ၼႂ်းတွၼ်ႈပႂ်ႉပႃးႁၵ်ႉသႃၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ မီးလၢႆၶၵ်ႉတွၼ်ႈယူႇ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်သိုၵ်း၊ ၵၢၼ်ၵူၼ်း ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၼႂ်းၵၢၼ်ၵူၼ်းၼၼ်ႉ ပႃးၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်း လိၵ်ႈလၢႆးၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉထႅင်ႈ။

ယွၼ်ႉၼၼ် သင်ဝႃႈ ၵူဝ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇမွတ်ႇၸူမ်ႁၢႆဝၢႆးၵႂႃႇၼႆၸိုင် ၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်းၵေႃႈ တေပွႆႇၽႃႈပႅတ်ႈဢမ်ႇလႆႈ။ မၼ်းပဵၼ်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်သိုပ်ႇသၢႆၶိူဝ်းၵႂႃႇလႆႈယိုၼ်းယၢဝ်း ၶၢဝ်းႁိုင်။

ၽူႈႁၵ်ႉၼိူဝ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၶဝ် ယၢမ်ႈလၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ တီႈလႂ်တီႈမီးလူမ်းယဵၼ် တီႈၼၼ်ႈ တေလႆႈမီးသဵင်ၵႂၢမ်းတႆး၊ တီႈလႂ် ဢၼ်မီးၼမ်ႉမီးလိၼ်မီးႁိၼ်မီးသၢႆးၼၼ်ႉ တီႈ ၼၼ်ႈ တေလႆႈမီးၾိင်ႈငႄႈလႄႈ ၾိင်ႈထုင်းတႆး ၼႆၼၼ်ႉယူႇ – ၼႆႉၼႄလွင်ႈလမ်ႇလွင်ႈၾိင်ႈထုင်းတႆး ပိူင်ၼိုင်ႈ။

ၼႂ်းၵႃႈၵၢၼ်ႁၵ်ႉသႃပႂ်ႉပႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တေလႆႈၼိူင်းၵၼ်တၢင်းတၢင်ႇၸုမ်းသေႁဵတ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တေလႆႈမိူၼ်ၵေႃႉၼၼ်ႉၵေႃႉၼႆႉသေႁဵတ်း။ လူဝ်ႇလႆႈထၢမ်ၶိုၼ်းတူဝ်ၵဝ်ႇဝႃႈ တႃႇႁၵ်ႉသႃၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းၼႆႉ တေၶႂ်ႈႁဵတ်းတွၼ်ႈလႂ်၊ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသမ်ႉမေႃသင်ဝႆႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ တႄႇၵႂႃႇ။

ႁၼ်ပိူၼ်ႈမႅၵ်ႇၵွင်ႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉသေလႄႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵေႃႈ သမ်ႉတေႁဵတ်းၸွမ်းၼႆ မၢင်ၽဝ်ႇ တူဝ်ၵဝ်ႇသမ်ႉ တေပဵၼ်လႆႈယူႇႁိုဝ်။ ၸွင်ႇသမ်ႉ တေမီးႁႅင်းၵမ်ႉတူဝ် တႃႇတိုၵ်းတႃႇတေႃးယူႇႁိုဝ်ၼႆ တေလႆႈဝူၼ်ႉသွၼ်ႇပႃး။

မိူဝ်ႈပိူၼ်ႈလႅၼ်ႈ ႁဝ်းၵေႃႈလူဝ်ႇလႅၼ်ႈ၊ မိူဝ်ႈပိူၼ်ႈသႅၼ်ႇ ႁဝ်းၵေႃႈလူဝ်ႇသႅၼ်ႇ ၽွင်းၼၼ်ႉ ပေႃးတူဝ်ၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသမ်ႉ ဢမ်ႇႁပ်ႉလႆႈလွင်ႈၼၼ်ႉၼႆ မၼ်းမိူၼ်တင်း ႁဝ်းဢဝ်ၼမ်ႉ ၵတ်ႉႁဝ်း ၵႂႃႇၸႂ်ႉဢမ်ႇ မႅၼ်ႈတီႈမႅၼ်ႈတၢင်းမၼ်း။ မိူၼ်တင်း ၸႂ်ႉပႃၵႂႃႇၶိုၼ်ႈတူၼ်ႈမႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ ႁူႉဝႃႈမၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ။

