တႄႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်း ဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းမႃး ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်ႈၶဝ်ႈႁဵတ်းၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဝႆႉ ဢွၼ်ၽွမ်ႉၵၼ် သၢၼ်ၶတ်းၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်း၊ ဢမ်ႇၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၶိုၼ်း ၼႂ်းႁွင်ႈၵၢၼ် ဢၼ်တင်းဢိင်း ၵလဵတ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ CDM (Civil Disobedience Movement)။ ၼႂ်းဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးတူင်ႉၼိုင်ၸွမ်းၼႂ်း CDM ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ ပႃးဝႆႉတင်းၼမ်။

ဝၢႆးလင်ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ် ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁဵတ်း CDM သၢၼ်ၶတ်းတၢင်းႁဵတ်း သၢင်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၸိူဝ်းၶွမ်ႈၶတ်းတေႃႇၸဝ်ႈဢႃႇ ၼႃႇၶဝ်လႆႈယၢၼ်ဢွၵ်ႇ ၼႂ်းထုင်ႉ လိၼ်ဝၢၼ်ႈၵိူတ်ႇမိူင်း ၼွၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁင်းၽႂ်မၼ်း။

ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ် ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁဵတ်း CDM သေ ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်လိူင်ႈလူၺ်ႈ မတ်ႉတႃ 505 (က) တၢင်းၽိတ်း ယႃႉၼႃႈတႃၸိုဝ်ႈသဵင်ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် တေပဵၼ်မေႃယႃ၊ မေႃသွၼ်၊ ပလိၵ်ႈၸိူဝ်း ၼႆႉၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၼေႃႇၽူႈတႅၼ်း ၼႂ်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း၊ ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်လႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိူဝ်းဢမ်ႇႁပ်ႉလွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈမိူၵ်ႈမႂ်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ဝၢႆးလင်မႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဢွၵ်ႇသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈၵူၼ်းၸိူဝ်းၶွမ်ႈၶတ်းတေႃႇၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼၼ်ႉ ပဵၼ်တၢင်းမႃးသေ လမ်းတီႉၺွပ်းဢဝ်ထိုင်ႁိူၼ်းယေးၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးမႃးတင်းၼမ်။ ၸွမ်းသဵၼ်ႈ တႃႈသၢႆတၢင်း၊ ၸွမ်းၵဵတ်ႉၸွမ်းလၢၼ်ႇၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸီႉသင်ႇႁႂ်ႈၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ် ၸိူဝ်းယူႇၾၢႆႇတႂ်ႈ မၼ်း ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းသေ တီႉၺွပ်းဢဝ် ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ၶွမ်ႈၶတ်းၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇမႃး ၶိူဝ်းၶိူဝ်းယႂ်းယႂ်းၵေႃႈ တေဢွၼ်ၵၼ်လႆႈႁၼ်မႃး။

လိူဝ်ၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး သင်ၽူႈလႂ်ၽႂ်ၸွႆႈထႅမ် လႄႈ ပၼ်တၢင်းၵမ်ႉထႅမ် ၵူၼ်းၸိူဝ်းသၢၼ်ၶတ်းတေႃႇ သိုၵ်း မၢၼ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတီႉၺွပ်းပႃးလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၵႂႃႇမႃးၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်း။

ၸဵမ်မိူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ ယိုတ်းဢဝ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းမႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ်ၵူႈႁွင်ႈ ၵၢၼ် ၾၢႆႇတႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵုမ်းၵမ်ၼၼ်ႉ ၵူတ်ႇထတ်းၶိုၼ်း ရူတ်ႉၵႃးၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၵူတ်ႇထတ်းပႃး ၵူၼ်း မိူင်းၸိူဝ်းလုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း ၵႂႃႇမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း – ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ၸဵမ် ၸိူဝ်းၼႆႉသေ တီႉၺွပ်းဢဝ် ၵူၼ်းၸိူဝ်းၶဝ်ႈပႃး ဝႆႉၼႂ်းသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ဝႆႉၼၼ်ႉယူႇၼႆ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၵေႃႉၺႃး ဢဝ်လိူင်ႈ မတ်ႉတႃ 505 (က) သေ ပၢႆႈယၢၼ် ဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈၵိူတ်ႇ ဝႆႉၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

