ပလိၵ်ႈႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈမိူင်းထႆး ၵူတ်ႇထတ်းတီႉၺွပ်း ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်မႃးပိုတ်ႇၶွမ်ႊပၼီႊ ႁဵတ်းၵၢၼ်ဢွၼ်ၼမ်းၶႅၵ်ႇဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈတွင်ႈတဵဝ်း – ပဵၼ်ဢၼ်ၽိတ်းပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈၵဵဝ်ႇၵပ်းႁႅင်းၵၢၼ်ဝႃႈၼႆ။

သိုဝ်ႇၶၢဝ်းထႆးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ ပလိၵ်ႈၾၢႆႇဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈတွင်ႈတဵဝ်း ၵူတ်ႇထတ်းထူပ်းႁၼ် ၶွမ်ႊပၼီႊ ဢွၼ်ၼမ်းၶႅၵ်ႇဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ တီႈၼိူဝ်လွႆသူးထဵပ်ႉ မိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇၸိုင်ႈထႆး ပဵၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ဝႆႉ။

ပလိၵ်ႈထႆးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ – သၢဝ်မၢၼ်ႈ ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇၶွမ်ႊပၼီႊၼၼ်ႉဝႆႉ။ ပူၼ်ႉပႅၼ်ပၵ်းပိူင်ႁႅင်းၵၢၼ်။ ႁဵတ်းၵၢၼ်ဢၼ်ႁႅင်းၵၢၼ် ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇႁဵတ်း။ ႁိမ်ၵၢၼ်ၵူၼ်းထႆး၊ ယႃႉၵႃႈၶၼ်ၼမ်းဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇၵူၼ်းပိုၼ်ႉမိူင်း ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼမ်းဢႅဝ်ႇ – ၼႆသေ ပလိၵ်ႈထႆးတီႉၺွပ်းၵုမ်းၶင်မၼ်းၼၢင်းဝႆႉဝႃႈၼႆ။

ဢိင်ၼိူဝ်ပလိၵ်ႈထႆးၵူတ်ႇထတ်းထဵတ်ႈထၢမ်သေ – မၼ်းၼၢင်းလၢတ်ႈဝႃႈ လႆႈၵႃႈဢွၼ်ဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈၼိုင်ႈပွၵ်ႈ 4000 ထိုင် 5000 ဝၢတ်ႇဝႃႈၼႆဝႆႉ။

ပလိၵ်ႈထႆးလၢတ်ႈဝႃႈ – ပဵၼ်ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈမိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ဢွၼ်ၼမ်း ၶႅၵ်ႇဢႅဝ်ႇ ယဵမ်ႈဝႆႉ ယူႇၼၼ်ႉ တိူင်ႇလၢတ်ႈမႃးဝႃႈ မီးၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ လၵ်ႉပိုတ်ႇၶွမ်ႊပၼီႊ ဢွၼ်ၼမ်းၶႅၵ်ႇဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈ၊ ၶူတ်းသၼႃးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တီႈၾဵတ်ႉသ်ပုၵ်ႉပေႉၶျ်ႁင်းၵူၺ်းသေ ၸတ်းၶပ်ႉမၢႆၵၢၼ်ဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈ။ ပၼ်ၶၢတ်ႇပႃးရူတ်ႉၵႃး ပၼ်ၶၢတ်ႈပႃးၵူၼ်းၶပ်းရူတ်ႉ လႄႈတေဢွၼ်ဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈပႃး ဝႃႈၼႆဝႆႉ။

ပလိၵ်ႈထႆးတႄႉပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၸိူဝ်းၶဝ်ၼႆႉ ႁဵတ်းၵၢၼ် ငိူင်ႉဝႄႈၶွၼ်ႇဢၼ်တေလႆႈ ပၼ်တီႈၽႅၼ်ႇလိၼ်ၸိုင်ႈထႆးသေ လၵ်ႉပိုတ်ႇႁၢၼ်ႉလပ်ႉလပ်ႉႁင်းၶဝ်။

