ၼမ်ႉထူမ်ႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၵူၼ်းမိူင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းဢမ်ႇမႃးၸွႆႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ

220

ၶၢဝ်းတၢင်းသွင်လိူၼ်မႃးၼႆႉ ၼမ်ႉလုပ်ႇထူမ်ႈ ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ဢမ်ႇယွမ်း 3 ပွၵ်ႈ၊ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸုမ်းပရႁိတ ၵမ်ႈၽွင်ႈတႄႉ ၸွႆႈယူႇပဵၼ်တီႈပဵၼ်တၢင်းသေတႃႉ ၸိူဝ်းၶႂ်ႈပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းဢမ်ႇမီးလွင်ႈၸွႆႈထႅမ်သင် ၵူၼ်းမိူင်း၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ။

ၵူၼ်းမိူင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၽဵဝ်ႈလၢင်ႉ ၶီႈၵူမ်ႇဢၼ်ၺႃးၼမ်ႉထူမ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 12 လႄႈ 13 သႅပ်ႉထႅမ်ႇပိူဝ်ႇ

ႁူဝ်လိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉ ၾူၼ်တူၵ်းႁႃႇယႂ်ႇလၢႆဝၼ်းထပ်းၵၼ်ထႅင်ႈလႄႈ ထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 12 တင်း 13 ၼႆႉ မႄႈၼမ်ႉ သၢႆ လႆလူၼ်ႉၾင်ႇသေ လုပ်ႇထူမ်ႈ ပွၵ်ႉပုင်းထုၼ်၊ ၵၢတ်ႇတႃႇလေႃႉ၊ မၢၵ်ႇၵႃႇႁူဝ်ၶမ်း၊ သၼ်သၢႆးတႆး၊ သၼ်သၢႆးလိုဝ်ႉလႄႈ ပွၵ်ႉ မႄႈၶၢဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်းထႅင်ႈ ၼမ်ႉထူမ်ႈပွၵ်ႈၼႆႉ မီးလွင်ႈလူႉသုမ်း ယူႇသေ တႃႉ ၵူၺ်းဢမ်ႇ ပေႃးလူႉသုမ်းၼမ် မိူဝ်ႈပွၵ်ႈၵမ်းသွင် ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။  

ပီၵွၼ်ႇပူၼ်ႉမႃး ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းၾူၼ် ၼမ်ႉသၢႆၼႆႉၼွင်းထူမ်ႈၸိူဝ်းယူႇသွင်ၾင်ႇၶၢင်ႈၵေးၼမ်ႉၵူႈပီသေတႃႉ ပီၼႆႉ ၼမ်ႉထူမ်ႈ ႁၢႆႉႁႅင်း၊ ၼွင်းထူမ်ႈထိုင်သွင်ၾင်ႇၵေးၼမ်ႉၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၶဝ်ႈထိုင်ၼႂ်းပွၵ်ႉၼႂ်းဝဵင်း ၊ ထူမ်ႈပဵင်းဢႅဝ်ပဵင်းဢူၵ်း လေႃႇလွင်ႈလႆ ထွင်းဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်လွင်ႈၸွမ်းၼမ်ႉမူတ်း၊ တေႃႈၼင်ႇ ရူတ်ႉၶိူင်ႈ ရူတ်ႉသၢမ်လေႃႉယင်းလွင်ႈလႆၸွမ်းလႄႈပဵၼ်ဢၼ်လီတူၵ်းၸႂ်ၵူဝ်ႁႄ။

ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈဝႃႈ ဢၼ်ၼမ်ႉထူမ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼႆႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉလူႉ၊ ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇတူၺ်းလူ ဢမ်ႇသႂ်ႇၸႂ်ၼမ်ႉႁွင်ႈၼမ်ႉၵေးသေ ဢဝ်ယုၵ်းယၢၵ်း ၶႅၵ်ႉယိူဝ်ႇထိုမ်ႈတူၵ်းၼမ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉႁွင်ႈ၊ ၼမ်ႉၵေးတိုၼ်ႈ၊ တၼ်၊    ဢမ်ႇၽဵဝ်ႈလၢင်ႉလၢႆႇၼမ်ႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဝဵင်း၊ ဢမ်ႇ ႁဵတ်းလွင်ႈမူတ်းသႂ် ၊ ၼမ်ႉလႆဢမ်ႇၶိုတ်းလႄႈ ၼမ်ႉၸင်ႇထူမ်ႈ ႁႅင်းဝႃႈၼႆ။

ၵူၼ်းၼုမ်ႇ တႃႈၶီႈလဵၵ်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ပၼ်ႁႃမၼ်းၼႆႉ  ယွၼ်ႉလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢမ်ႇႁဵတ်းသင်ၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ၼမ်ႉ ႁွင်ႈၼမ်ႉႁူး ၸွမ်းၼႂ်းပွၵ်ႉ/ ယွမ်ႇ ၸွမ်းတၢင်းလူင် ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းလူဝ်ႇလႆႈလၢင်းႁွင်ႈ မူတ်းမူတ်း။ မၢင်တီႈၼမ်ႉၼႆႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈ လႆ ၼမ်ႉယိုင်ႈၶိုၼ်ႈသေ ထူမ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၶဝ်လူဝ်ႇလၢင်းႁႂ်ႈၼမ်ႉလႆလီလီ တင်းမူတ်း။ မႄႈၼမ်ႉသၢႆ မိူၼ်ၵၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တင်းသွင်မိူင်း လူဝ်ႇႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်သေ ဢဝ်ၵႃးမေႈၶူဝ်း မႃးၶုတ်းလၢင်းပၼ် ႁႂ်ႈႁွင်ႈလိုၵ်ႉထႅင်ႈ မိူဝ်ႈလဵဝ် ႁွင်ႈမၼ်းတိုၼ်ႈ ပေႃးၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်းဢိတ်းၵေႃႈ ၼမ်ႉၼႆႉ လူၼ်ႉၾင်ႇသေ ထူမ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။

သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ – “လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၶဝ်လူဝ်ႇႁဵတ်း။ ယွၼ်ႉလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၼႆႉၵေႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇ သႂ်ႇၸႂ် တီႈၵၢတ်ႇတႃႈလေႃႉၼႆႉ ၼမ်ႉထူမ်ႈၵူႈပီ ၶဝ်ႁူႉယူႇ ႁဵတ်း သင် ၶဝ်ဢမ်ႇၵႄႈပၼ်ႁႃ တေလႆႈလၢင်းႁွင်ႈၼႄႇ တေလႆႈ ၵေႃႇတႅၼ်ႇၶိုၼ်ႈၼႄႇ ၸိူဝ်းၼႆ။ ပေႃးၶဝ်လၢင်းႁွင်ႈ ႁဵတ်းလွင်ႈ မူတ်းသႂ်တႄႉ ၸၢင်ႈႁႂ်ႈၼမ်ႉထူမ်ႈၵေႃႈ မၼ်းဢမ်ႇထူမ်ႈၶႃႈ ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼႆႉ”- ဝႃႈၼႆ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ လွင်ႈပၼ်ႁႃ ယုၵ်းယၢၵ်း ဢၼ်လႆလွင်ႈမႃးၸွမ်းၼမ်ႉသေ ၵိုတ်းၶၢင်ႉဝႆႉ ၵွင်မၢၵ်ႇမိူဝ်ဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉထႅင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ တဝ်ႈၼမ်ႉ၊ ထူင်ယၢင်  ၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးမၢၵ်ႇမိူဝ်ဝႆႉ ၸွမ်းတၢင်းလူင်၊ ၸွမ်းၼႂ်းၵိဝ်ႇၼႂ်းသွႆး ၸွမ်းႁိူၼ်းယေး ဢၼ်ၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ပၼ်ႁႃလူင် တႃႇၵူၼ်းမိူင်းဢွၼ်ၵၼ်ၵဵပ်းၽဵဝ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။

ၵူၼ်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ယုၵ်းယၢၵ်းၼႆႉ ၼမ်ဝႃႈၼမ်ယဝ်ႉ ပေႃးၼမ်ႉထူမ်ႈမႃးၼႆ ယုၵ်းယၢၵ်းၼႆႉ လႆ မႃးၸွမ်းၼမ်ႉသေ ပေႃးၼမ်ႉႁႅင်ႈၼႆၵေႃႈ ယုၵ်းယၢၵ်းၼႆႉ ၵွင်ႈမၢၵ်ႇမိူဝ်ဝႆႉ ၸွမ်းတႃႈၸွမ်းတၢင်း ၸွမ်းၼႂ်းႁိူၼ်းယေး ၸိူဝ်းၼႆႉ ပၼ်တၢင်းတုၵ်ႉၶတႄႉ လွင်ႈၼႆႉ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၵဵပ်းပတ်းပႅတ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆၶႃႈဢေႃႈ။ ယွၼ်ႉၵူၼ်းႁဝ်းၶႃႈ ၵိၼ်ယဝ်ႉ ဢဝ်ပႅတ်ႈ တူၵ်းၼမ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၾၢႆႇလိူမ်ႈလႆႇ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၵဵပ်းဢမ်ႇႁဵတ်းသင်ပၼ်”- ဝႃႈၼႆ။