ပေႃးၼၼ် တၵ်းလူဝ်ႇလိူၵ်ႈတူၺ်းထတ်းတူၺ်းဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈဢၼ်လႂ် ၸင်ႇတေၸၢင်ႈ ပႂ်ႉ ပႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈ ၼႆၼၼ်ႉ။

ယႃႇၵႂႃႇထၢင်ႇယႂ်ႇပိူၼ်ႈ ယုၵ်ႉတူဝ်ႁဝ်းႁႂ်ႈပဵင်းၶိုတ်းပိူၼ်ႈၵွၼ်ႇ။ ယႃႇပေထၢင်ႇလဵၵ်ႉပိူၼ်ႈ လူၺ်ႈႁဝ်းဢမ်ႇႁူႉၸၵ်းလွင်ႈပိူၼ်ႈလီလီ။ မၢင်ၵေႃႉတူၺ်းပိူၵ်ႇၼွၵ်ႈမၼ်း လႅပ်ႈတေဢမ်ႇပွင်ပဵၼ်သင်လႆႈသေတႃႉ ၼမ်ႉၵတ်ႉတင်းၼႂ်းတဵမ်တူဝ်ၵေႃႈ ယင်းမီး။

ၶူးသၢင်ႇၶမ်း ၸၢင်းယွတ်ႈ ၶူးပူင်သွၼ်ၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်းတႆး ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆးတႄႉ လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ – မၼ်းၸဝ်ႈယၢမ်ႈသွၼ် ယၢမ်ႈတူၺ်းလူလုၵ်ႈႁဵၼ်းမႃးလၢႆၵေႃႉ ၼႂ်းၼၼ်ႉ လုၵ်ႈ ႁဵၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ပေႃး တူၺ်းၾၢင်ႁၢင်ႈမၼ်းလႅပ်ႈတေဢမ်ႇပေႃးမေႃသင်၊ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူဝ်ႈၸႂ်ႉတႅမ်ႈႁၢင်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းသမ်ႉ မေႃတႅမ်ႈႁၢင်ႈ ႁၢင်ႈလီသေပိူၼ်ႈ၊ ယွၼ်ႉၼၼ် ပိူၼ်ႈတေထၢင်ႇႁဝ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇပၵ်း ၸႂ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁဝ်းၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ –

“ၼႆႉၵေႃႈ မိူၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉ ပိူၼ်ႈတေႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ ပွႆႇပၼ်ပိူၼ်ႈႁဵတ်းၵႂႃႇ ၵူၺ်းၼႃႇ ၵၢၼ်ဢၼ် ႁဝ်းႁဵတ်းၵႂႃႇၼႆႉ ႁႂ်ႈပေႃးယိုၼ်းယၢဝ်းတေႃႇၼိူဝ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း၊ ၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵႂႃႇလႆႈၼႆႉ ၾိင်ႈငႄႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ ဢၼ်လီသေပိူၼ်ႈ လမ်ႇလွင်ႈသေပိူၼ်ႈ။ လမ်ႇလွင်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်လႃႇၼႆၸိုင် မိူၼ်ၼင်ႇ ၸၢႆးသၼ်လွႆၶဝ်ႁွင်ႉၵႂၢမ်းမၢၵ်ႇဝႃႈ ၵၢၼ်လုၵ်ႉ ၽိုၼ်ႉၼႆႉ မၼ်းမီးလၢႆးမၼ်းလၢႆပိူင် တိုၵ်းတၢင်းပၢႆၵမ် တိုၵ်းတၢင်းသင်သိင်ၸိူဝ်းၼႆႉမီးယူႇၼႃႇ”။

ၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်းလႄႈ ၵၢၼ်မိူင်းၵၢၼ်သိုၵ်းၼႆႉ မၼ်းပိူင်ႈၵၼ်။ သင်ပဵၼ် ၵၢၼ်သိုၵ်း၊ ၵၢၼ်မိူင်းၼႆ တေၵႂႃႇႁႃလၢတ်ႈၵူႈတီႈဢမ်ႇလႆႈ၊ ပေႃးလၢတ်ႈဢမ်ႇမႅၼ်ႈတီႈမႅၼ်ႈတၢင်းမၼ်းၵေႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်ၽေးတေႃႇတူဝ်ၵဝ်ႇ။ ပေႃးပဵၼ်ၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်းတႄႉ ၵႂႃႇလၢတ်ႈၶၢဝ်းလႂ် တီႈလႂ်ၵေႃႈ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ယင်းမီးတီႈမၼ်းယူႇၵူႈဢွင်ႈတီႈ။

