ၶွမ်ႊမတီႊၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈမိူင်းၵိုင် မႆႈၸႂ် ၵူဝ် ၶူဝ်ႊဝိတ့် လၢမ်းၸပ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေး

65

ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်မီးထိုင် 2 ႁဵင်ပၢႆ ဢမ်ႇၸၢင်ႈယူႇၸွမ်းပၵ်းပိူင်ၵၢင်းယၢၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉလႄႈ ၶွမ်ႊမတီႊ ၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း မႆႈၸႂ် ၵူဝ်တၢင်းပဵၼ် ၽႄႈလၢမ်းတိတ်းၸပ်း ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးႁၢဝ်ႈႁႅင်း ဝႃႈၼႆ။

Image: ၵူၼ်းပိုၼ့်တီႈ/ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈမိူင်းၵိုင်

သိုၵ်း RCSS တင်း SSPP ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်မႃး ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းဢိူင်ႇႁူဝ်ၶၢႆး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ။ တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 14/9/2021 မႃးတေႃႇထိုင် ဝၼ်းတီႈ 22/9/2021 ၵူၼ်းမိူင်း  လႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်း သွၼ်ႈမူၵ်းယူႇၸွမ်း ဝတ့်ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ၊ ႁူင်းႁဵၼ်း၊ ၸွမ်းၵၢတ်ႇလႄႈ ႁိူၼ်းပီႈၼွင့် ၸိူဝ်းၼႆ့ ႁူဝ်ၵူၼ်း 2 ႁဵင်ပၢႆ  ။

ၽူႈၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆ့ တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ့် 19 ၵေႃႈ ၽႄႈလၢမ်း ႁႅင်းသေ တႃႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းတႄ့ တေမီးလွင်ႈတုမ့်တိူဝ့်တႄ့တႄ့ဝႃႈဝႃႈၶႃႈယဝ့်။ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၼႆ့ ယူႇဝႆ့ပဵၼ်ၵေႃႇပဵၼ်ၵွင် ပဵၼ် ၸုမ်း ပဵၼ်ၸိူဝ်း ဝႆ့   ဢမ်ႇသႂ်ႇၽႃႈတူမ်းသူပ်း  ။ တၢင်းႁူ့ၵဵဝ်ႇ ၵပ်း လွင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၼႆ့ၵေႃႈ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁဝ်း  ပႆႇႁူ့ထိုင်ၵၼ်တႄ့တႄ့။ မႆႈၸႂ်ၶႃႈဢေႃႈ ပေႃးတိတ်းၸပ်း ၵၼ်မႃးတႄ့ ပဵၼ်မူႇပဵၼ်ၾုင်ၵမ်းလဵဝ်ၼၼ့်ၶႃႈယဝ့်”- ဝႃႈၼႆ။

တႃႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တေလႆႈႁပ့်ႁူ့ လွင်ႈၵႅတ်ႇၵင်ႈတၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႊဝိတ့် 19 ၼႆ့ တိုၵ့်မီးဢေႇမၢင်၊  ၵဵဝ်ႇ ၵပ်းလွင်ႈတၢင်းႁူ့ တႃႇၵႅတ်ႈၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၼႆ့ ယူႇတီႈ ၶွမ်ႊမတီႊၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းတႄ့ မုင်ႈမွင်းႁႂ်ႈၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီ၊ ၸုမ်းတူင့် ၼိုင်တူင်ႇဝူင်း ၸိူဝ်းႁူ့ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈတၢင်းပဵၼ်ၼႆ့ မႃးပိုၼ်ၽႄႈပၼ်ပိုၼ်းႁူ့ တႃႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေးယူႇ ဝႃႈၼႆ။

တႃႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းတႄ့ မႆႈၸႂ်ပႃးလွင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ့် 19 ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ယၢမ်းလဵဝ် လႆႈမႆႈၸႂ်ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇပႃးထႅင်ႈ လွင်ႈၶဝ်ႈ ၼမ့်တၢင်းၵိၼ် တီႈယူႇတၼ်းသဝ်းၵၼ် ၸဵမ်ၸိူဝ်း ၼႆ့ထႅင်ႈ။

