“ဢေးလၢဝ်.. လုၵ်ႈမႂ်းတၢႆယဝ်ႉဝႃႇ ”

ၽွင်းလႆႈယိၼ်းသဵင်ၼႆႉ မၼ်းၼၢင်းတူၵ်းၸႂ် သမ်ႉပေႃးလိုမ်းထူၺ်ႈၸႂ်ၵႂႃႇၵမ်းၼိုင်ႈ။  မဵတ်ႉၼမ်ႉတႃဢုၼ်ႇဢုၼ်ႇဢွၼ်ႇယွႆႉယမ်းလႆလူင်းၸွမ်းၵႅမ်ႈမၼ်းၼၢင်းမႃးလွႆးလွႆး ….. ။

“  လုၵ်ႈၵဝ်…ႁႃးမႄႈလုၵ်ႈတေဢမ်ႇလႆႈထူပ်းၵၼ်ထႅင်ႈယဝ်ႉ”

ၼၢင်းလၢဝ် လၼ်ဢွၵ်ႇပၢၵ်ႇမႃး ၽွင်းမၼ်းၼၢင်းလႆႈယိၼ်းဝႃႈ လုၵ်ႈယိင်းဢွၼ်ႇမၼ်းၼၢင်း တိုၵ်ႉလဵၵ်ႉတိုၵ်ႉၼုမ်ႇ လႆႈတၢႆၵႂႃႇ    ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇ ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်ၶဝ်ပၢႆႈၽေးသိုၵ်းဝႆႉၼၼ်ႉ။

ၽွင်းၼၼ်ႉၸူးၸႂ် ၼၢင်းလၢဝ် ၶႂ်ႈလႅၼ်ႈ မိူဝ်းတူၺ်း လုၵ်ႈယိင်းမၼ်းၼၢင်းယူႇသေတႃႉ လိူဝ်သေႁွင်ႉသႅၼ်ႇႁႆႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ် ။

ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 20 /8/2025 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 11 မူင်းပၢႆ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ႁိူဝ်းမိၼ်မႃး ပွႆႇမၢၵ်ႇ သႅၼ်း  500 ပွၼ်ႊ သွင်လုၵ်ႈ ၊ မၢၵ်ႇလူင် တူၵ်းသႂ်ႇၵျွင်းၵၢင် ဝၢၼ်ႈၼွင်ပိင် ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ။ တီႈၼၼ်ႉမီးၵူၼ်းတၢင်းဝၢၼ်ႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်းမႃးသွၼ်ႈယူႇဝႆႉမွၵ်ႈ 600 ၵေႃႉ   ။  

ဝၼ်းၼၼ်ႉ မၢၵ်ႇလူင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တူၵ်းတႅၵ်ႇတိူဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းမၢတ်ႇၸဵပ်း 20 ပၢႆ လူႉတၢႆ 20 ပၢႆ ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃး လုၵ်ႈယိင်း လႄႈ မႄႈၸဝ်ႈ ၼၢင်းလၢဝ်  တၢႆထင်တီႈ- ယွၼ်ႉဝႃႈ ၶႃၼၢႆးလၢၼ်   ပၢႆႈၽေးသိုၵ်းသွၼ်ႈယူႇဝႆႉတီႈၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈၼၼ်ႉ   ။

ၽွင်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA တိုၵ်ႉသိုပ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁဵတ်းႁႂ်ႈ တီႈၼႂ်းထုင်ႉၼွင်ပိင် ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး  လႅင်းၾူင်း လႅင်းဢိၼ်ႊတႃႊၼႅတ်ႊ ၶၢတ်ႇ။  ၼၢင်းလၢဝ် ဢမ်ႇၸၢင်ႈ ၵပ်းသိုပ်ႇထူဝ်းႁႃ ၵူၼ်းတီႈႁိူၼ်း ဢမ်ႇလႆႈႁူႉၶၢဝ်ႇငၢဝ်းသင် မိူၼ်ၾႆးႁူပ်ႇလမ်းမၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ် ၵေႃႉပဵၼ်မႄႈဝႆႉယူႇၼႆယဝ်ႉ ။

