တႄႇႁူဝ်ပီ 2025 မႃး လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ ယူႇၵႄႈၵၢင် ႁဵတ်းၶဵဝ်ပၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉသေ ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၼ် ၶိူဝ်းၶိူဝ်းယႂ်းယႂ်း ပိူဝ်ႈတႃႇၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ်ၼႆယူႇ။ ထိုင်မႃးၵၢင်လိူၼ် April ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆး ၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇသေ မီး ၶၢဝ်ႇလိုဝ်းဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ တေလႆႈထွႆဢွၵ်ႇ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ။ တေႁႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈၵုမ်းၵမ်ၶိုၼ်း တႃႇ 12 ပွၵ်ႉ ၼႂ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼႆလႄႈ ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵွႆးဢမ်ႇၵႃး ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိၵ်ႇ ၽူႈထတ်းသၢင်ၵၢၼ်မိူင်း လႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇလၢႆလၢႆတီႈလၢႆလၢႆတၢင်း ဢွၼ်ၵၼ်ထတ်းသၢင်ဢွၵ်ႇမႃး လၢႆလၢႆမဵဝ်းယူႇ။
ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈၸဵပ်းၸႂ်၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈပွင်ႉထႃႉထိုင်သိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈဝႃႈ ယိၼ်းမႆႈ ၸႂ်ၵူဝ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈမႃးပေႉၵိၼ်လူလၢႆတီႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶိုၼ်း ၼႃႇလိူဝ်ၵဝ်ႇ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ တင်ႈတႄႇႁူဝ်ပီ 2025 မႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတေၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈယူႇမႅၵ်းမႅၵ်း ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ လွင်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႆႉ မိူၼ်ၸိူင်ႉဢမ်ႇမီးငဝ်းလၢႆးတႃႇႁုပ်ႈယိုတ်းၶိုၼ်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းမႆႈၸႂ်ဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေမႃးတဵၵ်းႁႂ်ႈၵူၼ်း မိူင်း ပၼ်ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်၊ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ လႆႈၵူဝ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းႁႂ်ႈၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ဝၢႆးပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉယဝ်ႉ ဝၼ်းတီႈ 17-18/04/2025 လႆႈငိၼ်းၶၢဝ်ႇဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း တူဝ်တႅၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်း ၶႄႇ လႄႈ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA ႁူပ်ႉဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တီႈ ႁူင်းႁႅမ်းၸၢင်ႉသွင်တူဝ် (ဆင်နှစ်ကောင်) တီႈပွၵ်ႉ 2 ၵၢင် ဝဵင်းလူင်လႃႈသဵဝ်ႈၼၼ်ႉယူႇ။
