KIA ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်သိုၵ်း ဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်?

ပီ 2021 လိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ် 24 ဝၼ်းၼႆႉ ယူႇတီႈ KIA ၸုမ်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ တပ်ႉသိုၵ်းၶၢင်ၶဝ် ဢွၵ်ႇၶေႃႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပိူင်းၼႄလွၵ်းၸုၵ်းၵၢၼ်မိူင်းၶဝ် ဢၼ်မီးယူႇ 5 ၶေႃႈ ။

  1. ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁုပ်ႈသိမ်းဢႃႇၼႃႇ ၸိုင်ႈမိူင်းယဝ်ႉလႄႈ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမုၼ်းလႅင်း ၵိုတ်းယိုတ်းၵႂႃႇပႅတ်ႈသေ ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ တူၵ်းၶမ်ၵႂႃႇၼႂ်းလုၵ်းလဝ် လပ်းသိင်ႇယဝ်ႉ။
  2. တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ ၸပ်းၽႄႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းသေ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈတုၵ်ႉယၢၵ်ႈ ႁၢမ်းတီႈပိုင်ႈတီႈဢိင်ယူႇၼႆႉ ယူႇတီႈ KIO ၶဝ်ၵေႃႈ ၸႂ်ဢမ်ႇလီၸွမ်း။
  3. ယူႇတီႈၸိုင်ႈမိူင်းလူင်ႁိမ်းႁွမ်း ( မိူင်းၶႄႇ) ၸွႆႈၵႄႈၶႆပၼ်ႁႃ ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉၼႆႉ ယူႇတီႈ KIA ငိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႈ ၸႂ်ထိုင်။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸိုင်ႈမိူင်းႁိမ်းႁွမ်းလႄႈ မိူင်းလုမ်ႈၾႃႉလၢႆလၢႆမိူင်း ဢိၵ်ႇပႃးလၢႆလၢႆၸုမ်း ၸွႆႈထႅမ်မႃး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵေႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈသိုပ်ႇၸွႆႈထႅမ်ၵႂႃႇသေၵမ်း။
  4. မိူဝ်ႈလဵဝ် ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ လႆႈႁူပ်ႉတေႃႇလွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉယႂ်ႇလူင်ယဝ်ႉလႄႈ တေၶူင်သၢင်ႈႁဵတ်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ် တေႃႇၵၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇမီးၽွၼ်းလီသင် ႁႃလၢႆးႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်  ၸုမ်းၸၢဝ်းၸိူဝ်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈတင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉ သေယဝ်ႉ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် တႃႇပၢင်တိုၵ်းတေယၢၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ တေသၢင်ႇထုၵ်ႇသေပိူၼ်ႈ။
  5. မုင်ႈမွင်းတႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းလၢႆးတၢင်းၵၢၼ်မိူင်း ၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈသေ ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်းၵႂႃႇ တင်းမူတ်း တေမီး 5 ၶေႃႈ ၼႆႉ။

ၽိူဝ်ႇဝႃႈ လႆႈငိၼ်းၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢၼ်ၼႆႉ ဢွၵ်ႇမႃးယဝ်ႉၼႆ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵမ်ႈၽွင်ႈလႄႈ ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵမ်ႈၽွင်ႈႁၼ် ထိုင်ဝႃႈ KIA ၼႆႉႁူၼ်လင် ယွမ်းၵၼ်ႉတႃႇတေႃႇသူႈယဝ်ႉ။ ၶဝ်တေၸႂ်ႉတိုဝ်းလၢႆးတၢင်း မိူၼ်မိူဝ်ႈ 1991 ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆသေယဝ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ယွၼ်ႇၸႂ်ၵႂႃႇ ဢွၼ်မႆႈၸႂ်ၵႂႃႇၵေႃႈ မီးတင်းၼမ်။

