“မႃးလႄႈ…ႁဝ်းၵႂႃႇလႄႇမိူင်းၶႄႇ” ၼႆ တႆးၵေႃႉႁိမ်းၶၢင်ႈႁိူၼ်းတၵ်ႉလၢတ်ႈဢုပ်ႇမႃးလႄႈ မိူဝ်ႈတႄႇတႄႉ ထၢင်ႇဝႃႈ ပဵၼ် “မိူင်းၶႄႇလူင်” တေႉတေႉသေ တွပ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ ဢမ်ႇမီးငိုၼ်းၼမ် ပပ်ႉၶၢမ်ႈမိူင်းၵေႃႈ ႁဝ်းဢမ်ႇမီး ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇၸွမ်းယဝ်ႉၼႆယူႇ။ ၽိူဝ်ႇတွပ်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇၸိူင်ႉ ၼၼ်ယဝ်ႉ ၼၢင်းၶမ်းမၢတ်ႈၵေႃႈ ၸင်ႇတွပ်ႇဝႃႈ “ဢႃႉ…ဢမ်ႇၸႂ်ႈမိူင်းၶႄႇလူင် ပဵၼ်ၼႂ်း ဝဵင်းႁဝ်းၼႆႉၵူၺ်း” ၼႆလႄႈ ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈၵေႃႈ ၸင်ႇၶိုၼ်းတွပ်ႇဝႃႈ “ဢေႃ…ၵမ်ႉလႄႈပေႃးၼၼ် လၢႆႈၶူဝ်းၵွၼ်ႇ” ၼႆႁႄ ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇဢႅဝ်ႇ ႁႃသိုဝ်ႉ ၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယမ်ႉဢိတ်းဢွတ်း။
“ဝဵင်းႁဝ်းၵူၺ်း” ၼႆၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ဢၼ်ၵိုၵ်းပိုၼ်းလုမ်ႈၾႃႉမႃး ၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်ပီ မိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းသႅၼ်ဝီၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းမီးတူင်ႈၼႃးၵႂၢင်ႈယႂ်ႇၼမ်လူၼ်ႉလိူဝ်။ ၵူၼ်း မိူင်းပိုၼ်ႉတီႈတေႉတေႉတႄႉ ဢဝ်ၵၢၼ်ႁဵတ်းသူၼ်ၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ် လႄႈ တိူၵ်ႇႁႆႈလွၵ်းၼႃး ပဵၼ်ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉ တွင်ႉပိူင်ယႂ်ႇ။ ၸိူဝ်းပိုတ်ႇႁၢၼ်ႉၶၢႆၵုၼ်ႇယွႆႈ၊ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၶူဝ်းသွႆ ၼႂ်းႁိူၼ်းယေး၊ ပိုတ်ႇႁၢၼ်ႉၶဝ်ႈသဵၼ်ႈၶဝ်ႈသွႆး လႄႈ လႅၼ်ႈလႅင်းၵႃးၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ မီးယူႇၵမ်ႈၽွင်ႈ။ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ ဢမ်ႇၼမ်တၢၼ်ႇ ၵူၼ်းႁဵတ်းတိူၵ်ႇႁႆႈလွၵ်းၼႃး။
ၵူၺ်းသေတႃႉၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢမ်ႇမီးပၼ်ႁႃ လွင်ႈႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ၊ ငိုၼ်းတွင်း ဢမ်ႇယၢပ်ႇ ဢမ်ႇၵပ်ႉၵိၼ်း။ ပေႃးယူႇပေႃးၵိၼ်ပေႃးၵဵပ်းႁွမ်တွမ်ၸူႉ လဵင်ႉလုၵ်ႈလၢင်းလႆႈလီ။ ဢဝ်လုၵ်ႈလၢင်းၶိုၼ်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်းလႆႈၵူႈႁိူၼ်း။ မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်းလႂ် မီးတူင်ႈၼႃးၼမ်ၵေႃႈ ႁိူၼ်းလင်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇတုၵ်ႉယၢၵ်ႈယၢပ်ႇၵိၼ်းလွင်ႈငိုၼ်းတွင်းသင်။