ပၢင်ၵုမ်ယင်းပႆႇယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်း တူဝ်တႅၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ ယင်းပႆႇပွၵ်ႈထိုင်ၶိုၼ်း ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ဝၼ်းတီႈ 22/04/2025 သိုၵ်းမၢၼ်ႈပေႃးတေႃႉဢဝ်ၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇ တင်း ၵူၼ်းသိုၵ်းတင်းၼမ် လုၵ်ႉတၢင်း မိူင်းယႆ-တၢင်ႉယၢၼ်း-ႁူဝ်ယ-ၼမ်ႉပွင်ႈ သေၶဝ်ႈမႃးဢဝ်ၼႃႈတီႈၶိုၼ်း ၼႂ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၵႃးလူင်ၵႃးဢွၼ်ႇ 200 လမ်းပၢႆ ။ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉ တီႈ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ထတ်းသၢင်ဝႃႈ ႁႅင်းၵူၼ်းသိုၵ်း ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈမႃးၶိုၼ်းၼႂ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၼၼ်ႉ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈဝႃႈ မီး 1000 ပၢႆ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈဝႃႈ မီး 3000 ပၢႆ ၼႆယူႇ။
ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈတႄႇတႄႉ တင်ႈယိူင်းမၢႆဝႃႈ တေတိုၵ်းတေႃး ၽဵဝ်ႈ မူၺ်ႉပႅတ်ႈၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇ ပိူဝ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်း တေလႆႈယူႇသဝ်းၵႂႃႇၵတ်းယဵၼ်ၼႆယူႇ။ ၵူၺ်းဝၢႆလင်မႃး ယွၼ်ႉႁႅင်း မိပ်ႇဢီး လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ ၶဝ်ႈၵႄႈၵၢင်မႃးသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈသဵၼ်ႈတၢင်း ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ပိူင်ႈႁိူင်ႈၵိူင်းသဵၼ်ႈ တၢင်းၵႂႃႇပႅတ်ႈ။

ၼၢင်းၶႂၢၼ်လဵၵ်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉ လႄႈ လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈၵၢၼ်မိူင်း ထတ်းသၢင်ၼႄ လွင်ႈသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ လႆႈထွႆဢွၵ်ႇဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ပၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်း ၼင်ႇၼႆ။
“ပဵၼ်တႃႇ ၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လႄႈ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈမိူင်းၶႄႇ။ မိူင်းၶႄႇၼႆႉ တိတ်းၸပ်းၵၼ်တင်း မိူင်းတႆး ဝႆႉ။ ပေႃးမႃးတူၺ်းၶိုၼ်းၼႆ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်ဢၼ်မိူင်းၶႄႇ ႁူမ်ႇငမ်းလႆႈ ဢမ်ႇၼၼ် တၢဝ်းႁႃလႆႈယူႇ တႃႇသေႇၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵွႆး၊ မီးမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ဢွၼ်တၢင်းပုၼ်ႉယဝ်ႉ။”
မိူင်းတႆး လႄႈ မိူင်းၶႄႇၼႆႉ ယွၼ်ႉပဵၼ် ၽႅၼ်ႇလိၼ် ဢၼ်တိတ်းၸပ်းၵၼ်ဝႆႉလႄႈ ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်မႃးၵေႃႈတိုၼ်းဢမ်ႇ ၵၢင်းယၢၼ်ၵၼ်လႆႈတေႉတေႉ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ ႁဵတ်းႁိုဝ်မႃးၵပ်းၵၢႆႇၸွမ်းၵၢၼ်သိုၵ်း ၵၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် သေ မိပ်ႇငႅၼ်းတဵၵ်းႁႂ်ႈသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉထွႆဢွၵ်ႇဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈပၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်း။ ယွၼ်ႉသင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ တင်း သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ၶႂ်ႈႁူမ်ႇငမ်းၼိူဝ် မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆၼၼ်ႉ ၼၢင်းၶႂၢၼ်လဵၵ်း သိုပ်ႇထတ်းသၢင် ဢုပ်ႇၶႆႈလၢတ်ႈၼႄ ဝႆႉ ၼင်ႇၼႆ။
“သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ တင်း မိူင်းၶႄႇတႄႉၵေႃႈ ၶဝ်တိုၼ်းမီးဝႆႉ လွင်ႈၵပ်းၵၢႆႇၵၼ် လွင်ႈပိုင်ႈဢိင်ၵၼ် လွင်ႈၵွင်ႉသၢၼ်ၵၼ် ၸဵမ်ပိုင်းၼႆ တိုၼ်းၸႅင်ႈလႅင်းလီယူႇ။ ၾၢႆႇလင်ၵဝ်ႈၵၢင်ႉၼႆႉ ၶႄႇတိုၼ်းလႆႈမီးဝႆႉယဝ်ႉ။ ပေႃးမႃးတူၺ်း ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်း လၢတ်ႈ၊ လိၵ်ႈလၢႆး၊ ၶိူဝ်းၵူၼ်းၵေႃႈယဝ်ႉ ၶဝ်တိုၼ်းမီးလွင်ႈမိူၼ်ၵၼ်။ မိူင်းၶႄႇ တင်း သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉၼႆႉ ၶဝ်မီးလွင်ႈ ၵပ်းသိုပ်ႇၵပ်းသၢၼ်ၵၼ်လူး။ မၢင်ၸိူဝ်းတၢင်းလၢတ်ႈဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်ဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်ၵွႆး။ ပေႃးလၢတ်ႈတႄႉၵေႃႈငၢႆႈၼႃႇ။ ၵူၺ်း မၼ်းဢမ်ႇယူဝ်းမွၵ်ႈၼၼ်ႉၼႃႇၼေႃ။ ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ယွၼ်ႉသင်လႄႈ မိူင်းၶႄႇ ဢမ်ႇပၼ်ႁႂ်ႈၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ၵုမ်း ထိင်းလႃႈသဵဝ်ႈပေႃးၼႆၸိုင် ပေႃးယူႇတီႈၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈတူၺ်း ၶဝ်တိုၼ်းၶႂ်ႈလႆႈလႃႈသဵဝ်ႈ။ ယူႇတီႈၸဵင်ႇၵၢၼ်သိုၵ်း တူၺ်းၵေႃႈ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼႆႉ မၼ်းလမ်ႇလွင်ႈတေႉတေႉ။ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၵေႃႈလီ မၼ်းလမ်ႇလွင်ႈတႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ။”
ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေၵုမ်းလႆႈၶိုၼ်း သဵၼ်ႈတၢင်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ မိူင်းမၢၼ်ႈ- မိူင်းၶႄႇၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ လႆႈၸႂ်ႉ လၢႆးတၢင်းဢၼ်လႂ်ၵေႃႈလီ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ တိုၼ်းတေၸႂ်ႉလၢႆးတၢင်းၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း မိပ်ႇငႅၼ်းႁႂ်ႈၸုမ်းသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ထွႆ ဢွၵ်ႇၵႂႃႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈပၼ်ၶိုၼ်းႁႂ်ႈပေႃးလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပေႃးပိူၼ်ႈလႆႈသေ ၶဝ်ဢမ်ႇလႆႈၼႆ ၶဝ်တိုၼ်းမီးၽႅၼ်ၵၢၼ်တႃႇတေယႃႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၶဝ်တေမီး တၢင်းပဵၼ်ၾၢႆႇပၢႆးၸႂ်ၵွႆးဢမ်ႇၵႃး တိုၼ်းဢမ်ႇဝူၼ်ႉထိုင် ၵူၼ်းမိူင်းၼႆ ၵူႈၵေႃႉၵေႃႈလႆႈႁၼ်သိုဝ်ႈၼႃႈတၼ်းတႃယူႇ။
တင်ႈတႄႇ ပဵၼ်ပၢင်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 သေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႆႈသုမ်းၵၢၼ်ႉၼႃႈတီႈလၢႆလၢႆၾၢႆႇ လႆႈၸုၼ်ႉပွႆႇပၼ် ၸုမ်း သိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵုမ်းၵမ်ဝႆႉ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း သိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵုမ်းၵမ် ၼႃႈလိၼ် လႄႈ ၸေႈဝဵင်းၸိူဝ်းယိုတ်းၵုမ်းလႆႈဝႆႉ ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်း ပွႆႇမၢၵ်ႇလူင်သႂ်ႇဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆးၼႆ ၼၢင်းၶႂၢၼ်လဵၵ်း ထတ်းသၢင်လၢတ်ႈ ၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
“သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၶဝ်ၸႂ်ႉၶိူင်ႈမိၼ်ပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇၸွမ်းႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ၊ ၸွမ်းဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ၊ ၸွမ်းႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်တိုၼ်းဢမ်ႇတူၺ်း။ ယႃႇဝႃႈၸွမ်းၼႃႈလိၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႃႈ တေႃႈၼင်ႇၸွမ်းၼႃႈလိၼ်ပဵင်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ၼင်ႇၵၼ်ၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ယင်းဢဝ်ၾႆးၽဝ်တင်းဝၢၼ်ႈ ဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ်ယိုဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်တင်းႁဵတ်း။ ပေႃးၼၼ် တွၼ်ႈတႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵွႆးတႄႉ ၶဝ်ႁမ်ႉတေဝူၼ်ႉသွၼ်ႇႁဵတ်းႁင်ယဝ်ႉလႃႇၼေႃႈ။ ဢၼ်ၶႂ်ႈလၢတ်ႈၼႆႉတႄႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼႆႉ ၶဝ်တိုၼ်းတေဢမ်ႇႁႂ်ႈ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ၵုမ်းထိင်းလႆႈငၢႆႈငၢႆႈၼၼ်ႉၼႃႇၼေႃ။ ၶဝ်တိုၼ်းတေလမ်းယႃႉတိၵ်းတိၵ်း ယဝ်ႉ။ ၼႆႉတိုၼ်းပဵၼ်ၽႅၼ်ၶဝ်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ႁႂ်ႈသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ဢွၵ်ႇၵႂႃႇယူႇ ႁွပ်ႈႁွပ်ႈၼွၵ်ႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈႁႄ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ တေမႃးၵုမ်း ၼႂ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈတႃႇ 12 ပွၵ်ႉၵွႆး။ ပေႃးၼၼ်ၼႆ ၶႄႇ တင်း ၵဝ်ႈၵၢင်ႉၼႆႉ မၼ်းတိုၼ်းတေ လႆႈငူပ်ႉငီႉၵၼ်တင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ။”
ဝၢႆးလင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ မိပ်ႇငႅၼ်းႁႂ်ႈသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉထွႆဢွၵ်ႇၵႂႃႇ ၼႂ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈယဝ်ႉဢမ်ႇႁိုင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းၶႄႇ ယူႇၵႄႈၵၢင်ႁဵတ်းၶဵဝ်ပၼ်သေ ၶိုင်ပွင်ပၼ် ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း သိုၵ်းတဢၢင်း တီႈမိူင်းၶႄႇ ဝဵင်းၶုၺ်းမိင်ႊထႅင်ႈ။
ၼႂ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၼၼ်ႉ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈသိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ထွႆပၼ်ၶိုၼ်း ဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်၊ သီႇပေႃႉ၊ ၵျွၵ်ႉမႄး၊ မိူင်းၵုတ်ႈ၊ မိူင်းမိတ်ႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ႁူၼ်လင်ၵႂႃႇတင်ႈတပ်ႉၵုမ်းၵမ်ၶိုၼ်း ဝဵင်းၼမ်ႉသၼ်ႇ တင်း မၢၼ်ႈတူင်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇမီးဝႆႉ ၼႂ်းလၵ်းမိူင်း 2008 ၼၼ်ႉၵွႆးၼႆယူႇ။
ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း သွင်ဝၼ်း လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ 28 တင်း 29 ၼႆႉ သိုၵ်းတင်းသွင်ၸုမ်း ဢမ်ႇႁဵတ်းပၼ်ၸွမ်း လႆႈ ၼင်ႇၵၢင်ၸႂ် တင်းသွင်ၾၢႆႇၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇဢမ်ႇလႆႈၶေႃႈတူၵ်း လူင်းသင်ၵၼ်မႃးတေႉတေႉ။ လွင်ႈၼႆႉ ၾၢႆႇသိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ဢွၵ်ႇၼႃႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်သေတႃႉ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႉ ဢမ်ႇပႆႇပိုၼ် ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်သေၶေႃႈ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ ယူႇၵႄႈၵၢင်သေ ၸတ်းပၼ်ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၼႂ်းၵႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ၸုမ်းသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းၶဝ်ႈပွႆးတိုၵ်း ပၢင်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 သေ ၵုမ်းၵမ်လႆႈ ဝဵင်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ ပၼ်တိုဝ်ႉ တၢင်း ႁႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေႃႇလွင်းၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈ၊ သင်တေႃႇလွင်းဢမ်ႇလႆႈ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ မိပ်ႇငႅၼ်း ပၼ်ႁႅင်း ဢီးတဵၵ်းႁႂ်ႈသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ထွႆဢွၵ်ႇပၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းလီငၢမ်း။ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈ တႄႉ ထတ်းသၢင် ႁၼ်ထိုင်ဝႆႉ ၼင်ႇၼႆ။

“ယွၼ်ႉၽႅၼ်ၵၢၼ်ၶႄႇ ၶႂ်ႈသၢင်ႈၶူင်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး BRI ဢၼ်တမ်းဝၢင်းဝႆႉၸဵမ်လႂ်ၼၼ်ႉၼႆႉၵေႃႈပႃး၊ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈ ၵေႃႈ ၸွႆႈၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ဢၼ်တေၸမ်ၵူၼ်ႇပင်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈတင်ႈတူဝ်လႆႈၶိုၼ်း။ လႃႈသဵဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ် ငဝ်ႈဝဵင်းလူင်မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ တႃႇၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးမိူင်းၶႄႇ လတ်းၽၢၼ်ႇမိူင်းမၢၼ်ႈ တေႃႇသၢပ်ႇၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ။ ၵဝ်ႈ ၵၢင်ႉဢဝ်လႃႈသဵဝ်ႈဢၢပ်ႈပၼ်ၼႂ်းမိုဝ်းၶႄႇ။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵဝ်ႈၵၢင်ႉထွႆဢွၵ်ႇပၼ်မၢၼ်ႈ။ ၶူင်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး BRI ၼႆႉ ပဵၼ် ၶူင်းၵၢၼ်လူင်မိူင်းၶႄႇ တႃႇၵႃႉၶၢႆၸွမ်းတင်းလုမ်ႈၾႃႉ။ တေမီးပႃးတႃႇသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းမိူင်းတႆး ဢီႈသင်ၼႆၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႅင်ႈလႅင်းဝႆႉသင်။”
ပၢင်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ မီးၸုမ်းသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉၸုမ်းလဵဝ်ၵွႆး။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉ ၸုမ်းသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း လၢႆလၢႆၸုမ်း ၶဝ်ႈပၢင်တိုၵ်းၸွမ်းသေ လႆႈလူႉသၢႆၸႂ်ၵႂႃႇၵွႆးဢမ်ႇၵႃး ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ ၺႃးၶမ်ၵႄႈၵၢင် ထုၵ်ႇဢဝ်သၢႆၸႂ် တူၵ်းပဵၼ်ယိူဝ်ႇ တႃႇၸုမ်းသိုၵ်းဢဝ်တေႃႇလွင်းၵၼ်လဵၼ်ႈ ၼႂ်းပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်လူင်ၼၼ်ႉယူႇ။
ၼၢင်းၶႂၢၼ်လဵၵ်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉ လႄႈ လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈၵၢၼ်မိူင်း ထတ်းသၢင်လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ “ပေႃးမႃး တူၺ်း ပၢႆးဝူၼ်ႉၵၢၼ်မိူင်းၶဝ်ၼႆၸိုင် ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်ၸုၵ်းၼိူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်းတီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ လႄႈ လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း သေလႄႈ တိုၵ်းတေႃး။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် သင်ဝႃႈ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ တူၵ်းသုမ်းၵႂႃႇၶိုၼ်း ၼႂ်းမိုဝ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆၸိုင် ၶႄႇႁမ်ႉ တေႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၶႄႇၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈမိူင်းဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ပိူင်တီႇမူဝ်ႇၶရေႊ သီႇ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ Ideology ပၢႆးဝူၼ်ႉဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉၼႆႉ ပေႃးမႃးၼိူင်းၵၼ်တင်း တီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ တင်း Pro Democracy movement ႁႄလႄႈ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉၼႆႉ ဢၢပ်ႈတေၶႂ်ႈပႃးၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈဝႆႉ” ဝႃႈၼႆ။
ပေႃးမႃးတူၺ်းငဝ်းလၢႆးယၢမ်းလဵဝ်ၼႆၸိုင် ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း သီႇပီ ႁႃႈပီၼႆႉ ၾၢႆႇ pro democracy movement ၵေႃႈ မၼ်းတိုၼ်းၵုမ်းထိင်းလႆႈ ၼႃႈလိၼ်ၼႆႉၼမ်ယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈငဝ်းလၢႆးမၼ်းၼႆႉ မၼ်းၶႂ်ႈ မိူၼ်ၵႂႃႇ Fail State ၵႂႃႇပႅတ်ႈ။
ၽႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇပေႉ ၽႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇသုမ်းၸိူင်ႉၼၼ်။ တႃႇတေၵႂႃႇၶၢဝ်းယၢဝ်းၼႆႉ ငဝ်းလၢႆးမၼ်းဢၢပ်ႈတေယၢပ်ႇဝႆႉယူႇ။ ၶႄႇ တႄႉၵေႃႈ မၼ်းဢဝ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးမၼ်း၊ လွင်ႈဝူၼ်ႉသွၼ်ႇ ၼမ်ႉတွၼ်းမၼ်းဝႆႉ ပဵၼ်ယႂ်ႇထီႉၼိုင်ႈၼႆလႄႈ တီႈဢေႇသုတ်း မၼ်းတိုၼ်းတေၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ၼႃႈလိၼ် မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ မီးလွင်ႈၼိမ်သဝ်း ဢမ်ႇမီးပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ် ။
လွင်ႈၼႆႉ ၼၢင်းၶႂၢၼ်လဵၵ်း သိုပ်ႇထတ်းသၢင် လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ -“ပေႃးယူႇတၢင်းၼိူဝ်တူၺ်းတႄႉၵေႃႈ မၼ်းၵေႃႈ ၼိမ် ယူႇသဝ်းယူႇ။ မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇပႃႇႁဵဝ်ႈၼၼ်ႉၼႃႇၼေႃႈ။ ပေႃးႁဝ်းၵႂႃႇတူၺ်း တၢင်းတႂ်ႈမၼ်းၼႆၵေႃႈ လွင်ႈၶူမ်ႇၶီႇၵၼ်၊ လွင်ႈတဵၵ်းတဵင်ၵၼ်၊ လွင်ႈဢမ်ႇတြႃးၸိူဝ်းၼႆႉ၊ လွင်ႈပေႉၵိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းၵေႃႈတိုၵ်ႉတေမီးယူႇ။ ပေႃးယဝ်ႉ လွင်ႈ ၽဵင်ႇပဵင်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမၼ်းတေဢမ်ႇမီး။ မိူင်းၶႄႇ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ပဵၼ်ၵႂႃႇ Fail State။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၶႄႇၼႆႉ တေႁႃလွၵ်းလၢႆး ႁူမ်ႇငမ်းႁႂ်ႈပေႃးလႆႈယူႇ” ဝႃႈၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဝႆႉ Key Actor ၸုမ်းဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈၸုမ်းၼိုင်ႈ။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ငဝ်းလၢႆးမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ဝႆႉ ၸုမ်းလႂ်ၽႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႉဢမ်ႇသုမ်း။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၶႄႇၼႆႉ တိုၵ်ႉႁၼ်ဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ မီးပုၼ်ႈပၢင်ႈယူႇ။ ပေႃးႁုပ်ႈ တႄႉၵေႃႈ ဢၼ်မိူင်းၶႄႇ ၶဝ်ႈယုင်ႈၸွမ်း ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်မိူင်း မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉၽွၼ်းလီတႃႇမိူင်းၶႄႇၵွႆး။ ၼႆႉ ပဵၼ်ပိူင်လူင်မၼ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးယူႇၼႂ်း ပၢႆးဝူၼ်ႉၵၢၼ်မိူင်းတူၺ်းၵေႃႈ မိူင်းၶႄႇၼႆႉ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ပေႃးၶဝ်ႈပႃးၾၢႆႇသိုၵ်း မၢၼ်ႈၸိုင် မၼ်းတေတိူဝ်းၶႅမ်ႉ တေလီတႃႇၽွၼ်းပၢင်ႈၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးတေႉတေႉ။
ၼၢင်းၶႂၢၼ်လဵၵ်းလၢတ်ႈဝႃႈ “သင်ဝႃႈ ၸုမ်း pro-democracy movement ၶဝ်ပေႉၵႂႃႇႁႃႉ ဢမ်ႇ ၼၼ်ၵေႃႈ သိုၵ်းၵဝ်ႈ ၵၢင်ႉ MNDAA ၼႆႉပႃးၵႂႃႇၾၢႆႇ pro-democracy movement ၼႆ မၼ်းၵေႃႈ တေလဵၼ်ႈယၢပ်ႇ တႃႇမၼ်းၼၼ်ႉၼႃႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ် မိူင်းၶႄႇ ၸင်ႇငူပ်ႉငီႉ တဵၵ်းႁႂ်ႈ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ထွႆဢွၵ်ႇၼႂ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ” ဝႃႈၼႆ။