ၶူးသၢင်ႇၶမ်း သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ – မၼ်းၸဝ်ႈ ယၢၼ်မိူင်းတႆးမႃး လၢႆသိပ်းပီ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇတွၼ်ႉၽႃႈပႅတ်ႈ ၾိင်ႈငႄႈႁိတ်ႈႁွႆး တီႈလႂ်ပဵၼ်ပွႆးၵေႃႈ ၵႆႉထူၵ်းပၢႆးမွၼ်းၾိင်ႈထုင်းတႆး ပိုၼ်ၽႄႈၼႄပိူၼ်ႈယူႇတႃႇသေႇ။ ပေႃးတၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းထၢမ်ဝႃႈ ပဵၼ်ၾိင်ႈသင်ၼႆ ၼႅတ်ႈတွပ်ႇၵမ်းလဵဝ်ဝႃႈ ပဵၼ်ၾိင်ႈထုင်းတႆး။ ၼႆႉၵူၺ်းၵေႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလုမ်ႈၾႃႉႁူႉၸၵ်းတႆး လူၺ်ႈ ဢမ်ႇလူဝ်ႇပိုတ်းယိုဝ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇသင် – ဝႃႈၼႆ။

လွင်ႈၵႃႈၼူၵ်ႉၵႃႈတူဝ်း ပဝ်ႇပီႇ ၵႃႈလၢႆး မေႃၵႂၢမ်းတႆး ၸၢပ်ႈလင်ႇၵႃႇႁွင်ႉၵႂၢမ်းလွင်ႈၶူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ မၢင်ၸိူဝ်း တေႁၼ်မဝ်သၢင်းၽႅပ်ႉမၼ်း၊ ဢမ်ႇတူၺ်းႁၼ်တီႈလမ်ႇလွင်ႈမၼ်းၵႃႈႁိုဝ်။ တီႈတႄႉမၼ်းပဵၼ် သၢႆၸႂ်ၶိူဝ်းၵူၼ်းဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆ ၶဝ်လိုမ်းဝူၼ်ႉႁၼ်။

တွၵ်ႊတိူဝ်ႊ ၸၢႆးၶမ်းလဵၵ်း မေႃတႅမ်ႈၽဵင်းၵႂၢမ်း လၢတ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းပၢင်ပွႆး 100 ပီ မိူင်းသႅၼ်ဝီၼၼ်ႉဝႃႈ – ႁဵတ်းသင်ၵေႃႈလီယဝ်ႉ ပေႃးမၼ်းမၼ်ႈၵႅၼ်ႇလႆႈ – ဝႃႈၼႆဝႆႉယူႇ။ လၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ ၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်းတႆးၵေႃႈ ပေႃးမေႃဝၵ်ႉဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်းမၼ်းၵေႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶိူဝ်းတႆးယူႇ သိုပ်ႇသၢႆၸႂ်ၵႂႃႇလႆႈထႅင်ႈ မၼ်ႈၵႅၼ်ႇၵႂႃႇလႆႈထႅင်ႈ ၼႆၼၼ်ႉယူႇ။

ယွၼ်ႉၼၼ် ၼင်ႇၵႂၢမ်းထုင်းမီးဝႆႉဝႃႈ ႁဵတ်းတိၵ်းတိၵ်းပဵၼ်ႁိတ်ႈၶိတ်ႇတိၵ်းတိၵ်းပဵၼ်ႁွႆး ၼႆၼၼ်ႉ ပေႃးႁဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်တႆးၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်းၵေႃႈ တူဝ်ၵဝ်ႇတိုၼ်းတေသိုပ်ႇပဵၼ်တႆးၵႂႃႇ၊ ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉႁိူဝ်ႇငိူၼ်ႈၶိူဝ်းၵေႃႈ တေသိုပ်ႇပဵၼ်တႆးၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်းၼႆ ၽႂ်တေဢမ်ႇထဵင်လႆႈ။

တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း မေႃႁဵတ်းတၢင်းၵိၼ်တႆးၵေႃႈ သိုပ်ႇႁဵတ်းတၢင်းၵိၼ်တႆး ပေႃးမေႃယဵပ်ႉၶူဝ်းတႆးၵေႃႈ သိုပ်ႇယဵပ်ႉၶူဝ်းတႆး မေႃလၢတ်ႈၵႂၢမ်းတႆးၵေႃႈ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၵႂၢမ်းတႆးၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်း။ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵူၺ်း ဢၼ်တေႁဵတ်းႁႂ်ႈတႆး တေဢမ်ႇႁၢႆၵႂႃႇၼႂ်းလူၵ်ႈၼႆႉလႆႈ။

