ၵွပ်ႈသင် MTA လႆႈယွမ်းၵၢၼ်ႉဝၢင်းၶိူင်ႈပၼ်ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶႂၢၵ်ႈမိူင်းၵႂႃႇပႅတ်ႈ၊ လိုၼ်းသုတ်းမၼ်းၼၼ်ႉ ၽႂ်ၵေႃႈတႅပ်းတတ်း တႃႇတေဝၢင်းၶိူင်ႈၶဝ်ႈၸူးမၢၼ်ႈၶႂၢၵ်ႈမိူင်း?။
ၶေႃႈထၢမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ လိူဝ်သေ ၶုၼ်သႃႇ၊ ၶုၼ်သႅင်၊ ၾႃႉလင်ၶဝ် 3 ၵေႃႉလႄႈ ၸုမ်းၸိူဝ်းဢမၢတ်ႈၽွင်းမိူင်း ၵူၼ်းယူႇႁိမ်းၸမ်ၸႂ်ၶဝ် 3-4 ၵေႃႉၼၼ်ႉ ၽႂ်ၵေႃႈ တေဢမ်ႇတွပ်ႇၵႄႈလႆႈ ဢၼ်ထုၵ်ႇမၼ်းသေၵေႃႉ လႃးလႃးယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈႁူႉၽွင်ႈ ဢမ်ႇႁူႉၽွင်ႈ၊ လႆႈငိၼ်းၼမ်ငိၼ်ၵေႇၼၼ်ႉသေ ၸၢင်ႈလၢမ်းထၢင်ႇတၵ်ႉလႆႈၼင်ႇၼႆယဝ်။
1) ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ မႃးလွမ်ႉပိၵ်ႉသဵၼ်ႈတၢင်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၸူးႁူဝ်မိူင်း တၢင်းတူၵ်းၶူင်း ၵူႈသၢႆသၢႆပဵၼ်ပီပၢႆ။
2) ဢိင်ၼိူဝ် US – DEA ၶဝ်တိုၵ်းသူၼ်း တုၵ်းယွၼ်းပၼ်ႁႅင်းဢီးသေ ၵွပ်ႈထႆးၵေႃႈသမ်ႉမႃး ပိၵ်ႈႁႅတ်ႉၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ၵမ်ၵိၼ်းၶႃၽီ MTA ပႅတ်ႈၶၢဝ်းတၢင်းမွၵ်ႈႁိမ်းပီ။
3) ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈဢမ်ႇမီးလွၵ်းပိူင် System ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈသေ ဢဝ်ယုင်ႈယၢင်ႈမႃးတၢင်းၼႂ်း ယွၼ်ႉၵူၼ်းလူင်ၵမ်ႈၽွင်ႈ ၸႅၵ်ႇၽႄ၊ တဵၵ်းတဵင်၊ ထၢင်ႇလဵၵ်ႉ၊ ယၢင်ႈၶႃႇ ဢဝ်တၢႆၶႃႈႁႅမ် ၽူႈမီးၸၼ်ႉ တီႈၼႃႈလိၼ်သိုၵ်းလႄႈ ဢဝ်ၸုမ်းၵၢၼ်းယွတ်ႈၶဝ် ၽိုၼ်ႉဝၢႆႇတႅၵ်ႇဢွၵ်ႇ။
4) ၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ UWSA ၶဝ်ဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်း လွင်ႈ MTA တႅၵ်ႇယၢႆႈ ၽိုၼ်ႉဝၢႆႇၵၼ်ၼၼ်ႉသေ ၶိုၼ်းပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းတိုၵ်းတေႃးမႃးတီႈလွႆလၢင်း မိူင်းယွၼ်း ႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်း။