ပေႃးမႃးတူၺ်းပိုၼ်းၶိုၼ်းၼႆ မိူဝ်ႈ 1988 ဝၢႆးပၢင်လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇ ၶွမ်ႈၶတ်းၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇ ပႃႇတီႇလဵဝ်ယဝ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶိုၼ်းယိုတ်းသိမ်းဢႃႇၼႃႇ ၸိုင်ႈမိူင်း။

ယၢမ်းၼင်ႇၼၼ် ၸိူဝ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ဢိၵ်ႇပႃးလုၵ်ႈႁဵၼ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇ ပိုၼ်ႉတီႈၽႂ်မၼ်း ၼပ်ႉဢၢၼ်ႇပၢၵ်ႇ ဢၢၼ်ႇ ႁဵင်မၼ်း ဢွၼ်ၶဝ်ႈထိူၼ်ႇ ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ပိူင်ယႂ်ႇၵႂႃႇၸူးတီႈတၢင်း ၶၢင်၊ ယၢင်း၊ မွၼ်းလႄႈ တၢင်းဢိၼ်ႊတီႊ ယိူဝ်ႊ ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ႈထိူၼ်ႇၶဝ်လႄႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶဝ်ၼႆႉ ႁူမ်ႈၵၼ်တင်ႈလႆႈမႃး တပ်ႉၶွၼ်ႈႁႅင်း ဢၼ်ဝႃႈ တပ်ႉပွင်းၸူႉၼၼ်ႉ လၢႆလၢႆတီႈ။ တီႈတၢင်းပွတ်းႁွင်ႇထုင်ႉႁူဝ်ၵဵဝ် လႅၼ်လိၼ်ထႆးလႄႈ ၼႂ်းမိူင်းဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပဵၼ်မႃးငဝ်ႈငုၼ်းတပ်ႉၶွၼ်ႈႁႅင်းၶဝ်မႃး ဢမ်ႇယွမ်းသီႇႁႃႈတီႈ။

ၽိူဝ်ႇထိုင်မႃး 1991 ငဝ်းလၢႆးၵိုင်ႉၵၢင်ႉလႅၵ်ႈလၢႆႈ သုၵ်ႉယုင်ႈၵႂႃႇပႅတ်ႈ ၼႂ်းတပ်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်းပွတ်းႁွင်ႇထုင်ႉႁူဝ်ၵဵဝ်ၼၼ်ႉ မီး လွင်ႈမၢပ်ႇၼႄးၵၼ်ဝႃႈ မႂ်းပဵၼ်ၽူႈၸွပ်ႇၾၢႆႇမၢၼ်ႈ ၵဝ်ပဵၼ်ၽူႈၸွပ်ႇၾၢႆႇမၢၼ်ႈဝႃႈၼႆသေ ၶႃႈႁႅမ်ၵၼ်တၢႆ တႅၵ်ႇယၢႆႈၵၼ် မႃး။

ၼႂ်းပီၼၼ်ႉၵူၺ်း ၽႅဝ်မႃးၼႂ်းလိူၼ်ၻီႊသႅမ်ႊၿိူဝ်ႊ တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းသူႉၵျီႇ လႆႈႁပ်ႉသူး ၼူဝ်ႊပႄႊလ် ၾၢႆႇငမ်းယဵၼ်။ ယူႇ ဢမ်ႇႁိုင် ၶမ်ႈပူၼ်ႉပႅတ်ႈၶေႃႈတူၵ်းလူင်း တပ်ႉၶွၼ်ႈႁႅင်း တပ်ႉပွင်းၸူႉၶဝ်ၼၼ်ႉသေယဝ်ႉ။ KIA ၼႆႉ ႁဵတ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸွမ်းၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ သႅင်ၶဵဝ်ၸွမ်းဢူးပၢႆႇလီႇမီႇတႅၵ်ႉပႅတ်ႈ။

