မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး သိပ်းႁႃႈပီ ၼၼ်ႉ ယၢမ်ႈမီးပၢင်ၸႃပၼယႂ်ႇလူင်ဢၼ်ၼိုင်ႈ တီႈဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇ ထိုင်တီႈပလိၵ်ႈၵုမ်းရူတ်ႉၵႃးပေႃးယၢမ်ႈထၢမ်ဝႃႈပဵၼ်ၸႃပၼ ၸဝ်ႈၾႃႉပႃးလႂ် ၵူၼ်းပေႉမႃးၵိုၼ်း ၼႆလူးၵွၼ်ႇ။ ပၢင်ၸႃပၼၼၼ်ႉ ၸတ်းႁဵတ်း တီႈဝတ်ႉပႃႈပဝ်ႇ ၵၢင်ဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇ။ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ပၢင်ၸႃပၼ ၶူးသႅင်ၸိုၼ်ႈ သၶႁ ၵေႃႉၵိုၵ်းပိုၼ်းၼႂ်းၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉလႄႈပၢႆးမွၼ်းတႆး ။ ပၢင်ၸႃပၼ ၼၼ်ႉပဵၼ်သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈလႄႈပီႈၼွင်ႉ လုမ်းလၢင်း တီႈၸမ်တီႈၵႆ ၶွၼ်ႈႁႅင်းၵၼ်ၸတ်းပၼ် ။

ပဵၼ်ဢၼ်ၵိုၼ်းၶွၼ်ႈၶႅမ်ႉလႅပ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်း ဢမ်ႇမီးလွင်ႈ ၸုတ်ႈယွမ်းၶွင်ႉၶမ်သင်။ ၼႂ်းၽူႈၼမ်းၸတ်းပၢင်ၸႃပၼ ၼၼ်ႉ ပႃးသင်ၶတႆးတူၼ်ၼိုင်ႈ ၸိုဝ်ႈ ၸဝ်ႈၶူးမႁႃႇဢၼုၽၼ်ႊ ။ လႆႈဝႃႈၼမ်ႉၵတ်ႉမၼ်းၸဝ်ႈ ၼႆႉဢမ်ႇငၢႆႈငၢႆႈ။ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ပၢင်ၸႃပၼ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ပၢင်ၵိၼ်လူႇလူႉတၢႆ – ပၢင်မၢႆတွင်း သႃသၼႃလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်း ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး ၼႂ်းမိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇၶႂ်ႈဝႃႈၵူႈတီႈၵူႈပၢင် ပႃးမၼ်းၸဝ်ႈဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းႁဵတ်းမႃးၵူႈမိူဝ်ႈတႃႇၶၢဝ်းတၢင်း ႁိမ်း 20 ပီ။

မိူဝ်ႈလဵဝ် မၼ်းၸဝ်ႈ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉလူႉလွၼ်ႇၵႂႃႇ လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပီႈၼွင်ႉတႆး ပႃးၸဵမ်ၵူၼ်းမိူင်း ၵူၼ်းထႆး ဢွၼ်ၵၼ် သေးလၢႆမွင်ၸႂ်ၸွမ်း။ ယွၼ်ႉဝႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈ ယၢမ်ႈတူင်ႉၼိုင်ႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈတႃႇၵူၼ်းၼမ်မႃးလၢႆၶၵ်ႉလၢႆတွၼ်ႈ ။
ၸဝ်ႈၶူးမႁႃႇဢၼုၽၼ်ႊၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ႁူႉၸၵ်းၵၼ်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၶူးမႁႃႇဢိုင်း မၼ်းၸဝ်ႈ ပဵၼ်ဝႆႉ ၽူႈၵွၼ်းဝတ်ႉမႂ်ႇဢႃႊရၢမ်ႊပႃႇၵူၺ်ႈ တီႈဝဵင်းသရၽီႊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႂ်ႇၸိုင်ႈထႆး ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပႃး ၵႅမ် ၸဝ်ႈၵွၼ်းဝတ်ႉပႃႇပဝ်ႈ လူးၵွၼ်ႇ။
မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း ပဵၼ် ၸဝ်ႈၵွၼ်းဢိူင်ႇသျူမ်ႊၽူႊ ၸႄႈဝင်းသရၽီႊ လႄႈ ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းပဵၼ်ၶူးသွၼ်တီႈႁူင်းႁဵၼ်းပရိယတ်ႉတိ တီႈဝတ်ႉၽရႃႉသိင် ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇထႅင်ႈ ။

