Tuesday, November 29, 2022

ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ လွင်ႈငိုၼ်းလိူၼ် တႃႇမေႃသွၼ် ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉဢွၼ်

Must read

ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတေပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉဢွၼ် ပၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ယၢမ်းလဵဝ် ယၢပ်ႇ ၽိုတ်ႇၵိၼ်းၸႂ်ဝႆႉ လွင်ႈငိုၼ်းလိူၼ်မေႃသွၼ် ဝႃႈၼႆ။

ပေႃးထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 13/11/2022 ၸိုင် ယူႇတီႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး တေဢွၼ်ႁူဝ်သေ ပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉဢွၼ် တီႈၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၼင်ႇႁိုဝ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ပေႃးတေလႆႈႁဵၼ်းႁူႉ ၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးတႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉလႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်းမႃး မီးၶၢဝ်းတၢင်းၸမ်ပီယဝ်ႉ ပႆႇလႆႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်း ယေးတီႈယူႇၽႂ်မၼ်း ၵူၺ်းၵႃႈ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇဝႆႉ လွင်ႈတႃႇတေပၼ်ငိုၼ်းလိူၼ်မေႃသွၼ် ၼႆယဝ်ႉ။

Photo: လုင်းလႅင်းႁၢၼ်/ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉဢွၼ် ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး

လုင်းလႅင်းႁၢၼ် ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ယၢမ်းလဵဝ် ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈ ထႅမ်ႁႅင်းတႄႉ တႃႇငိုၼ်းလိူၼ်မေႃသွၼ်ၶဝ်။ မေႃသွၼ်ႁဝ်းၶႃႈသမ်ႉ မီး 2 ၵေႃႉ ။ 1 ၵေႃႉ 1 သႅၼ် တေႃႇလိူၼ်။ ပေႃးသွင် ၵေႃႉၵေႃႈ 2 သႅၼ်ပျႃး။ ႁဝ်းၶႃႈ လူဝ်ႇၸဝ်ႈတႃႇၼ ၸွႆႈထႅမ် လွင်ႈၼႆႉၶႃႈဢေႃႈ။ ၸွႆႈလႆႈ 1 လိူၼ်ၵေႃႈလီ လၢႆလိူၼ်ၵေႃႈလီၶႃႈ ယဝ်ႉ ဢၼ်ၼႆႉလွင်ႈၼိုင်ႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ လွင်ႈလဵင်ႉလူဢႁႃႇရ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ႁဝ်းၶႃႈ ၸိူဝ်းၼႆႉထႅင်ႈၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉဢွၼ် ဢၼ်တေပိုတ်ႇၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 13 ၼႆႉ တေမီးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ 25 ၵေႃႉ တႄႇဢဝ် ဢႃယု 3 ၶူပ်ႇ ထိုင် 6 ၶူပ်ႇ။ မေႃသွၼ် ဢၼ်ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းသေ တေတူၺ်းထိုင် ပူင်သွၼ်ၵႂႃႇသမ်ႉ 2 ၵေႃႉ တေပဵၼ်မေႃသွၼ်ယိင်း ၼႆယဝ်ႉ။

“လုၵ်ႈဢွၼ်ႇပၢၼ်ၸၼ်ႉဢွၼ်ႇၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်း ႁဝ်းၶႃႈ တေပူင်သွၼ်ပၼ် လွင်ႈၾိင်ႈယူႇၵိၼ် လွင်ႈတူင်ႉတၵ်ႉ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ၾိင်ႈငႄႈႁဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၵႂၢမ်းတၢင်ႇၸွမ်ပိဝ်ၾၢႆႇတႆး၊ ၵႂၢမ်းဝႆႈၽြႃးၾၢႆႇတႆး၊ ဝွၵ်း ၸႃႉၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ ၶိုၼ်း ဢဝ် လွင်ႈတႆးၾိင်ႈတႆး ၵႂၢမ်းတႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ငဝ်ႈၶၢမ်ႇမၼ်းသေ ၾိုၵ်းပၼ်ၾိင်ႈယၢမ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဝ်း ႁႂ်ႈမေႃယူႇသဝ်း ၵႂႃႇ”- လုင်းလႅင်းႁၢၼ် သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ် ပေႃးတေၸၢင်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် လႆႈလီၼၼ်ႉၵေႃႈ ပႃးထႅင်ႈလႄႈ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းတူၺ်း လုမ်းလႃးပၼ်ၶဝ်ဝႆႉၼႆ ပေႃးပွႆႇၶဝ်လဵၼ်ႈၵူၺ်းၶဝ် တီႈပၢင်သဝ်းၸိုင် တေပဵၼ်ဢၼ်မႆႈၸႂ်ဝႆႉ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈ ပေႃႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼင်ႇၼႆ။

“သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ မီးႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉဢွၼ်ၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵေႃႈ လႆႈတမ်းၸႂ်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပႆႇမီးႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ ၸိူဝ်း မီးလုၵ်ႈလၢင်းလဵၵ်ႉ ယူႇၸွမ်းမႄႈဝႆႉ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းတူၺ်းၸိုင် ပဵၼ်ဢၼ်ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ တႃႇၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်း။ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးၵူၼ်းတူၺ်း ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် ၵုမ်ႇလူဝ်ႇပႂ်ႉတူၺ်းလုၵ်ႈၵူၺ်းလႄႈ သင်ဝႃႈ မီးႁူင်းႁဵၼ်း ၸိူင်ႉၼႆၸိုင် ပဵၼ်ၽွၼ်းလီတႃႇႁဝ်းၶႃႈ ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇသေဢမ်ႇၵႃး ယဝ်ႉၵေႃႈ မီးၽွၼ်းလီတႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဝ်းၶႃႈ တေလႆႈႁဵၼ်း ႁူႉ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၵၼ်ၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၸိူဝ်းသႅၼ်းယႂ်ႇတႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်မိူဝ်းၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းႁူင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸၼ်ႉဢွၼ် (မူႇလ) တီႈဝၢၼ်ႈၶူဝ်ဢုင်ၵၼ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸိူဝ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉဢွၼ် တီႈၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးၼႆႉတႄႉ တေပဵၼ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇသႅၼ်း ဢႃယုလဵၵ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။

ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဢၼ်ပၢႆႈမႃးသွၼ်ႈဝႆႉ တီႈၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးၼႆႉ တေမီးႁူဝ်ၵူၼ်းမွၵ်ႈ 180 ၵေႃႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ႁူးသူၼ်၊ ၼႅမ်းသႆးလႄႈ တူၼ်ႈႁိူၵ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ပၢႆႈမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 4/11/2022 ၼၼ်ႉ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပႆႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈ ႁိူၼ်းယေးၵၼ် တေၸမ်ၼိုင်ႈပီယဝ်ႉ။

ပီ 2021 RCSS တင်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ TNLA, SSPP ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ႁၢဝ်ႈႁႅင်း၊ ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸိူဝ်း ယူႇတၢင်းၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး တႃႇ 28  ဝၢၼ်ႈ ၊ ႁူဝ်ၵူၼ်း 5 ႁဵင်ပၢႆ လႆႈပၢႆႈယၢၼ် ႁိူၼ်းယေးတီႈယူႇ တေႃႇထိုင် ယၢမ်းလဵဝ် ပႆႇလႆႈပွၵ်ႈႁိူၼ်းယေးၶိုၼ်း။

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

- SHAN's Apps -spot_img

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း