ၽွင်းႁဝ်းၶႃႈ လုၵ်ႉတၢင်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈသေ ၽႅဝ်ၵႂႃႇတၢင်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ၊ မၢၵ်ႇလေႃႉ ၵႃးႁဝ်းၶႃႈၵိင်ႈၶဝ်ႈ ၵႂႃႇၼႂ်းဝၢင်းဝိႁၢရ်လူင်မိူင်းယဵၼ်ၼၼ်ႉ ႁၼ်ၵူၼ်းၵိုၼ်းၶွၼ်ႈဝႆႉ။ ဢိင်ၼိူဝ်ၸႂ်တႆးႁဝ်း ၵႆႉၶဝ်ႈပွႆးသေ မိူၼ်ႁၢင်ႈ လႆႈၵႂႃႇၶဝ်ႈပွႆးဝႆႉလူဝ်လူဝ် — ႁၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လႅၼ်ႈမူၼ်ႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈ ၶီလွင်ႈမႆႈသင်သေတႃႉ၊ တီႈတႄႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပွႆးၵျေႃႇပွႆးမူၼ်ႈ။ ၸိူဝ်းၶဝ် လႆႈပၢႆႈ ယွၼ်ႉ သဵင်မၢၵ်ႇ သဵင်ယၢမ်းတႅၵ်ႇၼၼ်းႁူၼ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၽိူဝ်ႇႁူႉတူဝ် ၸႂ်ပေႃးဢိုမ်တိုမ်းၵႂႃႇ ၸႂ်ၶႃႈႁဝ်း ဢမ်ႇသိူဝ်းလႆႈ။ မုင်ႈတူၺ်းၵႂႃႇ တၢင်းလႅၼ်ဝတ်ႉၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ် ထဝ်ႈယိင်းဢွၼ်ႇ ၼင်ႈငဝ်ဝႆႉယူႇ ၵေႃႉလဵဝ်-

—– ယိင်း! ဝၢၼ်ႈပႃႈၶဝ် မီးတၢင်းပုၼ်ႉဢိူဝ်ႈ ။ မိူဝ်ႈပႃႈၶဝ်ပႃးၵၼ်လႅၼ်ႈပၢႆႈၼၼ်ႉ မၢၵ်ႇလူင်တူၵ်းသႂ်ႇ၊ မၢင်တီႈၵေႃႈပဵဝ်ၾႆးလုၵ်ႉၶိုၼ်ႈ၊ ႁိူၼ်းဢၼ်ၺႃးမၢၵ်ႇၵေႃႈ ႁၼ်သိုဝ်ႈၼႃႈတၼ်းတႃႇ၊ ဢၼ်လုၵွႆၵေႃႈၼမ်၊ မုင်ႈၶိုၼ်းတင်းလင် ၸႂ်ပေႃးတိပ်ႇယဝ်ႉ — ၼႆ တင်းလၢတ်ႈတင်းငဝ် ၼႃႈသဝ်ႈလူင်ၵႂႃႇ။

“ဢမ်ႇထၢင်ႇသေ သဵင်ၵွင်ႈ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉတႅၵ်ႇ လႄႈ ပႃႈဢမ်ႇတၼ်းလႆႈၶူဝ်းသင်မႃး” – ၼႆ သေ ၼမ်ႉတႃ ၵိင်ႈလူင်းပဵၼ်မဵတ်ႉပဵၼ်မဵတ်ႉ။

ၶႃႈတေလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ် ဢမ်ႇႁူႉလႄႈ “ ပီႈၼွင်ႉ တၢင်း လႃႈသဵဝ်ႈ မႃးႁႃ ၶႃႈဝႃႇ မီးတၢင်းပုၼ်ႉၶႃႈၼေႈ” ၼႅတ်ႈဢဝ်ၵႂၢမ်းႁၢႆသေ လၢတ်ႈဝႃႈ “မႃးၶႃႈ ႁဝ်းၵႂႃႇတူၺ်း”။ တီႈတႄႉ ၶႃႈဢၢၼ်းမႃးထၢမ်ၶၢဝ်ႇ ၼမ်ႉတႃ ၶႂ်ႈတူၵ်းၸွမ်းယဝ်ႉလႄႈ လႆႈလိင်ႉၵႂၢမ်းပႅတ်ႈ။

ထုင်ႉမိူင်းယဵၼ် ၼႆႉၵႂၢင်ႈယႂ်ႇ၊ မီးတူင်ႈႁႆႈ တူင်ႈၼႃး ဢွၵ်ႇမၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉၼမ် ၵုမ်ႇၵိၼ်ၵုမ်ႇယမ်ႉ တွၼ်ႈ တႃႇ ၵူၼ်းယူႇပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸုမ်းလႂ်မႃးၵေႃႈ ယူႇငၢႆႈၵိၼ်လူမ်။