လွင်ႈဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ မိပ်ႇငႅၼ်းႁႂ်ႈသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉထွႆဢွၵ်ႇဝဵင်းသေ ပၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈမႃးၵုမ်းၶိုၼ်း ၼႂ်းဝဵင်း လူင်လႃႈသဵဝ်ႈတႃႇ 12 ပွၵ်ႉၼႆႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈထတ်းသၢင်ဝႃႈ တေမီးၽွၼ်းယွၼ်ႈထိုင် ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေၸတ်းႁဵတ်းၼႂ်းႁၢင်ပီ 2025 ဢမ်ႇၼၼ် ႁူဝ်ပီ 2026 ၼၼ်ႉယူႇ။
ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈ ထတ်းသၢင်ၼႄဝႆႉဝႃႈ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈမႃးၵုမ်းၵမ်ၶိုၼ်း ၼႂ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼႆႉ “ၶေႃႈထီႉ 1 ပဵၼ်တႃႇသၢႆသဵၼ်ႈတၢင်း ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶႄႇ 2.ၸၢင်ႈတေပဵၼ်တႃႇလူင်းၵဵပ်း သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ် ၼပ်ႉၵူၼ်း တႃႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ် ၸၵၸ (သိုၵ်းမၢၼ်ႈ) တေၸတ်းႁဵတ်းၼႂ်းလိူၼ်ထူၼ်ႈ 12 ပီ 2025 ၼႆႉ” ဝႃႈၼႆ။
ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢင်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 မႃး ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လႆႈပၢႆႈလႆႈၼီ လႆႈပႅတ်ႈၼႃႈၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လႆႈလူႉသုမ်း ႁိူၼ်းယေးၶူဝ်းၶွင် ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး မၢင်ၸိူဝ်း သုမ်းပႃးသၢႆၸႂ်ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ၵူၼ်းၼႂ်းမုင်ႉႁေႃႁိူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉလူးၵွၼ်ႇ။
ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်ႁွင်ႉပၢဝ်ႇသႅၼ်ႇႁႂ်ႈ ၵူၼ်းတင်းလုမ်ႈၾႃႉႁူႉဝႃႈ ႁဵတ်းပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆၼၼ်ႉ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉလႅၵ်ႈလၢႆႈသဵၼ်ႈတၢင်းယိူင်းမၢႆမုၵ်ႉၸုမ်းသေ တူၺ်းႁၼ်လီၼိူဝ်ႈသဵၼ်ႈတၢင်းၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးမိူင်းၶႄႇ ၼမ်လိူဝ် ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း၊ ၼမ်လိူဝ် တၢင်းလူႉယႂ်ႇသုမ်းလူင် ၵူၼ်းမိူင်း။
ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၵေႃႉတူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈ ထတ်းသၢင်လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ “ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း 1027 ၵေႃႈလီ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵေႃႈလီ ၸဵမ်ပိုင်းၶႄႇၶဝ် တိုၼ်းမီးၽႅၼ်ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၼႃႈမိူင်းပွတ်းႁွင်ႇယူႇယဝ်ႉ။ မႃးပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်း 1027 ယဝ်ႉသေ လႆႈသုမ်းၼႃႈလိၼ် ၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ တိုၼ်းပဵၼ်ၾိင်ႈ ၵၢၼ်သိုၵ်းယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်း ၵၢၼ်ၼႃႈလိၼ်လႂ် ၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇလႂ် ၵၢၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းလႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တေဢဝ် ၵၢၼ်သိုၵ်းလွင်ႈလဵဝ်သေ တႅပ်းတတ်းတႄႉ တေဢမ်ႇၵႂႃႇလႆႈၶၢဝ်းယၢဝ်း” ဝႃႈၼႆ။
ႁဵတ်းၵႂႃႇႁဵတ်းမႃး ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼင်ႇၵၼ် ၸိူဝ်းၼႃႈလိၼ်တိတ်းၸပ်းၵၼ် ယၢမ်ႈယူႇမိူၼ် ပီႈၼွင်ႉ ၵၼ်မႃးၵေႃႈ ၽိတ်းၽႅၵ်ႇထဵင်မေႃး ႁိမ်ဢွင်ႈတီႈၼႃႈလိၼ်ၵၼ်မႃးတိၵ်းတိၵ်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸၢင်ၸႂ်ၼိူဝ် ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႃးၶိုၼ်း။
ၼင်ႇႁိုဝ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းတေမီးလွင်ႈၼိမ်တဵင်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းတေလႆႈယူႇၵတ်းယဵၼ် ဢမ်ႇမီးပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ၼၼ်ႉ ပၼ်ႁႃ ၼႂ်းၵၢၼ်သိုၵ်းၼႆႉ ဢဝ်လၢႆးၵၢၼ်သိုၵ်းၵႄႈလိတ်ႈၵွႆးဢမ်ႇလႆႈ ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈ တိုၼ်းတေလႆႈဢဝ်လၢႆးတၢင်းၵၢၼ်မိူင်းသေ ၵႄႈလိတ်ႈၵႂႃႇ။
ၵွၼ်ႇပႆႇထိုင်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ဢဝ်လၢႆးတၢင်းၵၢၼ်မိူင်းၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်သိုၵ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းယင်းတိုၵ်ႉတေလႆႈ ၾၢင်ႉယူႇ ၾၢင်ႉၵိၼ် ၾၢင်ႉလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈလွတ်ႈၽေး လွင်ႈၵႂႃႇမႃးၵႃႉၶၢႆသေ ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၵႂႃႇယူႇ။ ဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ လွင်ႈႁၢႆႉၸႃႉသုတ်းတိူၵ်ႈသေတႃႉၵေႃႈယႃႇ လွင်ႈၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင် ပူၼ်ႉပႅၼ် လူလၢႆ လွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း တႄႉ တေၸၢင်ႈမီးယူႇ။
ပၢၼ်ႁႃလူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၵဵဝ်ႇၵပ်းၸုမ်းၼိုင်ႈၸုမ်းလႂ်ၵွႆး၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်သိုၵ်း ငဝ်ႈငႃႇမၼ်း တိုၼ်း ပဵၼ်ပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်းလႄႈ ၵႃႈတေလႆႈဢဝ် ၵၢၼ်မိူင်းၵႄႈလိတ်ႈၸင်ႇ တေၸၢင်ႈႁၼ်လႆႈၶေႃႈတွပ်ႇမၼ်းယဝ်ႉၼႆ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်တူင်ႉၼိုင် လႄႈ တူင်ႉတိုၼ်ႇၸွႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်း ထတ်းသၢင်လၢတ်ႈ ၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
“ပၼ်ႁႃ လႄႈ ပုၼ်ႈၽွၼ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ မီးတီႈတပ်ႉသိုၵ်းတႆး တပ်ႉလႂ်တပ်ႉၼိုင်ႈသေ တေၸၢင်ႈၵႄႈလိတ်ႈလႆႈ။ ၵူၼ်းမိူင်း၊ ၵူၼ်းသိုၵ်း လႄႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်း တင်းသဵင်ႈ မီးပုၼ်ႈၽွၼ်းမိူၼ်ၵၼ်လႄႈ တေလႆႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၸွႆႈထႅမ် ယွၼ်ႈၽဵင်ႇၵၼ်ၸင်ႇ တေၸၢင်ႈပဵၼ်ၶေႃႈတွပ်ႇ ပၼ်ႁႃပျသၼႃႇလူင်ၼႆႉယဝ်ႉ။ ၶႂ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၵူၼ်းသိုၵ်း ၵေႃႈ လုၵ်ႉတီႈၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇၵွႆး ၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ ၵူၼ်းသိုၵ်း၊ ၵူၼ်းသိုၵ်း လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၽႂ်ၵေႃႈ ယႃႇႁၼ်ၽိတ်းၼိူဝ်ၽႂ်။ မီးလွင်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ ၶႆႈၸႂ်လီလီသေ ႁူမ်ႈၸွႆႈၵၼ်ၵႂႃႇလႆႈၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ႁူမ်ႈၸွႆႈတပ်ႉလႂ်လႆႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၵေႃႈ ဝႆႉၸႂ်ယိုၼ်း ယၢဝ်း ပွင်ႇၸႂ်ၵၼ်သေ ၸွႆႈထႅမ်ၵၼ်ၵႂႃႇသေၵမ်း”
တႅမ်ႈ – မူၺ်ၶမ်း
















ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