Photo Credit to Photo by Tun Naing Oo, Kyawzawlin Lin, Ko Naing, SENA, Ko Naing – ၼမ်ႉထူမ်ႈၼႂ်းႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း

ၼမ်ႉထူမ်ႈ ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၵမ်းၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းႁိူၼ်းတႅမ်ႇ ၸိူဝ်းယူႇဝႆႉ တီႈၶူင်ႈယၢၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် တေႁၢင်ႈ ႁႅၼ်း ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင် ၶၢႆႉဝႆႉတီႈသုင်ၵၼ် ယွၼ်ႉယၢမ်ႈမီးတူဝ်ထူပ်းမႃး မိူဝ်ႈပွၵ်ႈၵမ်းဢွၼ်တၢင်း ၼႂ်းလိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ် ပူၼ်ႉမႃး ၼၼ်ႉ ၵၼ်ယဝ်ႉ။  

“ၸိူဝ်းႁိူၼ်းတႅမ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶူဝ်းပိူၼ်ႈယုၵ်ႉဝႆႉၼိူဝ်သုင် ဢမ်ႇဢဝ်လူင်းၵၼ် တင်ႈတႄႇ ၼမ်ႉထူမ်ႈပွၵ်ႈပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉသေ ယၢမ်း လဵဝ် ဢွၼ်သိုဝ်ႉသၢႆးသႂ်ႇထူင်သေ ႁႄႉဝႆႉၼႃးႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်း ႁႄႉၼမ်ႉ တေဢမ်ႇၶဝ်ႈႁိူၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ တေၶႅၼ်းလိူဝ်ဢိတ်းၼိုင်ႈ။ ၶူဝ်းၶွင်ၼႆႉ ပေႃးဢမ်ႇၶၢႆႉဝႆႉၸိုင် မိူၼ်ၼင်ႇ သူဝ်းၽႃး၊ ၽႃႈႁူမ်ႇၶူဝ်းၼွၼ်း၊ တိူၵ်ႈသႂ်ႇၶူဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးၺႃးၼမ်ႉယဝ်ႉ ဢမ်ႇ ၸၢင်ႈၸႂ်ႉၶိုၼ်း ပႅတ်ႈပဵၼ်မိူဝ်ႇ ပဵၼ်ၵွင်။ ပေႃးလႆႈၸၢင်ႈၾၢႆႇလိူမ်ႇလႆႇ တေႃႉပႅတ်ႈ 1 လမ်းၵႃး လႆႈပၼ် 4,000 – 5,000 ဝၢတ်ႇ မၢင်တီႈလႆႈပၼ် 7,000 – 8,000 ဝၢတ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးဢေႃႈ”- ၵူၼ်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

ၵမ်ႈၼမ် ၼမ်ႉဢၼ်ၵႆႉလုပ်ႇထူမ်ႈ ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼႆႉ တေပဵၼ်ၸွမ်းတီႈၶူင်ႈယၢၼ်းလႄႈ ၸိူဝ်းႁိူၼ်းယေးတႅမ်ႇ ၸိူဝ်း ၼႆႉ။  ၼမ်ႉ ၵႆႉလုပ်ႇထူမ်ႈ   ယွၼ်ႉၸွမ်းႁူၺ်ႈလွႆ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီးတူၼ်ႈမႆႉ တႃႇၵႅတ်ႇႁႄႉၼမ်ႉ ၸုပ်ႇၼမ်ႉဝႆႉလႄႈ ၵွပ်ႈၼႆ ၼမ်ႉၼႆႉ ၸင်ႇၵိုင်ႉၵၢင်ႉလႆလူင်းႁႅင်း။

ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈၼမ်ႉထူမ်ႈၼႆႉသေ ယွၼ်ႉမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢွၼ်ၵၼ်ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇႁႅင်းလႄႈ ၸိူင်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေႁူႉၶိုတ်း ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတူဝ်ႈတၼ်းဝႆႉထႃႈၵၼ်၊ ၼင်ႇႁိုဝ် တေဢမ်ႇထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇႁႅင်းၼၼ်ႉ တေလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းတူဝ်ၵၼ်ဝႆႉ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆႉ ၸၢႆးၶိူဝ်းသႅင် ၸုမ်းႁၵ်ႉသႃသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ၸိုင်ႈတႆးသပ်းလႅင်း လၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇ ၼႆ။

“ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၾူၼ်ၼႆႉ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇတူၵ်းတီႈႁဝ်းၼႆသေတႃႉ ပေႃးမၼ်းတူၵ်းတီႈၵွင်း ၼမ်ႉၼႆႉ တေၸၢင်ႈလႆထူမ်ႈ ထိုင်ႁဝ်း ဢၼ်ၼႆႉ ဢၼ်ၼိုင်ႈ။ ၵမ်းၼႆႉ ႁဝ်းတေလႆႈတူၺ်းသၢႆငၢႆၾႃႉၾူၼ် မၼ်းငိုပ်းဝႆႉ လမ်ဝႆႉ တၢင်းလႂ် ႁဝ်းတေလႆႈ ႁၢင်ႈ ႁႅၼ်းဝႆႉ။ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈ ပေႃးဝႃႈ ၾူၼ်တူၵ်းၽတ်ႉၽဵင်ႇၵၼ် ဢၼ်ၼႆႉထႅင်ႈ တေလႆႈၾၢင်ႉသတိၵၼ် ယွၼ်ႉတေၸၢင်ႈႁဵတ်း ႁႂ်ႈၼမ်ႉထူမ်ႈ”- ဝႃႈၼႆ။

ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈၼႆႉ ၸၢႆးၶိူဝ်းသႅင် သိုပ်ႇပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်ဝႆႉဝႃႈ ပေႃးၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်းၼႆ တေလႆႈတူၺ်းလၢႆႇၼမ်ႉ မၼ်းလႆၵႂႃႇတၢင်းလႂ် ပေႃးဝႃႈ မၼ်းလႆတၢင်းလႂ် ၼႆၵေႃႈ တေလႆႈႁဵတ်းႁွင်ႈပၼ် ႁႂ်ႈမၼ်းလႆလူင်းငၢႆႈငၢႆႈလူမ်လူမ် ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ပေႃးပဵၼ်ၼမ်ႉပႃႇလႆလူင်းမႃးၼႆႉ မၼ်းတေထူမ်ႈ မွၵ်ႈ 1 ဝၼ်း 2 ဝၼ်းသေ ၸင်ႇတေႁႅင်းလူင်းၵႂႃႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးၾူၼ်တူၵ်းၼႆ မၼ်းတေၵမ်းၵမ်းၵႆႉထူမ်ႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၸိူင်ႉၼႆလႄႈ ပေႃးႁဵတ်းလၢႆႇၼမ်ႉၼႆ ႁႂ်ႈႁဵတ်းလၢႆႇၼမ်ႉ ႁဵတ်းႁွင်ႈပၼ် ႁႂ်ႈၼမ်ႉလႆလူင်းလီလီ ၼႆႉတႄႉ တေလႆႈဢွၼ်ၶုတ်းႁဵတ်းၽႂ်မၼ်း။

သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၼမ်ႉၼႆႉ လႆလူင်းမႃးႁႅင်းၼႆ တေလႆႈႁဵတ်းႁွင်ႈလွႆးၼမ်ႉ ႁွင်ႈၵႅတ်ႇၼမ်ႉဝႆႉ။ တႃႇတေႁဵတ်း ႁွင်ႈလွႆးၼမ်ႉ ဢွၵ်ႇၼႆႉ တေလႆႈတၢင်ႇလိၵ်ႈၸူးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသေ ဢဝ်ၵႃးမေးၶူဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် ငိုၼ်းပၵျၢၵ်ႉၶဝ် မႃးႁဵတ်း ဢၼ်ၼႆႉ ဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ် တေၸၢင်ႈၵႅတ်ႇၶႄ -ဝႃႈၼႆ။

ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိူဝ်းတူင်ႉၼိုင်ႁၵ်ႉသႃသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ –   ၼင်ႇႁိုဝ် တေဢမ်ႇပဵၼ်မႃး ၼမ်ႉလုပ်ႇထူမ်ႈႁႅင်း ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ထုၵ်ႇလီ ဢွၼ်ၵၼ်ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉ ဢမ်ႇဝႃႈလဵၵ်ႉယႂ်ႇ တူၼ်ႈမႆႉၼႆႉ မၼ်းတေၸွႆႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၾိင်ႈၾႃႉ ၵိုင်ႇငၢမ်ႇၵၼ်မႃးသေဢမ်ႇၵႃး မၼ်းတေၸွႆႈႁႄႉပၼ် ၼမ်ႉလႆၼႆႉ ယႃႇႁႂ်ႈမၼ်း လႆလူင်းဝႆး တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ၾၢႆႇၵွင်းၵေႃႈယဝ်ႉ ၾၢႆႇတႅမ်ႇၵေႃႈယဝ်ႉ၊ ၼႂ်းဝေႃႇလွႆၵေႃႈယဝ်ႉ။ မၼ်းဢမ်ႇမီး တူၼ်ႈမႆႉ တႃႇႁႄႉၼမ်ႉပၼ် ပေႃးၾူၼ်တူၵ်းၼႆ ၼမ်ႉၼႆႉ မၼ်းလႆလူင်းႁႅင်း ယွၼ်ၼမ်ႉၵူႈတီႈတီႈၼႆႉ လႆမႃးၸူးၼႂ်းႁွင်ႈလေႃႇ ၼႂ်းႁူၺ်း သေယဝ်ႉ လုၵ်ႉတီႈၼၼ်ႈလႆႈလူင်းမႃးႁႅင်း ဢမ်ႇတၼ်းၶိုတ်းတႃႇတေႁႄႉႁၢမ်ႈမၼ်း ၵွပ်ႈၼႆ တေလႆႈတူၺ်းငဝ်းလၢႆး ၾၢင်ႉ ၵၼ်ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ထုၵ်ႇလီယၢႆႉၵေႃႈ ယၢႆႉဝႆႉၵၼ်။

ၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီ မေႃယႃၶဝ်ပၼ်ၾၢင်ႉဝႆႉဝႃႈ   – ပေႃးၼမ်ႉထူမ်ႈမႃးလႄႈသင် ဝၢႆးၼမ်ႉထူမ်ႈယဝ်ႉ လႄႈသင် တေလႆႈဝႆႉသတိ ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ လွင်ႈတွင်ႉႁေႈ(တွင်ႉၵႂႃႇ) ယုင်းၼမ် ဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းတေမႃးၸွမ်းတင်းလင်။ ဢၼ်ပဵၼ်တွင်ႉၵႃႇၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ လွင်ႈဝူၺ်ႇႁၢင်ႈ ၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈလွင်ႈ။ ပေႃးၼမ်ႉႁႅင်းၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆ မိူဝ်ႈၼမ်ႉၵိုတ်းဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေပဵၼ်တီႈယုင်းၽႄႈၼမ်မႃး သေဢမ်ႇၵႃး တၢင်းပဵၼ် ၶႆႈလိူတ်ႈ ဢွၵ်ႇ၊ ၼၢဝ်ၼူၵ်ႉ (ၼၢဝ်ၶူတ်း) ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝၢႆးၼမ်ႉထူမ်ႈယဝ်ႉတႄႉ တေၵႆႉလႆႈႁၼ် ၸိူင်ႉၼႆမႃး တင်းၼမ်- ဝႃႈၼႆ။

ဢၼ်လီၾၢင်ႉ ဝၢႆးလင်ၼမ်ႉထူမ်ႈၼႆႉတႄႉ  တေမီးတူဝ်သတ်း ဢၼ်မီးၵွင်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵူင်ႇၵၢဝ်ၼႂ်းထိူၼ်ႇ၊ ငူး၊ မႅင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ တေလႆလွင်ႈမႃးၸွမ်းၼမ်ႉ။ မိူၼ် ၼင်ႇ ငူးၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးပဵၼ်တူဝ်ယႂ်ႇတႄႉ တေတၼ်းပၢႆႈလႆႈယူႇ မၢင်တူဝ်ဢမ်ႇတၼ်းပၢႆႈလႆႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တူဝ်သတ်း ၵူင်ႇၵၢဝ် ငူး ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ တေၵႆႉႁၼ် လႆလွင်ႈမႃးၸွမ်းၼမ်ႉၼမ် ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ လူဝ်ႇလႆႈဝႆႉသတိၵၼ် ယႂ်ႇၼမ် ၸၢႆးၶိူဝ်းသႅင်လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