ဢိင်ၼိူဝ် ထုၵ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ် သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းသေ ၵူၼ်းမိူင်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇ လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ် သၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ဢၼ်တဵၵ်းတဵင်ပေႉၵိၼ်လူလၢႆ ၶႃႈႁႅမ်တၢႆ ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင်ၼၼ်ႉ။ လွင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်လၢႆးႁူဝ်မူမ်ႈပိူၼ်ႈတဵၵ်း- ႁူဝ်လဵၵ်းပိူၼ်ႈဝႄႈ သေတႃႉၵေႃႈ ယိုင်ႈတဵၵ်းယိုင်ႈမႅၼ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈဢမ်ႇၽိတ်း။

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 10/07/2020 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း လၢႆဝၢၼ်ႈလၢႆဢိူင်ႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇ ဢွၼ်ၵၼ်ဢွၵ်ႇမႃးတူင်ႉၼိုင် ဢဝ်လၢႆးၵတ်းယဵၼ် ၼႄၵၢင်ၸႂ် သၢၼ်ၶတ်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ပေႃႉထုပ်ႉ ၶႃတူဝ်ၶႃၸႂ် ၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၽွင်းႁၢင်လိူၼ်ၵျုၼ်ႊပူၼ်ႉမႃး။

ၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉ ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း ၾၢႆႇသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တေ ၸႅင်ႈၵႂၢမ်း (ၸွႆးတြႃး) ၽူႈၼမ်းပၢင်ၼႄ ၵၢင်ၸႂ် 3 ၵေႃႉ – (1) လုင်းတၢၼ်းမွင်ႇ ၊ (2) လုင်းၸေႃးတိၵ၊ (3 ) လုင်းဢႃလိယျ – ၶၢဝ်းၶူဝ်းဝိတ်ႉ 19 ၽွင်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇႁၢမ်ႈၵူၼ်းၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်ႉ ၶဝ်သၢမ်ၵေႃႉ ၸူဝ်းၵူၼ်း ၶွၼ်ႈတုမ် – ဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် ၸႂ်ယဵၼ် ၽူႈၵွၼ်းလုမ်း PI ၾၢႆႇၵမ်ႉထႅမ် ၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လၢတ်ႈဝႃႈ- “လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႄၵၢင်ၸႂ်ၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၶဝ်မီးလွင်ႈလိူတ်ႇမႆႈ တႄႉတႄႉ မီးပၼ်ႁႃတႄႉတႄႉလႄႈ ၶဝ်ၸင်ႇမႃးၼႄၵၢင်ၸႂ်။ လွင်ႈၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵေႃႈလီပၼ်ႁႅင်း၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ပေႃးဢမ်ႇပိုတ်ႇပၼ်ဝႆႉဝွင်ႇတၢင်းၸိူင်ႉၼႆၸိုင် ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈတေ ဢမ်ႇႁူႉလၢႆးၵႄႈၶႆသေ ၸၢင်ႈၵႂႃႇၸႂ်ႉလၢႆးတၢင်ႇၸိူဝ်ႉတၢင်ႇပိူင် လၢႆးႁၢဝ်ႈႁႅင်းၵေႃႈပဵၼ်လႆႈ။ လၢႆးၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်လၢႆးလီဢိူဝ်ႈၼႆ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ ၶဝ်လူဝ်ႇလႆႈႁူႉသေ လူဝ်ႇလႆႈႁႃတၢင်းၵႄႈလိတ်ႈပၼ်”-ဝႃႈၼႆ။

တီႈပၢႆႉလိၵ်ႈဢၼ်ပူၵ်းသေ ၼႄၵၢင်ၸႂ်ၼၼ်ႉ တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ- ႁဝ်းဢမ်ႇလူဝ်ႇသိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇမိူၵ်ႈ ၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ယိုဝ်းၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်း တၢႆ/မၢတ်ႇ။ သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ယိုဝ်းလုင်းသူႉ 60 ပီ လူႉတႆ ၼႂ်းဝၢင်းႁိူၼ်း၊ ပႃႈသႂ်ယူင်ႇ ဢႃႇယု 55 ပီ ထုၵ်ႇသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈယိုဝ်းမၢတ်ႇ။ လုင်းမွင်ႇၶႄႇ ဢႃႇယု 56 ပီ ထုၵ်ႇပေႃႉထုပ်ႉ မၢတ်ႇၸဵပ်း ထိုင်တီႈ ပေႃးလႆႈႁၢမ်သူင်ႇႁူင်းယႃ။