ၵၢၼ်ဢွၼ်ၼမ်းၶႅၵ်ႇဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈတွင်ႈတဵဝ်းၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး တိုၼ်းဝႆႉပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းထႆးႁဵတ်းၵူၺ်း ၊ တိုၼ်းဢမ်ႇပၼ်ဢၼုယၢတ်ႈ ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းႁဵတ်းလႃးလႃး ။

ၽွင်းပလိၵ်ႈၶဝ်ႈထတ်းႁၢၼ်ႉ ၼၼ်ႉ ၼၢင်းယိင်းၸၢဝ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉၼမ်းဢဝ်ၶႅၵ်ႇၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်ႈၵႂႃႇဝႆႈၽြႃးတီႈၵွင်းမူးယဝ်ႉသေတိုၵ်ႉၼမ်းၶႅၵ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉလူင်းမႃးတီႈႁွင်ႈၵၢၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊမၼ်းၶိုၼ်းလႄႈပလိၵ်ႈၸင်ႇတီႉလႆႈ ပႃးတင်းလၵ်းထၢၼ်။

ယၢမ်းလဵဝ်ပလိၵ်ႈထႆး တီႉမၼ်းၼၢင်းဝႆႉတီႈႁူင်းပလိၵ်ႈၽူးၽိင်း ဝႆႉသေတေထတ်းထွင်ပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇၼင်ႇပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈၸိုင်ႈမိူင်းမီးဝႆႉ ဝႃႈၼႆ။

ပလိၵ်ႈထႆးလၢတ်ႈဝႃႈတေသိုပ်ႇၵူတ်ႇထတ်းတီႉၺွပ်းႁႅင်းၵၢၼ်ၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၽိတ်း၊ပူၼ်ႉပႅၼ်ပၵ်းပိူင်ႁႅင်းၵၢၼ်သေ ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ဢၼ်ႁၢမ်ႈဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၼႆသေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉပႃးႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ပၼ်ၶၢဝ်ႇပၼ်ငၢဝ်း ၵႂႃႇ- ဝႃႈၼႆ။

ဝၢႆးလင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းသေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမၢႆမီႈ ႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းၼႆႉၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ် ပၢႆႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း ၊ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈယူႇမိူင်းထႆးၼမ်သုတ်း။ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉပဵၼ်မိူင်း မလေႊသျႃႊ သိင်ႊၵပူဝ်ႊ ၶႄႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈႁွတ်ႈထိုင်ႁဵတ်းၵၢၼ်တၢင်းၵုင်းထဵပ်ႈ ၶျူၼ်ႊပူႊရီႊ လႄႈ မႄႈသွတ်ႇ ၵၢၼ်ႊၶျၼပူႊရီႊ ၸိူဝ်းၼႆႉၵူၺ်း။ ၼႂ်းပီ 2025- 2026 ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈတူင်ႈပဵင်း ႁွတ်ႈထိုင် ၵဵင်းမႂ်ႇ လမ်းပုၼ်း လမ်းပၢင်း ၸိူဝ်းၼႆႉမႃးၼမ်။ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ပိုတ်ႇႁၢၼ်ႉတၢင်းၵိၼ် ႁၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်းၶွင်မိူင်းမၢၼ်ႈ ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈႁေႃႈရူတ်ႉၵႃးဢွၼ်ၶႅၵ်ႇ(ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ) ဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈၼႂ်းမိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၾၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်း မိူင်းထႆးတႄႉ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ တႃႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်းတင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၶၢဝ်းယၢမ်း 100 ဝၼ်းသေၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်းႁၢၼ်ႉတၢင်းၵိၼ် ႁၢၼ်ႉမူၼ်ႈသိူဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈၵၢင်ၶိုၼ်း တီႉၺွပ်းႁႅင်းၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽိတ်းပၵ်းပိူင်ၼႆယူႇတိၵ်းတိၵ်းပႆႇယဝ်ႉပႆႇတူဝ်ႈ။