မိူၼ်ၼင်ႇ ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် ၸႂ်ယဵၼ် ၽူႈၵေႃႇတင်ႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၵေႃႈ ၵႆႉၵႆႉသင်ႇသွၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ “ၼမ်ႉႁွၼ်ႉပႃပဵၼ် ၊ ၼမ်ႉယဵၼ်ပႃတၢႆ ” (ၵႂၢမ်းထုင်း တႆးသိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး) တီႈပွင်ႇမၼ်းတႄႉ ပေႃးၼမ်ႉႁွၼ်ႉၼမ်ႉလိူတ်ႇၼႆ ပႃၼႆႉ တေဢွၼ်ၵၼ်ႁႃတၢင်းပၢႆႈ တေတူင်ႉတေတိုၼ်ႇ။  

ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ တေႃႈၼၼ် မၼ်းမိူၼ်လႆႈယူႇၼႂ်းၼမ်ႉလိူတ်ႇၼမ်ႉႁွၼ်ႉ ၵႃႈလႆႈတူင်ႉတိုၼ်ႇၶၢႆႉ ပၢႆႈပႅတ်ႈတီႈယူႇတၼ်းသဝ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵမ်ႈၼမ် ပၢႆႈၸူးမိူင်းထႆး။ ယူႇႁိုင်မႃးၵေႃႈ ငၢႆးမိူၼ်ယူႇၼႂ်းၼမ်ႉယဵၼ်။

ၵမ်းလိုၼ်းမႃးၵေႃႈ ထၢင်ႇဝႃႈ ပဵၼ်တီႈၵတ်းယဵၼ်ယဝ်ႉၼႆသေ ဢွၼ်ၵၼ်လိုမ်းပႅတ်ႈၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်း ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းသေ ငၢႆးမိူၼ် ပႃဢၼ်လႆႈယူႇၼႂ်းၼမ်ႉယဵၼ် တေတၢႆပႅတ်ႈလၢႆလၢႆ။ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ တေႁၢႆၵႂႃႇၸွမ်းလွႆးလွႆးၼႆ – ၶူးသၢင်ႇၶမ်း ၸၢင်းယွတ်ႈ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ –

ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမိူဝ်ႈႁဝ်းယူႇမိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ပေႃးပိူၼ်ႈမႃးတဵၵ်းတဵင်ၼႆ ႁဝ်းၶႂ်ႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵမ်းလဵဝ်။ မၼ်းမိူၼ် ပႃဢၼ်တူင်ႉတိုၼ်ႇၼႂ်းၼမ်ႉႁွၼ်ႉ၊ ၽိူဝ်ႇႁဝ်းမႃးယူႇမိူင်းထႆးသမ်ႉ ထၢင်ႇဝႃႈ ၵတ်းယဵၼ်ႁိၼ်ႉၼွၼ်းယဝ်ႉၼႆသေ ပွႆႇပႃႁဝ်း ပွႆႇၸႂ်ႁဝ်း တၢႆၵႂႃႇၸွမ်း။

ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၵၢၼ်ၶိူဝ်းၼႆႉ သင်ဝႃႈ တူဝ်ၵဝ်ႇဢမ်ႇႁဵတ်းၵေႃႈ ၵူၼ်းလုၼ်ႈလင် တေဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်း၊ ယွၼ်ႉၼၼ် မိူဝ်ႈဝႃး ဢမ်ႇႁဵတ်းဝႆႉ မိူဝ်ႈၼႆႉ ၸင်ႇပဵၼ်ၼႆ၊ မိူဝ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇႁဵတ်းထႃႈ မိူဝ်းၼႃႈၸၢင်ႈ ၶႅၼ်းၼႃႇ။ တႄႇဢဝ်ၼႆႉၵႂႃႇ ယူႇၸွၵ်ႉလႂ် ၸဵင်ႇလႂ်ၵေႃႈ တၵ်းလူဝ်ႇသႂ်ႇၸႂ် ၼိူဝ်ၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸင်ႇတေသိုပ်ႇသၢႆၸႂ်ၶိူဝ်းႁဝ်းၵႂႃႇလႆႈထႅင်ႈၶၢဝ်းႁိုင် ဝႃႈ ၼႆ။