ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်သၢႆသိုၵ်းပဵၼ်ယိုတ်ႈပဵၼ်သၢႆ ၶဝ်ႈၵႂႃႇၶိုၼ်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈ ႁၢင်လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉ ၵႂႃႇၽႃႇၺႃးၸုမ်းသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းလၢႆၸုမ်း ၸိူဝ်းတိုၵ်ႉတူင်ႉၼိုင်ယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉ တီႈသေ တင်းသွင်ၾၢႆႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈ ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 30 လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ တႄႇယၢမ်းတၢမ်းၶမ်ႈ မွၵ်ႈ 5 မူင်းၵႂႃႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ၸုမ်းသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းထွႆဢွၵ်ႇၵႂႃႇပၵ်းတပ်ႉပၢင်သဝ်း တၢင်းၼွၵ်ႈဝဵင်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ၾၢႆႇဝၼ်းတူၵ်းဝဵင်း မိူင်းမိတ်ႈ ။
ထိုင်မႃးယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈမွၵ်ႈ 8 မူင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း သိုၵ်းၶၢင် (KIA) ယိုဝ်းၵၼ်ထႅင်ႈ ၵႄႈၵၢင်သဵၼ်ႈတၢင်းမိူင်းၵုတ်ႈ- မိူင်းမိတ်ႈၼၼ်ႉၼႆ ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင်ၼေႃႇပူႇ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇၸုမ်းသိုၵ်းၶၢင် တွပ်ႇလၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
“မိူင်းမိတ်ႈၼႆႉ တိတ်းၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်းၼႃႈတီႈဢၼ်ၸုမ်းသိုၵ်းၶၢင်ႁဝ်း ၵုမ်းၵမ်ဝႆႉလႄႈ ၼင်ႇငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်သိုၵ်းမီးၼၼ်ႉ တေလႆႈၾၢင်ႉတေႉတေႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ် ပၢင်တိုၵ်းတေဢမ်ႇလၢမ်းၵႂႃႇတၢင်းပိုၼ်ႉတီႈႁဝ်းၼၼ်ႉႁဝ်းၵေႃႈလႆႈၶဝ်ႈတိုၵ်းၸွႆႈ။ ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉဢမ်ႇၸႂ်ႈၾၢႆႇႁဝ်းတႄႇဢွၼ်တၢင်း။ မိူဝ်ႈၶမ်ႈဝႃးၼႆႉၶဝ်ယိုဝ်းၵၼ်ၵႄႈၵၢင်တၢင်းၵႂႃႇမိူင်းၵုတ်ႈ- မိူင်းမိတ်ႈ ၼၼ်ႉ။”
ယွၼ်ႉလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ ၶဝ်ႈၵၢင်ႁဵတ်းၶဵဝ်ပၼ်သေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း သိုၵ်းတဢၢင်း (TNLA) တူၵ်းလူင်းၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ် လူၺ်ႈဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈၶၢဝ်းႁိုင်ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး သိုၵ်းတ ဢၢင်း တေထွႆသၢႆသိုၵ်း ဢွၵ်ႇပၼ်ၶိုၼ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ – ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈၼႆ – ၾၢႆႇသိုၵ်းတဢၢင်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႆႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 29 လိူၼ်ဢွၵ်ႉထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ ပီ 2025 ။
တႄႇဝၼ်းတီႈ 28 ႁၢင်လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေႃႉဢဝ်ၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇ လႄႈ ၵူၼ်းသိုၵ်း တၢင်ႇၵႃး လုၵ်ႉဢဝ်တၢင်းဝဵင်းပၢင်ႇဢူႈလူင်- ဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်သေ ၶဝ်ႈၵႂႃႇတၢင်းဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ – ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် ၸွမ်းသၢပ်ႇဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈၼႆႉ မီးဝႆႉၸုမ်းသိုၵ်းၶၢင် (KIA) ၊ တပ်ႉသိုၵ်းရၶႅင်ႇ (AA) ၊ တပ်ႉသိုၵ်းတႅဝ်းႁူမ်ႈတီႇမူဝ်ႊၶရႅတ်ႉတိၵ်ႉလုၵ်ႈႁဵတ်းမိူင်းမၢၼ်ႈပတ်းပိုၼ်ႉ (ABSDF) လႄႈ တပ်ႉၸုမ်း ပၵၽ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းသိုၵ်းတဢၢင်းယိုတ်းသိမ်းလႆႈဝႆႉ ၼႂ်းပီ 2024 ၼၼ်ႉ ထိုင်မႃးၼႂ်းၵၢင်ပီ 2025 မႃး ယွၼ်ႉႁႅင်းမိပ်ႇဢီးၶွင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ၊ ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉႁိူဝ်းမိၼ် တင်း ၶိူင်ႈတရူၼ်ႊဢၼ်ၶိုတ်းၸၼ်ႉၼၼ်ႉသေ ယိုဝ်းတိုၵ်းသႂ်ႇဢွင်ႈတီႈသိုၵ်းတဢၢင်းၵုမ်းၵမ်ဝႆႉၼၼ်ႉႁၢဝ်ႈႁႅင်း။ TNLA လႆႈပၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈၵုမ်းၵမ်ၶိုၼ်း ဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်၊ ဝဵင်း ၵျွၵ်ႉမႄး၊ ဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