“ၵူၼ်းတႆးႁဝ်း ၸိူဝ်းဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ်သေ ႁဵတ်း CDM ဝႆႉၼႆႉ တင်းမူတ်း ပေႃးႁုပ်ႈတူၺ်းတႄႉ ဢမ်ႇယွမ်းမွၵ်ႈ 150 ၵေႃႉ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးဢွၵ်ႇတႃႈဢွၵ်ႇတၢင်းၵႂႃႇၼႆ ၸၢင်ႈ ၺႃးတီႉၺွပ်း။ ပေႃးလုၵ်ႉတူၼ်ႈတီးဢွၵ်ႇမႃးၼႆ ဢၼ်ၵႆႉဢဝ်မိုဝ်းထိုဝ် (ထႅပ်ႊပလႅတ်ႊ) သေၵူတ်ႇထတ်း ၼႆႉ တေမီးတီႈၶူဝ်တႃႈၵေႃႈ တီႈၼိုင်ႈ၊ တၢင်းဢွၵ်ႇၵဵင်းတုင် တီႈၼိုင်ႈ၊ တၢင်းၶဝ်ႈတီႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း တီႈ ၼိုင်ႈ၊ ပေႃးလုၵ်ႉၵဵင်းတုင်သေ တေၵႂႃႇတၢင်းမိူင်းယွင်း ၵွၼ်ႇတေၵႂႃႇထိုင်တီႈမိူင်းယုၼႆႉ တီႈမိူင်းယွင်း ၶဝ် ထတ်းတီႈၼိုင်ႈ၊ တီႈၶူဝ်တႃႈၶီႈလဵၵ်း ဢၼ်တေၶၢမ်ႈၵႂႃႇ တၢင်းၾင်ႇမႄႈသၢႆ (မိူင်းထႆး) ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶဝ် ထတ်းယူႇထႅင်ႈတီႈၼိုင်ႈ။ တင်းမူတ်းၶဝ်တေထတ်းယူႇမွၵ်ႈ 5 တီႈၼႆႉ”။

လႆႈႁူႉဝႃႈ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ်ၶဝ်ၸိူဝ်းပႂ်ႉတီႈၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်း မၢႆ ၾၢင် ၵူၼ်းၸိူဝ်း ၵႂႃႇမႃးလတ်းၽၢၼ်ႇၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇၼၼ်ႉသေ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ သင်ၵူတ်ႇထတ်းၺႃးၸိုင် ဢဝ်ငိုၼ်းယဵတ်ႈမွၼ်ပၼ် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ်လႆႈသေတႃႉ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ဢဝ်ငိုၼ်းၸွမ်းဢမ်ႇလႆႈလႄႈ ၺႃးတီႉၺွပ်းၵႂႃႇယဵတ်ႈသႂ်ႇၶွၵ်ႈၶင်ပႅတ်ႈ။

မိူဝ်ႈႁူဝ်ပီ 2025 ၼႆႉ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸူဝ်ႈၶၢဝ်း NUG ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇဝႆႉဝႃႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 4 ပီၼႆႉ ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁဵတ်း CDM တင်းမူတ်း မီးယူႇ 15,000 ၵေႃႉ ၼႆသေတႃႉ ၼႂ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇလၢႆလၢႆႁွင်ႈၵၢၼ် တႄႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႆႉဝႃႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁဵတ်း CDM ၼႆႉ မီးယူႇမွၵ်ႈ 2 သႅၼ်ပၢႆ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၸိူဝ်းပဵၼ် သိုၵ်းသေ သၢၼ်ၶတ်းဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶိုၼ်းၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ။ မၢင်ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈမီးၸၼ်ႉၸဝ်ႈသိုၵ်း၊ ၸဝ်ႈႁၢၼ်၊ ၶုၼ်သိုၵ်းလူင်၊ ၶုၼ်သိုၵ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။  

ယွၼ်ႉၸုမ်းသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ပိုတ်ႇပၢင်တိုၵ်းတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸွတ်ႇတူဝ်ႈၵူႈပိုၼ်ႉတီႈ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လႄႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း သၢမ်ပီပၢႆ ႁဵတ်းႁႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လူႉသုမ်းႁႅင်းၵူၼ်းသိုၵ်းၵႂႃႇ ၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇၵေႃႉမၼ်း သေ တႄႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ႁွင်ႉဢဝ်ၶိုၼ်းၵူၼ်းၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶွမ်ႈၶတ်းၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇ ၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶိုၼ်း ၼႆ ယူႇ။

