ၵူၼ်းၶိူဝ်းသင်သေဢမ်ႇဝႃႈ ပေႃးႁဵတ်းတႃႇပုၼ်ႈပၢင်ႈၵူၼ်းၼမ် လႄႈ တႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၼႆ တိုၼ်းမီးၵႃႈၶၼ်။ ထိုင်တီႈလူႉသုတ်းမုၼ်ၵႂႃႇၵေႃႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိုတ်းပႃႈလင် တိုၵ်ႉတေတွင်းၵိုမ်း ဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ၸွမ်းဢမ်ႇသုတ်းဢမ်ႇသဵင်ႈ ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸဝ်ႈၶႂၢၼ်မိူင်း ၵေႃႉဢၼ်ႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈမႃးလၢႆၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ၼႆႉၵေႃႈ ထိုင်တီႈလူႉသဵင်ႈသုတ်းမုၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉသေတႃႉ လုၵ်ႈၼွင်ႉပွင်ႈပၢႆ တိုၵ်ႉၼပ်ႉယမ်လႄႈဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ၸွမ်း ။ ၸင်ႇၼၼ် တေဢွၼ်ၵၼ် ယိူင်းၸူး ဝိၺိၼ်ႇၶႂၼ်ငဝ်းမၼ်းၸဝ်ႈသေ တေၸတ်းပၢင်သွမ်းတၢင်တူဝ်ပၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ဝႃႈၼႆ။

ၸဝ်ႈၶႂၢၼ်မိူင်း ၵေႃႉဢၼ်ႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈမႃး ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင် သဵင်ႈၵၢမ်ႇသုတ်းမုၼ်ၵႂႃႇ မိူဝ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 29/ 11/ 2025 ( ဝၼ်းသဝ် ) ၽွင်းဢႃယုမၼ်းၸဝ်ႈ ထူၼ်ႈထိုင်ဝႆႉ 79 ပီ ။

ၸင်ႇၼၼ်လႄႈ ဝၼ်းတီႈ 21/12/2025 ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉ (မႅၼ်ႈ လိူၼ်ၵမ်မႂ်ႇ 3 ၶမ်ႈ ပီတႆး 2120 ၼႆႉ ) ၶၢဝ်းယၢမ်း 10 မူင်း ထိုင် 12 မူင်း ၼႆႉ လုၵ်ႈၼွင်ႉပွင်ႈပၢႆၸိူဝ်းၵိုတ်းတၢင်းလင် တေႁႅၼ်းၸတ်းသွမ်းတၢင်တူဝ်ပၼ် ၸဝ်ႈၶႂၢၼ်မိူင်း (ႁိုဝ်) လုင်းၸၢႆးၵျေႃႇမ်ိၼ်ႉ။ တေၸတ်းတီႈ ဝတ်ႉဝေႇလုဝုၼ်ႇ ပွၵ်ႉၵျွင်းၵျီးၸူႉ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး။

ၵဵဝ်ႇလွင်ႈ ပၢင်ႁႅၼ်းသွမ်းတၢင်တူဝ်ၼႆႉသေ ၼၢင်းၼူၼ်းမူဝ် ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး လၢတ်ႈတီၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ –

“ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်သေ တႅပ်းတတ်းႁႅၼ်းလူႇပၼ်ၼႆႉ ယွၼ်ႉဝႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်ၵိုင်ႇထိူၵ်ႈ ၊ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပဵၼ်ပၢၼ်မေႃသွၼ်ၼႆၵေႃႈ ၸီႉၼႄသဵၼ်ႈတၢင်းၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်းမႃး ။ ပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်လီၵေႃႉၼိုင်ႈ ၊ သမ်ႉပဵၼ်ၼႃႇယၵ ၽူႈၼမ်းၼႃႈႁဝ်း ၸုမ်းၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ထႅင်ႈ ။ ၸင်ႇယိူင်း ၸူးမၼ်းၸဝ်ႈ သေ ႁႅၼ်းလူႇပၼ် ။ ၸဵမ်ၵေႃႉၵိုတ်းလႄႈၵေႃႉၵႂႃႇ ႁႂ်ႈလႆႈၵုသူလ်ႇၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်ၼၼ်ႉဢေႃႈ ” – ဝႃႈၼႆ။

ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေ ပဵၼ်သွမ်းတၢင်တူဝ် မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉၵေႃႈ လၢႆမူႇလၢႆၸုမ်းႁူမ်ႈႁႅင်းၵၼ်သေၸတ်း ။ ပိူင်လူင်တႄႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလုၵ်ႈၼွင်ႉပွင်ႈပၢႆ ပတ်းပိုၼ်ႉ ႁူႉၸွမ်းငိၼ်းၸွမ်း ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ယၢမ်ႈပဵၼ်ၵေႃႉၼႄတၢင်းၵူၼ်းၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်သိုၵ်းၵၢၼ်မိူင်းမႃးၼမ်လႄႈ လုၵ်ႈၼွင်ႉပွင်ႈပၢႆႈၵေႃႈ မီးၵူႈတူင်ႇတၢင်ႇ ၽႄႈတိူၼ်းဢွၵ်ႇပဵၼ်လၢႆမူႇလၢႆၸုမ်းဝႆႉ ။ မၼ်းၸဝ်ႈလူႉယဝ်ႉသေတႃႉ လုၵ်ႈၼွင်ႉပွင်ႈပၢႆမၢင်ၸိူဝ်းပႆႇႁူႉၵေႃႈ တေမီးလႄႈ ၸင်ႇၶႂ်ႈမွၵ်ႇႁွင်ႉႁႂ်ႈႁူႉငိၼ်းၵၼ်တင်းမူတ်း – ၼႆ ၼၢင်းၼူၼ်းမူဝ်သိုပ်လၢတ်ႈ။