လုၵ်ႈယိင်းၼၢင်းလၢဝ် ဢၼ်လႆႈလူႉတၢႆၵႂႃႇ ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးပွႆႇမၢၵ်ႇၼၼ်ႉ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႈ – ၼၢင်းလွၼ်ႉဢူး ဢႃယု 13 ပီ ။ ပဵၼ်လုၵ်ႈယိင်းၵေႃႉလဵဝ် ၵူဝ်ႇတူး လႄႈ ၼၢင်းလၢဝ်   ။ ၼၢင်းလၢဝ်လႄႈ လုၵ်ႈယိင်းမၼ်းၼၢင်း ဢမ်ႇလႆႈယူႇၸွမ်းၵၼ် ၸဵမ်လဵၵ်ႉ၊  ယွၼ်ႉတႃႇ ႁႃလဵင်ႉၵၼ်ၼႆသေ  ၼၢင်းလၢဝ် ဢွၵ်ႇမိူင်းတႆး ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် ယူႇဝႆႉတီႈမိူင်းထႆး ဝဵင်းလူင်ၵုင်းထဵပ်ႈၼႆ- ၵူၼ်းၸမ်ၸႂ် မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း ၼၢင်းလၢဝ် လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

“ၶႃသွင်ၵေႃႉမႄႈလုၵ်ႈၽၢတ်ႇၵၼ်ၵႂႃႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ လုၵ်ႈယိင်းမၼ်းတိုၵ်ႉလႆႈ 4 ၶူပ်ႇ ၊ တလဵဝ် လုၵ်ႈယိင်းမၼ်းလႆႈ 13 ၶူပ်ႇ။ တၢႆၵႂႃႇၸဵမ်လဵၵ်ႉၸဵမ်ၼွႆႉ လီဢေးလူၼႃႇ ” 

မိူဝ်ႈၽွင်းယိင်းလွၼ်ႉဢူး ပႆႇၺႃးၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈသေ လူႉတၢႆၼၼ်ႉ  မၼ်းၼၢင်းတႅမ်ႈလိၵ်ႈၸူး မႄႈမၼ်း ၼၢင်းလၢဝ် ဝႃႈ-

“ၼႂ်းၶူင်းၵၢင်လူင်ၼႆႉ ဢၼ်လုၵ်ႈယိင်းႁၵ်ႉသေပိူၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်မႄႈႁဝ်းယဝ်ႉ ၊ ပေႃးမီးမႄႈ ၼႆႉတႃႇလုၵ်ႈယိင်း ဢမ်ႇလူဝ်ႇသင်ထႅင်ႈယဝ်ႉ ၊ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမႄႈမီးႁိမ်းၸမ်ၵူၺ်းယဝ်ႉ ၊ လုၵ်ႈယိင်းၶႂ်ႈပဵၼ်သင် ၶႂ်ႈႁဵတ်းသင်ၵေႃႈ မႄႈထႅမ်ပၼ်တႃႇသေ ၊ လုၵ်ႈယိင်းတေၶတ်းၸႂ်ႁႂ်ႈပဵၼ်ၼင်ႇ ဢၼ်မႄႈၶႂ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်   ၊ လုၵ်ႈယိင်းပၼ်ၶေႃႈမၼ်ႈၵႅၼ်ႇမႄႈၶႃႈဢေႃႈ ”  ။

ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၵေႃႉပဵၼ်လုၵ်ႈယိင်းဢွၼ်ႇမၼ်းၼၢင်းလႆႈတၢႆယွၼ်ႉၸၢၵ်ႇပၢင်တိုၵ်းသေ ၼၢင်းလၢဝ် ပဵၼ်ဢၼ်လိူတ်ႇႁွၼ်ႉမႆႈၸႂ် – တႅမ်ႈတၢင်ႇၼိူဝ် ၾဵတ်ႉသ်ပုၵ်ႉမၼ်းၼၢင်းဝႆႉဝႃႈ – “ ၵမ်းၼႆႉတႄႉ လုၵ်ႈယိင်းဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းၵႂၢမ်းမၼ်ႈၵႅၼ် ဢၼ်လုၵ်ႈယိင်းၵဝ်ပၼ်ဝႆႉတီႈမႄႈၼၼ်ႉယဝ်ႉၼေႃ ”     ။

ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈဝႃႈ – ၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇတီႈၵျွင်းၵၢင်လႄႈ     လုၵ်ႈဢွၼ်ဢႃယုၼႂ်းၵႄႈ  5 ၶူပ်ႇထိုင် 18 ၶူပ်ႇ  တၢႆ ထင်တီႈၵႂႃႇ 6 ၵေႃႉ ၼႂ်းၼၼ်ႉပႃးၼၢင်းလွၼ်ႉဢူးၵေႃႉၼိုင်ႈ။   

ပၢႆႈယဝ်ႉပၢႆႈထႅင်ႈ / ၶိုၼ်းလိုၵ်းလိူဝ်တဵင်ႈၶိုၼ်း

“ လႆႈယိၼ်းသဵင် မၢၵ်ႇဢွၼ်ႇမၢၵ်ႇလူင် ႁိူဝ်းမိၼ် တရူၼ်ႊ သမ်ႉပေႃးမေႃးၵႂႃႇမူတ်း။  ၾႆးၵေႃႈ မႆႈ ၵွၼ်းၾႆးၼႆႉၵေႃႈ ဢိုင်ႈၶိုၼ်ႈဢိုင်ႈၶိုၼ်ႈ  ၸႂ်ၵေႃႈၸႂ်လဵၵ်ႉ ၶႂ်ႈၵေႃႈၶႂ်ႈႁႆႈ ၵူဝ်ၵေႃႈၵူဝ်  တၢႆပွၵ်ႈၼႆႉယဝ်ႉယူဝ်ႉၼႆႉ ၊ ႁၼ်ၵူၼ်းတၢႆဝႃႈတၢႆ ပဵၼ်ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈႁႃႉ ၵူၼ်းသိုၵ်းႁႃႉ ဢမ်ႇႁူႉၵဝ်ႁူႉမႂ်း ဢမ်ႇၸၢင်ႈၸွႆႈၵၼ် မိုင်ႉဢဝ်တူဝ်လွတ်ႈၽႂ်လွတ်ႈမၼ်း ”

ၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် ဢၼ်ပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၵႂႃႇသွၼ်ႈယူႇဝႆႉတၢင်းၼွင်ပိင်ၼၼ်ႉ လၢတ်ႈၼေတူဝ်ထူပ်းမၼ်းၼၢင်းၼင်ႇၼႆ။

ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA တိုၵ်ႉသိုပ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း  ၼႂ်းႁူဝ်လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ ပီ2025 ၼႆႉသေ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၵႂႃႇသွၼ်ႈဝႆႉတၢင်းၼွင်ပိင်ဝႆႉတင်းၼမ်။

ဢိင်ၼိူဝ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႆႉပိုတ်းယိုဝ်းၵွင်ႈလူင်ၸိူင်ႉၼႆသေ ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းတီႈၼွင်ပိင် ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၵႂႃႇတၢင်ႇဝၢၼ်ႈထႅင်ႈ   ။

ႁိမ်းထုင်ႉၼွင်ပိင် ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄးၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းတႃႇ 10 ဝၢၼ်ႈပၢႆ ၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉတေပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ၼွင်ပိင် ၼႂ်းၼွင်ပိင်ၼႆႉ ၵူၺ်း ႁူဝ်ၵူၼ်းမီး 700 ပၢႆ ၊ တၢင်းၽႄ ၊ ပၢင်တီး ၊ ပၢင်မၢၵ်ႇၶေႃ ၊ ၼွင်ပဵတ်း ၊ ၵွင်းလၢင်း ၊ ၵွင်းမူးလႅင် ၊ ၼမ်ႉၸေႃႉ ၊ မၢၼ်ႈပၢင် ၊ လုၵ်းပႃ ၸိူဝ်းၼႆႉ ။

ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၵမ်ႈၼမ် တေၵႂႃႇမီးတီႈပုင်ႇဝူဝ်း ၊ လွႆၵူင် ၊ ၼမ်ႉႁၢင်ႈၶိူင်ႈ ၊ ၶမ်းသႃႇ ၊ ဝၢင်းမႃႉ ၊ မၢင်ၸိူဝ်း လႆႈပၢႆႈယဝ်ႉပၢႆႈထႅင်ႈ 2 -3 ဝၢၼ်ႈၸိူင်ႉၼႆ ၊ ပၢႆႈယူႇၵေႃႈ မၢၵ်ႇၼႆႉ တိုၵ်ႉမႃးတႅၵ်ႇၸမ်ဝၢၼ်ႈႁႅင်းလႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်လႆႈပၢႆႈထႅင်ႈ ။