5) မီးလွင်ႈၽိတ်းပိူင်ႈ ယူပ်ႈယွမ်းတၢင်းၼႂ်းၵေႃႈ ပဵၼ်ၾၢင်ႁၢင်ႈၽိဝ်ၼွၵ်ႈၼႃႈတိူၵ်ႈမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇၽၵ်းၵိူဝ်ၵူၺ်း။
6) ၽူႈမီးၸၼ်ႉၵၢၼ်ၸၼ်ႉတႅမ်ႇ ဢိၵ်ႇၵူၼ်းသိုၵ်းတင်းၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်ဢိမ်ႇဢိူဝ်ႇမိူဝ်ႇၸၢၼ်ႈ ၼိူဝ်ၵၢၼ်သိုၵ်းၵၢၼ်မိူင်းသေ ၶႂ်ႈၸႂ်တူၵ်းၸႂ်ႁူင်းၸႂ်ပိဝ်ၸႂ်ယၢႆႈၵႂႃႇပႅတ်ႈ ၵူၺ်းဢမ်ႇ ၵႃႈ ယင်းပၢႆၼႄဢွၵ်ႇပၵ်းၾၢင် လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ဝႃႈ တိူၵ်ႈတီႈလႆႈတေႃႇသူႈ တိုၵ်းတေႃးၽူႈၶဵၼ်မႃးၵေႃႈ လႅပ်ႈတေဢမ်ႇတဝ်ႉၸိုၼ်ႇၵမ်ႉႁႅင်းပိူၼ်ႈလႆႈ။ (ၼမ်လၢႆၶီႈၵႂၢႆး ပၢၼ်ႈၼမ်ႉပႅတ်ႈ) ပဵၼ်ယွၼ်ႉလွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၸုမ်းၵၢၼ်းယွတ်ႈၶဝ်လႄႈ ၵူၼ်းၵမ်ႈၽွင်ႈၶဝ် ယၢမ်ႈတၵ်ႉၸမ်ႈၸိၼႄမႃးၶိူဝ်းၶိူဝ်းယႂ်းယႂ်းဝႃႈ -“ၼႂ်းၵၢၼ်မိူင်းတႆးၼႆႉ ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇမီးၶုၼ်သႃႇ၊ ၶုၼ်သႃႇ ဢမ်ႇမီးၸင်ႇတေလီ” ၼႆၼၼ်ႉၵေႃႈ ယူဝ်ၶႄး ပဵၼ်လွင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၶုၼ်သႃႇ ၸဵပ်းၸႂ်လိုၵ်ႉလိုၵ်ႉလမ်ႇလမ်ႇ ဢၼ် ႞ ယူႇၽွင်ႈယဝ်ႉ။ တူဝ်ၶုၼ်သႃႇၵေႃႈ တိုၼ်းႁူႉယူႇဝႃႈ – ပေႃး MTA ဝၢင်းၶိူင်ႈသဵင်ႈယဝ်ႉ ၸဵဝ်းလႄႈၼၢၼ်း မၢၼ်ႈတၵ်းမိပ်ႇၵိၼ်းမႃးၼိူဝ်ၸုမ်းၵိုတ်းသိုၵ်း ႁႂ်ႈဝၢင်းၶိူင်ႈၵူႈၸုမ်းၸုမ်း။ ပေႃးပဵၼ်ၼၼ်မႃး ၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢမ်ႇၶၢမ်ႇပၼ်မၢၼ်ႈပူတ်းၵွင်ႈသေ တေၶဝ်ႈထိူၼ်ႇ ၶိုၼ်း တေမီးမႃးၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၼမ်လိူဝ်မၢၵ်ႇမိူဝ်၊ တေၽိတ်းၵၼ် တိုၵ်းၵၼ်မႃးၼႂ်းမိူင်းတႆး တေၸၢင်ႈမိူၼ်ၼင်ႇ လႅပ်ႇပၼွၼ်ႇ၊ ပွတ်ႇသၼီးယိူဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ထႅင်ႈၵမ်း ႞ သေ တၵ်းမီးသႅၼ်ၶဵၼ် (CRISIS) တၵ်းပဵၼ်သႅၼ်ယုင်ႈ (CHAOS) မႃးထႅင်ႈၵမ်း ႞။
