်းၵေႃႈ တေယိုတ်းဢဝ်ႁၢၼ်ႉလၢႆသေ တေတႃႉၶၢႆပၼ်ပိူၼ်ႈပႅတ်ႈၼႆယဝ်ႉ ။

တႃႇမူၺ်ႉပႅတ်ႈၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆသေ ဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ 3 ပီႈၼွင်ႉ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ သိုၵ်းတဢၢင်း လႄႈ သိုၵ်းရၶႅင်ႇ ႁူမ်ႈၵၼ်ၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ၼႂ်းပီ 2023 ။ ဝၢႆးမႃး ယိုတ်းပႃးဝဵင်းၼိုင်ႈယဝ်ႉဝဵင်းၼိုင်ႈ ။ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၵေႃႈ ပဵၼ်ဝဵင်းၼိုင်ႈ ဢၼ်ၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ 3 ၸုမ်းၼႆႉၽႅၼ်ၵၢၼ် လေႃႇတိုၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈသေ ယိုတ်းဢဝ် ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်သိုၵ်းတဢၢင်း ၵုမ်းဝႆႉတင်းပိုၵ်းသေ ၶိုင်ႁဵတ်းဝႂ်ၵဵပ်းၶွၼ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉဢၼ်ၼိုင်ႈ ။

လၢတ်ႈဝႃႈ တႃႇပီ 2026 ၼႆသေ သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA လူင်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇၸဝ်ႈႁၢၼ်ႉၸဝ်ႈသႅင်ႇတီႈၼမ်ႉၶမ်း လူင်ႈၼႃႈ ၸဵမ်မိူဝ်းၼႂ်းလိူၼ်သႅပ်ႊထထႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ပူၼ်ႉမႃး ။သင်ပိုတ်ႇႁၢၼ်ႉဝႆႉ သႅၼ်းလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ တၵ်းတေလႆႈပၼ်ၶွၼ်ႇ ၸွမ်းၼင်ႇပိူင်သိုၵ်းတဢၢင်း တမ်းဝႆႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ႁၢၼ်ႉၶၢႆၵုၼ်ႇၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း၊ ႁၢၼ်ႉၶၢႆၶိူင်ႈၾႆးၾႃႉ၊ ႁၢၼ်ႉၼမ်ႉၼဵင်ႈ၊ ႁၢၼ်ႉၶဝ်ႈၽၵ်း၊ ႁၢၼ်ႉၵိၼ်ၵျေႃႇ (ႁၢၼ်ႉၶၢႆလဝ်ႈ) ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တေလႆႈသႂ်ႇပၼ်ၶွၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။

ဢိင်ၼိူဝ်ႁၢၼ်ႉသႅၼ်းလဵၵ်ႉသႅၼ်းယႂ်ႇသေ ၸဝ်ႈၶွင်ႁၢၼ်ႉ တေလႆႈပၼ်ၶွၼ်ႇ 5 သႅၼ်ထိုင် 50 သႅၼ်ပျႃး။ ၶွၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်တႃႇၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈပီ။ ၵူၼ်းမိူင်း ဢဝ်ဝႂ်ၶွၼ်ႇ ဢၼ်ယၢမ်ႈႁဵတ်းဝႆႉ မိူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵုမ်း ၸိူဝ်း ၼၼ်ႉၼႄယူႇၵေႃႈ သိုၵ်းတဢၢင်းဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်။

ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈတၢင်းလၢႆလွင်ႈသေ ၸဝ်ႈႁၢၼ်ႉၸဝ်ႈသႅင်ႇ လၢႆသႅၼ်း ၼႂ်းဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ဢွၼ်ၵၼ် ၶၢႆႉပၢႆႈႁႃႁဵတ်းၵၢၼ်တၢင်ႇတီႈတၢင်ႇလႅၼ် ။ ဝၢႆးသေ ၸဝ်ႈႁၢၼ်ႉဢမ်ႇယူႇသမ်ႉ သိုၵ်းတဢၢင်းသမ်ႉ ပၼ်ၾၢင်ႉဝႃႈ ၽႂ်ဢမ်ႇမႃးပိုတ်ႇႁၢၼ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉၶိုၼ်း တေယိုတ်းဢဝ်သေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတႃႉၶၢႆပၼ်ၵူၼ်းတၢင်ႇၸိူဝ်းဝႃႈၼႆထႅင်ႈ။

တေယိုတ်းမိူဝ်ႈလႂ် ၊ ၶၢဝ်းလႂ် ၼႆၼၼ်ႉတႄႉ ပႆႇႁူႉၸွမ်းသေတႃႉ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်း ၊ ဢမ်ႇထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်ထီႉၼိုင်ႈဝႆႉ ။