ၼႂ်းထုင်ႉၼႆႉ ၼွၵ်ႈသေ သိုၵ်းတႆး သွင်ၸုမ်းၵႆႉၵႂႃႇမႃး သိုၵ်းတဢၢင်းပလွင်ႈၵေႃႈ ၶႂ်ႈယူႇ။ သိုၵ်းလူင်ပွင် ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ၵေႃႈ ၽိုတ်ႉၸိမ်။ လၢႆၾၢႆႇ ၵႆႉၵႆႉမႃးပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ် ႁိမ်းဝၢၼ်ႈ။

ဝၼ်းတီႈ 4-5/5/2018 ၼႆႉ သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ၶိုၼ်ႈလေႃႇ တပ်ႉပၢင်သဝ်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး၊ မၢၵ်ႇလူင်ၵေႃႈတူၵ်းသႂ်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈ၊ ႁိူၼ်းလုင်းၸၢႆး လူႉၵွႆ တူဝ်လုင်းၸၢႆးၵေႃႈ ၺႃးမၢၵ်ႇ လႆႈသူင်ႇယႃ တူဝ်တီႈႁူင်းယႃ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ။  ပၢင်တိုၵ်းပဵၼ် ၼႂ်းၵႄႈ ဝၢၼ်ႈသႃႇဢွၼ်ႇ တင်း ဝၢၼ်ႈသႃႇလူင်။

လုင်းထုၼ်းလႅင်း ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇမိူင်းယဵၼ် လၢတ်ႈဝႃႈ – ၶၢဝ်းတၢင်း 2-3 ပီ မႃးၼႆႉ ၵုမ်ႇထူင်ႈယၢင်ႈ ထူင်ႈယၢင်ႈ ယူႇႁဵတ်းၼႆ။ ႁဵတ်းသင်ၵေႃႈဢမ်ႇပဵၼ်သင်၊ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းတႄႉတႄႉ။ ႁဝ်းႁဵတ်းသင်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း၊ လွင်ႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ ၵႃႉၶၢႆ ၊ ၵႂႃႇမႃး ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ။ သိုၵ်းၵေႃႈ မီးလၢႆမူႇလၢႆၸုမ်း၊ လႆႈႁဵတ်းၵေႃႉလၢႆမူႇလၢႆၸုမ်း။ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈသင် – ဝႃႈၼႆ။

ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်ၺႃးၽေးသိုၵ်းတႄႉ၊ ဝၢၼ်ႈသႃႇဢွၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈသႃႇလူင်၊ ဝၢၼ်ႈဢၢႆႇ၊ ဝၢၼ်ႈလွၵ်းလူင်၊ ဝၢၼ်ႈၼႃးပဵင်း၊ ၼႃးသၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉ။ လႆႈႁူႉဝႃႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးသၢင်းလွၵ်းလူင် ပၢႆႈ မႃးယူႇတီႈ ဝိႁၢရ်(ၵျွင်း)ပၢင်ႇၶမ်း၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးပဵင်းသမ်ႉပၢႆႈမႃးယူႇတီႈ ဝိႁၢရ်ဝဵင်းၼၼ်ႈ၊ တၢင်ႇဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တႄႉမႃးမီးယူႇတီႈ ဝိႁၢရ်လူင်မိူင်းယဵၼ်။ ဢၼ်ပိုင်ႈႁူမ်ႈပိုင်ႈၽူၺ်း ယူႇၸွမ်းႁိူၼ်းပီႈႁိူၼ်းၼွင်ႉၵေႃႈမီး။

ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ႁဵတ်းႁႆႈ ႁဵတ်းသူၼ်သေ လဵင်ႉပၢၵ်ႇတွင်ႉႁွင်ႈသႆႈ ၊ ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်း ၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ပဵၼ်လႄႈ လႆႈပႃးၵၼ်ပၢႆႈ မၢင်ၵေႃႉ လႆႈသိၼ်ႈတူင်ႇၵူင်လဵဝ် မႃးၵူၺ်းၵေႃႈမီး။ ၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းႁႆႈ ၼႂ်းၼႃးသေ ပၢႆႈၵေႃႈမီး လႄႈ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႃႇယူႇတႃႇၵိၼ်  ။

ၾၢႆႇၼိုင်ႈၶၢဝ်းၼႆႉ သမ်ႉပဵၼ် ၶၢဝ်း ၽိုၼ်ႉၼႃႈၼႃး ၶူႈၼႃႈႁႆႈ၊ ပေႃးၶၢဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈၽုၵ်ႇ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ၊ ၶဝ်ႈႁႆႈ၊ ၶဝ်ႈၼႃး ပီၼႃႈၾႃႉပၢင်ႇသမ်ႉတေ ဢဝ်သင်ၵိၼ်။ ယိင်ႈဝူၼ်ႉ ယိင်ႈမႆႈၸႂ် ယူႇႁင်းၽႂ် ႁင်းမၼ်း။

လုင်းသၢင်ႇသုၼ်ႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသႃႇဢွၼ်ႇ ၼႃႈတႃၶီၶီမွင်မွင်၊ ၼမ်ႉတႃယိုင်ႈႁူၺ်ႇသေ လၢတ်ႈဝႃႈ – “တႃႇႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇထၢင်ႇတေလႆႈႁဵတ်းယဝ်ႉၶႃႈယူဝ်ႉ။ ၶူဝ်းၶွင်ၶဝ်ႈပိူၵ်ႇႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈဢဝ်မႃးသေမဵဝ်း။ ပႃးၸဵမ်ၽၼ်းၶဝ်ႈဝၢၼ်ႇ။ ဝူဝ်းၵႂၢႆး ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ တေၺႃး မၢၵ်ႇၵွင်ႈ ႁိုဝ် တၢႆႁိုဝ် ဢမ်ႇႁူႉ။ ႁၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁဝ်းၶႃႈ သွင်ၵေႃႉ ၺႃးမၢၵ်ႇသေ လႆႈဢဝ်ၵႂႃႇ ႁူင်းယႃၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ ၵူဝ်ၶႃႈဢေႃႈ ”- ဝႃႈၼႆ။

ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ် ၼၢင်းယိင်းလႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ၊ ၵူၼ်းထဝ်ႈ သႅၼ်းဢႃႇယု 70 ပၢႆၵေႃႈမီး။

ထဝ်ႈၸၢႆးဢႃႇယု သႅၼ်း 70 ပၢႆ တီႈဝၢၼ်ႈသႃႇလူင်ၵေႃႉၼိုင်ႈတႄႉ ထဝ်ႈႁႅင်းၼႃႇ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပၢႆႈၵႂႃႇၵႆ လႆႈငိူင်ႉယူႇ ၼႂ်းသူၼ်သေ လုၵ်ႈလၢၼ်ၵမ်ႈၽွင်ႈတူၺ်းလူဝႆႉ။ တႃႇၵေႃႉ ၼိုင်ႈသမ်ႉ တႃၵေႃႈဢမ်ႇႁၼ်၊ ပႆၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈ  ပၢႆႈၵေႃႈယၢပ်ႇ လႄႈ ယွမ်းတၢႆ သေ မူၵ်းယူႇ ဝႆႉ ၵိုၵ်းႁိူၼ်း၊ တၢႆႁိုဝ် လိပ်းႁိုဝ် ယင်းဢမ်ႇ ႁူႉ – ဝႃႈၼႆ။

မႄႈထဝ်ႈၼၢႆးၸိုၼ်ႈဢူႉ ဢၼ်ပၢႆႈမႃးထိုင်တီႈ ၵျွင်းမိူင်းယဵၼ် လၢတ်ႈဝႃႈ – “ ပိူၼ်ႈႁဵတ်းတီႈၵၼ်မႃးၵေႃႈ ႁဝ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းႁိုဝ်။ ႁဝ်းၵေႃႈၵူဝ်ယူႇလၢၼ်ဝႃႈ၊ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၶၢၼ်ၸႂ်ၼႃႇ ဢီႈသင်ၵေႃႈဢမ်ႇ တၼ်း လႆႈ။ ပီႈၼွင်ႉဢဝ်ၵႃး မႃးႁပ်ႉ လႄႈ ထူထီထူထႃၶိုၼ်ႈၵႃး။ သဵင်ၵွင်ႈၵေႃႈ ပေႃးယႆးယူၵ်ႉယူၵ်ႉ ”- ဝႃႈၼႆ။

ႁူႉၼႂ်းၸႂ်ယူႇ လွင်ႈတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇလူင်ၼႆႉ၊ ငိၼ်းၼႂ်းႁူယူႇ သဵင်ႁွင်ႉသဵင်ႁႆႈ ၸိူဝ်းၶဝ်၊ ႁၼ်ၼႂ်းတႃ ယူႇ ဢၼ်ၸိူဝ်းၶဝ် လႆႈပၢႆႈဢွၵ်ႇယၢၼ်ႁိူၼ်းယေး တီႈယူႇ။

ဢေႃး—- —- မိူဝ်ႈလ်ႂလႃႇ ၸၢတ်ႈပၢၼ်ၸိူဝ်းၶဝ်ၸင်ႇတေမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ၊ ၽႂ်လႃႇ တေပဵၼ်ၵေႃႉ ဢၼ်မႃးႁူတ်းပၼ် မုၵ်ႉၾႆးလူင်ဢၼ်မႆႈႁုပ်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉႁႂ်ႈပေႃးယဵၼ်၊ ၽႂ်လႃႇတေမႃးၵႄႈလိတ်ႈပၼ် ပၼ်ႁႃလွင်ႈယၢပ်ႇ လွင်ႈၽိုတ်ႇလူင်ၸိူဝ်းၼႆႉ —

ႁႂ်ႈၸဵဝ်းမီးမူႇၸုမ်း ဢၼ်ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၵႅတ်ႇၵင်ႈလႆႈ သဵင်ၵွင်ႈ သဵင်ၵၢင်ႇ ဢၢႆမိုဝ်ႉဢၢႆယၢမ်းသေ ႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႆႈယူႇငၢႆႈလူမ်ၸႂ်သေၵမ်း —–

သႅင်ႁွမ်(ထုင်ႉမွၵ်ႇသဵဝ်ႈ)