ထိုင်မႃးလိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ ဝၼ်းတီႈ 12 ပီ 2024 ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ႁွင်ႉဢဝ်ၵူၼ်းၸိူဝ်း ႁဵတ်း CDM ၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶိုၼ်းသေ တေပူတ်းပၼ်သဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ ဢၼ်ၺႃးမၢႆႁူဝ် (Blacklist) ၼၼ်ႉၶိုၼ်းၵမ်းလဵဝ်ၼႆယူႇ။

လွင်ႈၼႆႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်လွၵ်းလၢႆးပရိယႄႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁူၺ်းႁွင်ႉဢဝ်ၵူၼ်းၶိုၼ်းၵူၺ်း လႄႈ ဢမ်ႇလီယုမ်ႇယမ်တမ်းၸႂ်သေ ၵႂႃႇၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶိုၼ်းၼႆသေတႃႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ယွၼ်ႉဢိင်ၼိူဝ် ငဝ်းလၢႆးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႃႈႁိူၼ်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၽႂ်မၼ်းသေ ၸိူဝ်းလႆႈၵႂႃႇၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶိုၼ်းၸွမ်း သိုၵ်း မၢၼ်ႈၵေႃႈ မီးယူႇၼႆ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၵေႃႉၺႃး မတ်ႉတႃ 505 (က) သေ ပၢႆႈယၢၼ်ဢွၵ်ႇ ဝၢၼ်ႈၵိူတ်ႇဝႆႉၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

“ဢၼ်လႆႈႁူႉဝႆႉဝႃႈ ၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶိုၼ်းၼၼ်ႉမီးယူႇ။ ၶဝ်ပဵၼ် ၼၢင်းမေႃယႃလုမ်းလႃး Nurse ၶႃႈ။ ၶဝ် ႁဵတ်း CDM လႆႈမွၵ်ႈ 2 ပီ ၊ ဢမ်ႇလိူဝ်လႆႈ မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်းၶဝ်လႄႈ လႆႈၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶိုၼ်း”။

ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈလူဝ်ႇႁႅင်းၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ် တွၼ်ႈတႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းၵၢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်း ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵေႃႈ ပိူင်ၼိုင်ႈလႄႈ ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ် တႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇၵူတ်ႇထတ်းထဵတ်ႈ ထၢမ်မႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်း။  

မိူဝ်ႈႁူဝ်လိူၼ်မေႊၼႆႉ မေႃယႃယိင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်း CDM ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇ ၶၢဝ်းတၢင်း ၵႂႃႇမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ၵႂႃႇၺႃးၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ်ၾၢႆႇတႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႉၺွပ်းဢဝ်တီႈ ၶူဝ် လတ်းၶၢမ်ႈၼမ်ႉၶူင်း (ၶူဝ်တႃႈၵေႃႈ) ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ၾၢႆႇၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ႁဵတ်းႁိုဝ်တီႉၺွပ်းဢဝ်ၵႂႃႇလႆႈမေႃယႃယိင်း ၵေႃႉႁဵတ်း CDM ၼၼ်ႉ ၼႆ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၵေႃႉႁဵတ်းၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင် ၸွႆႈထႅမ်ၾၢႆႇမေႃယႃယိင်းၵေႃႉၼၼ်ႉ လၢတ်ႈၼႄတီႈၽူႈတွႆႇ ႁွၵ်ႈၵႂႃႇၼင်ႇၼႆ။

“ၸွမ်းၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇၼႆႉ ၶဝ်တေၸႅတ်ႈမၢႆၾၢင် – Smart Card ။ ၼႂ်းပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၼႆႉ မၢင်ၵေႃႉမီးသဵၼ်ႈ မၢႆ ႁူဝ်ႁိူၼ်း ၼႂ်းမိူင်းယူႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီး Smart Card ၵေႃႈ ယွၼ်ႉမီးၸိုဝ်ႈၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်းယဝ်ႉလႄႈ ၾၢႆႇလဝၵၶဝ်ၼႆႉ ၵဵပ်းဝႆႉ သဵၼ်ႈမၢႆမၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ပေႃးၵႂႃႇၺႃး ၵူတ်ႇထတ်းၸွမ်းလၢၼ်ႇၸိုင် မီးမၢႆၾၢင် မဵဝ်းလဵဝ်ၵူၺ်းၵေႃႈ ယွၼ်ႉမီးသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်း CDM ယဝ်ႉ လႄႈ ပေႃးၺႃးၵူတ်ႇထတ်းတႄႉ ၶဝ်တိုၼ်းႁူႉလႆႈၵမ်းလဵဝ် တီႉလႆႈၵမ်းလဵဝ်”။

