တႄႇဢဝ် ႁူဝ်လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊၼႆႉမႃး ပၢင်တိုၵ်းသိုပ်ႇပဵၼ်ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇလၢႆတီႈ မိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်း မိတ်ႈ ၊ ၼွင်ၶဵဝ် ၊ လႃႈသဵဝ်ႈ ၊ မိူင်းယႆ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းသၢမ်ပၢၼ်ၸဵတ်းသႅၼ်း လႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်း။ ၸိူဝ်းတိုၵ်ႉၼုမ်ႇတိုၵ်ႉၵမ် မီးဢဵၼ်မီးႁႅင်းတႄႉ ပၢႆႈလႆႈလၼ်းၵၼ်းသေတႃႉ ၸိူဝ်းဢႃယုသုင်၊ ၵူၼ်း မီးတၢင်းပဵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉသမ်ႉ တေယူႇၵေႃႈၵူဝ်တၢႆ တေပၢႆႈၵေႃႈသမ်ႉၵိၼ်းၸႂ်။ ဢၼ်ထူပ်း လွင်ႈယၢပ်ႇ ၽိုတ်ႇလိူဝ်ႁႅင်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်မႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႅင်၊ မႄႈမၢၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။ တီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼႆႉၵေႃႈ မႄႈယူႇၾႆး တိုၵ်ႉလဵင်ႉလုၵ်ႈယဝ်ႉ 7 ဝၼ်းၵူၺ်း ၵိုင်ႉၵၢင်ႉလႆႈပၢႆႈၽေးၵွင်ႈၵၢင်ႇလႄႈ တုမ်ႉတိူဝ်ႉပၢႆး တူဝ်ပၢႆးၸႂ်ဝႆႉ။

တီႈၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႄးဝႃႈ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉယူႇ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းပွၵ်ႉၼႆသေ ပၢင်တိုၵ်း ဢမ်ႇပဵၼ်သေတႃႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယူႇယူႇၵႆႉယိုဝ်းၵွင်ႈလူင်ၵႂႃႇၵူႈႁူးၵူႈတၢင်းလႄႈ တုမ်ႉတိူဝ်ႉႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်းမိူင်းလူႉၵွႆသေဢမ်ႇၵႃး တုမ်ႉတိူဝ်ႉပႃးၵူၼ်းမၢတ်ႇတိူဝ်ႉလူႉတၢႆၸွမ်းၵေႃႈၼမ် ။

ယွၼ်ႉၵူဝ်လူႉသၢႆၸႂ် ၸွမ်းၼႂ်းၵႄႈပၢင်တိုၵ်းလႄႈ ၵူၼ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၽေးသိုၵ်း။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဝၼ်းတီႈ 21/07/2024 ၼႆႉ မႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႅင် ၼိူဝ်ႉလိူတ်ႈမႂ်ႇ တိုၵ်ႉယူႇၾႆးၵေႃႈလႆႈၶီႇရူတ်ႉ ၶိူင်ႈသေပၢႆႈ၊ ဢၢၼ်းပၢႆႈၵႂႃႇ ဝဵင်း ၵေးသီး ၼႆယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈထိုင်ပွတ်းတၢင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၼင်ႇၵၼ် ႁၼ်ဢေးလူသေ  ႁွင်ႉမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ တၢင်ႇၵႃးမႃးထိုင်တီႈၵေးသီး။ ၵေႃႉပဵၼ်ပေႃႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇတႄႉ ႁေႃႈရူတ်ႉၶိူင်ႈမႃးၸွမ်းတၢင်းလင် ၵူၼ်းလူလွမ်ပၼ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၵေးသီး လၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

“ၶဝ်မႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 21 ။ ၶဝ်ၽူဝ်မေးၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈသေပၢႆႈမႃး။ မိူဝ်ႈထိုင်ပွတ်းတၢင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းတၢင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼင်ႇၵၼ် မႃးႁၼ်သေယဝ်ႉလႄႈ ဢေးလူၶဝ်ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈသေ ၸင်ႇႁွင်ႉဢဝ်မႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵၵ်ႉ တၢင်ႇ ၵႃးမႃးဢွၼ်တၢင်း။ ၵေႃႉပဵၼ်ၽူဝ်မၼ်းတႄႉ ၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈမႃးၸွမ်း တၢင်းလင်။ ၾူၼ်ၵေႃႈတူၵ်းလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်ယၢပ်ႇယဵၼ်းၵိၼ်းၸႂ်ဝႆႉဢေႃႈၼၼ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။

မႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵၵ်ႉၼႆႉ ၸိုဝ်ႈလၢႆႇလၢႆႇမဵဝ်း ဢႃယု 35  ပီ။ တိုၵ်ႉၵိူတ်ႇလုၵ်ႈဝႆႉ 7 ဝၼ်းၵူၺ်း သမ်ႉၵိုင်ႉၵၢင်ႉ လႆႈပၢႆႈ ၽေးသိုၵ်းၸိူင်ႉၼႆလႄႈ ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵိၼ်းၸႂ်လၢႆလွင်ႈ။ တႃႇဢဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵၵ်ႉ ဢၼ်ဢႃယုပႆႇတဵမ်ၽၢၵ်ႇလိူၼ်သၢဝ်းဝၼ်း ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႆၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈငၢႆႈ။