မၼ်းၸဝ်ႈလူႉလွၼ်ႇၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 12/08/2026 တီႈႁွင်ႈမၼ်းၸဝ်ႈတီႈ ဝတ်ႉမႂ်ႇဢႃႊရၢမ်ႊပႃႇၵူၺ်ႈ ၽွင်းဢႃယုၸဝ်ႈ 46 ပီ ၊ ဝႃႇသႃ 26 ဝႃႇ ။
ၸွမ်းၼင်ႇ ၽူႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းမၼ်းၸဝ်ႈ လၢတ်ႈတႄႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၶူးမႁႃႇဢၼုၽၼ်ႊ ၼႆႉ ယေႃးၶိင်းၵႂႃႇတီႈပၢင်ၵိၼ်လူႇသေတီႈတီႈယဝ်ႉ ပွၵ်ႈၶိုၼ်း ဝတ်ႉ မွၵ်ႈ 4 မူင်းႁူဝ်ၶမ်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 11 ၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈၼႂ်းႁွင်ႈသဝ်းမၼ်းၸဝ်ႈ ။ ထိုင် ဝၼ်းတီႈ 12 ၵေႃႈ ဢမ်ႇႁၼ်ဢွၵ်ႇႁွင်ႈလႄႈ ၸင်ႇႁူႉဝႃႈ လူႉလွၼ်ႇယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ၸွမ်းၼင်ႇ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ဢဝ်ၶၢပ်ႈတူဝ် ၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းတႄႉ ဢမ်ႇႁၼ်မီးႁွႆးတိူဝ်ႉမၢတ်ႇသင် ၊ ယိုၼ်ယၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၵိုၵ်းတူဝ် သေ လူႉလွၼ်ႇၵူၺ်း ၊ ထတ်းတူၺ်းၶၢပ်ႈတူဝ်တႄႉ လႅပ်ႈလူႉလွၼ်ႇၶၢမ်ႈၶိုၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈ လဵဝ် ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ဢဝ်ၶၢပ်ႈတူဝ်မၼ်းၸဝ်ႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းပၢင်ၸႃပၼဝႆႉတီႈ ဝတ်ႉမႂ်ႇဢႃႊရၢမ်ႊပႃႇၵူၺ်ႈ ။ တေပူၼ်ႉၶၢပ်ႈတူဝ်ဝၼ်းတီႈ 20/08/2026 ၼႆ ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈတူၵ်းလူင်း ၸုမ်းသင်ၶၸဝ်ႈၵဵင်းမႂ်ႇၸိုင်ႈထႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ ။

ပိူင်ပဵၼ်ဢၼ် ၸဝ်ႈၶူးမႁႃႇဢၼုၽၼ်ႊလူႉလွၼ်ႇၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶူးသုဝၼ်း ဝတ်ႉပႃႇပဝ်ႈ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ –

ဢၼ်လွၼ်ႇၵႂႃႇၼႆႉ ငိၼ်းဝႃႈ ပဵၼ်ယွၼ်ႉလိူတ်ႈၶိုၼ်ႈထိုင် 200 လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ သဵၼ်ႈလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃတႅၵ်ႇၶႃႈဝႃႈ ။ လိူၼ်ႈၶုၼ်ႈသုင်မွၵ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇလူႉဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈၼေႃႈ။

ၸဝ်ႈၶူးမႁႃႇဢၼုၽၼ်ႊၼႆႉ ၵၢၼ်တူင်ႇၵူၼ်းလၢႆဢၼ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇပၼ်လုတ်ႈပၼ်ႁၢမ်း ဢမ်ႇဝႃႈ ၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇလႄႈၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်း ။ ၼႂ်းမုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶတႆး သၢႆယႆးသႃမၵ်ႉၶီးၸိုင်ႈထႆးၵေႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈ ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းၾၢႆႇၵပ်းသိုပ်ႇၵပ်းသၢၼ် ဝႆႉ ။

တေႃႇၼင်ႇ မိူဝ်ႈ ၼႂ်းပီ 2011 ၶူးသႅင်ၸိုၼ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် သၶႁ ၽူႈႁူမ်ႈၵေႃႇတင်ႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈသဵင်ႈၵၢမ်ႇသုတ်းမုၼ်လႄႈ တႃႇၸတ်းပၢင်ၸႃပၼၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶူးမႁႃႇဢၼုၽၼ်ႊ ႁိုဝ် ၸဝ်ႈၶူးမႁႃႇဢိုင်း လႆႈၵမ်ႉလႆႈထႅမ်တေႃႇပေႃးယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်း ။ မၼ်းၸဝ်ႈ သႂ်ႇဢဵၼ်သႂ်ႇႁႅင်း ဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်းတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ သေ ၸွႆႈၼမ်းပၼ်လႄႈ ၼပ်ႉယမ်ဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ယူႇတႃႇသေႇ ၊ မၼ်းၸဝ်ႈလူႉလွၼ်ႇၵႂႃႇၵေႃႈ ဢမ်ႇလိုမ်းၵုင်ႇၵုၼ်းမုၼ်ငဝ်းမၼ်းၸဝ်ႈ ၼႆ ၸၢႆးယီႈၽူင်းမိူင်း ၽူႈၵုမ်းထတ်းၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ –

ၸဝ်ႈၶူးမႁႃႇဢိုင်းႁဝ်း လႆႈလူႉသဵင်ႈသုတ်းမုၼ်ၵႂႃႇၼႆႉ ယူႇတီႈႁဝ်းၶႃႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ပဵၼ်ဢၼ်သေးလၢႆမွင်ၸႂ်ၸွမ်းတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ ။ ဢၼ်ၵိုင်ႉၵၢင်ႉသေ လႆႈလူႉၵႂႃႇၼႆႉ။ ၸဝ်ႈၶူးႁဝ်းၼႆႉ သုၼ်ႇတူဝ်တႄႉဢမ်ႇလႆႈႁူႉၸၵ်း ဢမ်ႇလႆႈမိုတ်ႈၵိုဝ်း ဢမ်ႇယၢမ်ႈႁဵတ်းၵေႃႉမၼ်းၸဝ်ႈ ။ၵူၺ်းၵႃႈ ၸဝ်ႈၶူးမႁႃဢိုင်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ မိူဝ်ႈလုင်းသႅင်ၸိုၼ်ႈႁဝ်း လူႉသဵင်ႈၵႂႃႇၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ်ပဵၼ်ရႁၢၼ်းသေ ႁွပ်ႇႁူဝ်လုင်းသႅင်ၸိုၼ်ႈၶဝ်ႈႁဵဝ်ႈၼႆၵေႃႈ လၢတ်ႈဢမ်ႇၽိတ်း ။ၸဝ်ႈၶူး ႁဝ်းၶႃႈ ၸွႆႈထႅမ်ဝႆႉၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ။ ၸဝ်ႈၶူးႁဝ်း ပဵၼ်ႁိူဝ်ႇပဵၼ်ၶႆးသေ ၸွႆႈထႅမ်ပၢင်မႃႇသႃႇ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ ႁၼ်ၼႂ်းတႃယူႇတႃႇသေႇ။ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၼႃႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸဝ်ႈၶူးႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ ယွင်ႈယေႃးတၢင်ႇၽိုၼ်ၵိုၵ်းပိုၼ်းယူႇတႃႇသေႇၶႃႈဢေႃႈ

ၸဝ်ႈၶူး မႁႃႇဢၼုၽၼ်ႊ ၼႆႉ မေႃႁွင်ႉႁူၺ်း ဢွၼ်ႁူဝ်တူင်ႇတႆးသေ ႁၵ်ႉသႃၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်း ၊ ၼင်ႇႁိုဝ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇ တေဢမ်ႇမေႃလိုမ်းၾိင်ႈတူဝ်ႇၵဝ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ယၢမ်ႈဢွၼ်ၼမ်းၸတ်းမႃးယူႇ ဢမ်ႇဝႃႈ ၶဝ်ႈဝႃႇဢွၵ်ႇဝႃႇ ပွႆးသင်ႇလွင်း ပီမႂ်ႇ ၊ သၢင်းၵျၢၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆ ၼၢင်းဢူၺ်းလီ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆးၵဵင်းမႂ်ႇ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ –

မၼ်းၸဝ်ႈ ပဵၼ်ၸဝ်ႈဢၼ် ႁဵတ်းၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်တူင်ႇၵူၼ်းၸဝ်ႈၼိုင်ႈ။ဢမ်ႇဝႃႈ တေပဵၼ်ၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်းတႆး ၵၢၼ်ၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်းၸိူဝ်းၼႆႉ။မၼ်းၸဝ်ႈ ပဵၼ်ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းၵျွင်းဝႆႉသေယဝ်ႉၵေႃႈ ပေႃးဝႃႈ လူဝ်ႇႁင်မီးႁင်ၼႆၵေႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈပဵၼ်ၵေႃႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း။ဢွၼ်ႁူဝ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉႁႃႉၼႆၵေႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈသမ်ႉမေႃဢွၼ်ႁူဝ်ႁဵတ်းၼႆၼေႈ

ၸဝ်ႈၶူးမႁႃႇဢၼုၽၼ်ႊ ၼႆႉ ၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 1980 ၸိုဝ်ႈပေႃႈ ပေႃႈသၢင်ႇပၺ်ႇၺႃႇ မႄႈသၢင်ႇၶမ်းလႃႈ ၸႃတိ ဝၢၼ်ႈၼႃးလေႃး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ။ မီးပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈတွင်ႉၵၼ် 3 ၵေႃႉ မၼ်းၸဝ်ႈပဵၼ်ၵေႃႉယႂ်ႇသုတ်း ဝႃႈၼႆ။

မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်သင်ၶတႆး ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈမီးသဵင် မီးၸၼ်ႉမီးထၢၼ်ႈဝႆႉၼႂ်းဝတ်ႉၼႂ်းဝႃးၸိုဝ်ႈလိုဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ဝတ်ႉပႃႇပဝ်ႈ ဢၼ်ၵိုၵ်းပိုၼ်းတႆး ၊ ဝတ်ႉမႂ်ႇပႃႇၵူၺ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပဵၼ်တီႈပီႈၼွင်ႉတႆး ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၶဝ်ႈဝတ်ႉၶဝ်ႈဝႃး မီးတၢင်းဢုၼ်ႇၸႂ် ၊ ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၸူးၵၼ်ငၢႆ ။ ႁႅင်းၵၢၼ်တႆး ၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်ငၢႆႈ ၊ ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ပီႈၼွင်ႉတႆး ဢမ်ႇသူႈလႆႈၼႃႈလဵၵ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇ တေၵိၼ်တေလူႇ ။

မိူဝ်ႈလဵဝ် မၼ်းၸဝ်ႈ လူႉလွၼ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉလႄႈ တႃႇတေ ပဵၼ်တီႈႁႅင်းၵၢၼ်တႆးၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်ၵႂႃႇထႅင်ႈၶၢဝ်းယၢဝ်း ၼၼ်ႉ ၽႂ်တေၸၢင်ႈတႅၼ်းတီႈယူႇမၼ်းၸဝ်ႈၼႆ ၽႂ်ဢမ်ႇလၢမ်းၶၢတ်ႈလႆႈ ။ ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈယႃႇ မၼ်းၸဝ်ႈဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ သေတႃႉ တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ပီႈၼွင်ႉတႆး ဢမ်ႇၵိုင်ႇလီၽၢတ်ႇယၢၼ်ႁၢင်ႇႁိူၼ်ပႅတ်ႈဝတ်ႉဝႃး ဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ ယၢမ်ႈယူႇယၢမ်ႈသၢင်ႈမႃး ။

ႁႂ်ႈၵႆႉဢွၼ်ၵၼ်ၶဝ်ႈသူႇၶဝ်ႈၸႂ်း ။ ႁႂ်ႈမေႃႁူမ်ႈၵၼ်လုမ်းလႃး ႁၵ်ႉသႃ ပႂ်ႉပႃး ၼႆ ၸဝ်ႈၶူးလၢဝ်လႅင်း မွၵ်ႇသဵဝ်ႈ ၸုမ်းႁူမ်ႈတုမ်ပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃႇၸူးလႃးလူင်းၵွၼ်း သင်ႇလၢတ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

မၼ်းၸဝ်ႈလူႉလွၼ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ ။ ဝၼ်းမိူဝ်းၼႃႈ တေပဵၼ်ႁိုဝ် ဢမ်ႇလၢမ်းလႆႈသေတႃႉ ။ ဢၼ်ၼႆႉၵေႃႈ ၶႂ်ႈၾၢၵ်ႇထိုင် ပီႈၼွင်ႉတႆး တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃးႁဝ်းဝႃႈ တီႈဝတ်ႉပႃႇပဝ်ႈၵေႃႈလီ တီႈဝတ်ႉပႃႇၵူၺ်ႈၵေႃႈယဝ်ႉ ႁႂ်ႈၸွႆႈၵၼ်ပူၵ်းပွင် ထိင်းသိမ်း ယဝ်ႉၵေႃႈ လုမ်းလႃးတူၺ်းထိုင် တီႈမၼ်းၸဝ်ႈယၢမ်ႈယူႇ ၼႆ ၸိူင်ႉၼၼ်ၶႃႈ

ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆးၼႆႉ ၸဝ်ႈၶူး မႁႃႇဢၼုၽၼ်ႊ ယၢမ်ႈႁဵၼ်းထိုင် ၸၼ်ႉသုင် မေႃႊ 6 ( တႅၵ်ႈတင်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ မွၵ်ႈၸၼ်ႉ 12 ယၢမ်းလဵဝ် ) ၊ ၾၢႆႇပရိယတ်ႉတိၵေႃႈ လႆႈႁဵၼ်းထိုင် ပရယူၵ်ႊ 7 တီႈၵုင်းထဵပ်ႈ ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ မႃးႁပ်ႉပဵၼ်ၶူးသွၼ် လႄႈ ပဵၼ်ပႃး ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းဝတ်ႉပႃႇပဝ်ႈ ဢၼ်ၵိုၵ်းပိုၼ်းတႆး ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႂ်ႇ ။