လၢႆးတၢင်းဢၼ်ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ်ၶဝ် ဢဝ်ၶိူင်ႈထႅပ်ႊပလႅတ်ႊၵူတ်ႇထတ်းၸွမ်းၵဵတ်ႉၸွမ်းလၢၼ်ႇၼႆႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈႁူႉလႆႈဝႃႈ ၽႂ်ၵေႃႉလႂ် ၸွင်ႇပႃႈႁဵတ်းဝႆႉ သမၢတ်ႉသ်ၵၢတ်ႉသ် (Smart Card) ၼႆၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၸၢင်ႈတီႉၺွပ်းလႆႈပႃး ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁဵတ်း CDM လႄႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၺႃးတၢင်းၽိတ်း မတ်ႉတႃ 505 (က) လိူင်ႈ ယႃႉၼႃႈတႃၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉငၢႆႈ ၼႆယဝ်ႉ။

ယွၼ်ႉၼၼ် သင်ၵူၼ်းၸိူဝ်းၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မၢႆႁူဝ်ဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၸိုင် ထုၵ်ႇလီ ၾၢင်ႉလႄႈ ႁူႉငဝ်းလၢႆးသဵၼ်ႈတၢင်း ဢွင်ႈတီႈၸိူဝ်းႁဝ်းတေၵႂႃႇၼၼ်ႉယူႇၼႆ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်း ႁွင်ႇ ၵေႃႉႁဵတ်း CDM ဝႆႉ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

“ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ႁဝ်းလူဝ်ႇႁူႉဝႆႉ သၢႆတၢင်းဢၼ်တေၵႂႃႇ။ ႁဝ်းလူဝ်ႇႁူႉဝႆႉဝႃႈ ၸွမ်းတၢင်းၼႆႉ မီးၵဵတ်ႉ လႂ်လၢၼ်ႇလႂ်ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းယူႇ။ သင်ဝႃႈ ႁဝ်းႁူႉငဝ်းလၢႆးသဵၼ်ႈတၢင်းယဝ်ႉၸိုင် ႁဝ်းဢမ်ႇလူဝ်ႇၵႂႃႇသဵၼ်ႈ တၢင်း တီႈဢၼ်မီးၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇ ၵေႃႈလႆႈ။ ႁဵတ်းသင်လႄႈ ဝႃႈၼၼ်လႃႇၼႆ သဵၼ်ႈတၢင်းၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ မၼ်းတိုၼ်းမီးတၢင်းဢၼ်ဢမ်ႇလူဝ်ႇလတ်း ၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇဢွင်ႈတီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ပႂ်ႉဝႆႉၼၼ်ႉယူႇ။ ၵူၺ်း ပေႃးပဵၼ်တီႈၶူဝ်တႃႈၵေႃႈၼၼ်ႉတႄႉၵေႃႈ မၼ်းတေယၢပ်ႇ ယူႇဢိတ်းၼိုင်ႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ မၼ်းပဵၼ်ၶူဝ် ယၢဝ်းႁႅင်းဢိတ်းၼိုင်ႈ။ ပေႃးပဵၼ်တၢင်ႇတီႈတႄႉ ပေႃးၸမ်ထိုင် ၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇ တီႈဢၼ်ၶဝ်ၵူတ်ႇထတ်း ၼၼ်ႉၼႆ ထုၵ်ႇလီလူင်းသေ ၶၢတ်ႈရူတ်ႉၶိူင်ႈၸွမ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉ ၶၢမ်ႈလတ်းၵဵတ်ႉ။ ယႃႇလတ်း ၵႂႃႇၾၢႆႇၼႃႈၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇၼၼ်ႉ။ ႁဵတ်းမိူၼ်ၼင်ႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတီႈၼၼ်ႈ ၵႂႃႇမႃးသေ ၶၢမ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ လီတီသုတ်းယဝ်ႉ”။