ၶဝ်ပဵၼ်ၵူၼ်းတၢင်းဝဵင်းလိူဝ်ႇ မႃးႁႃၵိၼ်ၸၢင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ (ပန်းရန်) ႁဵတ်းႁိူၼ်းသေ ယူႇသဝ်းဝႆႉ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႃးမၢၵ်ႇ ၶေႃ ၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ။ ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ် ၸိူင်ႉၼႆလႄႈ တူၵ်းၸႂ်ၵူဝ်ႁႄ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပိုင်ႈၽႂ်သေ ၸင်ႇဢၢၼ်းပွၵ်ႈၶိုၼ်းဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇမိူင်းလင် ၼႆယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 23 လုၵ်ႉၵေးသီး သိုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း ထိုင်လၢႆးၶႃႈ ပၢင်လူင် လွႆလႅမ်။ ပေႃးထိုင် တူၼ်ႈတီးတႄႉ တေ ဢၢၼ်းဢဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႅင်ၼႄမေႃယႃၵွၼ်ႇ မႆႈၸႂ်ၵူဝ်တင်းမႄႈတင်းလုၵ်ႈ ဢမ်ႇယူႇ လီၸွမ်းပွတ်းတၢင်းၼႆ တၢမ်တူဝ်မႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

“တီႈပိုင်ႈႁူမ်ႈပိုင်ႈၽူၺ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးလႄႈ လႆႈဝႃႈတုၵ်ႉၶၶၢၼ်ၸႂ်ၼႃႇၶႃႈ။ တိုၵ်ႉမီးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵၵ်ႉသေ သမ်ႉလႆႈမႃးပၢႆႈၽေးၸိူင်ႉၼႆ လွင်ႈၵိၼ်းၸႂ်တႄႉ လၢတ်ႈပေႃးဢမ်ႇသဵင်ႈလႆႈယဝ်ႉၶႃႈ။ တႃႇတေဢွၵ်ႇတၢင်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇငၢႆႈ။ ယွၼ်ႉမီးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႅင်ဝႆႉလႄႈ လႆႈၵိုတ်းလႆႈလိုဝ်ႈၸွမ်းပွတ်း တၢင်းၽွင်ႈၶႃႈဢေႃႈ။ ပေႃးမိူဝ်းထိုင်တူၼ်ႈတီးတႄႉ တေလႆႈၼႄမေႃယႃ တူၺ်းပၢႆးယူႇလီ ပၼ်လုၵ်ႈ ဢွၼ်ႇ ၽွင်ႈယဝ်ႉ။ ဢွၵ်ႇတၢင်းႁိူဝ်ႉၼႃႇ။ မိူဝ်ႈထိုင်တီႈၵေးသီးၼၼ်ႉတႄႉ မီးၸုမ်းၸွႆႈထႅမ်ၶဝ် တူၺ်း လူပၼ်လႄႈ ၶႅၼ်းၸႂ်ယူႇၽွင်ႈ”- ဝႃႈၼႆ။

မႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ – ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉဝၼ်းလႂ်ဝၼ်းၼၼ်ႉၵူၺ်းလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်ယၢပ်ႇၸႂ်။ ငိုၼ်းတွင်း ဢမ်ႇၸပ်းၼႂ်းမိုဝ်းမႃး။ ပဵၼ်ဢၼ်ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ တႃႇၶိူင်ႈၸႂ်ႉၶူဝ်းသွႆလႄႈ ၽႃႈဢွမ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ယႃႈယႃ ၸိူဝ်းၼႆႉ – ၼႆ ၵေႃႉ ဢၼ်ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် မႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။  

 ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းလႃႈသဵဝ်ႈပၢႆႈဢွၵ်ႇတင်းၼမ်တင်းလၢႆ ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇႁႃမူၵ်းသွၼ်ႈ ယူႇတီႈ လွတ်ႈၽေးႁင်းၽႂ်မၼ်း ၸိူဝ်းႁွတ်ႈဝႆႉဝဵင်းၵေးသီးၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်သွၼ်ႈယူႇဝႆႉ ၸွမ်းဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ မိူၼ် ၼင်ႇ ဝတ်ႉၵမ်မထၢၼ်း ၊ ၵျွင်းၶရိတ်ႉယၼ်ႇ၊ ဝတ်ႉသီရိဝၼ်ႇၼႁုင်းၶမ်း (ႁိုဝ်) ၵျွင်းဝဵင်းလႄႈ ၵျွင်းႁေႃ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ 

လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းဢၼ်မႃးၶၢတ်ႈႁိူၼ်းယေး ယူႇသဝ်းဝႆႉၵေႃႈမီး ။ ၸိူဝ်းမႃးဝႄႉလိုဝ်ႈ ဝၼ်းသွင်ဝၼ်းသေ ပူၼ်ႉၵႂႃႇတၢင်ႇဝၢၼ်ႈတၢင်ႇဝဵင်း ၵေႃႈမီး။

ၼႂ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၸိူဝ်းမီးၼႂ်းၵေးသီးၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်သႅၼ်းပၢၼ်ဢႃယု 40 – 50 ၼမ်လႄႈ သႅၼ်းပၢၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၵေႃႈမီးၼမ်။ ယၢမ်းလဵဝ် ၶၢတ်ႇၵၢၼ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈလၢႆးဝႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။