ၸွမ်းၼင်ႇၵႂၢမ်းဢၼ်ၵူၼ်းထဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈ ၵႆႉလၢတ်ႈသင်ႇသွၼ်ပွၼ်ႈပၼ်လုၵ်ႈလၢင်းဝႃႈ ႁႂ်ႈမေႃယူႇမေႃၵိၼ် ၼႆၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ႁႂ်ႈၵိၼ်ဢၼ်လီဢၼ်ဝၢၼ် ၵႃႈယႂ်ႇၶၼ်လူင် ။ မၼ်းပွင်ႇႁႂ်ႈႁဝ်းမေႃႁႃၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်တေ ၵိုင်ႇငၢမ်ႇၸွမ်း ပၢႆးယူႇလီၸဝ်ႈၵဝ်ႇ၊  ႁႂ်ႈၵိၼ်ၸွမ်းၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ တႃႇႁႂ်ႈပၢႆးယူႇလီႁဝ်းတေၶႅမ်ႉ တႃႇႁႂ်ႈ ဢႃယုယိုၼ်းယၢဝ်း။ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈထုၵ်ႇလီလႆႈႁူႉၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်ဢင်ႇၵႃႇ တူဝ်ၶိင်းႁဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉလႄႈ မႃးႁဝ်းၶႃႈလူဢၢၼ်ႇ လဵပ်ႈႁဵၼ်းၸွမ်းၵၼ်ၶႃႈ။ 

⏰ 01.00 – 03.00 မူင်း (ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ဝၼ်းမႂ်ႇ) ပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းတပ်းႁဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်။ ပုၼ်ႈၽွၼ်း ထွင်ထၢတ်ႈၵွင်ႉ လႄႈ ၵဵပ်းတွမ်ထၢတ်ႈဢႁႃႇရ ပၼ်တူဝ်ၶိင်း ။ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇထၢတ်ႈ ဢိၼ်းသူးလိၼ်း ႁဵတ်းဢွၵ်ႇပႃးၼမ်ႉလီတႃႇၵဵပ်းဝႆႉယွႆႈၶႆမၼ်း။ တပ်းၼႆႉတေ ႁဵတ်းၵၢၼ်မိူဝ်ႈၽွင်းႁဝ်းၶႃႈလပ်း သင်ၶၢဝ်းၼႆႉႁဝ်းဢမ်ႇလႆႈၼွၼ်းၸိုင် တေႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၽွၼ်းယွၼ်ႈတေႃႇ လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်တပ်း ပေႃးတပ်းဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ် ႁေႃႊမူၼ်ႊဢိၼ်းသူးလိၼ်းၵေႃႈ လူတ်းယွမ်း ။ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ် တၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈသုင်၊ ယဵဝ်ႈၸဵမ်း ႁိုဝ် တၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

⏰ 03.00 – 05.00 မူင်း ၵၢင်ၼႂ်-   ပွတ်ႇႁဝ်း တိုၼ်ႇလုၵ်ႉမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်လၢင်ႉၵွင်ႉငူၼ်ႉၼႂ်းတူဝ်ၶိင်း ၶၢဝ်းၼႆႉၵူႈဝၼ်း။  ပေႃးၵွင်ႉငူၼ်ႉၼႂ်းတူဝ်ထုၵ်ႇလၢင်ႉဢွၵ်ႇၼမ် ၼိူဝ်ႉၼင်ႁဝ်းတေၸိုၼ်ႈသႂ် ၸိုမ်ႉ ယမ်းလီ။ ၵူၼ်းမီးတၢင်းပဵၼ်ႁႅင်းၵမ်ႉတူဝ်လူတ်း(ဢႄႇ)၊  တၢင်းပဵၼ်ၸႂ်ၵပ်ႉ ထူၺ်ႈၸႂ်ယၢပ်ႇ၊ တၢင်းပဵၼ် တုမ်ႇၼိူဝ်ႉၼႂ်းၶူႈၼင်ပွင်းၵႂ်ႈ (သႆႊၼတ်ႉသ်) ၸိူဝ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇလီလုၵ်ႉတိုၼ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးဢွၵ်ႇႁႅင်းထူၺ်ႈသႂ် လူမ်းသဵၼ်ႈသႂ်ၼႂ်းၶၢဝ်းၼႆႉ – ယွၼ်ႉဝႃႈပဵၼ်ၶၢဝ်း ပွတ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်။  

