ၼႂ်းပီ 2021 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ မၢပ်ႇၼႄးဝႃႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2020 ဢၼ်ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်းဢွင်ႇပေႉၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းပၵ်းပိူင် ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းၼႆသေ ယိုတ်းၵုမ်းမိူင်း။ ဢမ်ႇႁိုင်သင်ၼၼ်ႉၵူၺ်း ၸွမ်ၸိၵ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၶိၼ်ႁဵတ်းၵူႈလၢႆး ဢၼ်မၼ်းထၢင်ႇတေလႆႈၼမ်ႉမျၢတ်ႈၼမ်ႉတွၼ်း  ။ ပႃးၸဵမ် ၵၢၼ်ၶုတ်းႁႄႈၸိုၼ်း ငိုၼ်းၶမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ မီးၽွၼ်း ႁၢႆႉၸႃႉသင်ဢမ်ႇတူၺ်း ၶႂ်ႈၶုတ်းၶႂ်ႈဢဝ်လူင်ၵႂႃႇၵူႈတီႈ ။ တေႃႈၼင်ႇ ႁူင်းၸၢၵ်ႈၸိုၼ်း ပၢင်ပႅၵ်ႇ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းထုင်ႉပူင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၶဝ် ယၢမ်ႈသၢၼ်ၶတ်း မႃးယူႇ ပၢၼ်သိုပ်ႇ ပၢၼ်ၼၼ်ႉ ယင်းႁႂ်ႈပၼ်ႇၵၢၼ်ၶိုၼ်း ။ ယွၼ်ႉႁူင်းၸၢၵ်ႈၸိုၼ်း တီႈပၢင်ပႅၵ်ႇၼၼ်ႉ ပၼ်ႇၵၢၼ်ၶိုၼ်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း ထုင်ႉပူင်းတႄႉ မီးလွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉတႃႇပၢႆးယူႇလီလႄႈတႃႇၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ။  

ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၼႆႉ ၸူဝ်ႈမၼ်းၵုမ်းဝၢၼ်ႈၵုမ်းမိူင်းယၢပ်ႇမႃးၼႆႉ မိူင်းလႂ်ဢဵၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇ မိူင်းလႂ်ပဵၼ်ၸႂ်မၼ်းၵေႃႈ တေၶတ်းၸႂ်ၶဝ်ႈႁႃ ။ ၸဵမ်ဢဝ် ၶႄႇ ရတ်ႉသျႃႊ ဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊ ထႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ။

မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ ၶူဝ်းၶွင်သၽႃႇဝ ငဝ်ႈတိုၼ်းတိုၵ်ႉမီးၼမ် ၊ တႃႇၵႃႉၶၢႆ လူင်းတိုၼ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၵေႃႈ တိုၵ်ႉလူဝ်ႇတင်းၼမ် လႄႈ မိူင်းလႂ်ၵေႃႈ မၢင်ႇၵိူဝ်းၶႂ်ႈလႆႈၼမ်ႉမျၢတ်ႈၼမ်ႉတွၼ်းၸွမ်း ။ ယူႇတီႈရတ်ႉသျႃႊသေ ယၢမ်ႈပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈဝႃႈ တေႁဵတ်းပၼ် ႁူင်းၾႆးၾႃႉ ဢၼ်ဢဝ်ထၢတ်ႈ ၼိဝ်ႊၶလီႊယႃႊသေ ၶူင်ႁဵတ်းၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ ၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ သမ်ႉၶိုၼ်းသိုဝ်ႉ ၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇ တီႈရတ်ႉသျႃႊ ။

ရတ်ႉသျႃႊလႄႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်းသွင်ၾၢႆႇ မၢင်ႇၵိူဝ်းလႆႈၸၢမ်ႇၼမ်ႉတွၼ်းၽႂ်မၼ်း ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ  ပိုတ်ႇတၢင်း ပၼ်ၵၼ်မႃးတႃႇသေႇလႄႈ လွင်ႈၶုတ်းႁႄႈၶုတ်းၸိုၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸင်ႇပိုတ်ႇတၢင်း ပၼ်ရတ်ႉသျႃႊ မႃးၶဝ်ႈၵႅဝ်ၸွမ်း ။  

