ၵၢပ်ႈယၢမ်းလဵဝ် ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းဢမ်ႇၼိမ်သဝ်း ၶၼ်ၵုၼ်ႇၵေႃႈၵႃႈ၊ ၵုၼ်ႇၵႃႉတၢင်းၶၢႆ ဢၼ်ယၢမ်ႈႁႃသိုဝ်ႉငၢႆႈမႃးၵူႈပွၵ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်ႁႃသိုဝ်ႉယၢပ်ႇ။ တႄႇဢဝ်ပၼ်ႁႃၸိူဝ်းၼႆႉသေ တႃႇၵိၼ်တႃႇယမ်ႉၵူႈဝၼ်းဝၼ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈဢွမ်ဢီႈသေၵိၼ်။ မၢင်ၸိူဝ်း သိုဝ်ႉမႃးႁွမ်ဝႆႉၼႂ်းသိုင်ႇၾႆးသေ ၵိၼ်ၵႂႃႇဝၼ်းဢိတ်းဢိတ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ တၢင်းၵိၼ်မၢင်သႅၼ်း ဢမ်ႇဝႆႉႁိုင်လႆႈ ပႆႇၼဝ်ႈသေတႃႉ မၼ်းတေသႃးဝႆႉ။ သင်သေလၢႆၵိၼ်ၸိုင် ၸၢင်ႈပဵၼ်ၽေးရေႃးၵႃႇ ပဵၼ်ငၢႆႈႁၢႆယၢပ်ႇလူးၵွၼ်ႇ။

ၵုၼ်ႇၵိၼ်ယမ်ႉယၢမ်းလဵဝ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးလူၺ်ႈၸႂ်ႉလၢႆးၶမ်ႊမီႊၶိူဝ်ႊ သႂ်ႇယႃဢၼ်ဝႆႉႁိုင်လႆႈ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းဝဵင်းယႂ်ႇလူင် ၶႅၼ်းယၢပ်ႇ ဝႄႈဢမ်ႇလႆႈ ၵႃႈလႆႈသိုဝ်ႉၵိၼ်။

ယွတ်ႈၽၵ်း၊ မၢၵ်ႇမႆႉ၊ ၼိူဝ်ႉပႃ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းဝဵင်းလူင် ဢမ်ႇၸၢင်ႈလႆႈၵိၼ် ဢၼ်မႂ်ႇမၼ်း။ ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်ဢၼ်ပိူၼ်ႈဢဝ်တၢင်းၵႆမႃးဝၢင်းၶၢႆပၼ်။ ဢၼ်လၢတ်ႈမႃးၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈယၢပ်ႇၶွင်ၵိၼ်ယမ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းလူင်။

ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇၸွမ်းႁႆႈၸွမ်းသူၼ်၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းၶူင်ႇ ဢၼ်ၽုၵ်ႇၵိၼ်ႁင်းၵူၺ်းၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ လႆႈၵိၼ်ၽၵ်းဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၽုၵ်ႇႁင်းၵူၺ်းလႄႈ လွတ်ႈၽေးယူႇဝႃႈၼႆသေတႃႉ မၢင်ၸိူဝ်း ဢိင်ၼိူဝ် ၼႃႈၵၢၼ်တႃငၢၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ ၵႃႈလႆႈသိုဝ်ႉၵိၼ်လွၼ်ႉလွၼ်ႉ။

ၼႂ်းၵႃႈဢၼ်သိုဝ်ႉမႃးၵိၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသမ်ႉ မၢင်ပွၵ်ႈၵိၼ်ပႆႇသဵင်ႈ ၵဵပ်းဝႆႉၵိၼ်တၢင်ႇပွၵ်ႈတၢင်ႇလႂ်။ သမ်ႉဢဝ်သႃးပႅတ်ႈသေ တေပႅတ်ႈၵေႃႈ သမ်ႉသေလၢႆ။ ၶိုၼ်းမႄးဢုၼ်ႇၵိၼ်၊ ၶူဝ်ႈၵိၼ်၊ တူမ်ႈၵိၼ်ၶိုၼ်း။ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးႁိုင်မႃး ၸၢင်ႈၸပ်းတၢင်းပဵၼ် ၼင်ႇဢၼ်တေလၢတ်ႈၼႄ ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ။