ပေႃးထိုင်မႃး ၼႂ်းႁၢင်ပီ 2025 ဢမ်ႇၼၼ် ႁူဝ်ပီ 2026 ၸိုင် ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈ တင်ႈ ႁႂ်ႈပေႃးလႆႈၼႆလႄႈ လူဝ်ႇႁႅင်းၵူၼ်းၼမ်ႁႅင်းလႄႈ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေၸၢင်ႈမီးလွင်ႈၵူတ်ႇထတ်း ႁႅင်းသေ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းၸိူဝ်းႁဵတ်း CDM လႄႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်တၢင်းၽိတ်းဝႆႉ မတ်ႉတႃ 505 (က) လိူင်ႈယႃႉၼႃႈတႃၸိုင်ႈမိူင်းၶဝ် ထုၵ်ႇလီၾၢင်ႉ ၽွင်းဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၼႆ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈပၼ်ၾၢင်ႉဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

“ၵမ်ႈၼမ် ဢၼ်ၶဝ်ၶႂ်ႈလႆႈယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်မေႃသွၼ်၊ ပလိၵ်ႈ (ယေး) ဢိၵ်ႇတင်း မေႃယႃၸဵမ်ၸိူဝ်း ၼႆႉ။ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တေၸၢင်ႈၵႂႃႇၵမ်ႉၸွႆႈၵၢၼ်ၼႂ်း ၶၵ်ႉၵၢၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ။ မၢင်ၵေႃႉ ပေႃးၺႃးၶဝ်ၺွပ်း ၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆ ၺႃးၶဝ်ထၢမ်ဝႃႈ ၸွင်ႇတေလူတ်းၶိုၼ်း CDM ၼႆၼၼ်ႉၼႃႇ။ ပေႃးဢမ်ႇႁဵတ်းယဝ်ႉၼႆၵေႃႈ ၶဝ်တေဢမ်ႇဢဝ်ဢယေးသေ တေပၼ်ၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶိုၼ်း။ ၶဝ်တေၶိုၼ်းဢဝ်ၵႂႃႇၸႂ်ႉတီႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢင် လိူၵ်ႈတင်ႈၶိုၼ်း။ ၵွပ်ႈဝႃႈၶဝ်လူဝ်ႇၵူၼ်းၼမ်။ သင်ဝႄႈဢမ်ႇလႆႈသေ ၵႂႃႇၺႃးတီႉၺွပ်းယဝ်ႉၼႆၸိုင် ၶႂ်ႈႁႂ်ႈ တူၺ်းတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇဢွၼ်တၢင်း။ ယႃႇပေၵႂႃႇတိုဝ်သႂ်ႇၶဝ်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ႁဝ်းဢမ်ႇမီးႁႅင်းၼၼ်ႉၼႃႇၼေႃ။ တွၼ်ႈတႃႇတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေၸုၵ်းမၼ်ႈလႆႈႁင်းၶေႃၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီႁဵတ်း ပုၼ်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇ ဢဝ်တူဝ်လွတ်ႈ ဢွၼ်တၢင်းယူႇ။ ယႃႇပေႁႂ်ႈပိူၼ်ႈလႆႈထုပ်ႉပေႃႉႁဝ်း။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ၸွႆႈလႆႈၵမ်းသိုဝ်ႈ”။

ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ ၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ်ၸိူဝ်းသူင်မိုတ်ႈၼမ်ႉလႅမ်ႉ တီႊမူဝ်ႊၶ ရေႊသီႊ ဢွၼ်ၵၼ်တူၵ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ – ‘ရုံးမတက်နဲ့ ရုန်းထွက်’ (ယႃႇၶိုၼ်ႈလုမ်း ၽၢင်ႈဢွၵ်ႇလႄႈ) ၼႆသေ ၸူဝ်းၵၼ်ႁဵတ်း CDM ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ်ဢၼ်ႁဵတ်း CDM မီးထိုင် 4 သႅၼ်ၵေႃႉ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ် ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ်ၾၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇလႄႈ ပၢႆးယူႇလီၼမ်သုတ်း။ ၾၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ 2 သႅၼ်ပၢႆလႄႈ ပၢႆးယူႇလီ 5 မိုၼ်ႇပၢႆ။ ၼႂ်းၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ် CDM ၾၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ 2 သႅၼ်ပၢႆၼၼ်ႉ ပဵၼ်မေႃသွၼ်ယိင်း ၵမ်ႈၼမ်။ ၸွမ်းၼင်ႇၸုမ်းၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆ CDM ၵဵပ်းသေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

တႅမ်ႈ – မူၺ်ၶမ်း