ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၶုၼ် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဢမ်ႇယွမ်း 2,500 ၵေႃႉယဝ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ် လူဝ်ႇ တၢင်းၸွႆႈထႅမ် ႁၢဝ်ႈႁႅင်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ၽႃႈသိူဝ်ႇ ၽႃႈယၢင်လႄႈ ယႃႈယႃ ၸိူဝ်းၼႆႉ။

မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 13/7/2021 RCSS တင်း SSPP  ပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ထႅင်လႄႈ ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် မွၵ်ႈ 10 မူင်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၶုၼ် ဝၢၼ်ႈၶမ်းၽိူၵ်ႇ၊ ၶီႈ ၶၢပ်ႇ   ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈ ဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈ  ၵႂႃႇတၢင်းတၢတ်ႇမွၵ်ႇ ႁူဝ်လူမ်း ၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈ၊  ပၢႆႈမႃးတၢင်းဢိူင်ႇႁူၺ်ႈလူင် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်  ၼႆႉ ၽွင်ႈ တင်းမူတ်းႁူဝ်ၵူၼ်း ဢမ်ႇယွမ်း 2,500 ၵေႃႉ ယဝ်ႉလႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ။   

ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဢၼ်ပၢႆႈမႃးတီႈဢိူင်ႇႁူၺ်ႈလူင် ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “မိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉ ပၢင်တိုၵ်းပဵၼ် ၵၼ် မွၵ်ႈ 10 မူင်းၵၢင်ၼႂ်။  ၶႂ်ႈဝႃႈပဵၼ်တၢင်းဝၼ်းၶႃႈယဝ်ႉ ပဵၼ်သိုၵ်း RCSS တင်း SSPP ၶႃႈဢေႃႈ ပဵၼ်ၸွမ်းႁိမ်း ဝၢၼ်ႈၶမ်းၽိူၵ်ႇလႄႈ ၶီႈၶၢပ်ႇ ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၶုၼ်ၶႃႈဢေႃႈ။ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈတႄႉ ပဵၼ်တၢင်းလွႆႁူၼ်း လၢမ်းမႃးၽႅဝ်တၢင်းႁဝ်း ၶႃႈၼႆႉ ။ ႁဝ်းၶႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈဢွၵ်ႇမႃး ၸိူဝ်းလူင်းၵႂႃႇတၢင်း တၢတ်ႇမွၵ်ႇ ႁူဝ်လူမ်း လၢႆးၶႃႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈမီး။ ပၢႆႈမႃး တၢင်းဢိူင်ႇႁူၺ်ႈလူင် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီးၶႃႈ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၶုၼ်တႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈမႃးမူတ်းယဝ်ႉၶႃႈ”-  ဝႃႈၼႆ။

ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ႁူဝ်ၵူၼ်း 2,500 ပၢႆၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈမႃးတၢင်းဢိူင်ႇႁူၺ်ႈလူင် တီႈဝတ်ႉဝၢၼ်ႈလႅင်၊ ဝတ်ႉ ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈ၊ ဝတ်ႉၼွင်လီႈလႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ  ဝႃႈၼႆ။ ယၢမ်းလဵဝ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းလႆႈႁူမ်ႈၵၼ်ယူႇ ၼိုင်ႈတီႈဢမ်ႇယွမ်း 700-800 ယဝ်ႉလႄႈ တႃႇယူႇသဝ်းလူၺ်ႈလၢႆးႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉၼႆႉ ၶႂ်ႈယၢပ်ႇဝႆႉ ဝႃႈၼႆ။

ၽူႈၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈမိူင်းၵိုင် ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “တီႈမိူင်းၵိုင်ၼႆႉ ၼိုင်ႈဝတ်ႉလႂ် ႁူဝ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးမီးၸမ် 900 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ တီႈယူႇတီႈသဝ်းတႄႉ ၵပ်းၵိၼ်းၵၼ်ၶႃႈဢေႃႈ။ ယၢမ်းလဵဝ် ဢၼ်လူဝ်ႇတၢင်း ၸွႆႈ ထႅမ်ႁႅင်းတီႈသုတ်းတႄႉ ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်၊ ၽႃႈသိူဝ်ႇ၊ ၽႃႈယၢင်လႄႈ ယႃႈယႃ ၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၶႃႈဢေႃႈ။ ယႃႈယႃ တႄႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ယႃႈလူတ်းလူမ်းမႆႈ၊ ယႃႈယႃႁူင်းၶဝ်ႈၸဵပ်း၊ ယႃတွင်ႉၵႂႃႇတွင်ႉဢိဝ်ႈ၊ ယႃႁူဝ်ၶႆႈ ၊ ယႃၵႄႈဢႆ ၵႄႈဝတ်း  ၸိူဝ်းၼႆႉၶႃႈယဝ်ႉဢၼ်လူဝ်ႇတႄႉ”- ဝႃႈၼႆ။

ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ မိူဝ်ႈ 1996-98 ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိူၵ်ႈမႂ်ႈ ႁဵတ်းတႅပ်း 4 တႅပ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၶုၼ်ၼႆႉ ယၢမ်ႈၺႃးၸၢၵ်ႇႁၢဝ်ႈႁႅင်းမႃးယဝ်ႉ ၵမ်းၼိုင်ႈ။

“ၵူၼ်းၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၶုၼ်ၼႆႉ မိူဝ်ႈတႅပ်း 4 တႅပ်းၼၼ်ႉ  ၺႃးၸၢၵ်ႇမၼ်းမႃး ႁၢဝ်ႈႁႅင်းယဝ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈ  ။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ပွၵ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႆႈငိၼ်းသဵင်ၵွင်ႈတႅၵ်ႇၼႆၵေႃႈ ၼႅတ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ငိူင်ႈပၢႆႈဢွၵ်ႇမႃးဝႆႉထႃႈ ၵမ်းလဵဝ် ၶႃႈယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၶုၼ် ယၢမ်ႈမီးတွၼ်ႈသွၼ် မႃးၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ”- ၽူႈၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး တီႈမိူင်းၵိုင် သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄထႅင်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၶုၼ်ၼႆႉ တင်းမူတ်း  မီးမွၵ်ႈ 15 ဝၢၼ်ႈ။ ပေႃးလႆႈငိၼ်းသဵင်ၵွင်ႈတႅၵ်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇလႅပ်ႈၵိုတ်းသေဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ၊ ပၢႆႈဢွၵ်ႇမႃးမူတ်းယဝ်ႉ ၵူၼ်းပၢႆၽေးသိုၵ်းလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။