ၵွၼ်ႇပႆႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်သင်ၼႆၼၼ်ႉ မႃးႁဵၼ်းႁူႉတူၺ်းဝႃႈ သႃးဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်သင် ၼႆၼၼ်ႉၵွၼ်ႇ။ သႃးဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းယူႇၼႂ်းသႅၼ်းႁဵပ်းလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉဢွၼ်ႇၸိူဝ်ႉၼိုင်ႈ၊ ဢဝ်မၢၵ်ႇတႃ ၵူၼ်းထမ်းမၻႃးတူၺ်းတႄႉ တေဢမ်ႇႁၼ်တူၼ်ႈႁၼ်ႁၢၵ်ႈသင်မၼ်း။ ပေႃးဢဝ် ၶိူင်ႈထတ်းထွင်တူၺ်း ၸင်ႇႁၼ်လႆႈ။

ၵမ်ႈၼမ် တေၵႆႉလႆႈႁၼ် ၶဝ်ႈမုၼ်းသႃး ၶဝ်ႈသၢၼ်သႃး ၶဝ်ႈသွႆးသႃး။ မီးထႅင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼိူဝ်ႉၼိူဝ်ႉပႃပႃ ယွတ်ႈဝႂ်ၽၵ်း ၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸၢင်ႈသႃးမူတ်း။ ပိူင်လူင်မၼ်း တၢင်းၵိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈဢၢႆၼမ်ႉလႄႈ လူမ်းတၢင်းၼွၵ်ႈ ၸင်ႇဢွၵ်ႇႁဵပ်းဢွၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉမႃး။

ၸွမ်းၼင်ႇ ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႇၶဝ်ဝႃႈဝႆႉတႄႉ ႁဵပ်းၼႆႉ မီးသႅၼ်းမၼ်း 3 သႅၼ်ပၢႆ ၵမ်ႈၼမ် တေတႄႇတီႈတူၼ်ႈလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉ ပဵင်းသဵၼ်ႈၶူၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇယႂ်ႇမႃး။

မၢင်သႅၼ်း ထိုင်တီႈဢမ်ႇႁၼ်လႆႈ ယွၼ်ႉမၼ်းလဵၵ်ႉႁႅင်း။ ႁဵပ်းသႅၼ်းလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉၼႆႉ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈတႆးတႄႉ ၵမ်ႈၼမ် တေၸႂ်ႉဝႃႈသႃး ၼႆၶေႃႈလဵဝ်။ ပေႃးၶွင်ၵိၼ်ယမ်ႉသႃးၼႆ တေၵႆႉလႆႈႁၼ် သီမူၼ်ႇသီလမ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ႁဵပ်းဢွၼ်ႇလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ သႃးၼႆႉ မၼ်းလဵၵ်ႉထိုင်တီႈ ပဵၼ်မုၼ်ႈပဵၼ်ၽွင်လႆႈငၢႆႈ။

ၽွင်သႃးမၼ်းၼႆႉ လဵၵ်ႉၼႃႇဢႃးလႃးလႄႈ ဢိင်ၼိူဝ်ၼမ်ႉ၊ လူမ်းသေ ၸိူဝ်ႉမႅင်းဝႆႊရႅတ်ႊ တေၵိုၵ်းမႃးၸွမ်း၊ ၸၢင်ႈၽႄႈလၢမ်းလႆႈ ၼႆယဝ်ႉ။

မၢင်ၸိူဝ်း တၢင်းၵိၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇဢၼ်ၵဵပ်းဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သင်ႁၼ်သႃးၼႆ တေၶုတ်ႇပႅတ်ႈတီႈသႃး မၼ်းၼၼ်ႉသေၵိၼ်။ တီႈတႄႉမၼ်း တၢင်းၼႂ်းၶွင်ၵိၼ်ယမ်ႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉမီးႁၢၵ်ႈတူၼ်ႈသႃး ၼၼ်ႉယူႇ။ ၵူၺ်းဢဝ်တႃတူၺ်းဢမ်ႇႁၼ်လႆႈၵမ်းသိုဝ်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်း။