သင်ဝႃႈ ငဝ်းလၢႆးပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉၼၼ်ၸိုင် ၵၢၼ်မိူင်းတႆးၼႆႉ မီၶုၼ်သႃႇလီႁႃႉ?၊ ဢမ်ႇမီးၶုၼ်သႃႇလီႁႃႉ ဢၼ်ဝႃးၼၼ်ႉမၼ်းတေၼႄမႃး။ တေၸၢင်ႈမီးၵူၼ်းသေးလၢႆ တူၵ်ႇႁႃၸိုဝ်ႈသဵင်ၶုၼ်သႃႇမႃး။ ထိုင်မႃးၽွင်းယၢမ်းၼၼ်ႉၵွၼ်ႇ ၶုၼ်သႃႇ ၸင်ႇၵွႆႈၽုတ်းၶိုၼ်းထႅင်ႈၵမ်း ႞… မၢင်ၽဝ်ႇဝႃးလႃးၵေႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈဝူၼ်ႉၾၼ်ဝႆႉၼင်ႇၼၼ်သေ ဢဝ်တၢင်းတေႃးသ မႃႇၼ လွင်ႈၸဵပ်းၸႂ် တႅပ်းတတ်းၵႂႃႇၵေႃႈ ပဵၼ်လႆႈယူႇယဝ်ႉ။
ၵွပ်ႈသင်လႄႈ လၢမ်းထၢင်ႇတၵ်ႉၼၢႆ လႆႈၼင်ႇၼႆ-
ဢိင်ၼိူဝ် ၶေႃႈၵႂၢမ်းတိူဝ်ႉၸႂ် ဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ ၶၢၼ်ပၢၵ်ႇလၢတ်ႈဢွၵ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ၸင်ႇလၢမ်းတၵ်ႉလႆႈယဝ်ႉ။
“တႆးၼႆႉ ဢွၼ်ၶဝ်ႁဵတ်းၶုၼ်၊ ယွင်ႈႁဵတ်းၶုၼ်၊ ပၼ်ႁဵတ်းၶုၼ် ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁဵတ်းသမ်ႉ ၵူၺ်းၶႂ်ႈႁဵတ်းၶႃႈ။ ၵမ်းၼႆႉ ပွႆႇၶဝ်ႁဵတ်းၶႃႈလီလီၵွၼ်ႇၵႂႃႈ။”(25/12/1995)
“ၸိူဝ်းဢၼ်ၶဝ်လႃႇၵဝ်ၼႄး ၵဝ်မႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၶဝ်ၸၢမ်းတူၺ်းလႄႈၵမ်းၼႆႉ။” (29/12/1995)
ၵႂၢမ်းသွင်ၶေႃႈ ပဵၼ်မေႃႈဢုမ် ၵဵပ်းတုမ်ႁွမ်ပႅင်းဝႆႉတၢင်းၸဵပ်းၸႂ် ပႃႈၼိူဝ်ဢၼ်လၢတ်ႈၵႂႃႇၼႆႉ ဝူၼ်ႉလိုၵ်ႉလိုၵ်ႉႁၼ်ၶိုၵ်ႉၶိုၵ်ႉပွင်ႇၸႂ်ဢိုၵ်ႉၼိုၵ်ႉ၊ ႁႂ်ႈႁူပ်ႉၸုၼ်ၽႃႇႁိုၵ်ႉမိူဝ်းၼႃႈသေ တၵ်ႉဝႃႈၼႄထႃႈဢွၼ်တၢင်းႁႃႉ?။ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ဢဝ်ၵမ်ႈတေႃးသ မႃႇၼ တိတ်ႉထိသေ ၸႂ်လမ်သႆႈၵမ်ႇ တုမ်ႉတိူဝ်ႉလိူတ်ႈလူမ်းလူင်လၢင်လႄႈ ဝႃႈၵႂႃႇၵမ်ႈပွင်ႇၵမ်ႈပဵၼ်ႁႃႉ – ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇႁူႉလႆႈယဝ်ႉ။ မီးတီႈၽူႈလူဢၢၼ်ႇၶဝ်ထတ်းသၢင် မၵ်းမၢႆဢဝ်ႁင်းၵူၺ်းၽႂ်မၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼၢင်းမွၵ်ႇၽၵ်းၼွၵ်ႇ 01/04/1996
ၶေႃႈမုလ်း – ပပ်ႉၵွၼ်းၶေႃ မၢႆ 141 ပီ 1996
















ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