တႄႇပီ 2021 လိူၼ်ၾႅပ်ႉပိဝ်ႊရီႊမႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢဝ်ဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းသေ ၵူၼ်းမိူင်းပတ်းပိုၼ်ႉ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၵိုင်ႉၵၢင်ႉႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇႁင်းၽႂ်မၼ်းသေတႃႉ ၽွင်းၼၼ်ႉ ဝဵင်းသႅၼ်ဝီတႄႉ ယွၼ်ႉပဵၼ် ဝဵင်းလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉဢွၼ်ႇၵူၺ်းလႄႈ ပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်းတေႃႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးယႆး၊ ဢမ်ႇမီးၼမ်တၢၼ်ႇဝဵင်းယႂ်ႇဝဵင်းလူင် မိူၼ်ၼင်ႇ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ၊ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး လႄႈတၢင်ႇၸႄႈဝဵင်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတေႉတေႉ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၸမ် 3 ပီၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ တိုၵ်ႉၸိုၼ်ႇၶၢမ်ႈပူၼ်ႈလႆႈ လွင်ႈပၼ်ႁႃ ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ် လဵင်ႉတွင်ႉ ၊ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၸိူဝ်းၼႆႉၵႂႃႇလႆႈယူႇၵမ်ႈၽွင်ႈ။
ထိုင်မႃး ပီ 2023 ႁၢင်လိူၼ်ဢွၵ်ႉထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ ၸုမ်းသိုၵ်းဢူၺ်းလီၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ MNDAA၊ AA၊ TNLA ၶဝ်သၢမ်ၸုမ်းႁူမ်ႈၵၼ်သေ တႄႇပၢင်တိုၵ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇ သိုၵ်း 1027 သဵင်ၵွင်ႈတႅၵ်ႇ ၽွမ်ႉ ၽွမ်ႉၵၼ် ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ် ၵူႈၸႄႈဝဵင်း တၢင်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်း ႁိုင်ၶၢဝ်းတၢင်း မွၵ်ႈ 1 ပီသေ ႁၢင်ပီ 2024 သဵင်ၵွင်ႈၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၸၢင်ႁၢႆၵႂႃႇၵမ်းလွႆးလွႆးသေတႃႉ ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းသႅၼ်ဝီတေႉတေႉတႄႉ ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် (ပီ 2026) ၵေႃႈ ဢမ်ႇပႆႇၵႄႈလိတ်ႈလႆႈ ပၼ်ႁႃၵၢၼ် ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ လႄႈ လွင်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်း ၵၢၼ်သွၼ် လုၵ်ႈလၢင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၸတ်းၵၢၼ်လႆႈ သေ ထိုင်တီႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇသႅၼ်းပၢၼ်သိၵ်ႉႁိၵ်ႉ ပၢၼ်ႁဵၼ်းသွၼ်လိၵ်ႈ လႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇသႅၼ်းပၢၼ်ၵၢင် ၸိူဝ်းမီးမႃႇမီးႁႅင်းၶဝ် ယၢင်ႈဢွၵ်ႇႁိူၼ်း ယၢၼ်ဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇငိူင်ႉဝႄႈ ၵၢၼ်ၵဵပ်းသိုၵ်း ၸုမ်းယိပ်း ၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸိူဝ်းၶဝ်ႈမႃးၵုမ်းၵမ် ပၼ်ႇၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝဵင်း။