မိူၼ်ၼင်ႇ ႁူင်းၸၢၵ်ႈၸိုၼ်း ဢၼ်မီးတီႈ ပၢင်ပႅၵ်ႇၼႆႉ ၶွမ်ႊပၼီႊၶွင်ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ MEC လႄႈၶွမ်ႊပၼီႊ ရတ်ႉသျႃႊ Tyazhpromexport  ၶဝ်တိုၼ်းႁူမ်ႈၵၼ်တႄႇၽႅၼ်ၵၢၼ်မႃးၸဵမ်လႂ်  ။

တႃႇပၼ်ႇၵၢၼ်ႁူင်းၸၢၵ်ႈၸိုၼ်း တီႈပၢင်ပႅၵ်ႇၼႆႉ  မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇတႄႉ တႄႇၽႅၼ်ၵၢၼ်မႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈမၼ်း တႄႇ ယိုတ်းမိူင်း ၊ ယိုတ်းမိူင်းလႆႈလၢႆလိူၼ်ၵူၺ်း မၼ်းသမ်ႉပေႃး ႁွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းတၢင်းရတ်ႉသျႃႊၸိူဝ်းၼႆႉ မႃးလူင်း ပိုၼ်ႉတီႈထတ်းတူၺ်း တႃႇပၼ်ႇၵၢၼ်။

ႁူင်းၸၢၵ်ႈၸိုၼ်း ပၢင်ပႅၵ်ႇၼႆႉ မိူဝ်ႈပၢၼ်တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူးၵျီႇ တိုၵ်ႉမီးဢႃႇၼႃႇၼၼ်ႉ ၵိုတ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇ ၶၢဝ်းတၢင်း 4 ပီ  လူၺ်ႈၶေႃႈတႅပ်းတတ်း ၼႂ်း သၽႃးႁူမ်ႈတုမ် မိူဝ်ႈပီ 2017 ။

ၽိူဝ်ႇထိုင်မႃး 2021 ၼႆႉသမ်ႉ ဝၢႆးယိုတ်းဢႃႇၼႃႇယဝ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ မႃးၶိၼ်ယိုတ်းဢဝ် တီႈလိၼ်ၵူၼ်းမိူင်းထႅင်ႈ 28 ဢေႊၶိူဝ်ႊ ။ ၽႅၼ်ၵၢၼ်ၶုတ်းလဵၵ်းၸိုၼ်းထႅင်ႈ လူၺ်ႈၶေႃႈဢၢင်ႈဢၼ်ဝႃႈ တႃႇႁဵတ်းတၢင်းရူတ်ႉၾႆး ၼႆ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ယၢမ်ႈလၢတ်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 1/10/2021 ၼၼ်ႉ။

ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 2004-2005 ၼၼ်ႉမႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တဵၵ်းယိုတ်းတီႈလိၼ်သူၼ်ႁႆႈၼႃးၵူၼ်းမိူင်း ၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်ဢေႊၶိူဝ်ႊသေ ၽႅၼ်တႃႇၶုတ်းၸိုၼ်း တီႈပၢင်ပႅၵ်ႇ ။ ထိုင်မႃး ပီ 2010 ၼၼ်ႉ ယိုတ်းဢဝ်ထႅင်ႈတီႈလိၼ်ၵူၼ်းမိူင်း 100 ဢေႊၶိူဝ်ႊပၢႆ ။

ၼႂ်းပီ 2021 – 2022  ၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၵ်ႉယိုတ်းမိူင်းသေ ၽႅၼ်ၵၢၼ်လၢႆလွင်ႈလႄႈ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပႆႇႁၼ်လွင်ႈပၼ်ႇၵၢၼ် ႁူင်းၸၢၵ်ႈၸိုၼ်း ၼႆႉတႄႉတႄႉ။  ၼႂ်းပီ 2023 – 2024 ၼႆႉတႄႉ  သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸင်ႇလူင်းမိုဝ်း ႁဵတ်းမႃး ဝႃႈၼႆ ။

သင်ဝႃႈ ႁူင်းၸၢၵ်ႈၸိုၼ်းၼႆႉ ပၼ်ႇၵၢၼ်ၸိုင် ဢၼ်တုမ်ႉယွၼ်ႈၵမ်းသိုဝ်ႈၵေႃႈ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈဢၼ်ယူႇႁိမ်းၼၼ်ႉ မွၵ်ႈ 30 ဝၢၼ်ႈ ႁူဝ်ၵူၼ်းမွၵ်ႈ 2 မိုၼ်ႇပၢႆ ၼႆ – ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ ။  

