ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး တေၶၢႆႉၵႂႃႇၶၢတ်ႈႁိူၼ်းယေး ယူႇၸွမ်းၼႂ်းပွၵ်ႉ/ ယွမ်ႇ ယွၼ်ႉဢမ်ႇလိူဝ်လႆႈ ၶေႃႈၸီႉသင်ႇ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိပ်ႇဢီးၸႂ်ႉပွၵ်ႈလႄႈ ယၢမ်းလဵဝ် ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇဝႆႉ လွင်ႈငိုၼ်းတွင်း တႃႇတေၵႂႃႇၶၢတ်ႈႁိူၼ်း။  

ပေႃးလိူၼ်ၻီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊ 2022 ၼႆႉသဵင်ႈ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဢၼ်ပၢႆႈမႃးသွၼ်ႈဝႆႉ တီႈႁူင်းႁေႃ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈ ငႄႈတႆး ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႈ လင်ႁိူၼ်း 48 လင် ႁူဝ်ၵူၼ်း 174 ၵေႃႉၼႆႉ ထုၵ်ႇၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁွင်ႈၵၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၾၢႆႇတႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵုမ်းၵမ် မႃးၸီႉသင်ႇ မိပ်ႇဢီး ၸႂ်ႉၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းမူတ်း ဢွင်ႈတီႈၵေႃလိၵ်ႈ လၢႆးၼႆႉ တေဢမ်ႇႁႂ်ႈမီးၵူၼ်းပၢႆႈၽေး သေၵေႃႉ ၵွပ်ႈၼႆ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းႁိုဝ် ၵႃႈလႆႈႁႃလၢႆးတၢင်း ၶၢႆႉၵႂႃႇၶၢတ်ႈႁိူၼ်း ယူႇၸွမ်း ၼႂ်းပွၵ်ႉ/ ယွမ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။

ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ ပေႃးလိူၼ်ၼႆႉသဵင်ႈတႄႉ  တီႈၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးၼႆႉ တေဢမ်ႇလႆႈၵိုတ်းသေၵေႃႉယဝ်ႉ။ၶဝ်ၸႂ်ႉမိူဝ်း။ ႁဝ်းၶႃႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ တေပွၵ်ႈၶိုၼ်းဝၢၼ်ႈ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈ တေၵႂႃႇၶၢတ်ႈယူႇၸွမ်းၼႂ်းဝဵင်း။ ဢၼ်တေပွၵ်ႈၶိုၼ်းတႄႉ တေမီးလၢႆႁိူၼ်းၼႆ ပႆႇႁူႉ။ တေၵႂႃႇၶၢတ်ႈယူႇၼႂ်းဝဵင်းၵေႃႈ တေၶၢၼ်ၸႂ်ႁႅင်းဢေႃႈ။ တႃႇၵိၼ်ၵူၺ်းပေႃးယၢပ်ႇၼႃႇယဝ်ႉၼႃႇ။ တေလႆႈၶၢတ်ႈယူႇထႅင်ႈၼႆတႄႉ ၵိၼ်းတႄႉဢေႃႈ”-ဝႃႈၼႆ။

  ၼႂ်းႁူဝ်လိူၼ်ၼႆႉ ယူႇတီႈ ၾၢႆႇၽူႈ ၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်း၊ ပလိၵ်ႈလႄႈ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လၢႆလၢႆၾၢႆႇ ဢဵၼ်ႁႅင်းမွၵ်ႈ 3 -4  ၵေႃႉ သႂ်ႇၶူဝ်းၵူၼ်းမိူင်းသေ မႃးမိပ်ႇၵူၼ်းပၢႆႈ ၽေးသိုၵ်း တီႈၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး ႁႂ်ႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းမူတ်း တေႃႇထိုင်လိူၼ်ၼႆႉသဵင်ႈ။ သင်တိုၵ်ႉမီးယူႇၼႆ တေဢဝ်လိူင်ႈၽူႈႁပ်ႉဝႆႉ ၵူၼ်း ပၢႆႈၽေး ဝႃႈၼႆ။   

“သင်ႁဝ်းၶႃႈ ယူႇတီႈၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးၼႆႉ ဢမ်ႇမီးၵၢၼ်ႁဵတ်းၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈပၼ်ၵႃႈၶၢတ်ႈယူႇၼႆ ၶႅၼ်းၸႂ်ဢိတ်းၼိုင်ႈ။ ပေႃး ၵႂႃႇၶၢတ်ႈယူႇတၢင်းၼွၵ်ႈၼႆ ပေႃးပဵၼ်ႁိူၼ်းၵႅပ်ႈလဵၵ်ႉ 4 – 5 မိုၼ်ႇ။ ပေႃးပဵၼ်လီဢိတ်းၼိုင်ႈၵေႃႈ 7- 8 မိုၼ်ႇပျႃး တေႃႇလိူၼ် လႄႈ ၵွပ်ႈၼႆ ဢမ်ႇၶႂ်ႈၶၢႆႉၵႂႃႇယူႇတၢင်းၼွၵ်ႈတီႈလႂ်။ ဢမ်ႇၶႂ်ႈၽၢတ်ႇတီႈၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးၼႆႉၶႃႈ”- ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း သိုပ်ႇ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

 ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်မႃးမီးတီႈၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးၼႆႉလႆႈပီပၢႆယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တၢင်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇမီးပၢင်တိုၵ်းယဝ်ႉဝႃႈၼႆသေတႃႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမႆႈၸႂ်ၵူဝ်မၢၵ်ႇမႅင်းၾင်လိၼ်၊ လႄႈၽေးၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈလၢႆလၢႆၾၢႆႇ၊ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈဢမ်ႇႁတ်းမိူဝ်း။

ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၽူႈၸၢႆး ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “သိုၵ်း TNLA ၊ သိုၵ်း SSPP တႄႉ လၢတ်ႈဝႃႈမိူဝ်းၶိုၼ်းလႆႈယဝ်ႉၼႆသေတႃႉ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇတမ်းၸႂ်လွင်ႈငဝ်းလၢႆးသေဢိတ်း။   ၾၢႆႇၼိုင်ႈ တၢင်းႁိူၼ်းယေးဝၢၼ်ႈသူၼ် တေႁူၵ်ႉႁၢမ်းယွၵ်းယွႆမူတ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးမိူဝ်းၶိုၼ်းၵေႃႈလူဝ်ႇမိူဝ်းတႄႇ ငဝ်ႈၶိုၼ်းမူတ်း။ ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးငိုၼ်းသေဢိတ်းၼၼ်ႉတႄႉ ၵႃႈတေလႆႈမိူဝ်းၶိုၼ်းဢေႃႈ။ ”- ဝႃႈၼႆ။

ပီ 2021 RCSS တင်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ TNLA, SSPP ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ႁၢဝ်ႈႁႅင်း၊ ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸိူဝ်း ယူႇတၢင်းၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး တႃႇ 28  ဝၢၼ်ႈ ၊ ႁူဝ်ၵူၼ်း 5 ႁဵင်ပၢႆ လႆႈပၢႆႈယၢၼ် ႁိူၼ်းယေးတီႈယူႇ တေႃႇထိုင် ယၢမ်းလဵဝ် ပႆႇလႆႈပွၵ်ႈႁိူၼ်းယေးၶိုၼ်း။