ယွၼ်ႉၼၼ် ယၢမ်းလဵဝ် ပီ 2026 ၼႆႉ ပေႃးၶဝ်ႈၵႂႃႇဢႅဝ်ႇတူၺ်းၸိုင် တေလႆႈႁၼ် လိၵ်ႈၶႄႇ တူဝ်ယႂ်ႇယႂ်ႇ သႂ်ႇဝႆႉပႃး ၸွမ်းပၢႆႉႁၢၼ်ႉတၢင်းၶၢႆ၊ ႁၢၼ်ႉၶၢႆၵုၼ်ႇယွႆႈသႅၼ်းလဵၵ်ႉ သႅၼ်းယႂ်ႇ၊ ႁၢၼ်ႉၶၢႆတၢင်းၵိၼ်ယမ်ႉပၢၼ်မႂ်ႇ ပႃးၸဵမ်ၼမ်ႉၸဵမ်းၼမ်ႉဝၢၼ်ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ တိူၵ်ႇႁႆႈလွၵ်းၼႃး ၸွမ်းတၢင်းၶဝ်ႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ယၢမ်းလဵဝ် ၸဝ်ႈၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶႄႇ ၸိူဝ်းလုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းၶႄႇလူင် ၶဝ်ႈမႃးတၢင်း ဝဵင်းၵၢတ်ႇၵဝ်ႇ (လၢဝ်ႇၵၢႆး) သေ လူင်းမႃးယူႇသဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၸွမ်းၼႂ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီယူႇၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ပၼ်ငိုၼ်းၵႃႈယႂ်ႇၶၼ် သုင်သေ သိုဝ်ႉဢဝ်၊ ၶၢတ်ႈဢဝ် ဢွင်ႈတီႈၸိူဝ်းၸမ်သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် ႁၢႆႊဝေႊ လႃႈသဵဝ်ႈ-သႅၼ်ဝီ-ၵူတ်ႉၶၢႆ-မူႇၸေႊ၊ လႃႈသဵဝ်ႈ-သႅၼ်ဝီ-ၵုၼ်လူင်-ၵၢတ်ႇၵဝ်ႇ (လၢဝ်ႇၵၢႆး)-ၶျိၼ်ႊသူၺ်ႇႁေႃႇၸိူဝ်းၼႆႉၵႂႃႇတၢင်းၼမ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၼၢင်းသႃႇ ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈတေႉတေႉ ၵေႃႉယူႇဝႆႉၼႂ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ယၢမ်းလဵဝ် ဢုပ်ႇလၢတ်ႈၶႆႈၼႄ တီႈ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ မိူဝ်ႈလဵဝ်တူင်ႈၼႃးၸိူဝ်းမီးယူႇ ၼႂ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီႁဝ်းၼႆႉ သထေးၶႄႇ၊ သထေးၵြႃးၶဝ် မႃးသိုဝ်ႉဢဝ်ဝႆႉတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ၼႃးဢၼ်မီးၸွမ်းသၢပ်ႇတၢင်းၶဝ်ႈဝဵင်း ႁိမ်းႁွမ်းၶူဝ်လူင်ၼၼ်ႉ မွၵ်ႈ 50 ဢေႇၵ(ဢေႊၶိူဝ်ႊ)ၼႆႉ ပဵၼ်ၶွင်ပေႃႈလဵင်ႉၶႄႇၶဝ် မူတ်းယဝ်ႉ။ ၼိုင်ႈဢေႇၵၼႆႉ ၶဝ်မႃးပၼ် ဢေႇသုတ်း ငိုၼ်းမၢၼ်ႈ ၼိုင်ႈႁဵင်သႅၼ်ပၢႆ။ လႆႈငိုၼ်းၼမ်လူၼ်ႉႁႅင်းၼႃႇ တင်းဢလၢင်း (ငိုၼ်းတိုၼ်း) ႁဵတ်းၼႃး ၵေႃႈ ၵႃႈယႂ်ႇသုင်ႁႅင်း။ ပေႃးၶၢႆမႃးသမ်ႉ ၵႃႈၶဝ်ႈလႆႈပေႃး (ၵႃႈၶၼ်ထုၵ်ႇ) ၵွပ်ႈၼၼ် ၸဝ်ႈၼႃးၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ၶၢႆတူင်ႈၼႃးပၼ် ပေႃႈလဵင်ႉၶႄႇၶဝ်ၵႂႃႇတင်းၼမ်” ဝႃႈၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် တူင်ႈၼႃးႁိမ်းၼွင်မူဝ် တီႈတၢင်းငွၵ်း ပူၼ်ႉႁၢၼ်ႉၶၢႆၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ “မွၵ်ႇလုမ်ႈၾႃႉ” ၵႂႃႇ ၼၼ်ႉၵေႃႈ လၢဝ်းပၢၼ်းၶႄႇ မႃးသိုဝ်ႉဢဝ်သေ သၢင်ႈဝႆႉႁူင်းလႅမ်းလူင်ဝႆႉ တႅမ်ႈ တူဝ်လိၵ်ႈၶႄႇ သႂ်ႇဝႆႉ ယႂ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း။ ပေႃးၶဝ်ႈၵႂႃႇဢႅဝ်ႇတူၺ်း ၼႂ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီပတ်းပိုၼ်ႉၼႆၸိုင် ငၢႆးမိူၼ် မိူင်းၶႄႇဢွၼ်ႇ မိူင်းၼိုင်ႈ။ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈဝႃႈ ပဵၼ်ဝဵင်းဢွၼ်ႇဢၼ် တိတ်းၸပ်းလႅၼ်လိၼ် မိူင်းၶႄႇ-မိူင်းတႆး ဝဵင်းၼိုင်ႈ ၼႆယူႇ။