လိူဝ်သေ လုၵ်ႈၼွင်ႉပွင်ႈပၢႆႈတီႈၸမ်တီႈၵႆ တေႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းယဝ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ လုၵ်ႈလၢင်းၼၢင်းမေး တီႈၼႂ်း ပွၵ်ႉၵျွင်းၵျီးၸူႉ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီးၵေႃႈ တေၸတ်းတီႈႁိူၼ်းမိူၼ်ၵၼ် ။ မႅၼ်ႈဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ် ဢၼ်တေၸတ်း တီႈဝတ်ႉဝေႇလုဝၼ်ႇ ၵၢင်ၼႂ် 7 မူင်းၼိုင် 9 မူင်းၶိုင်ႈ။

ၸဝ်ႈၶႂၢၼ်မိူင်းၼႆႉ ပဵၼ် ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ် ႁၵ်ႉၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ။ မၼ်းၸဝ်ႈ ၶတ်းၸႂ်ႁၢပ်ႇႁၢမ်ႈ ႁဵတ်းၽွၼ်းပၢင်ႈ ပုၼ်ႈၵူၼ်းၼမ်မႃး ၼႂ်းၵၢၼ်သိုၵ်းလႄႈသင် ၵၢၼ်မိူင်းလႄႈသင် ၸိူဝ်းၼႆႉ ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ လိၵ်ႈလၢႆး ၾိင်ႈငႄႈၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ သႂ်ႇၸႂ်ႁွမ်ႁႅင်းသိမ်းပႅင်းမႃးယူႇတႃႇသေႇ ။

ၸဝ်ႈၶႂၢၼ်းမိူင်းၼႆႉ ႁၵ်ႉလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတူဝ်ၵဝ်ႇတႄႉတႄႉ ၊ တေႃႈၼင်ႇ ပၢၼ်ၼေႇဝိၼ်း ၸွမ်ၸိၵ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းမိူဝ်ႈ 1962 ၼၼ်ႉ တဵၵ်းတဵင် ၸဝ်ႈၾႃႉတႆးဝႆႉသေဢမ်ႇၵႃး ႁၢမ်ႈသီးဢမ်ႇပၼ်ပိုၼ်ၽႄႈ လိၵ်ႈလၢႆးတႆးသေတႃႉ မၼ်းၸဝ်ႈယင်းၸိုၼ်ႇသေ တူင်ႉၼိုင်ႈ ၼႆ – ၽူႈႁူႉပိုၼ်းမၼ်းၸဝ်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၸဝ်ႈၶႂၢၼ်းမိူင်းၼႆႉ ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ ႁွင်ႉ ၸၢႆးၵျေႃႇမိၼ်ႉ ၊ ၸႃႇတိလိၼ်ၵိူတ်ႇ ပဵၼ်ဝဵင်းၽိဝ်း တိူင်းပႃႇၵိူဝ် ၊ ႁဵၼ်းယဝ်ႉ ပၢႆးသၢႆႊ ( BSc. Physics ) တီႈၸၼ်ႉၸွမ်တႃႈၵုင်ႈ။

ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းပဵၼ်မေႃသွၼ် တီႈႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တီႈဝဵင်းမိူင်းယႆ ။ ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းသေ ၸင်ႇလႆႈၶဝ်ႈတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းသိုၵ်းဢၼ်တေၵႅတ်ႇၶႄတူၺ်းထိုင် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး မိူၼ်ၼင်ႇ တပ်ႉသိုၵ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ SSA , TRA / SUA / MTA / TRC/TRA ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ။

မၼ်းၸဝ်ႈယၢမ်ႈပဵၼ် ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်တပ်ႉသိုၵ်း RCSS/SSA ၊ ပဵၼ်ပႃးထႅင်ႈ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး CSSU ။

ၸဵမ်မိူဝ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈယူႇၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းၵေႃႈ ယၢမ်ႈတူင်ႉၼိုင် ၾၢႆႇသူၼ်းတုမ် ၾၢႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ။ ၸင်ႇၼၼ်လႄႈ တႃႇတေပဵၼ်မႃး ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ( ၽွင်းၼၼ်ႉ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၵွၼ်းၶေႃ ) ၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈပဵၼ်ၽူႈၵမ်ႉၸွႆႈတႃႇယင်ႇငဝ်ႈႁၢၵ်ႈမၼ်းမႃးၵေႃႉၼိုင်ႈ ၼႆ ၽူႈႁူႉႁၼ်ၸွမ်းၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ပႃးၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး လႄႈ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး TYO တေႃႇထိုင် သၢႆၸႂ်ၶၢတ်ႇႁၢႆ။

မိူဝ်ႈပၢၼ် MTA ၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈယင်းပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈၾၢႆႇၸုမ်းပၢႆးမိူင်း ၊ ဝၢႆးသေ ၶုၼ်သႃႇဝၢင်းၶိူင်ႈယဝ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈႁႃလၢႆးတၢင်းသိုပ်ႇသၢႆၸႂ်လိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး မႃးၶိူဝ်းယႂ်း ။

ၸဝ်ႈၶႂၢၼ်မိူင်း တႄႇၼႃႈႁိူၼ်းၸွမ်း ပႃႈၼၢင်းလၢဝ်ၶမ်းသေ မီးလုၵ်ႈ ၸၢႆး 2 ၵေႃႉ ယိင်း 2 ၵေႃႉ ယူႇဝႆႉတီႈ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ။ လုၵ်ႈၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈတႄႉ လူႉသဵင်ႈယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။