“ ႁဝ်းတိုၵ်းသိုၵ်းၼႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇဢုပ်ႇၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်းယဝ်ႉ၊ ပေႃးဢမ်ႇတိုၵ်း​​ပေႉၶဝ်​​ႁေ ၵႂႃႇဢုပ်ႇသမ်ႉ ၵမ်ႈၼမ်ၵႆႉ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ယွၼ်ႉသုမ်းၵွတ်းၸင်ႇ ၵႂႃႇႁႃသွၼ်ႈတႂ်ႈၶဝ်ၼႆလႄႈ ၸင်ႇဝႃႈသိုၵ်း​​ၵေႃႈလူဝ်ႇတိုၵ်း၊ ၵၢၼ်မိူင်း​​ၵေႃႈလူဝ်ႇၾိုၵ်းယဝ်ႉ ” ၼႆ ယၢမ်ႈငိၼ်းၸွမ်သိုၵ်းၵုၼ်ႇ​​မေႃႇ လၢတ်ႈၼႂ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ယူႇ။

 မိူဝ်ႈ 5/2/2026 ဝၼ်း မၼ်းၸဝ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ထၢမ်ဝႆႉတၢင်း​​ၼေႇပျီႇ​​တေႃႇယဝ်ႉ ၸွင်ႇၶႂ်ႈဢုပ်ႇၸွမ်း NUG ၼႆၼၼ်ႉ ​​တေတွင်း ၵၼ်ယူႇ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ​​ၵေႃႈ ပဵၼ်ၶဝ်ၸၢမ်းပွႆႇငိူၼ်ႈၸူးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵွႆးၼႆ ၸိူဝ်းလၢမ်းႁူႉ​​ထိုင် မီးယူႇတင်းၼမ်၊ ၶႅၼ်ႈ​​သေလိူၼ်႞ တဵမ်တဵမ် ၼႂ်းဝၼ်းတီႈသီႇပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် Naw Bu ​​ၵေႃႉပဵၼ်ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ KIA လၢတ်ႈၵႂႃႇ တီႈ DVB ထႅင်ႈၵမ်း႞ “ ဢမ်ႇမီး​​ၶေႃႈမၵ်းတတ်းလူင်ႈၼႃႈသင်​​သေ ​​ပေႃး​​တေမုင်ႈၼႃႈၸူး လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၵၢၼ်မိူင်းၸိုင် တူဝ်ႈတၼ်းဝႆႉတႃႇ​​ဢုပ်ႇၸွမ်းၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈယူႇ” ဝႃႈၼႆ။

​​KIA ၼႆႉ ၾၢႆႇ႞ တိုၵ်းယူႇ​​တေႃးယူႇ​​သေ ထႅင်ႈၽၢႆႇ႞သမ်ႉ ၽၢၼ်ႇတီႈၸုမ်းငူပ်ႉငီႉၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် ၸိူင်ႉၼင်ႇ Peace Creative Group လႂ်​​သေ ၵွင်ႉသၢၼ်ၸွမ်း​​ၼေႇပျီႇ​​တေႃႇယူႇ ဢမ်ႇပၼ်ၶၢတ်ႇ​​သေၽဝ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉၼႂ်းဝႆးဝႆးတႄႉ ​​တေပႆႇပဵၼ်လႆႈ။ တႃႇ​​တေဢုပ်ႇၵၼ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၼႆႉ ​​တေလႆႈပႂ်ႉထႃႈႁႂ်ႈၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇ ၼင်ႈမၼ်ႈလႆႈလီငၢမ်းၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ယၢမ်းၼၼ်ႉမႃး KPDF ဢၼ်ပဵၼ်တိၼ်သၢႆႉမိုဝ်းၶႂႃမၼ်းၼၼ်ႉလႂ်၊ K2C ဢၼ်ပဵၼ်ဢူၺ်းလီၵၢၼ်မိူင်းမၼ်းလႂ်ၼၼ်ႉ ​​တေသိုပ်ႇယၢင်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ ပဵၼ်ဝႆႉ​​ၶေႃႈထၢမ်လူင်ယူႇယဝ်ႉ။ ၸၢမ်းႁႂ်ႈ KIA ၵိုတ်းတိုၵ်းယဝ်ႉ​​​​လေႃႇ ယၢင်း၊ ယၢင်းလႅင်၊ ၶျၢင်း လႄႈ NUG ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸွင်ႇ​​တေယိုဝ်ႈယိုတ်းၵႂႃႇပႅတ်ႈႁိုဝ်၊ AA ဢၼ်မႃႇၶႅင်ႁႅင်းၵိုမ်း​​သေ ၶိုၼ်ႈၼႃႈယူႇႁိုၼ်ႉႁိုၼ်ႉၼၼ်ႉလူး ထႃႈဢမ်ႇမီး​​ၵေႃႉၸၼ်ႁႅင်းၾႆးပၼ်တၢင်းလင် ၸွင်ႇ​​တေၸၢင်ႈသိုပ်ႇမင်ယဝ်ႉႁိုဝ်ၼႆ ပဵၼ်ဝႆႉ​​ၶေႃႈထၢမ်ယႂ်ႇလူင် တႃႇၸုမ်းၸၢဝ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉတင်းလၢႆ​​ႁေႈႁူပႂ်ႉတူၺ်းယူႇယဝ်ႉ။

