သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ လၢႆးပၼ်ၶေႃႈပူင်ၶေႃႈၸီႉသင်ႇ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်းလႄႈ  ၵၢၼ်ၸႂ်ႉႁိူဝ်းမိၼ် သေပွႆႇမၢၵ်ႇတိုၵ်းတေႃး ၸင်ႇၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးလိူဝ်သေၵဝ်ႇ – ၸုမ်းၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶဝ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ ၼင်ႇၼႆ။

တီႈငဝ်ႈငုၼ်းတပ်ႉလူမ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၼႆႉ တိုၼ်းႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်း၊ helicopter ၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇမွၵ်ႈ 200 လမ်း၊   ၼင်ႇႁိုဝ်တေၵႂႃႇတိုၵ်းတေႃးလႆႈဝႆးၽႂ်း မိူဝ်ႈၽွင်းလႆႈႁပ်ႉၶၢဝ်ႇ/ပဝ်ႉမၢႆဢၼ်တေလႆႈ ပိုတ်းယိုဝ်း – ၸုမ်းၾၢႆႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၵၢၼ်သိုၵ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ လႄႈ ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ (MDSI) ႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉ ၼင်ႇၼႆ။

မိူၼ်ၼင်ႇ မၢၵ်ႇဢၼ်ႁိူဝ်းမိၼ်တေဢဝ်ၵႂႃႇပွႆႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ယူႇတီႈႁူင်းၸၢၵ်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶိူင်ႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တိူဝ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇပၼ်ဝႆႉယူႇ။

သင်ၽတ်ႉၽဵင်ႇၵၼ်တူၺ်းၸိုင် မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ၼိုင်ႈပီပၢႆၼၼ်ႉ  လွင်ႈႁိူဝ်းမိၼ်ပွႆႇမၢၵ်ႇၼႆႉ 3 ဝၼ်းၸင်ႇမီး 1 ပွၵ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ထိုင်မႃးယၢမ်းလဵဝ် ႁိူဝ်းမိၼ်ပွႆႇမၢၵ်ႇမီးယူႇ ၵူႈဝၼ်း ။  လၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းပၢင်တိုၵ်းၼႆႉပဵၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ် ။ ႁိူဝ်းမိၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉလုၵ်ႉလႂ်မႃးပွႆႇမၢၵ်ႇ။

တပ်ႉလူမ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်း ႁိူဝ်းမိၼ်လႄႈ မၢၵ်ႇပွမ်းတူဝ်ႈတၼ်းဝႆႉယူႇတႃႇသေႇ

ၸုမ်း MDSI လၢတ်ႈဝႃႈ – ပိူင်လူင်မၼ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတမ်းဝၢင်း ႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်းဝႆႉ တီႈငဝ်ႈငုၼ်း တပ်ႉလူမ်းၶဝ် 8 တီႈ ၼႆယဝ်ႉ။

MDSI ၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ် ၶွတ်ႇၽွတ်းမီးဝႆႉပႃးၵူၼ်းသိုၵ်း ၸိူဝ်းယၢမ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သေႁဵတ်း CDM ဝႆႉ ။

တပ်ႉလူမ်း(လေတပ်စခန်း) သိုၵ်းမၢၼ်ႈ 8 တီႈၼၼ်ႉပဵၼ် ငဝ်ႈငုၼ်းတပ်ႉလူမ်း မၵူၺ်း၊ တပ်ႉလူမ်း တတႃးဢူး ၊ တပ်ႉလူမ်း  မေႃႇပီႇ ၊ တပ်ႉလူမ်း ၼေႇပီႇတေႃႇ ၊ ငဝ်ႈငုၼ်းတပ်ႉလူမ်း ၾၢႆႇၾိုၵ်းသွၼ် ၵၢၼ် မိၼ် (သျႅၼ်းတႄး/မိတ်ႉထီႇလႃႇ) ၊ ငဝ်ႈငုၼ်းတပ်ႉလူမ်း တွင်ႇငူႇ ၊ ငဝ်ႈငုၼ်းတပ်ႉလူမ်း ၼမ်ႉၸၢင် လႄႈ ငဝ်ႈငုၼ်းတပ်ႉလူမ်း ပတဵင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇတီႈ တပ်ႉလူမ်း မိင်ႇၵလႃႇတူင်ႇ ၊ ဝဵင်းၸေႈၼႃး (မျိတ်ႉၵျီးၼႃး) ၊ မူင်ႇယႂႃႇ ၊ ႁူမ်ႈမၢၵ်ႇလၢင်း (ႁူမ်းမလိၼ်း) ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းႁိူဝ်းမိၼ် တူဝ်ႈတၼ်းဝႆႉယူႇ။

ၾၢႆႇငဝ်ႈငုၼ်းတပ်ႉလူမ်း လႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းတူဝ်ႈတၼ်းဝႆႉပၼ် မၢၵ်ႇမိုဝ်ႉၸိုၼ်းယၢမ်း လႄႈ ႁိူဝ်းမိၼ်ဢမ်ႇ ယွမ်း 220 လမ်း၊ မိူၼ်ၼင်ႇ ႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်းသႅၼ်း Yak – 130 ၊ ႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်း SU-30 ၊ MiG -29 ၊ ႁိူဝ်းမိၼ် helicopter လႄႈ ႁိူဝ်းမိၼ်ၾၢႆႇတေႃႉသူင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈလူဝ်ႇငဝ်းလၢႆး ၵၢၼ်သိုၵ်းသေ ႁိူဝ်းမိၼ်ၸိူဝ်းႁၢင်ႈႁႅၼ်းတူဝ်ႈတၼ်းဝႆႉ  ၼၼ်ႉတေ ဢမ်ႇယူႇဝႆႉတီႈၵဝ်ႇတီႈလဵဝ် ။ တေၶၢႆႉလႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇမႃး ဝႆႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။

မၢၵ်ႇဢၼ် ႁိူဝ်းမိၼ်တေဢဝ်ၵႂႃႇပွႆႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ် ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼႂ်းမိူင်းၵူၺ်း ။ ၸွမ်းၼင်ႇ လွင်ႈလူဝ်ႇသေ တေႁဵတ်းဢွၵ်ႇဝႆႉယူႇ လၢႆလၢႆသႅၼ်း ။ ႁူင်းၸၢၵ်ႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶိူင်ႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵပၸ 3 လႄႈ ၵပၸ 21  ႁဵတ်းဢွၵ်ႇဝႆႉပၼ်ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ။

မၢၵ်ႇပွမ်း သႅၼ်းလဵၵ်ႉၼႆႉ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇတီႈ ၵပၸ 3 သေ သႅၼ်းယႂ်ႇသမ်ႉ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇတီႈ ၵပၸ 21 ။  မၢၵ်ႇဢၼ် ႁိူဝ်းမိၼ်ဢဝ်ၵႂႃႇပွႆႇၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ႁဵတ်းယဝ်ႉသေ ဢဝ်ၵႂႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၵမ်းလဵဝ်၊ ပေႃးတူၺ်းတီႈ မၢၵ်ႇၵလႅတ်ႉသတႃႇ  ဢၼ်ဢဝ်ၵႂႃႇပွႆႇတီႈၼႂ်းမိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ ပူၼ်ႉမႃးပႆႇႁိုင်ၼႆႉ တိုၵ်ႉႁဵတ်းဢွၵ်ႇဝႆႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 20 လိူၼ် April ပီ 2025 ၼႆႉၵူၺ်း။ ၼင်ႇႁိုဝ် ႁိူဝ်းမိၼ်တေပွႆႇမၢၵ်ႇလႆႈ ဢမ်ႇၵိုတ်းဢမ်ႇ လိုဝ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈတိူဝ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇပၼ် မၢၵ်ႇမိုဝ်ႉၸိုၼ်းယၢမ်းဝႆႉယူႇ ။

လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ လွၵ်းလၢႆးပၼ်ၶေႃႈပူင်ၶေႃႈၸီႉသင်ႇ လႄႈ လွင်ႈၶဵင်ႈၶႅင်ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈၶၢဝ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်း

သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆး ဢၼ်လႆႈထူပ်းၼႂ်းပၢင်တိုၵ်းသေ ၶိုၼ်းမႄးလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၼီးပိဝ်ႇႁႃႇ ၊ ပိူင်ၵၢၼ် ပၼ်ၶေႃႈပူင်ၶေႃႈၸီႉသင်ႇ ၊ မႄးယုၵ်ႉမုၼ်းၸၼ်ႉ တပ်ႉလူမ်းဝႆႉယူႇလႄႈ တေၸၢင်ႈၸႂ်ႉႁိူဝ်းမိၼ် သေ တိုၵ်းတေႃးမႃးၼမ်လိူဝ်ၼႆႉထႅင်ႈၼႆ – ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၵၢၼ်သိုၵ်းၶဝ် ထတ်းသၢင်ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ၵွၼ်ၼႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈပႆႇယိုတ်း ဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ   တႃႇတေယွၼ်း ဢဵၼ်ႁႅင်းၾၢႆႇတပ်ႉလူမ်း မႃးၸွႆႈ ပိုတ်းယိုဝ်း ၼႂ်းပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉ လႆႈတၢင်ႇယွၼ်းၶိုၼ်ႈ ၵမ်းၸၼ်ႉၸၼ်ႉတေႃႇပေႃးထိုင်တီႈ လုမ်းငဝ်ႈငုၼ်း ၾၢႆႇၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄ (တပ်ႉလိၼ်) – ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)၊ ယူႇတီႈ ၵႅမ်ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်း ၸူဝ်း  ဝိၼ်း ၸင်ႇတႅပ်းတတ်းသေ ပၼ်ၶေႃပူင်။

မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး တႃႇႁိူဝ်းမိၼ်တေလႆႈၶႂၢင်ႉ ၵႂႃႇပိုတ်းယိုဝ်းၸွႆႈ ၼႂ်းငဝ်းလၢႆးၶိုၵ်ႉၶၢၵ်ႉ  ဢၼ်ၾၢႆႇတပ်ႉလိၼ် ၶဝ်တၢင်ႇယွၼ်းမႃး လႄႈ တႃႇၵႂႃႇပိုတ်းယိုဝ်း ၼႂ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း (ၸၼ်ႉမႁႃႇပိဝ်ႇႁႃႇ) ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၸၼ်ႉငဝ်ႈငုၼ်း ၵုမ်းၵမ်ဝႆႉ တၢင်းသွင်ဢၼ် ။   

ယၢမ်းလဵဝ် ဢိင်ၼိူဝ် ငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်သိုၵ်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်မႃးသေ တႃႇလႆႈၶႂၢင်ႉၵႂႃႇပိုတ်းယိုဝ်းၸွႆႈ ၼႂ်းငဝ်းလၢႆး ၶိုၵ်ႉၶၢၵ်ႉၼၼ်ႉ ယိုၼ်ႈတၢင်ႇယွၼ်းတီႈ ၽူႈၵွၼ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်း (စစ်ဆင်ရေးတပ်မှူး) ၊ ၽူႈၵွၼ်း တပ်ႉမ (တပ်မမှူး) လႄႈ ၽူႈၵွၼ်းတိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈလႆႈ ၼႆယဝ်ႉ။ 

ၵူၺ်းၵႃႈ သင်ပဵၼ်ၽႅၼ်ၵၢၼ်တိုၵ်း ၸၼ်ႉမႁႃႇပိဝ်ႇႁႃႇတႄႉ ယူႇတီႈ ငဝ်ႈငုၼ်းၵုမ်းၵမ် ၽႅၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်း ႁူမ်ႈၵၼ် – JOC (ပူးတွဲစစ်ဆင်ရေးကွပ်ကွဲမှုဌာန) တေလႆႈတႅပ်းတတ်း။  တီႈၼႂ်း JOC ၼႆႉ တေပႃး ၵႅမ် ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်း ၊ ၽူႈၵွၼ်းၾၢႆႇၵုမ်းၵမ်ငူပ်ႉငီႉ တပ်ႉလိၼ်၊တပ်ႉၼမ်ႉ၊တပ်ႉလူမ်း (ညှိနှိုင်းကွပ်ကွဲရေးမှူး (ကြည်း၊ရေ၊လေ)) ၊ ႁူဝ်ၼႃႈၾၢႆႇၽႅၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း လႄႈ ၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်းသုင်သုတ်းၾၢႆႇတပ်ႉလူမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ။

ၶၢဝ်ႇငၢဝ်း ဢၼ်ႁိူဝ်းမိၼ်သွပ်ႇၶၢဝ်ႇ လႆႈမႃးလႄႈ ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသူင်ႇမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ် ငဝ်းလၢႆးလႄႈ ပိုၼ်ႉတီႈၼႃႈလိၼ်သေ တေၸႂ်ႉၶိူင်မိၼ်သႅၼ်းလႂ် လႄႈ မၢၵ်ႇသႅၼ်းလႂ်ၼႆၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ ၸုမ်း JOC တေလႆႈတႅပ်းတတ်း။

သင်ပဵၼ်ပဝ်ႉမၢႆ ဢၼ်လွင်ႈယႂ်ႇၸိုင် ၼင်ႇႁိုဝ် ၶၢဝ်ႇငၢဝ်းတေဢမ်ႇႁူဝ်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတိူဝ်း ၶဵင်ႈၶႅင်ဝႆႉ ၼႂ်းလွၵ်းလၢႆး ပၼ်ၶေႃႈပူင်ၶေႃႈၸီႉသင်ႇ။ ငဝ်ႈငုၼ်းတပ်ႉလူမ်း လႄႈ ၽူႈၶပ်း ႁိူဝ်းမိၼ် (pilot) တေဢမ်ႇႁူႉဝႆႉလူင်ႈၼႃႈဝႃႈ  ပဝ်ႉမၢႆဢၼ်တေလႆႈၵႂႃႇပိုတ်းယိုဝ်းပဵၼ်တီႈလႂ် ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ႁိူဝ်းမိၼ်သႅၼ်း Y8 ၼႆႉ မိူဝ်ႈၽွင်းၸမ်တေမိၼ် ဢမ်ႇၼၼ်ႉ မိၼ်ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇတီႈၼိူဝ်ၵၢင်ႁၢဝ်ယဝ်ႉ ၸင်ႇပၼ်ၶေႃႈပူင်/ၸင်ႇ  လႆႈႁူႉ ဢွင်ႈတီႈပဝ်ႉမၢႆဢၼ်တေလႆႈၵႂႃႇ တိုၵ်းတေႃး ။

သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၽိူမ်ႉၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇၵၢၼ်သိုၵ်းသေ ၽိူမ်ႉထႅမ်ဢဵၼ်ႁႅင်းၾၢႆႇတပ်ႉလူမ်း

ၼႂ်းပီ 2024 ၼႆႉ ငိုၼ်းၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇၾၢႆႇၵၢၼ်သိုၵ်း မိူင်းမၢၼ်ႈမီး 5 ပီႊလီႊယၼ်ႊ ဢမေႊရိၵၼ်ႊတေႃႇလႃႇ၊ ၼမ်လိူဝ်သေၼႂ်းပီ 2023 တႃႇ 66 % –  ၸုမ်း SIPRI ငဝ်ႈလုမ်းပၵ်းတီႈ မိူင်းသုၺ်ႊတိၼ်ႊ ႁၢႆးငၢၼ်း ဝႆႉၼင်ႇ ၼႆ။

ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢေးသျႃး တင်း ပိုၼ်ႉတီႈသမုတ်ႇတရႃႇ (Asia and Oceania) ၼႆႉ မိူင်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်တိူဝ်းၽိူမ်ႉၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ ၾၢႆႇၵၢၼ်သိုၵ်း ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ။

ၸွမ်းၼင်ႇ ၽိူမ်ႉထႅမ်ဢဵၼ်ႁႅင်း ၾၢႆႇတပ်ႉလူမ်းၼႆသေ ၼႂ်းဝၼ်းၵေႃႇတင်ႈ တပ်ႉလူမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶွပ်ႈ တဵမ် 77 ပီ ၼႂ်းပီ 2024 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ဢွၵ်ႇမႃးၼႄ ႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်းသႅၼ်း FTC-2000G (6) လမ်း၊  ႁိူဝ်းမိၼ်ၾၢႆႇတေႃႉသူင်ႇသႅၼ်း Y-8  (1) လမ်း လႄႈ ႁိူဝ်းမိၼ်သႅၼ်း Mi-17 (6) လမ်း ၼႆယဝ်ႉ။

မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈႁူင်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ(သႅၼ်းယႂ်ႇ) သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တၵၸ – 10 မိတ်ႉထီႇလႃႇ ၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ႁိူဝ်းမိၼ်ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇတီႈမိူင်းၶႄႇ မႃးတၢပ်ႈသႂ်ႇဢဝ် တီႈၼႂ်းမိူင်းႁင်းၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။

ၼႂ်းၵၢၼ်တိုၵ်းတေႃးၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉ ႁိူဝ်းမိၼ်သႅၼ်း Yak – 130 ၊ K- 8 လႄႈ FTC – 2000G ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ႁိူဝ်းမိၼ် SU – 30 လႄႈ MiG – 29 ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ မိူင်းရၢတ်ႉသျႃးသမ်ႉ ၵမ်ႈၼမ် ဢဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ပိုတ်းယိုဝ်း ပဝ်ႉမၢႆဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ။

တႃႇႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်း တေမိၼ်ၵႂႃႇတိုၵ်းတေႃး ၼိုင်ႈၵမ်းၼၼ်ႉ သင်ပဵၼ်ႁိူဝ်းမိၼ်သႅၼ်း SU 30 ၸိုင် သဵင်ႈၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ 10,700 ဢမေႊရိၵၼ်ႊတေႃႇလႃႇ ၊ ႁိူဝ်းမိၼ် MiG-29 သမ်ႉသဵင်ႈၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇယူႇမွၵ်ႈ 6500 တေႃႇလႃႇ။ လွင်ႈၼႆႉ ၼပ်ႉသွၼ်ႇဝႆႉပႃး ၵႃႈၼမ်ႉမၼ်းႁိူဝ်းမိၼ်တႃႇ 1 ၸူဝ်ႈမူင်း လႄႈ ၵႃႈမူၼ်ႉမႄး လုမ်းလႃးႁိူဝ်းမိၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။  

ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈၼပ်ႉသွၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉသေ တႃႇႁိူဝ်းမိၼ်တေမိၼ်ၵႂႃႇ တိုၵ်းတေႃးၼိုင်ႈၵမ်းၼႆႉ တီႈဢေႇ သုတ်း လႆႈၸႂ်ႉငိုၼ်းယူႇမွၵ်ႈ 1320 ဢမေႊရိၵၼ်ႊတေႃႇလႃႇ။

ၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈမုၼ်းတီႈ ၸုမ်းၺၢၼ်ႇလိၼ်းတိတ်ႉ ဢၼ်ပၵ်းတႃပႂ်ႉတူၺ်းလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉႁိူဝ်းမိၼ် တိုၵ်းတေႃးၼၼ်ႉသေ ၼႂ်းလိူၼ်မေႇ ပီ 2025 ၼႆႉ ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်းတေႃး ဢမ်ႇယွမ်း 8 ပွၵ်ႈ။  ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၼိုင်ႈဝၼ်းၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းငိုၼ်းယူႇ 1 မိုၼ်ႇတေႃႇလႃႇပၢႆ။

ၾၢႆႇလင် သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်းတေႃးၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးၼၼ်ႉ မီးၽွၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်

ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 7-8 လိူၼ်ပီ 2025 ၼႆႉ သင်တႅၵ်ႈၵၼ်တင်း ၶၢဝ်းတၢင်း 4 လိူၼ် ၼႂ်းပီ 2024 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၸိုင် သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်းတေႃးၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃး  2 ပုၼ်ႈ။ ၊ ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းလႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်း လူႉတၢႆၵေႃႈၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃး ၸုမ်းၺၢၼ်ႇလိၼ်းတိတ်ႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

မိူဝ်ႈပီ 2024 ၼၼ်ႉ တႄႇဢဝ်လိူၼ် January – လိူၼ် April (ၶၢဝ်းတၢင်း 4 လိူၼ်) သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉ ႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်းတေႃး 819 ၵမ်း၊ ၵူၼ်းလူႉတၢႆမီး 359 ၵေႃႉ ၊ မၢတ်ၸဵပ်း 756 ၵေႃႉ ။ ထိုင်မႃးၼႂ်းပီ 2025 ၼႆႉသမ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်းတေႃး 1005 ၵမ်း ၊ ၵူၼ်းလူႉတၢႆမီး 665 ၵေႃႉ၊ မၢတ်ႇၸဵပ်း 1236 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။

သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တိုၵ်းတေႃးဢွင်ႈတီႈ ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶဝ် ယူႇသဝ်းၼႆႉသေတႃႉ  ဢၼ်လႆႈလူႉတၢႆသမ်ႉ ပဵၼ် ၵူၼ်းမိူင်းၵမ်ႈၼမ် ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်းသႅၼ်း SU 30 ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းမႃး ဝၢႆးလင်ၼႆႉ ယွၼ်ႉဢမ်ႇလႆႈ ငိၼ်းသဵင် ၊ ဝၢႆးမႃးပွႆႇမၢၵ်ႇယဝ်ႉ ၸင်ႇလႆႈႁူႉဝႃႈ ႁိူဝ်းမိၼ်မႃးၼႆလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီး ၵူၼ်း လူႉတၢႆၼမ် /လူႉတၢႆပဵၼ်ၵေႃႇပဵၼ်ၵွင် ။ 

ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ တႃႇၵူၼ်းမိူင်း တေလႆႈႁပ်ႉႁူႉၶၢဝ်ႇငၢဝ်း လွင်ႈႁိူဝ်းမိၼ် လႄႈ တႃႇတေၵႅတ်ႇၶႄတူဝ်ၼၼ်ႉ ၵေႃႈ မီးလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ။ ၾၢႆႇၽူႈဢုပ်ႇပိူင်ႇ လႄႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇပွင်ႇၶၢဝ်ႇပၼ်ၵူၼ်း မိူင်းလႆႈ ထိုင်တီႈ။ ယွၼ်ႉႁိူဝ်းမိၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵႆပွႆႇမၢၵ်ႇလႄႈ မၢင်ၸိူဝ်းဢမ်ႇႁတ်းၼွၼ်းလပ်းသေ တုမ်ႉ တိူဝ်ႉထိုင် ပၢႆးၸႂ်ၵေႃႈမီး ၼႆယဝ်ႉ။

ၶေႃႈတူၵ်းလူင်း ၵျီႊတီႊဝႃႊ ၶွၼ်ႊဝႅၼ်ႊသျိၼ်ႊ မတ်ႉတႃ 14 ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၽိူမ်ႉထႅမ်  2 ၼၼ်ႉပႃးဝႆႉဝႃႈ – သိုၵ်းၼႆႉ ႁၢမ်ႈယႃႉၶူဝ်းၶွင်လမ်ႇလွင်ႈၵူၼ်းမိူင်း  မိူၼ်ၼင်ႇ လိၼ်သူၼ်ႁႆႈၼႃး ဢၼ်ၽုၵ်ႈသွမ်ႈဝႆႉမၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉ၊ သူၼ်-ၶွၵ်ႈလဵင်ႉသတ်း ၊ ႁူဝ်ၼမ်ႉၵိၼ်ၼမ်ႉၸႂ်ႉ၊ ၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉလႃးလႃး။

ပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်သိုၵ်းတေဢမ်ႇလႆႈဝႆႉပဵၼ်ပဝ်ႉမၢႆၵၢၼ်သိုၵ်း တေဢမ်ႇလႆႈပိုတ်းယိုဝ်းလႃးလႃး ႁိုဝ် တေဢမ်ႇလႆႈတိူဝ်ႉလႃးလႃးၼႆႉပဵၼ် -ႁူင်းယႃ ႁွင်ႈယႃ၊ ႁူင်းႁဵၼ်း၊ ဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ ဢွင်ႈတီႈၵိူဝ်းယမ်၊ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉဝၢၼ်ႈသူၼ်၊ ႁႆႈၼႃးမၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉ၊ ႁူင်းၵၢၼ်ႁူင်းၸၢၵ်ႈဢၼ်ၸၢင်ႈတႅၵ်ႇပဵၼ်ၵွင်ႉငူၼ်ႉမီးၽေးတေႃႇၵူၼ်းမိူင်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ- ဝႃႈၼႆသေတႃႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းဝႆႉၸွမ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ ၵျီႊၼီႊဝႃႊၶွၼ်ႊဝႅၼ်ႊသျိၼ်းၼၼ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ် ဢမ်ႇသူၼ်ၸႂ်ဢၼ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းသင်သေၶေႃႈ။ ဢဝ်ႁိူဝ်းမိၼ်သိုၵ်း မႃးပိုတ်းယိုဝ်းႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း ထိုင်ၼႂ်းဝဵင်းယဝ်ႉ။