ပေႃးၵိၼ်သမ်ႉ တေပဵၼ်သင်လႃႇၼႆ မႃးထွမ်ႇတူၺ်း ဢၼ်တေလၢတ်ႈၵႂႃႇထႅင်ႈၼႆႉၶႃႈ။

သင်ၵိၼ်မႅၼ်ႈ တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်သႃးၼႆၸိုင် ၸၢင်ႈပဵၼ်ၵွင်ႉငူၼ်ႉတေႃႇတူဝ်ၵဝ်ႇ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ Mycotoxin ။ ၵွင်ႉငူၼ်ႉသႅၼ်းၼႆႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၶႂ်ႈဢေႃႉၶႂ်ႈႁၢၵ်ႈ တွင်ႉၸဵပ်းၵႅၼ်း ၸၢင်ႈတွင်ႉၵႂႃႇတွင်ႉႁႄႈ။ ၸၢင်ႈၸပ်းပႃး တၢင်းပဵၼ်တပ်းၵႂ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉလူးၵွၼ်ႇ။

သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇဝႄႈတၢင်းၵိၼ်သႃးၸိူဝ်းၼႆႉသေ တိုၵ်ႉၸွမ်းၵိၼ်ယူႇၸိုင် ႁႅင်းၵမ်ႉတူဝ်တေဢေႇလူင်းလႄႈ ထိုင်တီႈၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၵႅၼ်ႊသိူဝ်ႊ။

ဢၼ်တေလႆႈၾၢင်ႉႁႅင်းႁႅင်းတႄႉ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ၊ ထူဝ်ႇလိၼ်၊ မၢၵ်ႇၽိတ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ သင်ဝႃႈသႃးလႄႈ ၸွမ်းၵိၼ်ယူႇတႄႉ ၸၢင်ႈပဵၼ်ၵွင်ႉငူၼ်ႉ ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ aflatoxin ယဝ်ႉၵေႃႈ တေပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် ၵႅၼ်ႊသိူဝ်ႊတပ်း။

မေႃယႃၾၢႆႇၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈ – ၵူၼ်းၸိူဝ်းပဵၼ်ၵႅၼ်ႊသိူဝ်ႊတပ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ၵိၼ်မႅၼ်ႈ မၢၵ်ႇၽိတ်ႉၽွင်၊ ထူဝ်ႇလိၼ်ၽွင် ဢၼ်သႃးဝႆႉလႄႈ ၸိူဝ်းဢဝ်တၢင်းၵိၼ်သႃးသေ ၶိုၼ်းႁဵတ်းၽွင်သေ မႄးႁဵတ်းၵိၼ်ယမ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ၼင်ႇႁိုဝ် တေဢမ်ႇၵိၼ်ၺႃး ၸိူင်ႉၼၼ် တေလႆႈႁႄႉၵင်ႈ တေလႆႈဝႄႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ မႃးထွမ်ႇၸွမ်းၵၼ်ၶႃႈ။

1) မိူဝ်ႈၵႂႃႇၸၢႆႇၵၢတ်ႇၼၼ်ႉ သင်ပဵၼ်လႆႈ သိုဝ်ႉမႃးတႃႇၶၢဝ်းပွတ်း၊ မိူၼ်ၼင်ႇ တႃႇဝူင်ႈၼိုင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ဝၼ်းလႂ်ဝၼ်းၼၼ်ႉ။ မၼ်းတေဢမ်ႇတၼ်းသႃး။ (သင်ဢမ်ႇၸႂ်ႈငဝ်းလၢႆးၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉတႄႉ တေႁဵတ်းၸွမ်းလႆႈယူႇ ၶေႃႈၼႆႉ)။

2) တၢင်းၵိၼ်ယမ်ႉ ဢၼ်ယႃႉထူင်မၼ်းဝႆႉ၊ တၢင်းၵိၼ် ဢၼ်လႆႈပၢတ်ႇဝႆႉထိူဝ်ဝႆႉသွႆးဝႆႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈႁူမ်ႇဝႆႉတူမ်းဝႆႉ ယႃႇႁႂ်ႈလႆႈလူမ်းလႄႈ ၸိုမ်ႉယမ်း။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် ၸင်ႇတေလွတ်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းလႄႈ သႃးၸိူဝ်းၼႆႉ။