သင်ဝႃႈ ႁူင်းၸၢၵ်ႈ ပၼ်ႇၵၢၼ်လႆႈ ၼိုင်ႈပီတေႁဵတ်းဢွၵ်ႇလဵၵ်းၸိုၼ်းလႆႈ 2 သႅၼ်တၼ်ႊ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင် ၾၢႆႇႁူင်းၸၢၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ ။

မိူဝ်ႈလဵဝ် ယွၼ်ႉႁူင်းၸၢၵ်ႈၸိုၼ်း ပၢင်ပႅၵ်ႇ ပၼ်ႇၵၢၼ်ၶိုၼ်းယဝ်ႉလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်း ႁႃပူႁႃပႃသေ ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ၸွမ်းၼမ်ႉၸွမ်းၼွင်ၵေႃႈ ၺႃးၼမ်ႉလၢႆႇ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈႁူင်းၸၢၵ်ႈၼၼ်ႉ လႆမႃးလႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၶူမ်း ပဵၼ်ယဵၼ်း ၵေႃႈမီး ။

တႄႇဢဝ် လိူၼ်ၵဝ်ႈလိူၼ်သိပ်းၼၼ်ႉမႃးသမ်ႉ ၵမ်ႈၼမ်တေဢွၼ်ၵၼ် ပၢတ်ႇၶဝ်ႈ ။ သမ်ႉပဵၼ်ၶၢဝ်းၼမ်ႉလႄႈ တူၼ်ႈၶဝ်ႈၵေႃႈ ၵႃႈလႆႈယူႇၼႂ်းၼမ်ႉသေပၢတ်ႇ။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ထုင်ႉပူင်းၼႆႉ လႆႈယူႇၼႂ်းၼမ်ႉ 6 လိူၼ် ၊ ယူႇၼိူဝ်ၵုင်း 6 လိူၼ်။

ၵူၺ်းၵႃႈ ၼမ်ႉသမ်ႉ ဝူၺ်ႇႁင်ႈယွၼ်ႉလၢႆႇၼမ်ႉႁူင်းၸၢၵ်ႈပၢင်ပႅၵ်ႇၼၼ်ႉလႄႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းတူင်ႈ ၼႂ်းၼႃးၵေႃႈ ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၽိဝ်ၼင်ၶူမ်းၵၢႆး ၼႆ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ။

ၼမ်ႉသမ်ႉ မၢင်တီႈလိုၵ်ႉထိုင်ဢူၵ်း မၢင်တီႈလိုၵ်ႉထိုင် ဢႅဝ် ၊ ၼမ်ႉလိုၵ်ႉပဵင်းလႂ်ၵေႃႈ ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၶူမ်းပဵင်းၼၼ်ႉ ၊ မၢင်ၸိူဝ်းၶူမ်းတင်းတူဝ် ၊ မၢင်ၸိူဝ်းၶူမ်းႁႅင်းၼႃႇလႄႈ ယၢႆးထိုင်တီႈလိူတ်ႈဢွၵ်ႇၵေႃႈမီး – ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼင်ႇၼႆ။

မိူဝ်ႈပၢၼ်ပႆႇမီးႁူင်းၸၢၵ်ႈသင် မႃးတင်ႈၸွမ်းထုင်ႉပူင်းၼႆႉ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ တၵ်းၵိၼ်ၼမ်ႉထုင်ႉပူင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမီး ၽေးသင်။ မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ ယႃႇဝႃႈ တေၵိၼ်လႃႈ တေႃႈၼင်ႇ တိူဝ်ႉမႅၼ်ႈၺႃးၵူၺ်းၵေႃႈ ပေႃးၸပ်းတၢင်းပဵၼ် ၼႆယဝ်ႉ။

ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် တေဢမ်ႇတၼ်းထတ်းသၢင်ဝႃႈ ၼမ်ႉလီ ဢမ်ႇလီၼႆႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉသင်  ၊ ဢၼ်တိတ်း ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၶူမ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၵမ်ႈၼမ်ဢမ်ႇၾၢင်ႉႁူႉၵၼ်ဝႃႈ ပဵၼ်ယွၼ်ႉၼမ်ႉဢမ်ႇၸိုၼ်ႈသႂ် ။

ၵူၺ်းဢွၼ်ၵၼ်ထၢင်ႇဝႃႈ ပဵၼ်ၵၢပ်ႈပဵၼ်ပၢၼ်မၼ်းလႄႈ ၶူမ်းၼႆၼၼ်ႉၵူၺ်း ၊ တႃႇႁႂ်ႈၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပေႃးတေႁူႉ ၽွၼ်းၸႃႉ လွင်ႈႁူင်းၸၢၵ်ႈတီႈပၢင်ပႅၵ်ႇၼၼ်ႉ တၵ်းလူဝ်ႇမီးၸုမ်းမႃးပၼ်တၢင်းႁူႉၶဝ်လူးၵွၼ်ႇ  – ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် တူင်ႇၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။

တေႃႈၼင်ႇ မေႃယႃ ဢၼ်ယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ၵႂႃႇဢၢပ်ႇၼမ်ႉသေ ယင်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၶူမ်းၵၢႆးမိူၼ်ၵၼ် ၊ မၼ်းၼၢင်းၶိုၼ်းမႃးလၢတ်ႈၼႄၵူၼ်း ႁႂ်ႈမေႃဢွၼ်ၵၼ်ၾၢင်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇပဵၼ်ၸဵပ်းပဵၼ်ယဵၼ်း ယွၼ်ႉ ၶူမ်းၵၢႆးၸိူဝ်းၼႆႈထႅင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။

ၸွမ်းၼင်ႇ ၽူႈမီးတၢင်းႁူႉၾၢႆႇသၽႃႇဝသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ၊ မေႃယႃ လႄႈ ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃး ထုင်ႉပူင်းၶဝ်လၢတ်ႈတႄႉ ဢၼ်ၼမ်ႉလႆႈဝူၺ်ႇႁင်ႈၼႆႉ ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈမၼ်း ပဵၼ်ယွၼ်ႉၼမ်ႉၵွင်ႉၼမ်ႉငူၼ်ႉဢၼ်လႆဢွၵ်ႇမႃးတီႈႁူင်းၸၢၵ်ႈၸိုၼ်း ပၢင်ပႅၵ်ႇၼၼ်ႉ။

ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼမ်ႉဝူၺ်ႇႁင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆမႃးၸူးၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈငၢႆႈငၢႆႈသမ်ႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉ ၼမ်ႉၼွင်းယႂ်ႇလူင် ၼႂ်းလိူၼ် သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊထူၼ်ႈ 9 ပီၵၢႆ 2024  ။ ၵွပ်ႈ ၼမ်ႉၼွင်းၼမ်ႉထူမ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ ၼမ်ႉဢၼ်ဝူၺ်ႈႁင်ႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပႃးမႃးၸွမ်း ။  ၽွင်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈၼႃး ထုင်ႉပူင်း လူႉသုမ်း ပဵၼ် 9000 ဢေႊၶိူဝ်ႊပၢႆ ။ ထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ပီ 2025 ပေႃးၸမ် သဵင်ႈ ၸဝ်ႈၼႃး ယင်းပႆႇတင်ႈတူဝ်လႆႈ။

ၵွပ်ႈၼမ်ႉ ဝူၺ်ႇႁင်ႈ လႆၸူးၼႂ်းတူင်ႈၼႂ်းၼႃးၼမ်သေ ၵူၼ်းမိူင်းၺႃးၽွၼ်းယွၼ်ႈမၼ်းယဝ်ႉလႄႈ မိူဝ်ႈလဵဝ် ယူႇတီႈၾၢႆႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈႁူင်းၸၢၵ်ႈပၢင်ပႅၵ်ႇၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ် တႄႇ ၶုတ်းႁွင်ႈမိူင် ႁႂ်ႈလၢႆႇၼမ်ႉႁူင်းၸၢၵ်ႈ လႆၵႂႃႇတၢင်ႇတီႈယူႇ ၼႆ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ။

ၸၢႆးၶိူဝ်းသႅင် ၸုမ်းႁၵ်ႉသႃသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉၸိုင်ႈတႆး  တႄႉ လၢတ်ႈဝႃႈ – ဢၼ်ၼမ်ႉဝူၺ်ႇႁင်ႈၼႂ်းထုင်ႉပူင်းၼႆႉ ယွၼ်ႉႁူင်းၸၢၵ်ႈၸိုၼ်းပၢင်ပႅၵ်ႇဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်းတႄႉဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၊ ပဵၼ်ယွၼ်ႉ ယႃၶႃႈမူင်ႈမႅင်း ၊ ယွၼ်ႉလိၼ်ပုၺ်( ဓာတ်မြေသြဇာ)  လႄႈ ၼမ်ႉဢၼ်ၸႂ်ႉၼႂ်းၵၢၼ်ႁႄႈ ၊ ယႃၶႃႈၼူ ၊ ယႃယုင်း ဢၼ်လႆမႃးၸွမ်းၼမ်ႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈပႃး  ဝႃႈၼႆ။