ပိူဝ်ႈတႃႇပဵၼ်မႃး ပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ် တုၵ်းယွၼ်းလွင်ႈပဵၼ်ထမ်းပွၵ်ႈၼႆႉၵေႃႈ ယူႇတီႈတူဝ်ၽွင်းတႅၼ်း ၸၢႆးထုၼ်းၺၢၼ်ႇ လႆႈၶတ်းၸႂ်ၶဝ်ႈႁႃထိုင်တူဝ်ၽူႈၵွၼ်းတိူင်း၊ ၽူႈၵွၼ်းတိူင်းသိုၵ်း ဢၼုၺၢတ်ႈ ပၼ်လႄႈ ၸင်ႇပဵၼ်မႃး- ၸၢႆးထုၼ်းဝိၼ်း ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၸႄႈမိူင်း ၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈ မၢႆ 1 ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ- “ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈၶဝ်ဢမ်ႇလႆႈယွၼ်း ဢၼုၺၢတ်ႈသေ ၼႄၵၢင်ၸႂ် ၼႆၵေႃႈ လွင်ႈဢမ်ႇယွၼ်းဢၼုၺၢတ်ႈသေ ၼႄၵၢင်ၸႂ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီဝႆႉပဵၼ်ပၼ်ႁႃယႂ်ႇသေ  ပၼ်ႁႃၶွင်ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉသမ်ႉဝႆႉပဵၼ်လွင်ႈလဵၵ်ႉ၊ မၼ်းဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇယွၼ်းဢၼုၺၢတ်ႈသေ မႃးဢဝ်လိူင်ႈၼႆႉ တေလႆႈပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းထီႉ 2 ၵူၺ်း၊ လွင်ႈတၢင်းထီႉ 1 ဢၼ်လူဝ်ႇၵႄႈၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ပၼ်ႁႃ လွင်ႈလိူတ်ႇမႆႈၶွင်ၵူၼ်းမိူင်းဢိူဝ်ႈ။”

“ပေႃးၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ပၼ်ႁႃၵူၼ်းမိူင်း ၸွမ်းၼင်ႇလၢႆးၵတ်းယဵၼ်ၸိုင် ပိူဝ်ႈတႃႇတေၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈ လၢႆးသိုၵ်းလၢႆးသိူဝ်ၵေႃႈ တေဢမ်ႇမီး၊ ၵႃႈပူၼ်ႉၵွၼ်ႇပႃႈလင်မႃးၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဢမ်ႇဢဝ်လၢႆးၵၢၼ်မိူင်း ဢမ်ႇဢဝ်လၢႆးၵတ်းယဵၼ်သေၵႄႈလိတ်ႈလႄႈ မၼ်းၸင်ႇမီးမႃးသိုၵ်းသိူဝ်ဢိူဝ်ႈ။ ၼင်ႇႁိုဝ်မိူဝ်းၼႃႈ ပေႃးတေဢမ်ႇမီးသိုၵ်းသိူဝ်ၼႆႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈႁႃလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ လၢႆးဢၼ်ၵတ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉသေ ၵႄႈလိတ်ႈၵႂႃႇဢိူဝ်ႈ” ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် တိုၵ်းသူၼ်းၼင်ႇၼႆ။

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 29/7/2020 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တပ်ႉၶလယ 23 ၵႂႃႇတူင်ႉၼိုင် ဢိူင်ႇပၢင်ႇလေႃႇ၊ ၽွင်းတဝ် ၼႂ်း ဝၢၼ်ႈပၢင်ၵႅၼ် ၶဝ်ႈၼႂ်းဝၢင်းႁိူၼ်း လုင်းသူႉ သေ ယိုဝ်း လူမ်ႉတၢႆ တေႃႇ ၼႃႈတေႃႇတႃ ၵေႃႉပဵၼ် မေးၼၢင်း မၼ်း ပႃႈသူၺ်ႇ ႁွင်ႉႁႆႈ ဢူၵ်းပေႃးၶႂ်ႈတႅၵ်ႇ။

ၸၢႆးႁေႃသႅင် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး (SHRF) လၢတ်ႈဝႃႈ- “ၵၢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ် ၵၢၼ်ပေႃႉထုပ်ႉၵၼ်၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလိူတ်ႈတူၵ်းယၢင်ဢွၵ်ႇ၊ ၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင်ပေႉၵိၼ်ၵၼ်၊ ၵၢၼ်ၶႃႈႁႅမ် ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းဝႃႈ မၼ်းၽိတ်းတင်းပိုၵ်းယဝ်ႉ၊ မၼ်းဢမ်ႇထုၵ်ႇလီမီး။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ပေႃးဢဝ်ပိူင်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းဝႃႈ ၵူၼ်းၵူႈၵေႃႉၼႆႉ ႁဝ်းၵိူတ်ႇမႃး ႁဝ်းၵေႃႈမီးၵုင်ႇမုၼ်သိၵ်ႈၶႃႇ မီးသရေႇၼႃႈတႃလွင်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းၼၼ်ႉ ၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်၊ ဢမ်ႇဝႃႈႁဝ်းၶႃႈပဵၼ်ၶိူဝ်းလႂ် ၸၢဝ်းလႂ်၊ ၵူၼ်းၽိဝ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် သီၶၢဝ်သီလမ်၊ ဢမ်ႇဝႃႈၼၢင်းယိင်း ၵူၼ်းၸၢႆး။ ႁဝ်းၶႃႈၵိူတ်ႇမႃးၼႂ်းမိူင်းၶူင်းၵၢင် လူၵ်ႈလဵဝ်ၵၼ်ၼႆႉ တႃႇတေမႃးႁူမ်ႈၵၼ်ယူႇသဝ်း ၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ်၊ မီးသင်ၵေႃႈယိုၼ်ႈမႅင်ႇပၼ်ၵၼ် ၸွႆႈၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ”။

သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ်မၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈသုၵ်ႉသၵ်ႉ၊ ၼင်ႇႁိုဝ်မၼ်းတေဢမ်ႇမီးပၼ်ႁႃ ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၶိူဝ်းၼိုင်ႈလႄႈၶိူဝ်းၼိုင်ႈ ၽိတ်းၽႅၵ်ႇၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈႁူႉၸၵ်းမၼ်း ၵေႃႈယဝ်ႉ ဢမ်ႇႁူႉၸၵ်းမၼ်းၵေႃႈယဝ်ႉ သုၼ်ႇလႆႈႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ မၼ်းတိုၼ်း ၵိုၵ်းပႃးမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈ ႁဝ်းၶႃႈၵိူတ်ႇမႃး။ လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈၵၼ်ၼႄၵၢင်ၸႂ်ၵေႃႈ မၼ်းပဵၼ်သုၼ်ႇလႆႈ သုၼ်ႇပဵၼ်ၶွင် ၵူၼ်းမိူင်း။ ၵွပ်ႈသင်လႄႈၵူၼ်းမိူင်းၼႄၵၢင်ၸႂ်ၼႆၵေႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းတီႈမႃး ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်း ၼိူဝ်ၶဝ်ၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ်တီႈၶဝ်ဢမ်ႇလႆႈႁၢၼ်ႉၸႂ်ၸွမ်း ဢမ်ႇၼၼ် မႃးပေႉၵိၼ်ၶဝ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ တေႃႇထိုင်ၶဝ်ပေႃးဢမ်ႇၵူမ်ႈၶၢမ်ႇလႆႈ၊ ဢမ်ႇယွမ်းလႆႈယဝ်ႉလႄႈ ၸင်ႇႁူမ်ႈၵၼ်လုၵ်ႉမႃးသၢၼ်ၶတ်း၊ ဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၶွင်ၵူၼ်းမိူင်း- ဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ်တီႈၵျွၵ်ႉမႄး ၵေႃႉၼိုင်ႈၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ- “ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈပၢႆႉဢၼ်ယိပ်းမႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ၸီႉၼႄဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈသၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈၶႃႈႁႅမ်တၢႆၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်း၊ သၢၼ်ၶတ်းလွင်ႈဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇႁပ်ႉတွၼ်ႈ သိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပေႉၵိၼ်လူလၢႆၼိူဝ် ၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင်ၼၼ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။

“ပေႃးတူၺ်းထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်း လိူၵ်ႈတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃးလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈတိုၼ်းမီးသုၼ်ႇ တႃႇတေၶိုၼ်းၸီႉၸမ်ႈ ၶိုၼ်းပၼ်ၾၢင်ႉ ၶိုၼ်းတူင်ႉတၵ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်ပိူင်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းဝႃႈၵေႃႈလီ၊ ပိူင်ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ဝႃႈၵေႃႈလီ၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမၼ်းလုၵ်ႉတီႈၵူၼ်းမိူင်းလိူၵ်ႈၶိုၼ်ႈမႃးလႄႈ မၼ်းထုၵ်ႇလီ ထွမ်ႇပၼ်သဵင်ၵူၼ်းမိူင်း၊ ထုၵ်ႇလီလူလွမ်တူၺ်းထိုင်ၵူၼ်းမိူင်း၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ လႆႈဢေႃးၸႃႇဢႃႇၼႃႇ မႃးယဝ်ႉၵေႃႈ မႃးယူႇၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉမိူၼ်ၶုၼ်သေ ၶႂ်ႈႁဵတ်းသင်ၵေႃႈႁဵတ်းလူင်ၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်း မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၵၢပ်ႈပၢၼ် ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇထုၵ်ႇမီး ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီပဵၼ်ယဝ်ႉ”- ၸၢႆးႁေႃသႅင် လၢတ်ႈၼႄၵႂႃႇၼင်ႇၼႆ။

ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈ 25/6/2020 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈသွၵ်ႈတဝ်ထိူၼ်ႇ မႃးၽႃႇၺႃးသိုၵ်း RCSS/SSA ၸိူဝ်းမႃးပႂ်ႉဢဝ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ တႃႇပၢင်ၽဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်း ယႃႈမဝ်းၵမ်လုမ်ႈၾႃႉ (26/6/2020)သေ သွင်ၾၢႆႇလႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈႁၢႆးၵုၺ် ဢိူင်ႇပုင်ႇဝူဝ်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ သိုပ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်မႃး တေႃႇထိုင် 29/6/2020 ။ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈပၢႆးၽေးသိုၵ်းသိူဝ် ႁူဝ်ၵူၼ်း 700 ပၢႆ ။ ဢိင်ၼိူဝ် မီးလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းသေ ၸင်ႇပဵၼ်မႃးပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ်ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ။