ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်းဢမ်ႇလီလႄႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၸိုင်ႈမိူင်းၵေႃႈတူၵ်း။ ပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈၵေႃႈဢမ်ႇသုမ်ႇငမ်း လႆႈတူဝ်ႈထိုင်ၵူႈတီႈ။ လွင်ႈလၵ်ႉၸၵ်ႉၶုတ်ႈ လွင်ႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ ၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ်ၵူႈတီႈ ၵူႈဝဵင်း ။

မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် ပၼ်ႁႃဢၼ်ဢမ်ႇထၢင်ႇဢမ်ႇဝူၼ်ႉမႅၼ်ႈသေပွၵ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈထူပ်းလႆႈႁၼ်မႃး။ မိူၼ်ၼင်ႇတီႈဝဵင်း တႃႈၶီႈလဵၵ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ဢၼ်တိတ်းၸပ်းလႅၼ်လိၼ်ထႆးဝႆႉၼႆႉ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉမီးၵူၼ်းလုၵ်ႉ တၢင်ႇတီႈ သီႇလႅၼ် မႃးယူႇသဝ်းႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၼမ် ၸဝ်ႈၶႅၵ်ႇသမ်ႉပေႃးပေႉၸဝ်ႈႁိူၼ်းၵႂႃႇဝႃႈၼႆၵေႃႈလႆႈ။ ယိင်ႈၵူၼ်း ၵိုၼ်းငိုၼ်းၶွၼ်ႈ ယိင်ႈဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ။ ယၢမ်းလဵဝ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ ပၼ်ႇလဵပ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဢိူင်ႇ ၼႄၾၢင်ႁၢင်ႈဝႃႈတူၺ်းပၼ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႆသေတႃႉ ယူႇယူႇသမ်ႉၵႆႉၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်းထိုင်ၼႂ်းႁိူၼ်း ၼႂ်းယေးပိူၼ်ႈပႃး။ ၵူၼ်းမိူင်းၶၢင်းပွင်ႉဝႃႈ ယိင်ႈၶႅၼ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈဝႆႉဝၢင်းၸႂ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ဝႃႈၼႆ။

  ပလိၵ်ႈ တင်း ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ် လဵပ်ႈယၢမ်း ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းယူႇယဝ်ႉၼႆ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၶႂ်ႈသၢင်ႈၸိုဝ်ႈလီပၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်တၢင်ႇၼိူဝ်သူဝ်ႊသျႄႊမီႊတီႊယိူဝ်ႊမႃး ၼႂ်းဝူင်ႈဝၢင်ႈၼႆႉ  ။

တေဝႃႈ ၸႂ်ယႂ်ႇ  ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈလႆႈတေႉၼႆၵေႃႈ ဢွၼ်တၢင်း တီႉၺွပ်းလႆႈ ၽူႈလၵ်ႉၸၵ်ႉၶုတ်ႈၼႂ်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း လၢႆၵမ်းယူႇသေတႃႉ ယူႇယူႇ သမ်ႉပွႆႇလွတ်ႈပၼ်ၶိုၼ်းလႄႈ ၵူၼ်းလၵ်ႉၵေႃႈ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းလၵ်ႉၵႂႃႇၵူၺ်း ဢမ်ႇႁၼ်တၢင်းယၢမ်ႈၶဝ်လႅၵ်ႈလၢႆႈ ဢမ်ႇႁၼ်ၶၢႆႉပၢႆႈၵႂႃႇယူႇမိူင်းလႂ်  ။ ၸုမ်းတႃႇတေဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၵႄႈလိတ်ႈပၼ် ပၼ်ႁႃၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇႁၼ်မီးၸုမ်းလႂ် ၼႆ ၵူၼ်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ-

ၵူၼ်းလၵ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပေႃးၺွပ်းသေသႂ်ႇၼႂ်းၶွၵ်ႈယဝ်ႉ ၊ ႁိူဝ်ႇ ၽိူဝ်ၶဝ်ဝႃႈ ၺွပ်းလႆႈၵူၼ်းလၵ်ႉထႅင်ႈယဝ်ႉၼႆသမ်ႉ ႁၼ်ပဵၼ်ၵေႃႉၵဝ်ႇၶိုၼ်း ။ ၶဝ်ပွႆႇလွတ်ႈဢွၵ်ႇမႃးမိူဝ်ႈလႂ်ႁႃႉၵေႃႈ ဢမ်ႇႁူႉ။ မီးပဵၼ် ႁႃႈၵေႃႉ ၸဵတ်းၵေႃႉယူဝ်ႉ။ရူတ်ႉၶိူင်ႈၼႆႉ ႁၢႆႁၢႆ ပေႃးပဵၼ်တၢၼ်ႇၼႆႉ ပလိၵ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈပိုင်ႈသင် ၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၺ်းၼေႈ ပေႃးႁၼ်ၵူၼ်းလၵ်ႉၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ႁႄႉၵင်ႈႁင်းၵူၺ်း  

ၾၢႆႇသူၼ်းတုမ် ဢၼ်ယူႇတႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်တႄႉ လၢတ်ႈဝႃႈ ၽူႈလၵ်ႉၵူၼ်းၸူၼ် လိူင်ႇၼမ်မႃးၼႃႇဢႃးလႃးလႄႈ ၸင်ႇထႅမ်ႁႅင်းလူင်းပိုၼ်ႉတီႈသေ ပႂ်ႉဢဝ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း 24 ၸူဝ်ႈမူင်း ၊ သင်ဝႃႈ တီႉၺွပ်းလႆႈ ၵူၼ်းလၵ်ႉၵူၼ်းၸူၼ် ၼႂ်းပွၵ်ႉၼႂ်းယွမ်ႇ ၊  သင်မႅၼ်ႈၽွင်းတီႉၺွပ်းလႆႈၵူၼ်းလၵ်ႉၵူၼ်းၸူၼ်ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈဢူၼ်ဢၢၼ်မေႃးမႄးလႄႈ  ယႃႇတူၵ်းၸႂ် ၼႆ ပၼ်ၾၢင်ႉပႃးၼင်ႇၼႆ။

ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၶေႃႈဢၢင်ႈဝႃႈ တႃႇၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉ ၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ဢၼ်ပၼ်ႇၵၢၼ်ဝႆႉ ၼႂ်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၼႆသေ ယူႇယူႇၵေႃႈ ၵႆႉၶဝ်ႈသွၵ်ႈပႃး ၼႂ်းႁိူၼ်းၼႂ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း ။ ပေႃးပဵၼ် ႁူင်းသဝ်းလႄႈ ႁွင်ႈၶၢတ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ယိင်ႈၶႅၼ်း ၵႆႉၶဝ်ႈ ၵူတ်ႇထတ်း ၼႆ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

ဢၼ်ၶဝ်မႃးၸႅတ်ႈတီႈႁိူၼ်းၼႆႉ လွင်ႈ PDF ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆၼႃႇ ။ ဢၼ်ၶဝ်ၸႅတ်ႈႁွင်ႈထႅဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ တင်းပႃးဢၼ်ၼႆႉႁေ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵဵဝ်ႇလွင်ႈ ၵူၼ်းလၵ်ႉၵူၼ်းၸူၼ်ႁေ ။ လုၵ်ႉတီႈလႂ်မႃး ႁဵတ်းသင် ႁဵတ်းၵၢၼ်သင် ။ ပေႃးယူႇတီႈႁွင်ႈၶၢတ်ႈၼႆၵေႃႈ ထၢမ်ၼမ်ဢိတ်းၼိုင်ႈ။ ပေႃးဝႃႈ ပဵၼ်ၶႅၵ်ႇတီႈႁိူၼ်းၼႆၵေႃႈ လုၵ်ႉတီႈလႂ်မႃး မႃးႁဵတ်းသင် တေၵႂႃႇလႂ်ၼႆၼၼ်ႉၼႃႇ ။ မီးၸေးၸွတ်ႇၸေးမဵဝ်းမၼ်းယဝ်ႉ ဢီႈသင်လူင်ၶဝ်ဢမ်ႇႁူႉ

ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ဢၼ်ၺႃးပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်းထိုင်ႁိူၼ်းၼႆႉ ပွတ်းတၢင်း တႃႈလေႃႉ ပုင်းထုၼ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၺႃးလၢႆႁိူၼ်းယဝ်ႉ ၊ တၢင်ႇတီႈတႄႉ ပႆႇပေႃး ၵူတ်ႇထတ်းၵႃႈႁိုဝ် ၼႆယူႇ။

ႁွင်ႈၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်းလႄႈ ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ဢၼ်ယူႇတႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႉ  ၼင်ႇႁိုဝ် ၵူၼ်းမိူင်းတေႁၼ်လီလွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼႄလွင်ႈလီဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉဢၼ်ၼိုင်ႈ ။

မိူဝ်ႈၼႂ်းၵၢင်လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊၼႆႉၵေႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ် တေလႆႈၸိုဝ်ႈလီၼၼ်ႉ  ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပွၵ်ႉဝၢၼ်ႈၵွင်း ၸိူဝ်းၵႂႃႇႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်း ၶၢဝ်းတၢင်း 2 ပီ ၊ ပုၼ်ႈၽွၼ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈလႄႈ ပွၵ်ႈမႃးယူႇႁိူၼ်းၶိုၼ်း  3 ၵေႃႉ ။ ယူႇတီႈ ၽူႈၵွၼ်းပွၵ်ႉလႄႈ ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉ ဢွၼ်ၸူမ်းႁပ်ႉတွၼ်ႈ ၵူၼ်းႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်း ပုၼ်ႈၽွၼ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈလႄႈ ပွၵ်ႈၶိုၼ်း ၼႆ  ႁၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ် ဝႆႉၼင်ႇၼၼ်။

ပိူင်ပဵၼ်တေႉတႄႉ ပွတ်းတၢင်း မိူင်းတူၼ် မိူင်းသၢတ်ႇ တႃႈၶီႈလဵၵ်း တႃႈလိူဝ်ႇ မိူင်းၽျၢၵ်ႈ မိူင်းယွင်း ၵဵင်းတုင်  ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢၼ်ၺႃးႁွင်ႉၵႂႃႇႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈမီးၼမ် ။ ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇၸွမ်း ဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇ  ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းယူႇၸွမ်းသၼ်လွႆ ဢၼ်ဢမ်ႇလႅၼ်ႇၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ႁွင်ႉၵႂႃႇလၢႆၵမ်း  ။

လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ  ဢမ်ႇႁၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇႁူဝ်ၼပ်ႉတႅတ်ႈတေႃး ။ သမ်ႉမႃး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼႄဝႃႈ ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း ပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်း ၼႆသေ ဢွၼ်ၵၼ် ႁွင်ႉႁူၺ်းၵူၼ်းၸိူဝ်းပဵၼ်ၸႂ်လဵဝ်ၵၼ် ဢွၵ်ႇၼႄဢဵၼ်ႁႅင်းႁပ်ႉတွၼ်ႈ ။ ဢၼ်ပွၵ်ႈၶိုၼ်းတႄႉ လၢႆၵေႃႉဢွၼ်ႇၵူၺ်း ဢၼ်ၵႂႃႇတၢႆ ၵႂႃႇႁၢႆသမ်ႉဢမ်ႇလၢတ်ႈပႃး ၼႆ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈဢွၼ်ၵၼ် ထတ်းသၢင်လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

လွင်ႈၼႆႉ ၼၢင်းယိင်းၵူၼ်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼႄဝႃႈ –

ၵမ်ႈၼမ်ၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ။ မၼ်းပဵၼ် တူဝ်တႅၼ်းသေၵႂႃႇၵူၺ်း။ တူဝ်တႅၼ်းဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ဝၢၼ်ႈၼႆႉ ။ ယင်းမႃးၵဵပ်းငိုၼ်းတီႈႁဝ်း လိူၼ် 300 ( သၢမ်ပၢၵ်ႇ) ၿၢတ်ႇ ယူႇၼၼ်ႉ။ ပေႃးႁိူၼ်း ၼိုင်ႈပွၵ်ႉၼိုင်ႈႁိူၼ်းတႄႉ လႆႈသဵင်ႈတင်းသွင်တီႈယဝ်ႉ။ ယူႇတီႈၶဝ် ၸၢင်ႈၵႂႃႇႁေ ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ သမ်ႉၶိုၼ်း ႁဵတ်းၼႃႈတိူဝ်ႈသေ ဢဝ်မႃးၶိုၼ်း ။ မီးတီႈသူပ်းၶဝ်ၵူၺ်းၼင်

ၵူၼ်းၵႂႃႇႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းဢၼ်ဝႃႈ ၼႆႉ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈတေႉတႄႉ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ၵႂႃႇပၼ်ၶဝ် ၊ လိူဝ်သေ ၵူၼ်းၸိူဝ်းမႃးတူၵ်းမိူင်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီးလၢႆးလႆႈငိုၼ်း ဢမ်ႇမီးတီႈယူႇတီႈၵိၼ် ၊ တိူၵ်ႈၼႃႇယဝ်ႉ လႄႈ လႆႈၵႂႃႇၸွမ်းၶဝ်ၵူၺ်း ။ ၵူၺ်းၼႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႁၼ်ၶဝ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇသင် ။ ငိုၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၵဵပ်းယူႇတေႃႇထိုင်မိူဝ်လဵဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇႁၼ်ၽႂ်ဢွၵ်ႇပိူင်သပ်းၸႅင်ႈသင်ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ။

ငိုၼ်း တႃႇ ၶၢတ်ႈၵူၼ်းၵႂႃႇႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းၼႆႉ တေႃႇထိုင် မိူဝ်ႈလဵဝ် တိုၵ်ႉၵဵပ်းယူႇၶိူဝ်းယႂ်း ။ ပေႃးလိူၼ်သဵင်ႈ ၵၢင်ႉၵႄႇ ယွၼ်းထိုင်ႁိူၼ်း ပေႃးငၢႆးမိူၼ်ၶွၼ်ႇသေပိူင်ပိူင်။ တေလႆႈပၼ်ထိုင်လႂ်ဢမ်ႇႁူႉ ။ လွင်ႈၼႆႉၵေႃႈ ပႆႇႁၼ်ပႃႇတီႇ ဢၼ်ၶိုၼ်ႈမႃးမႂ်ႇၼႆႉ  ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႂ်ႈထိုင်တီႈ ၼႆ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။

ၸင်ႇၼၼ်လႄႈ ၾၢႆႇၽွင်းငမ်း ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ ဢၼ်ယူႇတႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁဵတ်းၼႄလွင်ႈလီယူႇလၢႆလွင်ႈသေတႃႉ ဢမ်ႇမႅၼ်ႈတီႈယမ်မၼ်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇၸၢင်ႈလႆႈပိုင်ႈသင်။ မိူဝ်ႈလဵဝ် လၢတ်ႈဝႃႈ ဢဝ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း 24 ၸူဝ်ႈမူင်းၼႆသေတႃႉ ၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းပုင်ႈၶိုၼ်ႈ ၊ ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈယၢပ်ႇယဵၼ်းမႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈဢဝ်လၢႆးလႂ် ၵႄႈလိတ်ႈသင်ပၼ်။ ပေႃးပႆႇမီးၸေႇတၼႃႇၶႂ်ႈႁႄႉၵင်ႈပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတေႉတေႉတႄႉ ၵႃႈပေႉၶႂ်ႈဢဝ်ၼႃႈတိူဝ်ႈသင်သေ လၢတ်ႈဝႃႈ ႁႄႉၵင်ႈပၼ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းပႆႇၸၢင်ႈၵတ်းၸႂ် ၼႆ ၵူၼ်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ ၼႄ ၵၢင်ၸႂ်ၼင်ႇၼႆ။