ပီ 2026 ၼႆႉ သိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ၸိူဝ်းၵုမ်းၵမ်ပၼ်ႇၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းယူႇၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ယွၼ်းၵူၼ်း တႃႇၵႂႃႇၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းထႅင်ႈ ပွၵ်ႈၼႆႉ ယွၼ်းတႃႇ သွင်လိူၼ်ထပ်းၵၼ် ႁႂ်ႈၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ဝၢၼ်ႈလႂ် ဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ၶိုင်ပၼ်ႁႂ်ႈလႆႈ ၼႆယဝ်ႉ။

ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႉယူႇၼႂ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီ လၢတ်ႈၼႄတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “တိုၵ်ႉႁႃပၼ်ၵူၼ်းၵႂႃႇယဝ်ႉၸုပ်ႈၼိုင်ႈ ၵူၺ်း။ ၵမ်းၼႆႉသမ်ႉပေႃးတေ လႆႈႁႃ ပၼ်ထႅင်ႈယဝ်ႉ။ ၼိုင်ႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ၶဝ်ယွၼ်းမႃးသွင်ၵေႃႉ။ တေၵႂႃႇႁႃတီႈ လႂ်မႃးၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉ။ ငိုၼ်းၼႆႉ ပေႃးႁႃလႆႈမႃးၵေႃႈ ၵုမ်ႇပဵၼ်တႃႇသႂ်ႇၶွၼ်ႇပၼ်ၶဝ် ၸၢင်ႈၵူၼ်းတႃႇတၢင်ဝၢၼ်ႈႁႄ ၵႂႃႇႁဵတ်းသိုၵ်းၼႂ်းၶဝ်ၵူၺ်း။ တႃႇၸၢင်ႈၵူၼ်းၵႂႃႇႁဵတ်းသိုၵ်း တၢင်ဝၢၼ်ႈ တၢင်သူၼ်ၼႆႉ ၼိုင်ႈႁိူၼ်းၼႆႉ လႆႈထၢမ်းတႃႇၼိုင်ႈပီ ဢေႇသုတ်း 5 သႅၼ်ယူႇယဝ်ႉဢေႃႈ။ ၼႆႉတႃႇၼိုင်ႈၵေႃႉ ၵူၺ်းဢေႃႈ” ဝႃႈၼႆ။

ၽွင်းသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ၵုမ်းၵမ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီၼႆႉ ပၵ်းပိူင်တႃႇၵႅတ်ႇၶႄႇႁေႉၵင်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းယူႇသဝ်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈႁႂ်ႈပေႃး ယူႇငၢႆႈလူမ်ၸႂ် လႄႈ လွတ်ႈၽေးၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး လင်လင်မႃးၼႆႉ လၢႆးၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းၶဝ် ငၢႆးမိူၼ်မိူဝ်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းၶဝ် ၵုမ်းၵမ်ၼၼ်ႉမႃးၶိုၼ်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ၼုမ်ႇယိင်း ဢႃႇယု 30 ပၢႆ ၵေႃႉယူႇဝႆႉၼႂ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီ လၢတ်ႈၼႄတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ၵၢၼ်ႁဵတ်းလွင်ႈမူတ်း သႂ် ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းလူင် ၵေႃႈ ၸႂ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁဵတ်းပၼ်ယူႇတႃႇသေႇ။ မၢင်ပွၵ်ႈၼႆႉ ပေႃးၵူၼ်းလူင်ၶဝ် ၸမ် မႃးၼႆ ၶႂ်ႈဝႃႈ ၼိုင်ႈဝူင်ႈ ၼိုင်ႈပွၵ်ႈၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈသိုၼ်းၼၼ်ႉ တူၼ်ႈမႆႉၸွမ်းၼႃႈႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်းၵေႃႈ ႁႂ်ႈၽၼ်းပႅတ်ႈမူတ်း။ ႁဝ်းၵၼ်ႉၽုၵ်ႇဝႆႉ တႃႇတေတူၼ်ႈယႂ်ႇမႃးၼႆႉ ဢမ်ႇငၢႆႈငၢႆႈ” ဝႃႈၼႆ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ် ၾၢႆႇသိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႆႉဝႃႈ – သင်ဢမ်ႇမီးမၢႆၾၢင် လႄႈ ဝႂ်မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း ဢၼ်ႁွင်ႈၵၢၼ်လုမ်း လဝၵ ၵဝ်ႈၵၢင်ႉၶဝ် ႁဵတ်းပၼ်ၼၼ်ႉၸိုင် တေဢမ်ႇလႆႈသိုဝ်ႉၶၢႆ တီႈလိၼ်တေႃႇၵၼ် ၽူႈလႂ်ႁဵတ်းပူၼ်ႉပႅၼ်ၶေႃႈပူင် လၵ်ႉၶၢႆ လၵ်ႉသိုဝ်ႉတီႈလိၼ်ၵၼ် လူၺ်ႈဢမ်ႇပွင်ႇၶၢဝ်ႇ ဢမ်ႇလႆႈၶႂၢင်ႉၸိုင် တေၺႃး တူတ်ႈတၢမ်ႇ တၢင်းၽိတ်း လႄႈ ဢမ်ႇၶဝ်ႈၸွမ်းပိူင် ၼႆယဝ်ႉ။

သိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉၼႆႉ ၵုမ်းၵမ်ပၼ်ႇၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵူဝ်း ၊ ဝဵင်းၵၢတ်ႇၵဝ်ႇ (လၢဝ်ႇၵၢႆး)၊ ၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ၼႃႈလိၼ် ၶိုၵ်ႉတွၼ်း မၢႆ 1 ႁင်းၵူၺ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေတႃႉ ၸွမ်းၼင်ႇပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 တႄႉ ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ပႃးၼႂ်း ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 1 ၼႆႉ ပႃးၸႄႈဝဵင်းၵုင်းၸၢင်ႉ လႄႈ ဝဵင်းၵၢတ်ႇ ၵဝ်ႇ (လၢဝ်ႇၵၢႆး) ၵူၺ်း။

ဝၢႆးလင်ပၢင်တိုၵ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ၼႆႉ သိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA ပၼ်ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶႄႇ ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းၶႄႇ လူင်းမႃးယူႇသဝ်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ႁဵတ်းၵၢၼ်တိုၼ်းလၢင်း ၼႂ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ လႄႈ ၶၢတ်ႈ သိုဝ်ႉတီႈလိၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼမ်လိူဝ်ႁႅင်း။ တူဝ်လိၵ်ႈ ၸွမ်းပၢႆႉတၢင်းၶဝ်ႈဝဵင်း၊ ပၢႆႉႁၢၼ်ႉၵုၼ်ႇၵႃႉတၢင်းၶၢႆ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ သႂ်ႇပႃးၶိုၼ်းလိၵ်ႈၶႄႇ ပဵၼ်ပိူင်ယႂ်ႇဝႆႉ တင်းသဵင်ႈ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈသိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ပၼ်ႇၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၸွမ်းၼႆႉသေ ၼႂ်းဝူင်ႈၼႆႉ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး DYC Dai Youth Congress ၵေႃႈၸင်ႇႁႃဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၽိုၼ်ႈၼိုင်ႈၵူၺ်း – ႁႂ်ႈသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉၶိုၼ်းမႄးဝူၼ်ႉလႄႈထတ်းသၢင်ၶိုၼ်းပိူင်ၽွင်းငမ်းၶဝ် – ဝႃႈၼႆ။