K2C + NUG ၼႆႉ မိူဝ်ႈပီႊဢွၼ် 2024/01/31 ၸဵမ်မိူဝ်ႈၶဝ်ႁူမ်ႈၵၼ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃး ​​ၶေႃႈၸုၵ်းမၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းၶဝ်ႁူၵ်း​​ၶေႃႈ ဢၼ်ပႃးဝႃႈ ႁႂ်ႈတပ်ႉသိုၵ်းထွႆဢွၵ်ႇၼႂ်းလိူင်ႈၵၢၼ်မိူင်း၊ ႁႂ်ႈပူတ်းယႃႉပႅတ်ႈ ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႈၼၼ်ႉ ၵွပ်ႈသင် KIA ဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃးၼႆ ​​ပေႃးမီးၵႂၢမ်းထၢမ် လင်ယွၼ်ႈ မႃးယဝ်ႉ။ ၶၢင်၊ ယၢင်း၊ ယၢင်းလႅင် လႄႈ ၶျၢင်း (CNF) ၼႆႉ တင်းၼမ်ႁူႉၸၵ်းၵၼ်ပဵၼ် K3C ဢၼ်ၶွတ်ႇၽၼ်ႈပၼ်ႈၵႅၼ်ႇ ၵၼ်မႃး တႃႇၸုမ်းၸၢဝ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ လႆႈၸႂ်ယႂ်ႇမႃးလူင်လၢင် ဝၢႆးလင်တပ်ႉသိုၵ်းယိုတ်းမိူင်းၼၼ်ႉလႄႈ ၵွပ်ႈ သင် ၸုမ်းၶၢင်ဢမ်ႇပႃးၸွမ်းယဝ်ႉၼႆ ယၢမ်းၼင်ႇၼၼ် ပဵၼ်တီႈလႆႈငမ်းငဝ်းထၢင်ႇထိူမ်ၸွမ်းတေႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၸင်ႇလၢမ်းႁၼ်ၵၼ်မႃးဝႃႈ ယွၼ်ႉ​​ၶေႃႈႁပ်ႉႁၼ်ၼိူဝ်လွၵ်း​​ၵေႈၵၢၼ်မိူင်းၶဝ် ႁိူင်ႈႁၢင်ႇၵၼ်လူင်ၼႆယဝ်ႉ။

ႁူမ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇပၢၵ်ႇ​​ၵေႃႈ KNU လႄႈ KIA ၼႆႉ တိုၼ်းသၢႆႉၶႃၵၼ်မႃး ၸဵမ်ပၢၼ်တႄႇဢဝ် လွတ်ႈလႅဝ်း သဝ်း​​ၶေႃ ​​တေႃႇထိုင်ပၢၼ်ဢဝ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၸွမ်း နဝတ/နအဖၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ KNU, CNF လႄႈ ဢူၺ်းလီၶဝ် ၸိူင်ႉၼင်ႇ NUG, PDF, Unit မၢၼ်းတ​​လေး၊ ​​ၸေႊၵႅင်း၊ မၵူၺ်းၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ယုမ်ႇယမ်ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ တၵ်းလႆႈ​​ၵေႃႇသၢင်ႈၶိုၼ်းမႂ်ႇမႂ်ႇ လူၺ်ႈယူးၼိတ်ႉလၢႆလၢႆဢၼ် မႃးႁူမ်ႈၵၼ်၊ ၼင်ႇဢၼ်ၶဝ်ဝႃႈ လၢႆး Bottom-Up Federalism ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်ႇမူၺ်ႉပႅတ်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းဢၼ်ငမ်ဝၵ်ႉဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 1962 ၼၼ်ႉ​​သေ ​​တေလႆႈသၢင်ႈၶိုၼ်း New Nation ၸိုင်ႈမိူင်းမႂ်ႇမႂ်ႇ လူၺ်ႈလၢႆးတၢင်းမႂ်ႇမႂ်ႇ ၶႂ်ႈဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။