ၼမ်ႉဝူၺ်ႇႁင်ႈဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃးတီႈ ႁူင်းၸၢၵ်ႈပၢင်ပႅၵ်ႇၼၼ်ႉ လႆၸူးၼမ်ႉတၢမ်ၽၢၵ်ႇ ၊ ပွတ်းတၢင်းထုင်ႉပူင်းၼႆႉ ဢၼ်ပိုင်ႈ ၼမ်ႉတၢမ်ၽၢၵ်ႇ မီး ဝၢၼ်ႈ 100 ပၢႆ။  ၼမ်ႉတၢမ်ၽၢၵ်ႇၼႆႉ လႆထိုင် မိူင်းယၢင်းလႅင် ၊ သူႇၸူးထိုင် ၼမ်ႉၶူင်း ၼႆယဝ်ႉ။

ပၢင်ပႅၵ်ႇ ၼႆႉ ပဵၼ်လွႆဢၼ်ႁၢင်ႇၵၼ်တင်း ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး 10 လၵ်း မီးၾၢႆႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇဝဵင်း။ ႁူင်းၸၢၵ်ႈပၢင်ပႅၵ်ႇ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢွၼ်ပၼ်ႇၵၢၼ်ယူႇၼႆႉ ၶၢဝ်ႇယၢမ်ႈလိုဝ်းဝႃႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇပႃး မၢၵ်ႇမိုဝ်ႉၸိုၼ်းယၢမ်း ၊ ၼိဝ်ႊၶလီႊယႃႊ ၸိူဝ်းၼႆႉ။  ၾၢႆႇရတ်ႉသျႃႊ ၵမ်ႉၸွႆႈပၼ်ၶိူင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇမၼ်း ပေႃးၼပ်ႉငိုၼ်းၸိုင် ဢမ်ႇယွမ်း 10 လၢၼ်ႉယူႊရူဝ်ႊ ၼႆယူႇ။

မိူဝ်ႈမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇ ရတ်ႉသျႃႊ မိူဝ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 03/03/2025 ၼၼ်ႉ တႃႇသၢင်ႈႁူင်းၸၢၵ်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼိဝ်ႊၶလီႊယႃႊ ၼႆသေ တင်းသွင်ၾၢႆႇ မီးၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၼ် 10 ၶေႃႈ ၼႆ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယၢမ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ။

ႁူင်းၸၢၵ်ႈၸိုၼ်းပၢင်ပႅၵ်ႇ ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ရတ်ႉသျႃႊ တႄႇၽႅၼ်ၵၢၼ် မိူဝ်ႈ 2004 ၊ တႄႇသၢင်ႈ 2006 ၊ 2012 ၼၼ်ႉ မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်ၶွင်ၸိုင်ႈမိူင်း ။ ဢွင်ႈတီႈဢၼ်ၶဝ်ဢဝ်ႁဵတ်းပၼ်ႇၵၢၼ်ႁူင်းၸၢၵ်ႇၸိုၼ်းၼႆႉ တၢင်းၵႂၢင်ႈမီး 5122.16 ဢေႊၶိူဝ်ႊ ၊ ႁူင်းၸၢၵ်ႈဢၼ်လဵၵ်ႉဢၼ်ယႂ်ႇ မီး 22 ႁူင်း ။ ဢၼ်ပၼ်ႇၵၢၼ်ၶိုၼ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းၼႆႉ မီး 19 ႁူင်း။

တႃႇတေႃႉၶဝ်ႈတေႃႉဢွၵ်ႇၶိူင်ႈမႆႉၶိူင်ႈမိုဝ်း ႁူင်းၸၢၵ်ႈပၢင်ပႅၵ်ႇၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် တင်ႈၸႂ်ႁဵတ်းတၢင်းရူတ်ႉၾႆး ဢၼ်လႅၼ်ႈလႆႈၼႂ်းၵႄႈ ယွင်ႁူၺ်ႈ – တူၼ်ႈတီး – ၼွင်ၵႃး – ပၢင်ပႅၵ်ႇ ။ ယဝ်ႉတူဝ်ႈ မိူဝ်ႈ 2023 ၊ ပိုတ်ႇပၼ်ၸႂ်ႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 22/10/2023 တၢမ်တူဝ်မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ။ လၢတ်ႈတႄႉဝႃႈ သဵၼ်ႈတၢင်းရူတ်ႉၾႆးၼၼ်ႉ ပဵၼ်တႃႇၵူၼ်းမိူင်း၊  ၵူၺ်းၵႃႈပဵၼ်ၶဝ်ၸႂ်ႉပဵၼ်ၽွၼ်းလီၶဝ်လွၼ်ႉလွၼ်ႉၼႆ – ၵူၼ်းထုင်ႉပူင်းလၢတ်ႈ။

ႁူင်းၸၢၵ်ႈၸိုၼ်းပၢင်ပႅၵ်ႇၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇပႆႇယိုတ်းမိူင်းၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢဝ်တီႈလိၼ်ၵူၼ်းမိူင်း 11000 ဢေႊၶိူဝ်ႊပၢႆ ၼႂ်းၼၼ်ႉတႃႇ 5000 ဢေႊၶိူဝ်ႊပၢႆၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈလွၵ်ႇငိုတ်ႈ တဵၵ်းၸႂ်ႉႁႂ်ႈၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၶၢႆပၼ်ၶဝ် ၼိုင်ႈဢေႊၶိူဝ်ႊလႂ် 5000 ပျႃး ၼႆ – ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇပဢူဝ်း ႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉ မိူဝ်ႈ 2009 ။

မိူဝ်ႈလဵဝ် ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈဝႆႉတီႈၼၼ်ႈ ၼႅၼ်ႈၼႃသေ ဢမ်ႇပၼ်ၵူၼ်းတၢင်းၼွၵ်ႈ ၶဝ်ႈထိုင်ဢွင်ႈတီႈၼၼ်ႈ ။ ၸုမ်းသိုၵ်းဢၼ်ပႂ်ႉဢဝ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၼၼ်ႉ ၸွင်ႇပႃး ပျီႇတူႉၸိတ်ႉပဢူဝ်း ဢမ်ႇပႃး ၼႆၼၼ်ႉတႄႉ ပႆႇမီးၽႂ်ယိုၼ်ယၼ်။

မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး 10 ပီပၢႆၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁိမ်းႁွမ်းႁူင်းၸၢၵ်ႈၸိုၼ်းပၢင်ပႅၵ်ႇၼၼ်ႉ မီးႁူင်းၸၢၵ်ႈလိၼ်ပုၼ် ရှမ်းရိုးမဘိလပ်မြေစက်ရုံ ၊ ႁူင်းၸၢၵ်ႈထွင်ႁႄႈ ခနောက်စိမ်း ငွေကမ္ဘာကျော် ၊ ၶွမ်ႊပၼီႊၶုတ်းႁႄႈ ပတ္တမြားနဂါး ၸိူဝ်းၼႆႉ ။ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉတၢမ်ၽၢၵ်ႇ ၼမ်ႉၵိၼ်ၼမ်ႉၸႂ်ႉၵူၼ်းမိူင်း ဝူၺ်ႇႁင်ႈမႃးမိူၼ်ၵၼ်။

ၵွပ်ႈလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇလၢႆလွင်ႈလႄႈ ၵူၼ်းထုင်ႉပူင်း ဢၼ်ၶၢႆႉပၢႆႈ ၵႂႃႇယူႇတၢင်ႇတီႈသီႇလႅၼ်ၵေႃႈၼမ် ၊ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ပၢႆႈဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်း။

ထုင်ႉပူင်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်လၢႆၸႄဝဵင်းတိတ်းၸပ်းၵၼ်ဝႆႉ ၸဵမ်ဢဝ် တူၼ်ႈတီး ၊ ႁူဝ်ပူင်း သီႇသႅင်ႇ ။ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵမ်ႈၼမ်ၵေႃႈ မီးတႆးလႄႈပဢူဝ်း။ ထုင်ႉပူင်းၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်ၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈယူႇၼိူဝ်ၵုင်း 6 လိူၼ်(ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ – ၵျူႊလၢႆႊ)  ၊ ယူႇၼႂ်းၼမ်ႉ 6 လိူၼ် (ၵျူႊလၢႆႊ – တီႊသိမ်ႊပိူဝ်ႊ) ။ ပဵၼ်ထုင်ႉ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ ဢၼ်ဢွၵ်ႇၶဝ်ႈၼွင်မွၼ်။