ဝၢႆးလင်ပၢင်တိုၵ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ယဝ်ႉသေ သိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉ (MNDAA) ၵုမ်းၵမ် ပၼ်ႇၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝႆႉၼႆႉ မီးၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶႄႇၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်းၶဝ်ႈမႃးတူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်း ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး လႄႈ ယူႇသဝ်းဝႆႉ ၼမ်လူၼ်ႉလိူဝ်။ ႁူင်းမိပ်ႇၼူတ်ႈ၊ ႁၢၼ်ႉၶၢႆတၢင်းၵိၼ်၊ ႁူင်းၵေႃႇၵၢႆႇ လႄႈ ႁူင်းႁႅမ်း ဢိၵ်ႇပႃး ႁၢၼ်ႉၶၢႆၽုၼ်ႇၶိူင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ ၶွမ်ႊပ ၼီႊၶႄႇၸိူဝ်းဢၼ် ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢမ်ႇတွၼ်ႉ ယၢမ်ႈႁၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးလိူင်ႇမႃးႁႅင်း။ ထိုင်တီႈၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇဝႆႉၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈတေႉတေႉ ဢမ်ႇ လမ်းၶိုတ်းလႆႈ လွင်ႈၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ဢမ်ႇတၢမ်းၶိုတ်းလႆႈ လွင်ႈၵႃႉတၢင်းၶၢႆ။
ၸဝ်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီးတၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈတႆးသေ လုၵ်ႉတၢင်ႇတီႈသီႇလႅၼ်ၶဝ်ႈမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လူင်းတိုၼ်းလၢင်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ ၼႂ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီယူႇၼႆႉ သမ်ႉ ၵႂႃႇတေႃႉဢဝ် ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ တၢင်းမိူင်းၶႄႇလူင် မႃးသေ မႃးသိုပ်ႇပၢႆးၶၢႆပၼ် ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ႁႂ်ႈၵႃႈၶၼ်ထုၵ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈ။