KIA တႄႉ ဢမ်ႇယွမ်းယိုၼ်ပဵၼ် Unit ပဵင်းၵၼ်တင်း ​​ၸေႊၵႅင်း၊ မၵူၺ်း၊ မၢၼ်းတ​​လေး ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႈ သႄႈ။ ​​တေလႆႈဝႃႈ ​​ၸေႊမိူင်းၶၢင် ဢၼ် KIA ဢၢၼ်းတင်ႈပဵၼ် ​​ၸေႊမိူင်းထၢင်ႇႁၢင်ႈၽွင်းငမ်း တႅပ်းတတ်း ၸတ်းပွင်ႁင်း​​ၶေႃၼၼ်ႉ ဢဝ်ၽႃႇဝႃႇၵၢၼ်မိူင်းဝႃႈ တိုၼ်းထၢၼ်ႈသုင်လိူဝ် Unit ဢၼ်ဝႃႈမႃးတီႈၼိူဝ်ၼၼ်ႉ ယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ဢၼ်KIA ဝူၼ်ႉၼႆႉ ​​တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်လၢႆးဝၢၵ်ႈႁႃၶိုၼ်းငဝ်ႈငႃႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လၢႆးၼႆႈလႅပ်ႈမိူၼ်ၵၼ်တင်း ပၢႆးဝူၼ်ႉၵၢၼ်မိူင်း ၶွင်ၸုမ်းၸၢဝ်းတႆးႁဝ်းႁႃး ဢမ်ႇတၢပ်ႈၶဝ်ႈၵႂၢမ်းၵၼ်​​သေ ၶႆႈၸႂ်ဢၢင်ႈ ဢၢၼ်းဝႆႉၽႂ်မၼ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈတူၼ်ႈ​​တေႃမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ တႄႇသၼ်ႇ​​ထေႇ​​ၵေႃႇမုင်ႈမႃး တီႈလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ၼၼ်ႉလႄႈ ​​တေလႆႈၶူၼ်ႉသွၵ်ႈၽၢၼ်ႉပူၶိုၼ်းၸင်ႇ ​​တေလႅပ်ႈလွႆႈၼင်ႈမၼ်ႈလႆႈၼင်ႇ ​​ၶေႃႈဢဵၼ်းဢၢၼ်း​​ၵေႃႇတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မႃး မိူဝ်ႈ 1947 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ လႅပ်ႈၶႂ်ႈဝႃႈၼၼ်ယူႇ။

ပေႃးႁုပ်ႈၶိုၼ်းၸိုင် ပၢႆးႁၼ်ၵဵဝ်ႇလွင်ႈၵၢၼ်မႄးမိူင်းၼႆႉ ၼႂ်းၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼင်ႇၵၼ်ၵွႆး ​​ပေႃးပႅၵ်ႇၵၼ်ယူႇသွင်ယၢင်ႇယဝ်ႉ။ လိူဝ်ၼႆႉ ယင်းမီးထႅင်ႈ ၸုမ်းဝႃႉ UWSA လႄႈ ၸုမ်းရၶႅင်ႇ AA ဢၼ်ပၵ်းတူဝ် ပၵ်းၸႂ် ၶိုင်သၢင်ႈပဵၼ်မိူင်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ ထၢၼ်ႈပဵင်းၵၼ်တင်းငဝ်ႈမိူင်းမိူင်းမၢၼ်ႊ​​သေ ႁဵတ်းမိူၼ် Confederation ၼၼ်ႉၵွၼ်ႇ။ ဢၼ်လၢတ်ႈမႃးတင်းသၢမ်ယၢင်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁွႆႈလဵဝ်ၵၼ်တင်း လၢႆးတၢင်း 2008 ၼၼ်ႉ​​သေဢၼ်ၼႆ ၾၢင်ႉၺႃးၵၼ်ယူႇယဝ်ႉလႄႈ ၼႂ်းၸႂ်ၽႂ်မၼ်း​​ၵေႃႈ တၵ်းယုၵ်ႉႁူႉဝႃႈ ၸိုင်ႈမိူင်း ၼိမ်မၼ်ႈၵတ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉၵႆယူႇၼႆ ဢမ်ႇႁၢင်ႉသႄႈ။ ပဵၼ်ႁိုဝ်​​ၵေႃႈယႃႇ ​​ပေႃးတင်းဝႃႈ KIA ႁပ်ႉဢုပ်ႇ ၸွမ်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႉ AA ​​ၵေႃႈ ၵႃႈ​​တေလႆႈၶႆႈၸႂ် တႃႇၵိုတ်းတိုၵ်းယဝ်ႉ။ AA ၼႆႉ ၵႃႈ​​ပေႉၶႂ်ႈလိမ်ႇ ႁူဝ်ၵိၼ် ၸိၵ်းလႆႈၼိူဝ် တပ်ႉသိုၵ်းလႃႈ ​​ပေႃးၵဵဝ်ႇလိူင်ႈရူဝ်ႁိင်ၵျႃႇမႃး ဢမ်ႇ​​ယွမ်းႁေႈႁူ ထွမ်ႇတၢင်း မိူင်းႁိမ်းႁွမ်းမၼ်း ပင်းၵလႃးတဵတ်ႉၼၼ်ႉ တိုၼ်း ဢမ်ႇလႆႈ။