ၼွင်ႉၽွင်း ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း လၢတ်ႈဝႃႈ – “သဵင်မၢၵ်ႇၼႆႉ ယိုဝ်းသႂ်ႇ ယိုဝ်းသႂ်ႇ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇၼႆႉ ၽူင်ႉသႂ်ႇႁိူၼ်းၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ လႄႈ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈဢွၼ်ၵၼ်ၵူဝ်။  ၵိုင်ႉၵၢင်ႉလႆႈၶၢႆႉပၢႆႈ ဢမ်ႇပၢႆႈၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းႁိုဝ် ၊  သၢႆၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆႉ လွင်ႈယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈလႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈယူႇသဝ်းသေဢိတ်းၶႃႈ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ။ တေႃႈလဵဝ် ပွၵ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈၶိုၼ်း ”  

ၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်လႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း ၵျွၵ်ႉမႄး  မိုၼ်ႇပၢႆ ၸိူဝ်းပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ် လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ် ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်၊ ၶိူင်ႈယႃႈယႃ ၸိူဝ်းၼႆႉၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး တွၼ်ႈတႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႄႈ ၼၢင်းယိင်းသမ်ႉလူဝ်ႇၶူဝ်းၸႂ်ႉၶူဝ်းသွႆဢမ်ႇမီးဢမ်ႇပဵၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ   ၽႃႈဢွမ်ႈ- ၽႃႈဢွမ်ႈႁူဝ်လိူၼ်လႄႈ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉသုၼ်ႇတူဝ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ ။

လိူဝ်သေ လူဝ်ႇတင်းၸွႆႈထႅမ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၵူၼ်းဢၼ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈပၢႆႈ ၵိုတ်းၶမ်ဝႆႉ ၼႂ်းၵႄႈပၢင်တိုၵ်းၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီးဝႆႉတင်းၼမ် ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈပၵ်းတပ်ႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ ဢမ်ႇပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇ ၵူၼ်းတိူဝ်ႉမၢၵ်ႇၼႂ်းၵႄႈပၢင်တိုၵ်း လူဝ်ႇလႆႈႁပ်ႉတၢင်းယူတ်းယႃႇ ၵေႃႈမီး ။

“တူဝ်ၶႃႈ လွတ်ႈတၢင်းတၢႆမႃး ယဝ်ႉသေတႃႉ တိုၵ်ႉလႆႈ မႆႈၸႂ်ၵူႈဝၼ်းယူႇ။  ပီႈဢၢႆႈၶႃႈ ၵိုတ်းဝႆႉ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ တိူဝ်ႉမၢၵ်ႇ မၢတ်ႇၸဵပ်းဝႆႉ တီႈတိၼ်   တီႈမိုဝ်းလႄႈ ပႆႇလႆႈၽႃႇတတ်း လႆႈမႆႈၸႂ်ဝႆႉႁႅင်းဢေႃႈ ”  – ၼွင်ႉၽွင်းလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။  

ၽွင်းပီႈဢၢႆႈၶႃႈလႄႈ ၽူဝ်ၶႃႈ  ပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်းႁိူၼ်းၼၼ်ႉ  သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ယူႇဝႆႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈသေ  ပိတ်ႉဢိုတ်းဝႆႉ တၢင်းၶဝ်ႈ/ဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈ လႄႈၵူၼ်းယူႇဢမ်ႇလီၵိၼ်ဢမ်ႇဝၢၼ်ႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈၵႂႃႇယႃတူဝ်ၼႂ်းဝဵင်း ။

ၼႂ်းႁၢင်လိူၼ် ဢေႃးၵၢတ်ႉသ် ၼႆႉမႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ႁိူဝ်းမိၼ် ပွႆႇမၢၵ်ႇ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဝဵင်း လိူဝ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၵႃး ထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းၶဝ်ႈယူႇၼႂ်း ဝၢၼ်ႈၼွင်ပိင် ၊ ၵျွင်းၵုင်း ၊ ထၢၼ်းတပၢင်ႇ သေပၵ်းတပ်ႉယူႇဝႆႉၼႂ်းသူၼ်ၼႂ်းႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ။ ႁၢမ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်ႈ/ဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈလႄႈ   ယၢမ်းလဵဝ် လူဝ်ႇတင်းၸွႆႈထႅမ် ၶဝ်ႈၼမ်ႉတင်းၵိၼ် ယႃႈယႃ ဝႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။