“ယၢမ်းလဵဝ် လွင်ႈၵိၼ်ယႅမ့်ၼႆ့ လူဝ်ႇႁႅင်းၼႃႇၶႃႈယဝ့် ပိူင်လူင်မၼ်း ၶဝ်ႈသၢၼ် ႁူဝ်မီႇၼမ့်မၼ်း ၽၵ်းႁႅင်ႈၸိူဝ်းၼႆ့ၶႃႈ။ မိူဝ်ႈဝႃးၼႆ့ ယူႇ တီႈၶွမ်ႊမတီႊႁဝ်းၶႃႈ ၽႄပၼ်ၶဝ်ႈသၢၼ် တႃႇ 130 ထူင်ပၢႆ ၼိုင်ႈမုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း လႆႈ 3 ပေႇၵႃႈၼႆ့ ။ ပေႃးဝႃႈ ၵိၼ်သွင်သၢမ်ဝၼ်းၵေႃႈ မူတ်း သဵင်ႈယဝ့်။ ဢၼ်ပီႈၼွင့်ႁဝ်းၶဝ် ၸွႆႈမၼ်းၵေႃႈၼမ်ယူႇ ပေႃးတူၺ်းတႄ့ ပေႃးမႃးၸႅၵ်ႇပၼ်  ၵၼ်ၼႆၶိုၼ်းလႆႈ ၵေႃ့ဢိတ်း ဢွတ်းၵူၺ်း”- ၽူႈၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

သိုၵ်းသွင်ၾၢႆႇတႄႇပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်မႃး တင်ႈတႄႇ ဝၼ်းတီႈ 14  ႁၢၼ့်တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 22 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် သဵင်ၵွင်ႈတိုၵ့်တႅၵ်ႇယူႇ ၼႆယဝ့်။

ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၼႂ်းပိုၼ့်တီႈ ပွတ်းႁူဝ်ၶၢႆး ၵေႃ့ၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ပၢင်တိုၵ်းတႄ့ ပဵၼ်ႁႅင်း ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 19-20-21 ၼႆ့ၶႃႈ။ မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 22 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် လႆႈငိၼ်းသဵင် ၵွင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈသေ ဝၢႆးၼၼ့်ၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈငိၼ်းထႅင်ႈယဝ့်။ ယဵၼ်ဝႆ့ၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ့် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇႁၢမ်းငၢႆးၵေႃႈ မိူဝ်ႈဝႃးတင်း မိူဝ်ႈၼႆ့ ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ဢွၼ်ၵၼ်ငိူင့်ပၢႆႈၶဝ်ႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်ၵေႃႈမီး ၼႆယဝ့်။

