ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ တႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶိုၼ်းယဝ်ႉဝႃႈၼႆသေတႃႉ မေႃသွၼ်ၼႂ်းထုင်ႉပူင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈ  ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႆႈၵႂႃႇႁႃၸၢင်ႈမေႃသွၼ်မႃး သွၼ်လိၵ်ႈပၼ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဝႃႈၼႆ  ။

တႄႇၼႂ်းႁၢင်လိူၼ်ၵျႃၼ်ႊၼႆႉမႃး ႁူင်းႁဵၼ်း ဝၢၼ်ႈၼွင်ၸၢင်ႉ ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈယဵၼ်ႇ ထုင်ႉပူင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း မေႃသွၼ် ဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းလႆႈႁူမ်ႈငိုၼ်းၵၼ်သေၵႂႃႇႁႃၸၢင်ႈမေႃသွၼ် လႆႈပၼ်ၼိုင်ႈၵေႃႉ 4 သႅၼ်ႁႃႈ သေႁႂ်ႈမႃးသွၼ်တႅၼ်းဝႆႉ ဝႃႈၼႆ  ။

ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၼႂ်းထုင်ႉပူင်းလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ ယွၼ်ႉမေႃသွၼ် ဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈလႄႈ ၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႆႈပၼ်ငိုၼ်းၸၢင်ႈ မေႃသွၼ်မႃး တႃႇသွၼ်တီႈႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢေႃႈ ၊ မေႃသွၼ်ၼိုင်ႈၵေႃႉၼႆႉ လႆႈငိုၼ်းၸွႆႈ 350,000  ပျႃး ၊ ၵႃႈၼမ်ႉမၼ်းရူတ်ႉသမ်ႉ 1 သႅၼ် ။ ၼိုင်ႈလိူၼ်တူၵ်း 450,000 ပျႃး ၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈလႆႈႁၢၼ်ၵၼ်သေသႂ်ႇငိုၼ်း ႁိူၼ်းၼိုင်ႈလင် ၼႆႉ တေတူၵ်းယူႇမွၵ်ႈ 35,000 ပျႃး”- ဝႃႈၼႆ ။ 

မေႃသွၼ်တီႈဝၢၼ်ႈၼွင်ၸၢင်ႉ ထုင်ႉပူင်းၼႆႉ ယၢမ်းလဵဝ် မီးသွင်ၵေႃႉ ၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်း မီး 60 ၵေႃႉ မီးဝႆႉ6 ႁွင်ႈႁဵၼ်း ။  ဢဵၼ်ႁႅင်းမေႃသွၼ်ဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ မေႃသွၼ်မီးတင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇလၢႆလွင်ႈ ။  တေၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဝ်းၵူၺ်းၼႆ ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၼႂ်းထုင်ႉပူင်း လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ ။

ၵူၼ်းၸၢႆးၼႂ်းထုင်ႉပူင်းလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ပေႃးပဵၼ်ၼႂ်းဝဵင်းသမ်ႉ မေႃသွၼ်ၵုမ်ႇယူႇ ၊ ပေႃးပဵၼ်တီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ မေႃသွၼ်ဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈ ၊   ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇ ဢမ်ႇမီးတၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ်ယႂ်ႇၼမ်။  လိူဝ်ၼၼ်ႉတေမီးပၢႆးဝူၼ်ႉဝႃႈ ၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးတီႈပွင်ႇသင်ၼႆဢေႃႈ ၊ ၽွင်းၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉယၢပ်ႇၼႆႉ လုၵ်ႈႁဵတ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းၵေႃႈမီးတင်းၼမ်”- ဝႃႈၼႆ ။

ႁူင်းႁဵၼ်းဢၼ် မီးၼႂ်းထုင်ႉပူင်းၼႆႉလႆႈၸၢင်ႈမေႃသွၼ် တႃႇသွၼ်လိၵ်ႈ ၵူႈႁူင်းႁဵၼ်း ။ ယၢမ်းလဵဝ် ႁူင်းႁဵၼ်းဢၼ်ပိုတ်ႇဝႆႉ တီႈၼႂ်းထုင်ႉပူင်း ပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းဝၢၼ်ႈပူင်း ၊ ပၢင်လူၼ်ႇ ၊ ၼွင်ၸၢင်ႉ ၊ ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၊ ဝၢၼ်ႈသၢႆလေးတႄႉပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်လႄႈ ဢမ်ႇလႆႈၸၢင်ႈမေႃသွၼ်မႂ်ႇၼႆယဝ်ႉ ။

ဝၢႆးလင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢဝ်ဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းမႃး တႄႇပီ 2021 ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်သေဢမ်ႇၵႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ႇၽၢဝ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းၼႆႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇပၢႆႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်းသွၼ်လိၵ်ႈလႄႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼမ်ႁႅင်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ် ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇလႆႈႁဵၼ်းလႆႈ ထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း-ၵူၼ်းၸၢႆးၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ ။

ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉလွင်ႈႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းဢၼ်ၼိုင်ႈႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉ – ၵွၼ်ႇၼႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပႆႇယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၵႂႃႇၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉၸွမ် ၼႂ်းမိူင်းထႆး မီးမွၵ်ႈ 2800 ၵေႃႉၵူၺ်း၊ ၼႂ်းပီ 2024 ၼၼ်ႉ ပုင်ႈၶိုၼ်ႈသုင်မႃးထိုင် 12,000 ၵေႃႉ၊ ၶၢတ်ႈလၢမ်းဝႆႉဝႃႈ တေႃႇထိုင်ပီတေမႃးၼႆႉ ၸၢင်ႈၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃး ထိုင် 17,000 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။