3) ၼိူဝ်ႉဢႅပ်ႇပႃဢႅပ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ သင်ယႃႉၵိၼ်သေ ပႆႇသဵင်ႈ သမ်ႉၶႂ်ႈၵဵပ်းဝႆႉၼႆၸိုင် ႁႂ်ႈသႂ်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႇ ၼႂ်းၵွၵ်းသေဢၼ်ဢၼ်ယဝ်ႉ သႂ်ႇၼႂ်းတူႈယဵၼ်ဝႆႉ။ (ၼိူဝ်ႉဢႅပ်ႇပႃဢႅပ်ႇ ဢၼ်ယႃႉဝႆႉၼၼ်ႉ သင်ပဵၼ်လႆႈ ယႃႇပိုတ်ႇဝႆႉႁႂ်ႈႁိုင်ထိုင် 2 ၸူဝ်ႈမူင်း။ သင်ဝႃႈ ၵဵပ်းဝႆႉၼႂ်းတူႈယဵၼ်ၵေႃႈ ယႃႇႁႂ်ႈပူၼ်ႉ 3-4 ဝၼ်း)။

4) ႁႂ်ႈၵႆႉႁဵတ်းလွင်ႈမူတ်းသႂ် ၼႂ်းသိုင်ႇၾႆးလႄႈ တူႈၵဵပ်းၶွင်ၵိၼ်ယမ်ႉ ပႃးတင်းတူႈယဵၼ်။ ဢဝ်ၽႅၼ်ႇၸုပ်ႉၼမ်ႉ Baking Soda သေ ၸဵတ်ႉပၼ်ႁႂ်ႈတူႈယဵၼ်ႁႅင်ႈလီငၢမ်း ၸင်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၶိုၼ်းတေလီ။

5) ႁႂ်ႈဝႄႈ ၽွင်ထူဝ်ႇလိၼ် ၽွင်မၢၵ်ႇၽိတ်ႉဢၼ်သႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ထတ်းထွင်တူၺ်းလီလီၸင်ႇၵိၼ်။

6) တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်ဢူၼ်ႈ ဢၼ်ပိူဝ်ႉဢၼ်ၼႆႈငၢႆႈ၊ တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်မီးထၢတ်ႈၸဵမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၸၢင်ႈသႃးငၢႆႈ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ႁႂ်ႈႁေႃႇဝႆႉပူၵ်ႉဝႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ် လူမ်းတေဢမ်ႇၶဝ်ႈငၢႆႈ။

7) သင်ႁၼ်ဝႃႈ သေဢၼ်ဢၼ်သႃးၼႆ ယႃႇပေၼူမ်တူၺ်းသုတ်ႇတူၺ်း။ ၽွင်မုၼ်ႈဢၼ်ပဵၼ်မႃး တီႈသႃးၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းလွတ်ႇလူမ်းလႆႈၵမ်းသိုဝ်ႈသေ တၢင်းပဵၼ်တေမႃးၸွမ်း။

8) သင်ဝႃႈ တေပႅတ်ႈတၢင်းၵိၼ်သႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆ ႁႂ်ႈပူၵ်ႉႁေႃႇလူမ်ႈလူမ်ႈသေပႅတ်ႈ။ ယႃႇႁႂ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵၵ်ႉလႄႈ သတ်းလဵင်ႉတီႈႁိူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁၼ်။ ၵူဝ်ၶဝ်ၵိၼ်သေ ပဵၼ်ၽေး။

ဢၼ်လၢတ်ႈမႃးၸိူဝ်းၼႆႉ သင်ႁဵတ်းၸွမ်းလႆႈၵေႃႈ ဢႃယုၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေၸၢင်ႈယူႇလွတ်ႈၵႂႃႇလႆႈထႅင်ႈ လူၺ်ႈဢမ်ႇလူဝ်ႇလူႉသၢႆၸႂ်ၸွမ်း တၢင်းၵိၼ်သႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ပၢႆးယူႇလီၼႆႉ လမ်ႇလွင်ႈသုတ်းတႃႇတူဝ်ၵဝ်ႇ။ ႁႂ်ႈမေႃထတ်းထွင်သေ လိူၵ်ႈၵိၼ်တၢင်းၵိၼ် ဢၼ်မီးဢႁႃႇရ တႃႇတူဝ်ႇၵဝ်ႇသေၵမ်း။

ဢၢင်ႈဢိင် – ondoctor.com.mm