ဢၼ်သိုၵ်းတဢၢင်းပၼ်ၾၢင်ႉၵမ်းသိုဝ်ႈတႄႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်ၵႃႉၶၢႆၸွမ်းၼႂ်းၵၢတ်ႇ ။ ႁၢၼ်ႉသႅင်ႇဢၼ်မီးၼႂ်းၵၢတ်ႇလႄႈသင် ဢၼ်ပဵၼ်ႁွင်ႈထႅဝ်ႁိမ်းၵၢတ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ၽႂ်ဢမ်ႇယူႇသေ ပိုတ်ႇဝႆႉၵေႃႈ ၾၢႆႇသိုၵ်းတဢၢင်း တေယိုတ်းဢဝ်သေ ၶၢႆပၼ်ၵူၼ်းတၢင်ႇၵေႃႉၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။

လွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ –

မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ ႁွင်ႈၶၢႆ ၼႂ်းၵၢတ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ႁွင်ႈထႅဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးဝႃႈ ၸဝ်ႈမၼ်းဢမ်ႇမႃးဝၢင်းၶၢႆၼႆ သိုၵ်းလွႆၶဝ်တေမႃးသိမ်းသေ တႃႉၶၢႆ( လေလံတင်ရောင်း) ပၼ်ၵူၼ်းတၢင်ႇၵေႃႉ ။ယဝ်ႉၵေႃႈ ၸဝ်ႈႁၢၼ်ႉၸိူဝ်းဢမ်ႇသႂ်ႇၶွၼ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တေသိမ်းဢဝ်သေ တေတႃႉၶၢႆပၼ်တၢင်ႇၵေႃႉ ၼႆဢေႃႈ။

ၸဵမ်မိူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းသေ ၵၢၼ်ၵႃႉၵၢၼ်ၶၢႆဢမ်ႇလီ ၊ ငိုၼ်းၵႂ်ႈငိုၼ်းၽိူဝ်ႈၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉယၢပ်ႇ ။ ဝၢႆးသေ သိုၵ်းတဢၢင်းယိုတ်းၵုမ်းလႆႈၼမ်ႉၶမ်းယဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းထၢင်ႇတေလႆႈယူႇၵတ်းယဵၼ် သမ်ႉၵုမ်ႇလႆႈၵူဝ်ၶွၼ်ႇၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း ။

ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈသိုၵ်းတဢၢင်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇတီႈၵူၼ်းၶၢႆၼႂ်းၵၢတ်ႇၼၼ်ႉသေ ထိုင်တီႈယၢမ်ႈမီးၵူၼ်းလၵ်ႉငွႆးယိုဝ်းတၢႆၼႂ်းၵၢတ်ႇၵေႃႈယၢမ်ႈမီး။ ထိုင်တီႈၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ဢွၼ်ၵၼ်ဢွၵ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ်တေႃႇ TNLA ၵၢင်ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၵေႃႈယၢမ်ႈမီးမႃးလၢႆပွၵ်ႈလၢႆၵမ်း – တေႃႇထိုင်ၶၢဝ်းပၢင်တိုၵ်းၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ။

ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ ယွၼ်ႉၵၢၼ်ၵဵပ်းၶွၼ်ႇၼႆႉသေ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ တေၵႂႃႇၵႃႉၵႂႃႇၶၢႆ ပွတ်းတၢင်းမူႊၸေႊၼႆၵေႃႈ သမ်ႉလႆႈၵူဝ်ၵဵတ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵဵတ်ႉသိုၵ်းတဢၢင်းဢၼ်ပၵ်းဝႆႉၼႂ်းၵႄႈၼၼ်ထႅင်ႈ ။

ၼမ်ႉၶမ်း – မူႇၸေႊၼႆႉ ႁၢင်ႇၵၼ် 19 လၵ်း ၊ မိူဝ်ႈ 2024 ၼၼ်ႉတႄႉ မီးဝႆႉတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA လႄႈ သိုၵ်းတႆး SSPP ၸိူဝ်းၼႆႉ တင်ႈလၢၼ်ႇၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉ ဢမ်ႇယွမ်း 5 တီႈ ။

2025 ၼႆႉတႄႉ ဢမ်ႇႁူႉတႅတ်ႈတေႃးဝႃႈ မီးၸုမ်းသိုၵ်းလၢႆၸုမ်း ပႂ်ႉဝႆႉၼႆသေတႃႉ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁၼ်တႄႉ ၵဵတ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈသိုၵ်းတဢၢင်းလိူင်ႇၼမ် ဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵဵတ်ႉသိုၵ်းတဢၢင်း ဢၼ်မီးႁိမ်းတၢင်းၶဝ်ႈၸႄႈလၢၼ်ႉ တီႈလွႆၵိဝ်ႇလွၵ်ႇၼၼ်ႉ ပေႃးၵူၼ်းမိူင်းၼမ်ႉၶမ်း တေၶဝ်ႈတေဢွၵ်ႇၼႆ ယၢပ်ႇယဵၼ်းဝႆႉ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ပိၵ်ႉၽၵ်းတူၸဝ်ႉသေ ပိုတ်ႇၽၵ်းတူလႃႈ ၼႆယဝ်ႉ။