“မိူဝ်ႈၼႆ့ ၵၢင်ၼႂ် ၵူၼ်းၼႂ်းဢိူင်ႇႁၢမ်းငၢႆး မၢင်ဝၢၼ်ႈ ငိူင့်ပၢႆႈထႃႈ မီးဝႆ့တီႈ ၵျွင်းလွႆလႅင် ပွၵ့် 6 မွၵ်ႈ 30 ၼႆ့ၶႃႈ။ ယဝ့်ၵေႃႈ မိူဝ်ႈဝႃးၼႆ့ တီႈၵျွင်း ႁူဝ်ၼႃးၵေႃႈ ပၢႆႈမႃးသွၼ်ႈဝႆ့ၼႆၶႃႈဝႃႇ။ လိူဝ်ၼၼ့် ပၢႆႈမႃးသွၼ်ႈဝႆ့ ၸွမ်းႁိူၼ်းပီႈၼွင့်ၼႂ်းဝဵင်း ၸိူဝ်းၼႆ့ၵေႃႈမီးၼႆၶႃႈ၊ ယွၼ့်ၵူဝ်ပၢင်တိုၵ်း လၢမ်း မႃးတၢင်းဢိူင်ႇႁၢမ်းငၢႆးသေ ဢွၼ်ၵၼ်ငိူင်ႈဝႆ့ၶႃႈဢေႃႈ”- ၽူႈၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ဢၼ်ပၢႆႈမႃးသွၼ်ႈဝႆ့ၼႂ်းဢိူင်ႇပၢင်ႇၵေႇတုသမ့် တီႈဝတ့်ၼႃးၼိူဝ်၊ ၼႂ်းၵၢတ်ႇ၊ ႁူင်း ႁဵၼ်းလႄႈ ၵျွင်းၵုင်းလႅင်း ။ ၸိူဝ်း ယူႇၸွမ်းႁိူၼ်း ပီႈၼွင့်ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၵူဝ်ႇတွင်ႇ သူၼ်ႁႆႈ ၸိူဝ်းၼႆ့ ႁူဝ်ၵူၼ်း တေမီး 1,436 ၵေႃ့။ ၵူၼ်း မိူင်းဢၼ် ပၢႆႈမႃးသမ့် ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵၢတ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈလူင်၊ ဝၢၼ်ႈၵွင်း၊ ဝၢၼ်ႈလွႆမွမ်ႈ၊ ဝၢၼ်ႈၼွင်လႅဝ် ၸိူဝ်းၼႆ့။

တီႈဢိူင်ႇတူင်ႇလၢဝ်းသမ့် ပၢႆႈမႃးသွၼ်ႈဝႆ့တီႈ ဝတ့်မၢၵ်ႇၶီႈၼူၵ့် ႁူဝ်ၵူၼ်းမွၵ်ႈ 500 ၵေႃ့၊ ဝတ့်ႁွင်ႇတူင်ႇလၢဝ်း 103 ၵေႃ့ ႁူမ်ႈၵၼ် 600 ပၢႆ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈပႅၼ်ႇဝႅၼ်ႈပၢႆႈ မႃးသွၼ်ႈဝႆ့။ တီႈၼၼ်ႈသမ့် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢႃယု 7 ၶူပ်ႇလူင်းတႂ်ႈၼမ် ၼႆယဝ့်။

ၼႂ်းဢိူင်ႇႁၢမ်းငၢႆးသမ့် တီႈဝတ့်ၼွင်တဝ်း ႁူဝ်ၵူၼ်း 100 ပၢႆ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပႅင်ႇသႃႇ ပၢႆႈမႃးသွၼ်ႈဝႆ့။ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ့် ၸိူဝ်းပၢႆႈၵႂႃႇ သွၼ်ႈဝႆ့ ၸွမ်းႁိူၼ်းယေး ပီႈၼွင့်ၽႂ်မၼ်း ၼႂ်းဝဵင်းၵေႃႈ မီးထႅင်ႈတင်းၼမ် ၼႆယဝ့်။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈသိုၵ်း RCSS တင်း SSPP ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်ၼႆ့သေ ယူႇတီႈမူႇၸုမ်းႁပ့်ၶၢမ်ႇဢေႃးဝႃႇ တသင်ႇၶႃႇ ၸွႆႈထႅမ်ပၢင်ႇၸႃ့ ဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈမဵတ့်တႃႇမႃးမိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 22 ဝႃႈ လွင်ႈ RCSS တင်း SSPP ႁူမ်ႈၸုမ်းဢူၺ်းလီ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ယူႇၼႆ့ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ် ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းယူႇထင်သဝ်းၼၼ့် လႆႈတူၵ်းၸႂ်ၵူဝ်ႁေပၢႆႈယၢၼ် ဢွင်ႈတီႈယူႇၽႂ် မၼ်းလႄႈ ႁႂ်ႈမီးၸႂ်ဢီးလူၼိူဝ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းသေ ႁႂ်ႈလူတ်းယွမ်းၵိုတ်းယဵၼ်ပၼ် ပၢင်တိုၵ်းၼႆ့သေၵမ်း ဝႃႈၼႆ။

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