ၼၢင်းလႃႉၵူၼ်း ပၢႆႈၽေးသိုၵ်းလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “တီႈၵျွင်းၵုင်း ဢမ်ႇပၼ်ဢွၵ်ႇပၼ်ၶဝ်ႈ  ပီႈဢၢႆႈၶႃႈ ၺႃးၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇဝႆႉ လူဝ်ႇၽႃႇတတ်း တေလႆႈၽႃႇဢွၵ်ႇၼႆၵေႃႈ ထိုင် တလဵဝ် ပႆႇၸၢင်ႈႁဵတ်းႁိုဝ် ၶမ်ယူႇဝႆႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ။ လႆႈဢဝ်ယႃႈယႃထိင်း တွင်းပၢၼ်ႇဝႆႉၵူၺ်းဢေႃႈ။    ”- ဝႃႈၼႆ ။

လိူဝ်သေ ပီႈဢၢႆႈ ၼၢင်းလႃႉယဝ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵျွင်းၵုင်း မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း 60 ပၢႆ ၵူၼ်း137 ၵေႃႉၼႆႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇမႃးၶမ်ဝႆႉယူႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈ။ ပဵၼ် ၼၢင်းယိင်း 62 ၵေႃႉ ၊ ၵူၼ်းၸၢႆး 70 ပၢႆ လုၵ်ႈဢွၼ် 20 ၵေႃႉ လုၵ်ႈဢွၼ်လႅင် 2 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ ။

ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 25 လိူၼ်ဢေႃးၵတ်ႉသ် ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ထူဝ်းသိုၵ်းၶဝ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵျွင်းၵုင်း ဢဝ်ႁိူဝ်းမိၼ် ၶိူင်ႈတရူၼ်ႊပွႆႇမၢၵ်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵျွင်းၵုင်း  သိုၵ်းတဢၢင်းသမ်ႉယူႇၾၢႆႇႁွင်ႇဝၢၼ်ႈသေ ပိုတ်းယိုဝ်းသႂ်ႇၶိုၼ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇတူၵ်းတိူဝ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလူႉတၢႆထင်တီႈထႅင်ႈ 3 ၵေႃႉ  ႁိူၼ်းယေးလူႉၵွႆ တင်းၼမ် ။

လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈ မီးလႂ်

ၼႂ်းၵၢင်လိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႉသ်ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉၶိူင်ႈၵွင်ႈလူင်၊ ႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်း ပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇ ၸွမ်းဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ၊ ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းမီးၵူၼ်းမိူင်းယူႇသဝ်းလႄႈ ၸိူဝ်းၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်၊ ၵျွၵ်ႉမႄး ဢၼ်ပၢႆႈၽေးသိုၵ်းမႃးသွၼ်ႈယူႇဝႆႉ ၼႂ်းထုင်ႉၼွင်ပိင် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တိူဝ်ႉၺႃးၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇ ထိုင်တီႈလႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆၵႂႃႇ ဢမ်ႇယွမ်း 60 ၵေႃႉ။

ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးတီႈယူႇတၼ်းသဝ်း ဢွၼ်ၵၼ်လႆႈပၢႆႈသွၼ်ႈယူႇဝႆႉၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈဝဵင်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းသေတႃႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႆႉမႃးပွႆႇမၢၵ်ႇလႄႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈတွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း  ။

ၼွင်ႉၽွင်းဢၼ်ပၢႆႈၽေးသိုၵ်းဝႆႉၼၼ်ႉလၢတ်ႈ ဝႃႈ -“ ဝၢၼ်ႈဢၼ်ပၢႆႈၽေးသိုၵ်းယူႇၼၼ်ႉပေႃးဢမ်ႇမီးပီႈမီးၼွင်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းႁဝ်းၶႃႈ ယူႇၵျွင်းမုၼ်ႇၸဝ်ႈ ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၵူၺ်းပေႃးတူၺ်းၼႆႉ ဢမ်ႇယူႇတီႈၵူၼ်းၵိုၼ်းၶွၼ်ႈၼႆႉ လီသေပိူၼ်ႈ  သိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးပွႆႇမၢၵ်ႇၼႆႉ တေၵႆႉပွႆႇတီႈႁူင်းႁဵၼ်း ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ။  ႁဝ်းၶႃႈတႄႉပေႃးဢမ်ႇယူႇတီႈၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပိုင်ႈဢိင်ယူႇတီႈလႂ်”- ဝႃႈၼႆ ။

