ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ်ၵူၺ်း ႁိူဝ်းတေႃႉတၢင်ႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵူၼ်းမိူင်း ၺႃးတိုၵ်းတေႃး တီႈႁိမ်းႁွမ်း သၢႆၼမ်ႉ ႁေႃႊမူၵ်ႉ (Hormuz Strait) ဢမ်ႇယွမ်း 5 လမ်း ဝႃႈၼႆ။

ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်း ဢီႊရၼ်ႊ ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈတႃဝၼ်းဢွၵ်ႇၵၢင်ၼၼ်ႉသေ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 11 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်ၼႆႉ ၸိုင်ႈမိူင်း 32 မိူင်း ႁူမ်ႈၵၼ်တႅပ်းတတ်း တႃႇဢဝ်ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် ဢၼ်ၵဵပ်းသိမ်း ၵႅမ်ဝႆႉ 400 လၢၼ်ႉပုင်း မႃးၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းငဝ်းလၢႆးၵပ်ႉၵိၼ်း။ ၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း ႁိူဝ်းတၢင်ႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇလၢႆလၢႆလမ်းၵေႃႈ ၺႃးတိုၵ်းတေႃးသႂ်ႇ။

မိူဝ်ႈၽွင်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ယူႇၼႆႉ ဢီႊရၼ်ႊ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်း သၢႆၼမ်ႉ ႁေႃႊမူၵ်ႉ (Hormuz Strait) သေ လွၵ်ႇငိုတ်ႈဝႆႉဝႃႈ တေတိုၵ်းတေႃးသႂ်ႇႁိူဝ်း ၸိူဝ်းလတ်းၶၢမ်ႈၵႂႃႇမႃး ၼႂ်းသၢႆၼမ်ႉၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။ ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် ဢၼ်တေႃႉသူင်ႇၵႃႉၶၢႆၸူးၵၼ်ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ 5 ပုၼ်ႈၼႆႉ တႃႇ 1 ပုၼ်ႈ လႆႈလတ်းၶၢမ်ႈသဵၼ်ႈတၢင်း သဵၼ်ႈတၢင်းၼမ်ႉ ႁေႃႊမူၵ်ႉ (Hormuz Strait) ဝႆႉ။

ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 11 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်ၼႆႉ ႁိူဝ်းတၢင်ႇၵုၼ်ႇ 5 လမ်း ၺႃးၶိူင်ႈမၢၵ်ႇ ဢၼ်ဢမ်ႇႁူႉသႅၼ်းမၼ်းတႅတ်ႈတေႃး ပိုတ်းယိုဝ်းသႂ်ႇၼႆ ၸိုင်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၽႂ်မၼ်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ ၼင်ႇၼႆ။

ၼႂ်းၼၼ်ႉ ႁိူဝ်းတၢင်ႇၵုၼ်ႇမိူင်းထႆး Mayuree Naree ၺႃးယိုဝ်းသႂ်ႇသေၾႆးမႆႈ တီႈၼႂ်းၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ မိူင်းဢူဝ်ႊမၼ်ႊ ပွတ်းႁွင်ႇ၊ ယၢၼ်ၵႆလႅၼ်ၾင်ႇၼမ်ႉ 11 လၵ်း။ တပ်ႉၼမ်ႉ မိူင်းထႆးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၵူၼ်းၸွမ်းႁိူဝ်း 20 ၵေႃႉ လွတ်ႈၽေးလီသေတႃႉ တိုၵ်ႉႁၢႆလၢႆဝႆႉ 3 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ မိူင်းဢီႊရၼ်ႊ ယိုၼ်ယၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ – ပဵၼ်ႁွႆးမိုဝ်းၸုမ်းၶဝ် ယိုဝ်းတိုၵ်းသႂ်ႇ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ႁိူဝ်းတၢင်ႇၵုၼ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်း ၼင်ႇၶေႃႈပၼ်ၾၢင်ႉဝႆႉ။

မိူၼ်ၼႆ ႁိူဝ်းဢၼ်ပူၵ်းဝႆႉၸွမ်ပိဝ် မိူင်းၵျပၼ်ႊလမ်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ၺႃးတိုၵ်းတေႃး တီႈယၢၼ်ၵႆလႅၼ်ၾင်ႇၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ မိူင်း UAE မွၵ်ႈ 25 လၵ်း၊ ႁိူဝ်း လႆႈလူႉၵွႆၵႂႃႇၵမ်ႈၽွင်ႈ။ ၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း ႁိူဝ်းထႅင်ႈလမ်းၼိုင်ႈ ၺႃးတိုၵ်းတေႃး တီႈယၢၼ်ၵႆလႅၼ်ၼမ်ႉ ဝဵင်းတူႊပၢႆႊ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း မွၵ်ႈ 50 လၵ်း။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ ႁိူဝ်းဢၼ်ပူၵ်းဝႆႉ ၸွမ်ပိဝ် မိူင်း မႃႊသျႄႊ ဢၢႆးသ်လႅၼ်ႊ (Marshall Islands) လႄႈ မိူင်းမေႃႊလ်တႃႊ (Malta) ၵေႃႈ ၺႃးတိုၵ်းတေႃး ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 11 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်ၼႆႉမိူၼ်ၵၼ်။

ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ မိူင်းဢီႊရၼ်ႊလၢတ်ႈဝႃႈ – လုမ်ႈၾႃႉ ထုၵ်ႇလီႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ ယွၼ်ႉၵႃႈၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် 1 ပုင်း တေၸၢင်ႈပုင်ႈၶိုၼ်ႈထိုင် 200 တေႃႊလႃႊ။ လွင်ႈမၼ်ႈၼိမ်သဝ်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆႉ မီးလွင်ႈတုမ်ႉယွၼ်ႈၼိူဝ် ၵႃႈၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် ၼိူဝ်လုမ်ႈၾႃႉတၢင်းၼမ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ သင်ၵႂႃႇယႃႉၵဝ်း လွင်ႈမၼ်ႈၼိမ်သဝ်းၼၼ်ႉၸိုင် တိုၼ်းတေလႆႈႁပ်ႉ ၽွၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈမၼ်းဢမ်ႇႁၢင်ႉ ဝႃႈၼႆ။

တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ ဢမေႊရိၵၼ်ႊ တင်း ဢိတ်ႉသ်ရေႊ ၶဝ်ႈတိုၵ်းတေႃးဢီႊရၼ်ႊမႃး ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 28 လိူၼ်ၾႅပ်ႉပိဝ်ႊရီႊ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ႁိူဝ်းတၢင်ႇၵုၼ်ႇ ၸိူဝ်းၺႃးတိုၵ်းတေႃး ႁိမ်းႁွမ်း ၼမ်ႉႁေႃႊမူၵ်ႉ (Hormuz Strait) လႄႈ ဢၢဝ်ႇပၢင်လၢႆႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မီးဢမ်ႇယွမ်း 13 လမ်းယဝ်ႉ။

ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 11 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်ၼႆႉ ၸုမ်းမိူင်းဢဵၼ်ႁႅင်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီးယႂ်ႇ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ (G7) ႁူမ်ႈၵၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ လႆႈဝူၼ်ႉသွၼ်ႇလွၵ်းလၢႆး ၼင်ႇႁိုဝ် ႁိူဝ်းၾၢႆႇတပ်ႉၼမ်ႉ တေ ၸၢင်ႈဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ် ႁိူဝ်းတၢင်ႇၵုၼ်ႇ ၸိူဝ်းလတ်းၶၢမ်ႈၵႂႃႇမႃး ၼႂ်းသၢႆၼမ်ႉႁေႃႊမူၵ်ႉ (Hormuz Strait) ၼၼ်ႉဝႆႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။

ႁွင်ႈၵၢၼ်ငဝ်ႈငုၼ်းၾၢႆႇၵုမ်းၵမ်ၵၢၼ်သိုၵ်း မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ (CENTCOM) တႄႉလၢတ်ႈဝႃႈ ဢီႊရၼ်ႊ ဢဝ်တႃႈႁိူဝ်း ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၸႂ်ႉတိုဝ်း ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်း ၼမ်ႉႁေႃႊမူၵ်ႉ ၼၼ်ႉ မႃးၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇၵၢၼ်သိုၵ်း။ ယွၼ်ႉၸၢင်ႈပဵၼ်ပဝ်ႉမၢႆ တႃႇဢမေႊရိၵၼ်ႊ တေတိုၵ်းတေႃးလႄႈ တိုၵ်းသူၼ်း ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းယူႇႁိမ်းၸမ်ၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ငိူင်ႉပၢႆႈဝႆႉၼႆယဝ်ႉ။

ယၢမ်းလဵဝ် ၵႃႈၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် တီႈၼႂ်းလွၵ်းၵၢတ်ႇၵႃႉၶၢႆ ဢမ်ႇၼိမ်သဝ်းသေ ၶိုၼ်ႈလူင်းႁႅင်းဝႆႉ။ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 11 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်ၼႆႉ ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် 1 ပုင်း မီးမွၵ်ႈ 92 တေႃႊလႃႊ။ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 9 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉသမ်ႉ မီးႁိမ်းၸမ် 120 တေႃႊလႃႊ။ ၵွၼ်ႇၼႃႈပႆႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း တီႈမိူင်းဢီႊရၼ်ႊ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 27 လိူၼ်ၾႅပ်ႉပိဝ်ႊရီႊၼၼ်ႉတႄႉ ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ်ၼိုင်ႈပုင်း မီးႁိမ်းႁွမ်း 70 တေႃႊလႃႊၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။