မိူဝ်ႈလဵဝ်လူး တေပဵၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇၼၼ်ယဝ်ႉၼႄၼႆ ၸင်ႇဝႃႈဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ်မႃး ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ မႃႉပိတ်ႉၵေႃႈဢမ်ႇလိုမ်း တိၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၾၢႆႇၼိုင်ႈသမ်ႉ ႁဵတ်းသင်လႄႈ ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ႈထိူၼ်ႇၶဝ် တူၵ်းၸႂ်လၢႆတိုၼ်ႇ ယွၼ်ႉ KIA ပေႃးတၢၼ်ႇၼႆႉ လွင်ႈတၢင်း မၼ်းတေမီးတင်းၼမ်သေတႃႉၵေႃႈ လမ်ႇလွင်ႈသုတ်းတႄႉ တေမီးယူႇ 3-4 ၶေႃႈၵူၺ်း။

  1. ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ႈထိူၼ်ႇၶဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၶွၼ်ႈႁႅင်းႁဵတ်းပဵၼ်လႆႈ တပ်ႉပွင်းၸူႉ မိူၼ်မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၊ၸင်ႇဝႃႈ ဢမ်ႇၸမ် ၸႂ်ၵၼ်တင်း EAO ၶဝ် ၸွမ်းၼင်ႇထုၵ်ႇလီပဵၼ်၊ ထုၵ်ႇလီမီး ႁႂ်ႈပေႃးပဵင်းတၢၼ်ႇမိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ။ ဢဝ်ၸဵမ် ယၢင်း၊ ၶၢင်၊ မွၼ်း ၸိူဝ်းဢၼ်ယွမ်းႁပ်ႉသွၼ်ပၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်းၶဝ်ယူႇၼၼ်ႉတႄႉ မီးယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးယဝ်ႉ တေလႆႈပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်း ၶဝ်ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉ ႁႂ်ႈယူႇဝႆႉၼႂ်းတူင်ႇတၢင်ႇၶဝ် တေႃႇၸူဝ်ႈ သမ်ႉဢမ်ႇမီးၶေႃႈ တူၵ်းလူင်းတႃႇတေႁူမ်ႈၵၼ်တိုၵ်း ပွင်ႇဝႃႈ EAO ၶဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇမၼ်ႈၸႂ်တေႃႇၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်။ ပွင်ႇဝႃႈတႄႉ ၶဝ်ပႆႇ လိုမ်းတွၼ်ႈသွၼ် 5 ပီ ပူၼ်ႉမႃး မိူဝ်ႈပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၼူၵ်ႉယုင်းဝႆႉၸႂ်ၼိူဝ် ၸုမ်း EAO ၶဝ် ၸိူင်ႉၼင်ႇႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈ ၼၼ်ႉ ၶဝ်ပႆႇလိုမ်းၵွၼ်ႇ။
  2. တမ်တူဝ် NUG, CRPH ၼႆႉ ၽိူဝ်ႇတေသၢင်ႈလွင်ႈၶွတ်ႇလိူတ်ႈတၢင်းၼႂ်း သမ်ႉၵုမ်ႇသၢင်ႈယူင်ႉၶၢပ်ႈတၢင်းၼွၵ်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇမိူင်းလုမ်ႈၾႃႉ ပေႃးတေမၵ်ႈမၼ်ႈ ၶဝ်ပဵၼ်မႃးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ပွင်ႇဝႃႈ NUG, CRPH ၼႆႉၵေႃႈ သမ်ႉဢမ်ႇဢွၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁႂ်ႈပေႃးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉလႆႈ။
  3. ၸိုင်ႈမိူင်းႁိမ်းႁွမ်း မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ မိူင်းၶႄႇ မိူင်းထႆး မိူင်းဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊ ၸိူဝ်းၼႆႉ တေဝႆႉၸၵၶ ပဵၼ်ယႂ်ႇႁိုဝ် ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ တေပၼ်ႁႅင်း NUG ႁိုဝ်ၼႆ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတတ်းသဵင်ႈၸႂ်ပူတ်းၶၢတ်ႇဝႆႉ ပႂ်ႉတူၺ်းငဝ်းလၢႆးဝႆႉၵူၺ်း။
  4. ပၢႆးဝူၼ်ႉဢိၵ်ႇပႃး တင်းမုင်ႈမွင်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ႈထိူၼ်ႇၶဝ် ယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ငၢႆးမိူၼ်ၸုမ်းၵူၼ်းၼူၵ်ႉ ယုင်းၶဝ်ဝႆႉၵူၺ်း ပေႃးၵဝ်ႁပ်ႉ ၸိူဝ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း လူဝ်ႇလႆႈႁပ်ႉၸွမ်း၊ ပေႃးၵဝ်ၽိုၼ်ႉ ၸိူဝ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း လူဝ်ႇလႆႈၽိုၼ်ႉ ၸွမ်း ၶဝ်တိုၼ်းတွင်းတၢႆဝႆႉ မႅၵ်းမႅၵ်းၸိူင်ႉၼၼ်။

ၸိူဝ်းၼႆႉ ၾၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ် လႆႈဝႆႉတွၼ်ႈသွၼ်ၸဵမ်မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးသွင်ပီ ဢၼ်တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းသူႉၵျီႇ ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈလုမ်း ICJ ၼၼ်ႉ လပ်းႁူလပ်းတႃသေ တေၵမ်ႉယၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်မိူင်းၶွင်ၸႄႈမိူင်း ၶွင်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၽႂ်မၼ်း ၼၼ်ႉ မီးၶေႃႈဝူၼ်ႉၸႅင်ႈလႅင်းဝႆႉႁင်းၽႂ်မၼ်းယဝ်ႉ။

ပေႃးႁဝ်းၶႃႈမႃးတူၺ်း UWSA, AA ရၶႅင်ႇၶဝ် ၸုၵ်းမၼ်ႈဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တေပွင်ႇၸႂ်ၵၼ်ယူႇ။ ၸင်ႇၼၼ် ဢၼ် KIA ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 24 ဢၼ်ဝႃႈ ယူႇတီႈ KIA ၶဝ်ၼႆႉ ယွမ်းၵၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇတေႃႇသူႈယဝ်ႉဢၼ် ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈဢၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ပဵၼ်လွၵ်းလႅၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းၶဝ်ၵူၺ်း။

တီႈတႄႉ KIA ၼႆႉ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတူဝ်ႈတၼ်းဝႆႉပိူဝ်ႈတႃႇၶဝ် ၶဝ်ႈပၢင်တိုၵ်းယဝ်ႉ ။ၵူၺ်းၵႃႈ ယူႇၾၢႆႇ KIA တႄႇတိုၵ်းဢွၼ်တၢင်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ။ ၶဝ်တႄႉတိုၼ်းဝၢၵ်းဝႆႉ ပိူင်ၵၢၼ်ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၸွမ်းလၢႆးတၢင်းၵၢၼ်မိူင်းယူႇၼႆ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမိူင်းၶႄႇ ဢိၵ်ႇပႃးမိူင်းလုမ်ႈၾႃႉ ႁူႉႁၼ်ၸႅင်ႈလႅင်းဝႆႉလႄႈ ၶဝ်ၸင်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵူၺ်း ႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ႁၼ်ထိုင် ၸိူင်ႉၼၼ်။

ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် KIA ၽွတ်ႈဝႆႉ KPICTသေယဝ်ႉ ၵွင်ႉၵၢႆႇၸွမ်း NUG, CRPH ဝႆႉၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇလူင်လိုမ်းၼႃ။ ၾၢႆႇ ၼိုင်ႈၵေႃႈ PDF ဢၼ်မီးၼႂ်းထုင်ႉႁူဝ်ၵိဝ်တင်းသဵင်ႈ တၵ်းလႆႈမီးတႂ်ႈၵုမ်းၵမ် KIA ၶဝ်ၵူၺ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၶဝ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဝႆႉၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ တေလႆႈၾၢင်ႉထိုင်မႅၼ်ႈၵၼ် ၼၵ်းၼၵ်းၼႃၼႃယူႇ။

ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ၽိူဝ်ႇပဵၼ်မႃးပၢင်တိုၵ်း တေႃႇထိုင်ၶမ်းတီႈ၊ ၵၢတ်ႇသႃ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႂ် ပဵၼ်မႃးပၢင်တိုၵ်း တေႃႇထိုင်မိူင်းၵူဝ်း ၽွင်းသႅင် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႂ် ပဵၼ်မႃးပၢင်တိုၵ်း မၢၼ်ႈၸေႊ မိူင်းမွၵ်ႇ ၵုင်းလေႃး ၸိူဝ်းၼႆႉလႂ် ႁူမ်ႈဝႃႈ ပႃးၸုမ်း PDF ၶဝ်ယူႇ သေတႃႉၵေႃႈ ၵူၺ်းဢွၵ်ႇၸိုဝ်ႈ KIA ၵူၺ်း ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇလီလူင်လိုမ်း။

KPICT တၢင်း CRPH တူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ ဢမ်ႇထၢၼ်ႇမီႈၵေႃႈ ၶီႈၶၢင်ႈ တိုၼ်းတေမီးတီႈပွင်ႇၵၢၼ်မိူင်းသေတီႈတီႈ သေလွင်ႈလွင်ႈယူႇၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ တၵ်းလႆႈတွင်းၵၼ်ဝႆႉ ၼၵ်းၼႃၶႃႈဢေႃႈ။

မိူၼ်ၼႆၼင်ႇၵဝ်ႇ UWSA ဝႃႉၶဝ်ၵေႃႈ တေႃႈယင်းၵွင်ႉသၢၼ်ဢုပ်ႇၸွမ်း NUG, CRPH ယူႇယဝ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ တေလႆႈငိၼ်း ၵၼ်ယူႇ။ ၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇ ဢၢင်ႇၶွင်ႇၵၢၼ်မိူင်းၶွင်ၸၢဝ်းတႆး၊ ၶွင်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵႅပ်ႈမႃး လူတ်းယွမ်းမႃးဢၼ် ဝႃႈၼၼ်ႉ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈမေႃၾၢင်ႉၼႆ တူၺ်းထိုင်ၵၼ် တေႁၼ်ယူႇ။

ႁဝ်းၶႃႈ တေၵုမ်ႇဢဝ်ၼႃႈတီႈပဵၼ်ယႂ်ႇ ႁဝ်းၶႃႈ တေၵုမ်ႇဢဝ်ဢႃးလူမ်းတေႃးသ ပဵၼ်ယႂ်ႇသေယဝ်ႉ တေႃႇသူႈၵၼ်ယူႇ ၼႂ်း ႁဝ်းၼင်ႇၵၼ်သေ လိုမ်းပႅတ်ႈၵၢၼ်မိူင်း ၶွင်တၢင်းပိုၵ်းၼၼ်ႉၼႆၸိုင် ႁဝ်းၶႃႈ ၸၢင်ႈတူၵ်းသုမ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈ ဝူၼ်ႉထိုင်ယၢမ်းလႂ်ၵေႃႈ တိုၼ်းတေၸႅင်ႈလႅင်းၵၼ်ယူႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယွၼ်းတေႃႉတႆႇၶႆႈၼႄမွၵ်ႈၼႆႉသေ ႁႂ်ႈလႆႈၶွတ်ႇ ယွတ်ႈပၢႆၵႂၢမ်းတီႈၼႆႉၶႃႈ။

မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ

ႁိုၼ်း ၵႃယၢင်း

28/8/2021

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

promotion

SHAN Membership

฿ 19฿ 169 /mo
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁဵၼ်းဢဝ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ ရေႊတီႊဢူဝ်ႊ၊ ထႆႇႁၢင်ႈ၊ Blogger, Vlog ထႆႇဝီႊတီႊဢူဝ်ႊ တတ်းတေႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ဢၼ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၸတ်းႁဵတ်း
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတွင်ႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈငိၼ်း။
  • လႆႈႁပ်ႉဢၢၼ်ႇ ၶၢဝ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ပိူင်ပဵၼ်ဝူင်ႈလႂ်ဝူင်ႈ ၼၼ်ႉ။

ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း

ဝၼ်းၼၢင်းယိင်းလုမ်ႈၾႃႉ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တုၵ်းယွၼ်းပႃး “ယုၵ်ႉမုၼ်းၵၢၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇတႃႇဢွၵ်ႇသဵင်ပၼ်လွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းယိင်းၸၢႆး”

မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 8/3/2025 ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈလွင်ႈၼၢင်းယိင်းၼႂ်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တင်း မိူင်းထႆး ႁူမ်ႈၵၼ် ၸတ်းႁဵတ်းဝၼ်းၼၢင်းယိင်းလုမ်ႈၾႃႉ တီႈၵဵင်းမႂ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး ။ ဝၼ်းၼၢင်းယိင်းလုမ်ႈၾႃႉပီၼႆႉ ၸုမ်းသုၼ်ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်ႈလွင်ႈၼၢင်းယိင်းၸၼ်ႉၸွမ် ၵဵင်းမႂ်ႇ Department of women studies CMU ဢွၼ်ၸုမ်းၼႅင်ႈသၢၼ် ၸိူဝ်းတူင်ႉၼိုင်လွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈၼၢင်းယိင်းလၢႆလၢႆၸုမ်း ဢိၵ်ႇပႃးတင်းတူင်ႇဝူင်း ၼၢင်းယိင်း ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်...

ၶပ်းရူတ်ႉၶိူင်ႈလတ်းၼႃႈၵၼ်ၼႆသေ ၽူႈၸၢႆး 2 ၵေႃႉထုပ်ႉတီႈၵူၼ်းသူင်ႇတၢင်းၵိၼ် တီႈဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇ

0
ဝၼ်းတီႈ 7/3/2026 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 10 မူင်း ၸၢႆးၼုမ်ႇၶပ်းရူတ်ႉၶိူင်ႈသူင်ႇတၢင်းၵိၼ်ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၺႃးၼႄးဝႃႈၶပ်းရူတ်ႉၶိူင်ႈပၢတ်ႇၼႃႈၼႆသေ ၸၢႆးၼုမ်ႇၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈမႃးမိူၼ်ၵၼ် 2 ၵေႃႉလူင်းမႃးထုပ်ႉပေႃႉထိုင်တီႈၵူၼ်းသူင်ႇတၢင်းၵိၼ်လိုမ်းတူဝ်ႁိမ်းၶၢင်ႈတၢင်း တီႈတၢင်းၶွႆႈ ၾႆးၶဵဝ်လႅင်မႄႈႁႄႉ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်း ၵဵင်းမႂ်ႇ။ ၽွင်းၽူႈၸၢႆး 2 ၵေႃႉထုပ်ႉပေႃႉၵူၼ်းသူင်ႇတၢင်းၵိၼ်ယူႇၼၼ်ႉ သမ်ႉမီးၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ မႃးထၢႆႇႁၢင်ႈတူင်ႉဝီႊတီႊဢူဝ်ႊသေတၢင်ႇၶိုၼ်ႈတၢင်းၾဵတ်ႉသ်ပုၵ်ႉ။ ဢိင်ၼိူဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၵေႃႉထုၵ်ႇပေႃႉထုပ်ႉၼၼ်ႉသေ ဢွၼ်ၵၼ်ၸႅင်ႈပလိၵ်ႈ။ ၶလိပ်ႉဝီႊတီႊဢူဝ်ႊၵေႃႈၽႄႈလၢမ်းၵႂႃႇတၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းႁၼ်တင်းၼမ်တင်းလၢႆ။ ၸၢႆးၵေႃႉသူင်ႇတၢင်းၵိၼ်ၼၼ်ႉတႄႉမၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းထိုင်တီႈလႆႈႁၢမ်သူင်ႇႁူင်းယႃ။ ထိုင်မႃးယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 1 မူင်းၶိုင်ႈ ၵူၼ်းၸၢႆး...
Heng Kayong

တိုၵ်းသိုၵ်းၼႆႉပိူဝ်ႈတႃႇဢုပ်ႇၵၢၼ်မိူင်း၊ ​​ ၵူၺ်း – ပေႃးဢမ်ႇ​​ပေႉသိုၵ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈဢုပ်ႇ

“ ႁဝ်းတိုၵ်းသိုၵ်းၼႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇဢုပ်ႇၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်းယဝ်ႉ၊ ပေႃးဢမ်ႇတိုၵ်း​​ပေႉၶဝ်​​ႁေ ၵႂႃႇဢုပ်ႇသမ်ႉ ၵမ်ႈၼမ်ၵႆႉ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ယွၼ်ႉသုမ်းၵွတ်းၸင်ႇ ၵႂႃႇႁႃသွၼ်ႈတႂ်ႈၶဝ်ၼႆလႄႈ ၸင်ႇဝႃႈသိုၵ်း​​ၵေႃႈလူဝ်ႇတိုၵ်း၊ ၵၢၼ်မိူင်း​​ၵေႃႈလူဝ်ႇၾိုၵ်းယဝ်ႉ ” ၼႆ ယၢမ်ႈငိၼ်းၸွမ်သိုၵ်းၵုၼ်ႇ​​မေႃႇ လၢတ်ႈၼႂ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ယူႇ။  မိူဝ်ႈ 5/2/2026 ဝၼ်း မၼ်းၸဝ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ထၢမ်ဝႆႉတၢင်း​​ၼေႇပျီႇ​​တေႃႇယဝ်ႉ ၸွင်ႇၶႂ်ႈဢုပ်ႇၸွမ်း NUG ၼႆၼၼ်ႉ ​​တေတွင်း ၵၼ်ယူႇ။...

လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ လူဝ်ႇတၢင်းၵမ်ႉၸွႆႈတၢင်းၵိၼ်ယႅမ်ႉႁၢဝ်ႈႁႅင်း

လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸိူဝ်းလႆႈငိူင်ႉပၢႆႈၽေးသိုၵ်းယူႇဝႆႉၼႂ်းထိူၼ်ႇ ႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼႃးႁီး ဢိူင်ႇၵိူၼ်ႇတူလူင် ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ ဢမ်ႇလႆႈၵိၼ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်လီ ၶၢတ်ႇဢႃႇႁႃႇရႃႉ လူဝ်ႇတၢင်း ၸွႆႈထႅမ်ဝႆႉႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႆယဝ်ႉ ။ ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ပျီႇတူႉၸိတ်ႉပဢူဝ်း PNO လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်း PNLA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းယိုဝ်းၵၼ်တၢင်းဝၢၼ်ႈပၢင်မၢၵ်ႇၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ မွၵ်ႈ 5 ဝၢၼ်ႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၼိုင်ႈႁဵင်ၵေႃႉပၢႆ လႆႈငိူင်ႉပၢႆႈၽေးသိုၵ်းယူႇ ၼႆယဝ်ႉ...

ၽူႈၼမ်းသိုၵ်းတႆးသွင်ၸုမ်း ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်

ႁူဝ်လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ပီ 2026 ၼႆႉ ၽူႈၼမ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) လႄႈ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ႁူပ်ႉထူပ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵုၼ် ႁဵင်တီႈၼိုင်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇသၢင်ႈလွင်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းယုမ်ႇယမ်ၸမ်ၸႂ်ၵၼ်မႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ဝၼ်းတီႈ 2 ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၸွမ်သိုၵ်းလူင်...