မၼ်းၼၢင်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ -“ ပၢႆႈမႃးယူႇၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈၼႆႉၵေႃႈ လွမ်ၵူဝ်ယူႇဢေႃႈ ။ မၢၵ်ႇၼႆႉ ၸွင်ႇတေမႃးတူၵ်းသႂ်ႇႁဝ်းႁႃႉ ၊ ပေႃးယိၼ်းသဵင်ၵွင်ႈသဵင်မၢၵ်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈ ၼႂ်းၸႂ်ၼႆႉမိူၼ်ၼင်ႇ ၽႅတ်ႈၵႂႃႇၸွမ်းႁူဝ် ဢမ်ႇႁတ်းၼွၼ်း ၵူဝ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးပွႆႇမၢၵ်ႇၽွင်းဢမ်ႇႁူႉတူဝ်”

 သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႆႉဢဝ်ႁိူဝ်းမိၼ်ပွႆႇမၢၵ်ႇဢွင်ႈတီႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးယူႇသဝ်းယူႇသေတႃႇ ယွၼ်ႉၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇမီးတီႈပိုင်ႇဢိင် တီႈယူႇတၼ်းသဝ်းလႄႈ ပၢႆႈယူႇတီႈလႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ။

“ယွၼ်ႉႁိူၼ်းၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢမ်ႇၶၢမ်ႇတၢမ်ႇ ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇလႆႈ  ယူႇတီႈႁိူၼ်းဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၼႆႉလႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇပိုင်ႇဢိင်ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈဢေႃႈ ၊ ၵူၼ်းမိူင်းဢွၼ်ၵၼ် ဝူၼ်ႉဝႃႈ မၼ်းတေပၼ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈလႆႈယူႇၼႆ ၵူၺ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႆႉဢဝ်ႁိူဝ်းမိၼ်ႇမႃးပွႆႇ မၢၵ်ႇ ၼႃႇ ၊ ၵူၼ်းမိူင်းယူႇတီႈလႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇလွတ်ႈၽေး ၊  ဢမ်ႇမီးတီႈလွတ်ႈၽေးတွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းယဝ်ႉ-  ၼႆၼၢင်းလႃႉ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ ။

သဵင်ၵၢင်ၸႂ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း

ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၼင်ႇၵၼ်ဢမ်ႇဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငိၵၼ်လႆႈၼၼ်ႉ   ႁဵတ်းႁႂ်ႈ  ၵူၼ်းမိူင်းတႆး လႆႈၶၢမ်ႇတၢမ်ႇ မၼ်းၸွမ်း ၊ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ လႆႈယၢပ်ႇၸႂ်ၸွမ်း သိုၵ်းၵၢင်မိူင်းမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈတႄႇလႆႈ လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃတီႈ ၵြႃးၼႃႈၽိူၵ်ႇမႃးတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် လွင်ႈၵိၼ်ယမ်ႉ လွင်ႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ပၢႆးယူႇလီ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၶိုတ်းပဵင်းပိူၼ်ႈမႃးသေပွၵ်ႈ။     ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်း 1027 ၼႆႉသေ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၶဝ်ပိုတ်းယိုဝ်းတိုၵ်းတေႃးၵၼ်ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး လႆႈပၢႆႈလႆႈၽၢၼ် လႆႈယၢၼ်ႁိူၼ်းယေးမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း  3 ပီပၢႆ ယဝ်ႉ ။   

ပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းမိူင်းၼႆႉ တုမ်ႉတိူဝ်ႉၵူၼ်းမိူင်းၵမ်းသိုဝ်ႈ။   ယွၼ်ႉၵူၼ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ႁိမ်ပိုၼ်ႉတီႈ ႁိမ်ဢႃႇၼႃႇပၢၼ်ႇပွင် ႁိမ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး တႃၵိၼ်ၵၼ်လႄႈ  မၢင်ႁိူၼ်း မူႇၶဝ်ႈၵူၼ်းဢမ်ႇတဵမ်ယဝ်ႉ၊  မၢင်ႁိူၼ်း ၵိုတ်းလုၵ်ႈလၢင်းၸိူဝ်းပႆႇပေႉတူဝ်ၵူၺ်း – ဢမ်ႇမီးပေႃႈမႄႈယဝ်ႉ၊ မၢင်ႁိူၼ်းၵေႃႈ ၵိုတ်းၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၵႄႇၵေႃႉလဵဝ်- လုၵ်ႈလၢင်းလႆႈယၢၼ်ႁိူၼ်းယေး ၵႂႃႇႁႃငိုၼ်းတွင်းတီႈဢၼ်မီးၼႃႈၵၢၼ်လီ ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ လႆႈတၢႆၽၢတ်ႇၵႂႃႇယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်း ။ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ  ၽႂ်တေ ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းပၼ် လႄႈ ၽႂ်တေၶိုၼ်းမႄးပူၵ်းပွင်ပၼ် ၸဵမ်ႁိူၼ်းယေး ဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇလႄႈႁူင်းႁဵၼ်းႁူင်းယႃၸိူဝ်းၼႆႉ။ ဢၼ်လၢတ်ႈမႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ၸုမ်းသိုၵ်းၸုမ်းလႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇတွၼ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းမႃးသေပွၵ်ႈ။ ၵူၼ်းမိူင်းပူၵ်းပွင်ၶိုၼ်းႁင်းၵူၺ်းတႃႇသေႇ။ ဢၼ်ပူၵ်းပွင်ၶိုၼ်းယၢပ်ႇၼႆႉပဵၼ် ႁႅင်းတူဝ်လႄႈႁႅင်းၸႂ်ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ။ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၸၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းတူၵ်းလႃႈတူၵ်းလိုၼ်း ဢမ်ႇၶိုတ်းၵၢပ်ႈပဵင်းပၢၼ်လႄႈ တုၵ်ႉၽၢၼ်မႃးပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်။ ပဵၼ်ဢၼ်လီၸႂ်လဵၵ်ႉၶေႃးၶူမ်လူင်လၢင်။

 ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းတႆးတႄႉ ပေႃးလၢတ်ႈလွင်ႈပၢင်တိုၵ်း လွင်ႈသိုၵ်းသိူဝ်ၼႆ ပဵၼ်ဢၼ်ဢိမ်ႇဢိူဝ်ႇမိူဝ်ႇၸၢၼ်ႈႁႅင်း၊ ပႆႇဝႃႈလွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈ ၸွႆႈထႅမ်လႃႈ- ၸိုဝ်ႈသဵင်ၵူၺ်းၵေႃႈဢမ်ႇၶႂ်ႈငိၼ်းယဝ်ႉ။

ၵူၼ်းမိူင်းပေႃးလႆႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉလူႉသုမ်းယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းယဝ်ႉ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ယင်းပႆႇမီးလွင်ႈဢီးလူ ဝူၼ်ႉႁၼ်ထိုင်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း၊ ယင်းပၢႆတီႉၺွပ်းၵူၼ်းမိူင်းထႅင်ႈ။  

ပေႃးတူၺ်းၶိုၼ်းပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ၸိုင် ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈမႅၼ်ႈၵၼ်ၵေႃႈလီ ဢမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်ၵေႃႈယဝ်ႉ – ၶဝ်တိုၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလႆႈတုၵ်ႉလႆႈယၢၵ်ႈလႆႈသုမ်းၸၢတ်ႈပၢၼ်ၸွမ်းၵူၺ်း။    “ၵႂၢႆးတေႃႇၵႂၢႆးတေႃးၵၼ်ၵေႃႈ တူင်ႈၼႃးလူႉ၊ သိုၵ်းယိုဝ်းၵၼ် ၵူၼ်းမိူင်းလူႉသုမ်းၸၢတ်ႈပၢၼ်”  ၼႆ ၶဝ်တေပွင်ႇၸႂ်မိူဝ်ႈလႂ် တေပူၵ်းပွင်ႁႂ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်မိူဝ်ႈလႂ် – တေမီးလွင်ႈမုင်ႈမွင်းယူႇႁိုဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉ ။