ႁၢင်လိူၼ် March ပီ 1996 ၵွပ်ႈၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶမရ 246-159 တပ်ႉၵုၼ်ႁိင်း(ၵုၼ်ႁဵင်) ၶဝ်ႁဵတ်းတႅပ်း 4 တႅပ်း ႁေႃႈလိုပ်ႈၵူၼ်းမိူင်းပွတ်းတွၼ်ႈဢိူင်ႇၵဵင်းလူမ်း၊ ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈလဝ်း၊ ဢိူင်ႇၵဵင်းၶမ်း၊ ဝဵင်းၽုၺ်း၊ ဝၢၼ်ႈတူင်ႈ၊ သၢႆမိူင်း၊ ဝၢၼ်ႈၽႆႇ ၼႂ်းၸေႈဝဵင်းၵုၼ်ႁိင်း ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈၶၢႆႉဝၢၼ်ႈသူၼ်ႁိူၼ်းယေး ၶွၼ်ႈယူႇတီႈလဵဝ်ႁိမ်းဝဵင်း၊ ႁိမ်းတပ်ႉမၢၼ်ႈ၊ ႁိမ်းတၢင်းၵႃး ၸိူဝ်းၼႆႉသေ တုၵ်ႉၶယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၶၢၼ် ၸႂ်ပဵၼ်ၼမ်ႉႁူၼမ်ႉတႃၵၼ်တႄႉတႄႉယဝ်ႉ။

ၼမ်ႉပွတ်းလိၼ်တွၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၼႃႈတီႈ ဢေႊရီႊယႃႊ ၸုမ်းၵိုတ်းသိုၵ်း SSNA (ၸဝ်ႈၸၢႆးယီႈ) ၶဝ်သေတႃႉ မိူဝ်ႈပႆႇမႃးႁဵတ်းႁေႃႈလိုပ်ႈၶၢႆႉဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် မႃးၸိသင်ႇၸႂ်ႉ SSNA ၶဝ်ၶၢႆႉၶိုၼ်ႈ ၵႂႃႇယူႇၽၢႆႇႁွင်ႇတၢင်းၵႃးၼမ်ႉၸၢင်၊ ၵုၼ်ႁဵင် (ၵွပ်ႈဝႃႈ ၵူဝ်ၸုမ်း SURA ဢၼ်ဢမ်ႇဝၢင်းၶိူင်ႈၸွမ်း MTA ၸုမ်းၶုၼ်သႃႇၶဝ် ႁူမ်ႈႁွမ်းမူၵ်းသွၼ်ႉ ၽၢမ်းယူႇ ၼႂ်းၵႄႈၵူၼ်းမိူင်းၸွမ်း SSNA ၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ)။

ဝၢႆး SSNA ၶဝ် ၶၢႆႉၼႃႈတီႈယဝ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် မႃးထၢမ်ၵူၼ်းမိူင်ဝႃႈ – “ၸွင်ႇမီးသိုၵ်းသင်မူၵ်းၶၢင်ႉယူႇ?၊ ၸွင်ႇလႆႈပၼ်ၶၢဝ်ႇ လဵင်ႉၶဝ်ႈၵူၼ်းထိူၼ်ႇယိပ်းၵွင်ႈၸုမ်းလႂ်? ” ၼႆ – ၵူၼ်းမိူင်းဝႃႈ “ဢမ်ႇမီးၸုမ်းလႂ် ဢၼ်လႆႈလဵင်ႉၶဝ်ႈသေၸုမ်း”- ဝႃႈၼႆႉယဝ်ႉ။

ဝၢႆးၼၼ်ႉဢမ်ႇႁိုင် သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸင်ႇပွႆႇၵူၼ်း ႁဵတ်းၵႅင်ႈၽၢမ်းမႃးသိုဝ်ႉၵႂၢႆးၼႂ်းဢိူင်ႇ၊ ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင် SSNA ၶဝ်ဢၼ်မူၵ်းဝႆႉယူႇၼၼ်ႉသမ်ႉ ၵဵပ်းၶွၼ်ႇၵႂၢႆးသိၵ်ႇပၼ်ဝႂ်တိုတ်း၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸင်ႇဢဝ်ဝႂ်ၼၼ်ႉ မႃးၼႄပူႇႁဵင်ပူႇၵၢင်ႉၶဝ် ၼႄးဝႃႈပႅတ်ႉလႅၼ်ၼႆလႄႈ ႁႂ်ႈၶၢႆႉဝၢၼ်ႈၶၢႆႉႁိူၼ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

[ငဝ်းလၢႆးယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ၵွပ်ႈဝႃႈ လႆႈသိုဝ်ႉၵႂၢႆးၵႃႈထုၵ်ႇၼႃႇလႄႈ သၢင်ႇတေႃႇတႃႇၵူၼ်းသိုဝ်ႉၵႂၢႆးတႄႉတႄႉ ဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ယႂ်ႇၵႂၢင်ႈၼႃႇလႄႈ ဝူဝ်းၵႂၢႆးလိူင်ႇၼမ်ဝႆႉ၊ ၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းၽၢၼ်တၢၼ်ႇတၢၼ်ႇၵေႃႈ မီးၵႂၢႆး 2-3 တူဝ် ပၼ်ၶၢတ်ႈၵိၼ်လႆႈယူႇ ၶၢႆၼႆၵေႃႈ 1 တူဝ် 2 တူဝ်ၵူၺ်း။ ယၢမ်းလဵဝ် လႆႈၶၢႆပဵၼ်ၽုင် ဢဝ်တင်းၶွၵ်ႈဝႃႈယဝ်ႉ။ ၵႃႈၶၼ်သိုဝ်ႉၶၢႆၵၼ် ဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ ၵႃႈထုၵ်ႇသုတ်း ႞ တူဝ်ဢမ်ႇယွမ်း 25,000 သေ ပွၵ်ႈၼၼ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ်ၵႂၢႆးငၢၼ်လူင် ႞ တူဝ်10,000 တေႃႇ15,000 ၵူၺ်းယဝ်ႉ။ (ဝူင်ႈၵၢင် မိူင်းပၼ်ႇ – မိူင်းတူၼ်) ၵူၺ်းလႆႈၶၢႆ 40,000 – 50,000 ၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။]

ၵူၼ်းမိူင်း ၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢၼ်ၵွတ်းၽၢၼ် ဢမ်ႇမီးသင်ၶဝ်သမ်ႉ ဢမ်ႇၶဝ်ႈဝဵင်း၊ ဢမ်ႇပၢႆႈယူႇၶွၼ်ႈတီႈလဵဝ် ၸွမ်းပိူၼ်ႈသေ လုၵ်ႉၼႂ်းဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈလဝ်း၊ ၵဵင်းလူမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ပၢႆႈလူင်းမႃး ၸူးၶူင်း တႃႈဢၼ်ၸမ်သုတ်း ၶၢဝ်းတၢင်း 3-4 ၸူဝ်ႈမူင်းၵေႃႈထိုင် တႃႈသၢႆး (သူပ်းၼမ်ႉပၢင်ၶဝ်ႈၸူးၶူင်း) ၵူၼ်းမိူင်းၵူႈဝၢၼ်ႈမွၵ်ႈႁိမ်း 200 ပဵၼ်ၸုမ်းၽႂ်ၸုမ်းမၼ်း 7- 8 ၸုမ်းသေ ဢွၼ်ၵၼ်တႅပ်းမႆႉႁူၵ်းမႆႉသၢင်းလၢၵ်ႈလူင်းၵွင်ၾင်ႇၶူင်း ဝၼ်း ႞ ၸွႆႈၵၼ်ၶၢတ်ႈႁဵတ်းပႄးတႃႇဝၼ်း ႞ ။ ပေႃးယဝ်ႉထွမ်ႇၶၢဝ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တူင်ႉၼိုင်၊ လႆႈႁူႉဝႃႈလွတ်ႈၽေး ယူႇၼႆႈ ၵေႃႈ လွင်ႈပႄးလူင်းၵၢင်ၶိုၼ်း ႞ လမ်းလႂ် 15-20 ၵေႃႉ လုၵ်ႉတႃႈသၢႆး လွင်ႈၶူင်းလတ်းၽၢၼ်ႇတႃႈ ပၢင်ဝူဝ်းတႃႈလူင်၊ တႃႈသူပ်းၼမ်ႉၼိမ်၊ (တႃႈပၢင်ဝူဝ်းလႄႈ သူပ်းၼိမ်ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶလရ 43 တပ်ႉမိူင်းပဵင်း မီးပၢင်သဝ်းပၵ်းပႂ်ႉ) တႃႈႁူၺ်ႈလူင်၊ တႃႈမႄႈပႃႉ၊ တႃႈပႃႇလဝ်း၊ တႃႈႁူၺ်ႈၵဝ်ႉ၊ တႃႈသႃလႃးသေ လုၵ်ႉတႃႈသႃလႃး ပၢႆႈၶိုၼ်ႈဢွၵ်ႇဝူဝ်ႇလွႆ လူင်းမႃးၽႅဝ်တႃႈသၢင်း(တႃႈၸၢင်ႉ) ယဝ်ႉ။ [ပေႃးလူင်းၶၢဝ်းႁိုဝ်ႉ ၼမ်ႉယႂ်ႇၼႆႉ ၼွၼ်းတၢင်းၶိုၼ်း ႞ ၵူၺ်း ၽႅဝ်လႆႈသေတႃႉ ၶၢဝ်းႁႅင်ႈၼႆႉၵွပ်ႈလႆႈၼွၼ်းၶၢင်ႉတီႈ “ ၵႅင်ႇ – တၢင်ႉ” ပႃႈၼိူဝ်တႃႈသူပ်းၼိမ်လႄႈ ၶိုၼ်းပၢႆႁၢင်ႈၸင်ႇၽႅဝ်တႃႈၸၢင်ႉယဝ်ႉ။]      