တီႈၼႆႈ ​​တေလႆႈၶႆႈၸႂ်ပႃး ​​ၶေႃႈၵႂၢမ်းၸွမ်သိုၵ်းၵုၼ်ႇ​​မေႃႇ ယၢမ်ႈလၢတ်ႈတီႈ ASSK မႃးၼၼ်ႉယူႇ။ ​​တေဢမ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆတႄႉ KIA ဢမ်ႇႁပ်ႉပၢၵ်ႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ်​​ၸၢင်ႈလႆႈယူႇႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇ ​​တေၶတ်းၸႂ်သႂ်ႇ​​ၶေႃးယူႇ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ယၼ်ၼိူဝ်ၸုမ်းသိုၵ်းယိုတ်းမိူင်း လၢႆသိုပ်ႇလၢႆပၢၼ် လိမ်ႇႁူဝ်ပၼ်ႇၽ

ၼ်ၸိၵ်းၸွၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႃး ဢမ်ႇယဝ်ႉဢမ်ႇဝၢႆး​​သေ ၸိူဝ်းၸုမ်းၸၢဝ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ​​ၵေႃႈ လႆႈလဵၼ်ႈလၢႆလွၵ်း လႆႈလိင်ႉလၢႆလၢႆး​​သေ ​​တေႃႇသူႈယူႇလႄႈ ​​တေဢဝ်ဢၼ်လႂ်ပဵၼ်ပိူင် ​​ပေႃးဢမ်ႇၶႂ်ႈၸၢင်ႈယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၸိူင်ႉ KIA ၼႆ ​​တေႁူမ်ႈတင်း ယူးၼိတ်ႉၶျၢင်း ယူးၼိတ်ႉၼႃႇၵ​​သေ ဢၢၼ်းတင်ႈမိူင်းၼႆ​​ၵေႃႈဝႃႈ၊ ​​တေဢုပ်ႇၸွမ်း  တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ​​​​သေ မႄးလတ်းထႅဝ်ၵၢၼ်မိူင်းၼႆ​​ၵေႃႈပၢၵ်ႇဢွၵ်ႇလႄႈ ​​တေလႆႈဝႃႈလႅၼ်ႇလၢႆး ၶွၼ်ႉၵၢၼ်မိူင်းသွင် ႁူဝ်တေႉယူႇယဝ်ႉ။ ​​ပေႃးတူၺ်းလီလီတႄႉ​​ၵေႃႈ ​​တေႁၼ်လႆႈၾႆးတၢင်းၼႂ်းမၼ်း ဢဝ်ၸဵမ်ပတိၵ်ႈၶၢတ်ႈ တႆးလႅင်၊ ရဝၢင်ႇ၊ လီႉ​​သေႃးၶဝ် ယုင်ႈယၢင်ႈၶဵင်ႈၶႅင်​​တေႃႇမၼ်းလႂ်၊ ၾႆးတၢင်းၼွၵ်ႈ ဢၼ်ႁုပ်ႇႁွၼ်ႉယူႇတင်းၶိင်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်မိူင်းၶႄႇလူင် ၵမ်ၵိၼ်းလႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၼပ်ႉၸင်ႈပႃး ဢမ်ႇလႆႈ လႃးလႃး။ ၼၼ်လႄႈ ႁူမ်ႈဝႃႈတိုၵ်း​​ပေႉယူႇ​​ၵေႃႈ လိုၼ်းလၢႆးဝၢႆးႁၢင် တၵ်းလႆႈဢဝ်လၢႆးဢုပ်ႇဢူဝ်း လူပ်းၸွမ်ၸင်ႇ ​​တေၸၢင်ႈႁႃႁၼ်လႆႈ​​ၶေႃႈ​​ၵေႈၵၢၼ်မိူင်းယဝ်ႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ​​ပေႃးဢမ်ႇ​​ပေႉသိုၵ်း​​သေ ၵႂႃႇဢုပ်ႇၸွမ်းၸိုင် တၵ်းၺႃး​​ၼေးဝႃႈ သုမ်းၵၢၼ်ႉလႄႈယွမ်းသွၼ်ႈၶဝ်ႈတၵ်းၽူႈၶဵၼ်ၵွႆးၼႆ ယွၼ်းပၢႆး​​ၼေၵၼ် မွၵ်ႈၼႆႈၵွၼ်ႇ​​ဢေႃႈ။