⏰ 05.00 – 07.00 မူင်း ပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း သႆႈလူင်ႁဵတ်းၵၢၼ်- ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇထၢႆႇဢွၵ်ႇဢၼ်ၵဝ်ႇဢၼ်ၼဝ်ႈ ဢၼ်လိူဝ်ၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းၵူၼ်း။ ၵွပ်ႈၼႆၵူၼ်းႁဝ်းထုၵ်ႇလီလုၵ်ႉတိုၼ်ႇၶိုၼ်ႈမႃး ၵိၼ်ၼမ်ႉ 2 ၵွၵ်း တႃႇၽၢႆႈလူင် ၽၢႆႈၼွႆႉ ၶၢဝ်းၼႆႉထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၶႅမ်ႉသုတ်း။  သင်ဝႃႈလုၵ်ႉတိုၼ်ႇၶၢဝ်းၼႆႉၼႆ ၸွႆႈႁႂ်ႈၵူၼ်းႁဝ်းၸိုၼ်ႈသႂ်လႅတ်းသႅဝ်းတင်းဝၼ်း၊ ၽိဝ်ၼင်ပွတ်ႇၶၢဝ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ ႁၢမ်းသိဝ် ၶူမ်းၵၢႆးၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၸွႆႈႁႂ်ႈယႃႇပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်သႆႈၵူၼ်ႈမႅၼ်းပႃးလူးၵွၼ်ႇ။

⏰ 07.00 – 09.00 မူင်း ပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းလီ တႃႇႁူင်းၶဝ်ႈ တႄႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းဝၼ်းမႂ်ႇ ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၵူၼ်းႁဝ်းထုၵ်ႇလီၵိၼ်ၶဝ်ႈၼႂ်ၶၢဝ်းၼႆႉ လီသုတ်း ၶႅမ်ႉသုတ်း။  ယွၼ်ႉဝႃႈ   ၶဝ်ႈၼႂ်ၼႆႉလမ်ႇလွင်ႈ လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်းတွၼ်ႈတႃႇမီးသၢႆၸႂ်ယူႇသဝ်းၼႂ်းဝၼ်းၼိုင်ႈ၊ သင်ဝႃႈ ၵိၼ်ၶဝ်ႈၼႂ်ၶၢဝ်းၼႆႉၸိုင် ထၢတ်ႈဢႁႃႇရတေၸိုမ်းၶဝ်ႈၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းလႆႈလီသုတ်း။ ပိူင်လူင် ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁူင်းၶဝ်ႈ ၵႅၼ်ႇၶႅင်မီးႁႅင်းဢိတ်ႇတၢင်းၵိၼ်လႆႈပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်။

⏰ 09.00 – 11.00 မူင်း ပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း မၢမ်ႉလႄႈတပ်းဢွၼ်ႇ  ႁဵတ်းၵၢၼ်တဵမ်တီႈ။  ၵွပ်ႈၼႆၶၢဝ်းၼႆႉ တူဝ်ၶိင်းလႄႈၸႂ်ၵူၼ်းႁဝ်းၵူႈပွတ်းၵူႈတွၼ်ႈ တေတူင်ႉတိုၼ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ် လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်းတွၼ်ႈတႃႇဝၼ်းၼိုင်ႈ။ တပ်းဢွၼ်ႇတေထွင်ဢဝ် ထၢတ်ႈဢႁႃႇရ သူင်ႇၵႂႃႇလဵင်ႉ ဢၢင်ႇၵႃႇတူဝ်ၶိင်းၵူႈတွၼ်ႈ။ မၢမ်ႉသမ်ႉတေထွင်ၸိူဝ်ႉမႅင်းပႅတ်ႈသေ သူင်ႇႁႅင်းၸူး တပ်းတႂ်ႁူဝ်ၸႂ်ၶိူင်ႈၼႂ်းတူဝ် တႃႇႁႂ်ႈမီးႁႅင်းၵမ်ႉတူဝ်တဵမ်ထူၼ်ႈ။ ၵွပ်ႈၼႆၶၢဝ်းၼႆႉထုၵ်ႇလီလုၵ်ႉမႃးတူင်ႉၼိုင်ၵႂႃႇမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ႁဝ်းမိူၼ်ၵဝ်ႇ။ သင်ဝႃႈဢမ်ႇလုၵ်ႉမႃးသေ တိုၵ်ႉၼွၼ်းယူႇတေႃႇထိုင်ၶၢဝ်းၼႆႉၸိုင် ၸၢင်ႈပဵၼ်ၽေးတေႃႇ မၢမ်ႉလႄႈတပ်းဢွၼ်ႇႁဝ်း ဢမ်ႇမီးႁႅင်း။

⏰11.00 – 13.00 မူင်း ပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းတွၼ်ႈတႃႇႁူဝ်ၸႂ်ႁဝ်းတူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းၵၢၼ်လူၺ်ႈဢဵၼ်လူၺ်ႈႁႅင်း တႃႇသူင်ႇလိူတ်ႈပၼ်ႇႁွၼ်ႈၼႂ်းတူဝ်ၵူၼ်း။ ၶၢဝ်းၼႆႉတၢင်ႉႁႅင်းလိူတ်ႈၵေႃႈ သုင်သုတ်း တွၼ်ႈတႃႇ ဝၼ်းၼိုင်ႈ။ ၵွပ်ႈၼႆၶၢဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းထုၵ်ႇလီငိူင်ႉဝႄႈလွင်ႈဢၼ်တေႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်း ႁိူဝ်ႉလိူဝ်မႃႇလိူဝ်ႁႅင်းႁဝ်း။  ထုၵ်ႇလီငိူင်ႉဝႄႈလွင်ႈဝူၼ်ႉ/တူၺ်းလွင်ႈဢၼ်တေႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ဢၼ်ၸႂ်ဢမ်ႇလီ၊ လွင်ႈတူၵ်းၸႂ်၊ လွင်ႈလီၵူဝ်ယုပ်းၽၢၼ်ႈ။ ပေႃးပဵၼ်လႆႈ ႁႂ်ႈပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းတႃႇၸႂ်လႄႈဢွၵ်းဢေႃႁဝ်း လိုဝ်ႈႁိူဝ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် တင်ႈၸႂ်ၵႂႃႇတီႈဢၼ်တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ မုင်ႈယဵမ်ႈ လီသိူဝ်း – ဢၼ်တေႁဵတ်းႁႂ်ႈလီတေႃႇၸႂ်- တႃႇႁႂ်ႈႁူဝ်ၸႂ်ႁဝ်းတေၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈမီးႁႅင်း။

⏰ 13.00 – 15.00 မူင်း ပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းလမ်းသႆႈလဵၵ်ႉႁဵတ်းၵၢၼ်။ ၵွပ်ႈၼႆ ၶၢဝ်းၼႆႉ ပေႃးႁဝ်းၵိုတ်း လွင်ႈၵိၼ်ယမ်ႉယွႆႈယႅမ်းၼႆႉလီသေပိူၼ်ႈ။ ပေႃးႁဝ်းဢမ်ႇထႅမ် တၢင်းၵိၼ် လူင်းၼႂ်းသႆႈထႅင်ႈမႂ်ႇမႂ်ႇၸိုင် သႆႈလဵၵ်ႉႁဝ်းတေၸၢင်ႈဢိတ်ႇတၢင်းၵိၼ်သေ လုတ်ႇၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်တႃႇဢဝ်ၵႂႃႇလႅၵ်ႈပဵၼ် ဢႃႊမီႊၼူဝ်ႊ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ၊ တႃႇသူင်ႇၵႂႃႇၸွႆႈၵုမ်းလုမ်းလႃးၶိုၼ်းသႄႊလ်ဢၼ်လူႉၵွႆၵႂႃႇၼႂ်းတူဝ်ၼႂ်းၶိင်း။ ၵွပ်ႈၼႆ ၶၢဝ်းၼႆႉ တႃႇလမ်းသႆႈလဵၵ်ႉတေၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၵိုတ်းလွင်ႈၵိၼ်ယမ်ႉ ဢၼ်ၼၵ်းၼႃမၼ်းသေ ထုၵ်ႇလီၵိၼ်ပၼ်ၼမ်ႉၼမ်ၼမ်။  