ၸွမ်းၼင်ႇၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈတႄႉ ၵဵတ်ႉသိုၵ်းတဢၢင်းၼႆႉ ပိုတ်ႇၵၢင်ၼႂ် 5 မူင်းသေ ပိၵ်ႉဢိုတ်းၶိုၼ်း 6 မူင်းႁူဝ်ၶမ်ႈ ။ ပေႃးပူၼ်ႉ 6 မူင်းလႄႈ ဢမ်ႇလတ်းၶၢမ်ႈၶိုတ်းၵေႃႈ လႆႈပၼ်ငိုၼ်းသေ ၸင်ႇၶၢမ်ႈလႆႈ ။ ယၢပ်ႇၸႂ်ၵူၼ်းၵႃႉၵူၼ်းၶၢႆလႄႈၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းလူဝ်ႇဢွၵ်ႇတၢင်းၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ ၼႆ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ

ၵဵတ်ႉၶဝ်ၼႆႉ ပိၵ်ႉၸဝ်ႉလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၊ ၽုၺ်ႇလႃႈလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ။ မၢင်ပွၵ်ႈ 5 မူင်းၶိုင်ႈယဝ်ႉ ၸင်ႇပိုတ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီး။ၵမ်ႈၽွင်ႈသမ်ႉ လူဝ်ႇၵႂႃႇၶၢႆၵၢတ်ႇမူႇၸေႊၸိူဝ်းၼႆႉ။ၵႂႃႇႁႃငိုၼ်းမူႇၸေႊ ၊ ၵႂႃႇသိုဝ်ႉသိုဝ်ႉၶၢႆၶၢႆတၢင်းမူႇၸေႊၸိူဝ်းၼႆႉၵႂႃႇယၢပ်ႇမႃးယၢပ်ႇၼႃႇ

ၵဵတ်ႉသိုၵ်းတဢၢင်းၼႂ်းၵႄႈမူႇၸေႊ ၼမ်ႉၶမ်းၼႆႉ ၶဝ်ၽႄဝႆႉပဵၼ် 2 ၵဵတ်ႉ တီႈၼိုင်ႈပဵၼ်တႃႇယႄး/ပလိၵ်ႈတဢၢင်း ၊ တီႈၼိုင်ႈပဵၼ်သိုၵ်းတဢၢင်း ။ ဢၼ်ပိၵ်ႉဢၼ်ၽုၺ်ႇတႄႉ ၶၢဝ်းလဵဝ်ၵၼ် ၼႆ ၵူၼ်းယၢမ်ႈလတ်းၵႂႃႇမႃးၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။

သင်ဝႃႈ တေၶဝ်ႈတေဢွၵ်ႇ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်ၶဝ်တမ်းဝႆႉပၼ်ၸိုင် ၵႃႈၼိုင်ႈလမ်း လႆႈၸၢႆႇငိုၼ်း 2 မိုၼ်ႇပျႃး ၊ ရူတ်ႉၶိူင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉသမ်ႉ ၼိုင်ႈလမ်း 1 မိုၼ်ႇပျႃး ။ တူၵ်းလိုၼ်းသေ ၼိုင်ႈမိၼိတ်ႉ သွင်မိၼိတ်ႉၵူၺ်းၵေႃႈ လႆႈၸၢႆႇငိုၼ်းၶဝ်ယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။

ပေႃးဢဝ် ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းဝႃႈတႄႉ ငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းဢမ်ႇၼိမ်သဝ်းၸိူင်ႉၼႆ ၶႂ်ႈလႆႈၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်လီ ၊ ၶႂ်ႈလႆႈၸုမ်းဢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈပၼ်ႁႂ်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ။ ၵူၺ်းၵႃႈ သမ်ႉမႃးၺႃး ၸုမ်းဢၼ် ၵိၼ်ၸိၵ်းတွၵ်ႇၸွၵ်းၼိူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းၵူၺ်းလႄႈ တေလႆႈသႃႇၸႂ်မိူဝ်ႈလႂ် ဝူၼ်ႉပေႃးဢမ်ႇပွင်ႇယဝ်ႉၼႆ – ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆၵၢတ်ႇၼမ်ႉၶမ်းၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။