ၸၢႆးဢွင်ႇၺုၼ်ႉ ၸဝ်ႈႁၢၼ်ႉၶၢႆၵုၼ်ႇ ၵေႃႉပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈသႅၼ်ဝီသေ ၶၢႆၵုၼ်ႇမႃးၼႂ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ၶၢဝ်းတၢင်း 20 ပီပၢႆ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ၶၢႆသႅင်ႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇငၢႆႈမိူၼ်မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈသႅင်ႇၵေႃႈၼမ်မႃးႁႄ ၶႄႉၵႃႈၶၼ်ၵုၼ်ႇၵၼ်။ ၽႂ်ၶၢႆလႆႈပေႃး ၵႃႈၶၼ်ထုၵ်ႇၵေႃႈ ၵူၼ်းၼႆႉဢုမ်ႇၵၼ် ၵႂႃႇသိုဝ်ႉတီႈၼၼ်ႉ။ လၢဝ်းပၢၼ်းၶႄႇၶဝ်ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းလၢဝ်ႇၵၢႆး (ၵၢတ်ႇၵဝ်ႇ) လူင်းမႃးၽုၺ်ႇသႅင်ႇၼႆႉသမ်ႉ ၶဝ်မီးငိုၼ်းတိုၼ်းၼမ်ၼႃႇ။ ၵႂႃႇသိုဝ်ႉၶူဝ်းမႃးၼမ်ၼမ် လႆႈမႃးၵႃႈၶၼ်ထုၵ်ႇလိူဝ်ႁဝ်းလႄႈ ၶဝ်ၸၢင်ႈၶိုၼ်းမႃး ဝၢင်းၶၢႆ ႁႂ်ႈ ၵႃႈၶၼ်မၼ်း ထုၵ်ႇလိူဝ်ႁဝ်း။ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈသမ်ႉ မိူဝ်ႈလဵဝ်ပေႃးၵႂႃႇသိုဝ်ႉၵုၼ်ႇတၢင်းမိူင်းၶႄႇၼႆႉ ႁဝ်းလႆႈၼပ်ႉပဵၼ်ငိုၼ်းၶႄႇႁႄသိုဝ်ႉမႃး။ ပေႃးႁဝ်းမႃးၶၢႆသမ်ႉ ပိူၼ်ႈမႃးပၼ်ႁဝ်း ငိုၼ်းမၢၼ်ႈၵူၺ်း။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၼႂ်းၵႃႈၵုၼ်ႇၼႆႉ လႆႈၼပ်ႉပႃး ၵႃႈလႅၵ်ႈငိုၼ်း။ ႁဝ်းသမ်ႉဢမ်ႇမီးငိုၼ်းတိုၼ်းၼမ်ႁႅင်း မိူၼ်လၢဝ်းပၢၼ်းၶဝ်လႄႈ မီးလွင်ႈယၢပ်ႇယူႇ။ ၶၢႆၵႃႈႁႅင်းၵေႃႈသမ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၶူဝ်းတႄႉၶၢႆဢွၵ်ႇၵႂႃႇၼမ်ယူႇၵေႃႈ ၼမ်ႉတွၼ်းတႄႉ ဢမ်ႇလႆႈၼမ်မိူၼ်ဢွၼ်တၢင်းယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။
လႆႈႁူႉဝႃႈ တူင်ႈၼႃးႁိမ်းႁၢၼ်ႉၶၢႆၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ “ႁူဝ်ဝဵင်း” ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸဝ်ႈၶွင်ႁၢၼ်ႉၶၢႆၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၵြႃးၶဝ် ၵႂၢတ်ႇသိုဝ်ႉဢဝ်ၵႂႃႇ မွၵ်ႈ 3 ဢေႇၶိူဝ်ႊ တႃႇငိုၼ်းမၢၼ်ႈ သၢမ်ႁဵင်သႅၼ်ပၢႆ။ ယိူင်းဢၢၼ်းတေၵေႃႇသၢင်ႈ ၵျွင်းၽြႃးၵြႃး တႃႇ 1 ဢေႊၶိူဝ်ႊၶိုင်ႈသေ ဢၼ်ၵိုတ်းလိူဝ်ၼၼ်ႉ တေသၢင်ႈႁူင်းၵေႃႇၵၢႆႇႁႂ်ႈပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ၸၢဝ်းၵြႃးယူႇသဝ်းၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼၢင်းၸိင်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵေႃႉမိုတ်ႈၵိုဝ်းၸမ်ၸႂ်ၵၼ်တင်း ၸဝ်ႈႁၢၼ်ႉၶၢႆမၢၵ်ႇမႆႉမၢၵ်ႇတွၵ်ႇ ႁိမ်းၾင်ႇတၢင်း ဝဵင်းသႅၼ်ဝီ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ဝၢႆးၶဝ်သိုဝ်ႉၼႃးယဝ်ႉ ၶဝ်မႃးၸႂ်ႉၸဝ်ႈတၢင်းၶၢႆ ႁိမ်းၾင်ႇတၢင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶၢႆႉပၼ်။ ၵွပ်ႈဝႃႈၶဝ်တေလူဝ်ႇဢဝ်လိၼ်မႃးထူမ် တူင်ႈၼႃး။ ၸႂ်ႉၶၢႆႉ ႁႂ်ႈယဝ်ႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈဝူင်ႈၼႆလႄႈ ႁဝ်းသမ်ႉဢမ်ႇၸၢင်ႈ ႁဵတ်းႁိုဝ်ၶၢႆႉလႆႈၵမ်းလဵဝ်။ ၸဝ်ႈတၢင်းၶၢႆၶဝ်ဝႃႈ ပၼ် ၶၢဝ်းယၢမ်း 1 လိူၼ်လႄႈ တေၶၢႆႉပၼ်ယူႇၼႆၵေႃႈ သမ်ႉဢမ်ႇၶႂ်ႈၽွမ်ႉႁဝ်းလႄႈ တင်းသွင်ၾၢႆႇ ၸူးမီးသူပ်း မီးၵႂၢမ်းၵၼ်။ တီႈလိၼ် ၼႆႉ ၵြႃးၶဝ် သိုဝ်ႉဢဝ်မိူဝ်ႈၶႄႇၶဝ် ပၼ်ၶႂၢင်ႉသိုဝ်ႉၶၢႆတီႈလိၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉၼႃႇ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ သိုၵ်းၶႄႇၶဝ်တႄႉဝႃႈ ဢိုတ်းဝႆႉ ၵၢၼ်သိုဝ်ႉၶၢႆတီႈလိၼ်ၼႆယူႇဢိူဝ်ႈ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ႁဝ်း ၵူၼ်း ပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉတႄႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်သင်ၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႉၶႅၵ်ႇၵူၼ်းတၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းလုၵ်ႉတၢင်ႇတီႈသီႇလႅၼ် မႃးႁဵတ်းၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်းၼႂ်းဝဵင်းႁဝ်းယဝ်ႉဝႃႈ။ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၸိူင်ႉႁဝ်းၼႆႉတႄႉ ဝၢႆးမႃးယူဝ်ၶေး တေလႆႈ ႁဵတ်းၶီႈၶႃႈ လၢဝ်းပၢၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵူၺ်းယဝ်ႉယူဝ်ႉ။ ႁဵတ်းႁင်ၵေႃႈဢမ်ႇဢွင်ႇ ဢမ်ႇၶၢႆလီ ႁႄၵေႃႈ တၢင်းၼိုင်ႈ ႁႄ ၼႆ ဢွၼ်ၵၼ်ၶၢႆတိူၵ်ႇႁႆႈလွၵ်းၼႃးတိၵ်းတိၵ်းသေ ဢွၼ်ၵၼ် ပၢႆႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈဢွၵ်ႇဝဵင်းတိၵ်းတိၵ်း။ ပိူၼ်ႈသမ်ႉႁွင်ႉဢဝ်ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းပိူၼ်ႈမႃးၸိမ်ယူႇၽိုတ်ႇသႂ်ႇၸိူင်ႉၼႆတႄႉ လီမႆႈၸႂ်ၼႃႇ” ဝႃႈၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် ၸုမ်းသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA ၵုမ်းၵမ်ပၼ်ႇၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝႆႉပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႆႉသေ ၸတ်း ႁဵတ်းပၼ်မၢႆၾၢင် ဝႂ်မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဝႆႉ။ လိူဝ် ၼၼ်ႉႁွင်ႉဢဝ် လၢဝ်းပၢၼ်းၶႄႇ ၸိူဝ်းမီးငိုၼ်းၼမ် မႃးလူင်းတိုၼ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇသေ ၸွမ်းသိုဝ်ႉဢွင်ႈတီႈ လိၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၵူၼ်းမိူင်း တူင်ႈၼႃး ၸိူဝ်းမီးယူႇၸွမ်းသၢပ်ႇတၢင်း ၼိူဝ်သဵၼ်ႈ တၢင်းလူင်ႁၢႆႊဝေႊ လႃႈသဵဝ်ႈ-ၵူတ်ႉၶၢႆ ၊ လႃႈသဵဝ်ႈ-သႅၼ်ဝီ-လၢဝ်ႇၵၢႆး-ၶျိၼ်းသူၺ်ႇႁေႃႇ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီၼႆႉ လၢဝ်းပၢၼ်းၶႄႇၶဝ် ဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်းတီႈ သိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉသေ ပိုတ်ႇပၢင်တေႃႇလွင်း ဢၼ်မီးမၢၵ်ႇၵိင်ႈလွႆ၊ ၽၢႆႉၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉဝႆႉလႄႈ ၽူႈလၵ်ႉၸၵ်ႉၶုတ်ႈၵေႃႈ လိူင်ႇၼမ်မႃးၶိုၼ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢမ်ႇလႆႈယူႇသဝ်းၵတ်းယဵၼ်လီလီ ၼႆယဝ်ႉ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