တီႈတႃႈသႃလႃး၊ တႃႈၸၢင်ႉၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈပၵ်းသဝ်းပႂ်ႉၵဵပ်းၶွၼ်ႇသေ ၵႆႉမီးၵႃႈသိုၵ်မၢၼ်ႈ HINO – 6 လေႃႉတႃႇသေႇလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းပၢႆႈၽေးၶဝ် လႆႈပၼ်ၵႃႈၵႃး ႞ ၵေႃႉ 500 ပျႃး (ၵူၼ်းပႂ်ႉၵဵတ်ႉဢဝ် ၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇ 50 ၸဝ်ႈၵႃးဢဝ် 450) ၶီႇၵႃးမႃးတၢင်းမိူင်းတူၼ်၊ မႄႈၵႅၼ်း တေႃႇလႅၼ်လိၼ်ထႆး ၶဝ်ႈၸူးၼွင်တဝ်ႇ ဝၢၼ်ႈလၢၼ်း ၽၢႆႇတူၵ်းမိူင်းၾၢင် ၸေႈတွၼ်ႈ ၵဵင်းမႂ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းထႆးယဝ်ႉ။

ၵူၼ်းမိူင်းၵိုၵ်းတွၼ်ႈလိၼ်ၶဝ်ပၢႆႈလူင်းမႃးမိူင်းထႆး ပဵၼ်ၾင်ပဵၼ်ႉၵႄၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၸွမ်းတႃႈၶူင်း ဢၼ်လတ်းၽၢၼ်ႇမႃးၼၼ်ႉလႄႈ ၸွမ်းၵဵတ်ႉၵူႈဝဵင်းၵူႈဢိူင်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇထၢမ်ဝတ်းဝႂ်သင်သေတီႈ၊ ပၼ်လူင်းမႃးငၢႆႈငၢႆႈတိၵ်းတိၵ်းယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ မၼ်းၶူပ်းမႅၼ်ႈၸွမ်းပေႃႇလသီႇၶဝ် ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၽၢၼ်၊ ပၢႆႈ၊ တၢႆၼၼ်ႉသေ ႞ ၽၢၼ် ႞ ပၢႆႈ ႞ တၢႆ ႞ လီ တႃႇၶဝ်တေမႃးပုတ်ႈတႅၼ်းယူႇသဝ်း ၸၢမ်ႇပူၺ်ႈဢဝ် လၢႆႁႆႈၼႃးသူၼ် ႁိူၵ်ႈဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇႁိူၼ်းယေးပိူၼ်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၶေႃႈမုလ်း – ပပ်ႉၵွၼ်းၶေႃ မၢႆ 141 ပီ 1996