⏰ 15.00 – 17.00 မူင်း ၶၢဝ်းယၢမ်း ႁူင်းၽၢႆႈဢွၼ်ႇ(ႁူင်းယဵဝ်ႈ) ႁဵတ်းၵၢၼ်။ ဢၼ်ထုၵ်ႇလီ ႁဵတ်းသေပိူၼ်ႈ ၶၢဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်လဵၼ်ႈႁႅင်း ႁႂ်ႈလိူတ်ႈလူမ်းၼႂ်းတူဝ်ၼႂ်းၶိင်းႁဵတ်းၵၢၼ်သေ သူင်ႇႁိူဝ်ႇ- သူင်ႇယဵဝ်ႈ ဢွၵ်ႇမႃးၼမ်ၼမ်။   ႁႂ်ႈၵမ်းၵမ်းၵိၼ်ပၼ်ၼမ်ႉသႅၼ်ႈသႂ် တႃႇၸွႆႈႁႂ်ႈႁိူဝ်ႇ/ယဵဝ်ႈၵိုၼ်းသေ ဢဝ်ထၢတ်ႈၵွင်ႉငူၼ်ႉၼႂ်းတူဝ်ႁဝ်းဢွၵ်ႇပႅတ်ႈလႆႈၼမ်ၼမ်။ ၶၢဝ်းၼႆႉ ပေႃးၶႂ်ႈယဵဝ်ႈမႃး ယႃႇပေၵၼ်ႈ ပေယိူၼ်ႉဝႆႉလႃးလႃး။   

⏰ 17.00 – 19.00 မူင်း ပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းတႃႇတႂ်တေလိုဝ်ႈ။ ဢၼ်ႁဝ်းၵိၼ်မႃးတင်းဝၼ်းၼၼ်ႉ ၶိူင်ႈတူဝ်ၶိင်းႁဝ်း လႆႈဢိတ်ႇလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ယူႇတင်းဝၼ်းယဝ်ႉလႄႈ ထုၵ်ႇလီပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းတႃႇတႂ် တေလိုဝ်ႈသဝ်း။  ၵူၺ်းၵႃႈ လိုဝ်ႈတၢင်းၵိၼ်ၵူၺ်း – ၵူၼ်းတႄႉယႃႇၼွၼ်းလႃးလႃး ၶၢဝ်းၼႆႉ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ပေႃးၵူၼ်းၼွၼ်း တႂ်ၸၢင်ႈဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ လႄႈ ဢမ်ႇလီ။

⏰ 19.00-21.00 မူင်း ပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း လူတ်းယွၼ်ႇၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင် တႃႇထႅပ်ႉယႅပ်ႉ ႁေႃႇႁူဝ်ၸႂ် ႁဝ်းတေဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၵ်းၼႃ။ ၶၢဝ်းၼႆႉၵူၼ်းႁဝ်းထုၵ်ႇလီလိုဝ်ႈႁိူဝ်ႉ လိုဝ်ႈၸႂ် တႃႇႁႂ်ႈႁူဝ်ၸႂ် ဢမ်ႇလႆႈတူင်ႉၼိုင်ႁႅင်း။ ဢၼ်သၢင်ႇထုၵ်ႇသုတ်းတႄႉ ထုၵ်ႇလီၼင်ႈသမႃႇထိ ၊ ထွမ်ႇၽဵင်းၵႂၢမ်းမဝ်မဝ် ဢၼ်တေႁဵတ်းႁႂ်ႈယဵၼ်ဢူၵ်းယဵၼ်ၸႂ်၊ ဢမ်ႇၼၼ် လိုဝ်ႈႁိူဝ်ႉတူၺ်းငဝ်းတူင်ႉၸွမ်းၵၼ်တင်းၵူၼ်းႁိူၼ်း လူၺ်ႈမူၼ်ႈမူၼ်ႈသိူဝ်းသိူဝ်း – ပဵၼ်ၵၢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇလိုဝ်ႈမွႆႈၼွၼ်းလပ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းၼႆႉ ယဝ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇလိုဝ်ႈ ဢမ်ႇၼွၼ်းၸိုင် ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ လိူတ်ႈတုင်၊   ၵၢမ်ႈၼိူဝ်ႉ ႁူဝ်ၸႂ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၵ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁူဝ်ၸႂ်ယႂ်ႇ  ။ ပိူင်လူင်မၼ်း ၵူၼ်းဢႅဝ်ႇလႄႇ ၵိၼ်ၵျေႃႇလေႃႇၵွၵ်း ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈၵၢင်ၶိုၼ်း  ႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉပၢႆးယူႇလီႁူဝ်ၸႂ်လူတ်းယွမ်းလိူဝ်ပိူၼ်ႈ။

⏰ 21.00-23.00 မူင်း ၶၢဝ်းယၢမ်းတီႈလူဝ်ႇလႆႈႁဵတ်းႁႂ်ႈတူဝ်ၶိင်းဢုၼ်ႇ ပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းၼွၼ်းလိုဝ်ႈ ။ ၵွပ်ႈၼႆပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းၼႆႉတႄႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီဢၢပ်ႇၼမ်ႉၵတ်း။ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၵႂႃႇပႆလဵၼ်ႈၼွၵ်ႈႁိူၼ်း။ ၸင်ႇဝႃႈ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းၼွၼ်းယၢပ်ႇၼႆႉ ၵိၼ်ပၼ်ၼမ်ႉၼူမ်း ၼမ်ႉၶိင်ဢုၼ်ႇဢုၼ်ႇ ၵွၼ်ႇတေၼွၼ်းၼႆ ၸၢင်ႈၸွႆႈႁႂ်ႈၸဵဝ်းၼွၼ်းလပ်းလူးၵွၼ်ႇ။   ပေႃးဢမ်ႇလႆႈလိုဝ်ႈၶၢဝ်းၼႆႉၸိုင် တေႁဵတ်းႁႂ်ႈမဵတ်ႉလိူတ်ႈလႅင်တႅၵ်ႇငၢႆႈ ၸၢင်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်လိူတ်ႈၸၢင် ႁႅင်းလိူတ်ႈဢႄႇ ။

⏰23.00 – 01.00 မူင်း တဵင်ႈၶိုၼ်းလိုၵ်းယဵၼ်ၼႆႉတႄႉပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း ထုင်ၼမ်ႉလီႁဵတ်းၵၢၼ်လႄႈ ပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း  လူဝ်ႇလႆႈလိုဝ်ႈမိူၼ်ၵၼ် ။ ၵွၼ်ႇတေၼွၼ်းၼႆႉ  ထုၵ်ႇလီၵိၼ်ၼမ်ႉသႅၼ်ႈသႂ်  တႃႇၸွႆႈႁႂ်ႈ ၼမ်ႉလီမီးႁႅင်းတႃႇ ယွႆႈၶႆမၼ်း ၽွင်းယၢမ်းၵူၼ်းၼွၼ်းလိုဝ်ႈ  ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၼမ်ႉၵဵပ်းဝႆႉ တႃႇလဵင်ႉ တူဝ်ၶိင်းမိူဝ်ႈၽွင်းႁဝ်းလပ်း။   ပေႃးဢမ်ႇလႆႈၵိၼ်ၼမ်ႉပၼ်ၸိုင် တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၶႆမၼ်းၼႂ်းလိူတ်ႈ ၼွၼ်းႁူၼ်း ။  ၸၢင်ႈပဵၼ်ၽွၼ်း ၸႃႉတၢင်ႇပိူင်ၸွမ်းမႃး မိူၼ်ၼင်ႇ ၵမ်းၵမ်းတိုၼ်ႇယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸႂ်ပိတ်းၸႂ်ပွတ်း ပုမ်ၶႆ မီးထုင်ၶႆမၼ်းတႂ်ႈတႃ ႁိုဝ် ၶၢတ်ႇဝိတ်ႊတႃႊမိၼ်ႊဢေႊ ၻီႊ ဢီႊ     ။

လိူဝ်သေၶၢဝ်းယၢမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ဢင်ႇၵႃႇတူဝ်ၶိင်းယဝ်ႉ ၶၢဝ်းယၢမ်းၼွၼ်းၵေႃႈလႆႈဝႃႈလမ်ႇလွင်ႈမိူၼ်ၵၼ် ။ၸွမ်းၼင်ႇၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉတႄႉ – လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႅင် ၵူၼ်းတႄႇၵိူတ်ႇၼႆႉ ထုၵ်ႇလီၼွၼ်း ၼိုင်ႈဝၼ်း 14 ထိုင် 18 ၸူဝ်ႈမူင်း၊ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇသႅၼ်းပၢၼ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈၸၼ်ႉဢွၼ်(မူႇၵဵဝ်ႇ) ထုၵ်ႇလီၼွၼ်းၼိုင်ႈဝၼ်း 12 ထိုင် 15 ၸူဝ်ႈမူင်း။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇသႅၼ်းပၢၼ် ၸၼ်ႉငဝ်ႈ ထုၵ်ႇလီၼွၼ်းၼိုင်ႈဝၼ်းတီႈၵႄႇသုတ်း 10 – 13 ၸူဝ်ႈမူင်း ။ တွၼ်ႈတႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢႃယု 10 ၶူပ်ႇၶိုၼ်ႈၼိူဝ်တႄႉ ထုၵ်ႇလီၼွၼ်း ၼိုင်ႈဝၼ်း တီႈဢႄႇသုတ်း 9 ထိုင် 11 ၸူဝ်ႈမူင်း။ လႄႈ ဢႃယု 18 ၶိုၼ်ႈၼိူဝ်တႄႉ ၼွၼ်း ၼိုင်ႈဝၼ်း 8 ၸူဝ်ႈမူင်းၵေႃႈၵုမ်ႇထူၼ်ႈယဝ်ႉ။

သင်ဝႃႈၼွၼ်းႇဢိမ်ႇၼွၼ်းတဵမ်ၼင်ႇၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်လၢတ်ႈမႃးၼၼ်ႉၸိုင် –

1- တေလႆႈယူႇ ဢႃယုၸူဝ်ႈၵူၼ်းတဵမ်ထူၼ်ႈ။

2- တေယူႇလီၵိၼ်ဝၢၼ် ႁႅင်းထၢတ်ႈဢႁႃႇရ တေၸိုမ်းၶဝ်ႈၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းၼိူဝ်ႉလိူတ်ႈလႆႈလီ။

3- ႁႅင်းၵမ်ႉတူဝ်တေသုင် ရေႃႊၵႃႊတၢင်းပဵၼ်တေဢမ်ႇၶဝ်ႈတူဝ်ၶိင်းငၢႆႈ။

4- ႁႅင်းၺၢၼ်ႇတွင်းၵိုမ်းတေလီ (ဢမ်ႇလိုမ်းငၢႆႈ)။

5- ပၢႆးဝူၼ်ႉသၢင်ႈသၼ်ၶႅမ်ႉ။

6- ၸိုၼ်ႈပၢင်ႇယူႇလီမီးႁႅင်းတင်းဝၼ်း။

7-ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵေႃႈလီ ဢွၵ်ႇဢဵၼ်ႁႅင်းၵေႃႈယဝ်ႉ ၸႂ်ဢမ်ႇၽူင်ႉပိဝ် / မီးသမႃႇထိၼိမ်။

8- ၸၢင်ႈလူတ်းတၢင်းပဵၼ် ႁိူဝ်ႉ၊ ထူၺ်ႈၸႂ်ဢမ်ႇဢိမ်ႇ၊ မဝ်း၊ ၼၵ်းတူဝ်ၼၵ်းၶိင်း ၸိူဝ်းၼႆႉလႆႈ။

ႁႂ်ႈလုမ်းလႃးတူဝ်ၵဝ်ႇၽႂ်မၼ်းလႆႈလီ-  ႁႂ်ႈပၢႆးယူႇလီၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ ဢႃယုယိုၼ်းယၢဝ်းသေၵမ်း။

တႅမ်ႈ – ၼၢင်းယိင်း