မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 16/6/2026 ငဝ်ႈငုၼ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဝႃႈတေတႄႇၽဵဝ်ႈ ၼမ်ႉၵထွမ်ႉ (ၵူဝ်ႇၵႃး) ၼင်ႇၵႃႈယိုၼ်းထိုင်လႆႈ လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၵူၼ်းသိုၵ်း ၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းၼႃႈတီႈၵုမ်းၵမ် SSPP/SSA ၵေႃႈ တေဢမ်ႇလႆႈၵိၼ် ၼမ်ႉၵထွမ်ႉလႃးလႃး ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းသိုၵ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၵူၼ်းမိူင်း ၵေႃႉလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ ၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းၼႃႈတီႈ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ၵုမ်းၵမ်ၼၼ်ႉ တိုၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈၸႂ်ႉ/ၵိၼ်၊ တေဢမ်ႇလႆႈတေႃႉသူင်ႇၵႂႃႇမႃး သိုဝ်ႉၶၢႆ တေႃႇၵၼ်၊ တေဢမ်ႇလႆႈၽုၵ်ႇ- ၵဵပ်းဝႆႉလႃးလႃး ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ SSPP/SSA ဢွၵ်ႇဝႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈႁၢမ်ႈၵိၼ်/ၸႂ်ႉ ၼမ်ႉၵထွမ်ႉ ၼၼ်ႉၸႅင်ႈဝႆႉပႃးထႅင်ႈဝႃႈ “ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇလႆႈပဵၼ်ပၼ်ႁႃၵၼ်ၼၼ်ႉ ၽူႈလႂ်ၽႂ်မီးဝႆႉ ၼမ်ႉ ၵထွမ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈဢဝ်ဢၢပ်ႈပၼ်တီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၽႂ်မၼ်းၵႂႃႇ။ ၵေႃႉလႂ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၵဵပ်းသိမ်းဝႆႉသေ တေႃႉသူင်ႇၵႂႃႇမႃး ႁဵတ်းၵၢၼ်သိုဝ်ႉၶၢႆတေႃႇၵၼ်ၸိုင် တေထုၵ်ႇဢဝ်လိူင်ႈ ၺႃးတူတ်ႈတၢမ်ႇၶွၵ်ႈ လႄႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျၢမ်း တင်း တၢမ်ႇငိုၼ်းၵႂႃႇ” ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ဝၼ်းတီႈ 5/6/2026 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) လႆႈပူင်ၶေႃႈၸီႉသင်ႇ လူင်းၼႂ်း ၼႃႈတီႈၵုမ်းၵမ် တင်းသဵင်ႈ – ႁႂ်ႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၸွမ်းၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇသေ ၵူတ်ႇထတ်း ၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵႃႉတၢင်းၶၢႆ ဢၼ်တေႃႉသူင်ႇၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၼၼ်ႉသေ သင်ၵူတ်ႇထတ်းၺႃး ၽူႈတေႃႉ သူင်ႇၵထွမ်ႉၸိုင် တီႉၺွပ်းသႂ်ႇၶွၵ်ႈ လႄႈ တႅပ်းတတ်းတၢမ်ႇ ၸွမ်းၼင်ႇ ပၵ်းပိူင် ယႃႈမဝ်းၵမ် လႄႈ တၢမ်ႇ မီးဝႆႉၼၼ်ႉ – ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈပီ 2023 ၼၼ်ႉ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်လႄႈ ရႃႇၸဝၢတ်ႈ UNODC (United Nations Office on Drugs and Crime) ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈတူၼ်ႈ ၵ ထွမ်ႉၼႆႉ လုမ်ႈၾႃႉ မၵ်းမၢႆပဵၼ်ၼႂ်းသႅၼ်းယႃႈမဝ်းၵမ်လႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်ၽိတ်းမၢႆမီႈ ဝႃႈၼၼ်သေတႃႉ ၼႂ်းပီ 2020 လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ထွၼ်သဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ တူၼ်ႈၵထွမ်ႉ ဢွၵ်ႇၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆ သႅၼ်းယႃႈမဝ်းၵမ်သေ ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၽုၵ်ႇလႆႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်။
မိူဝ်ႈပီ 2005 မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ယၢမ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႃႈ တူၼ်ႈၵထွမ်ႉ ယူႇၼႂ်းသႅၼ်း ၸိူဝ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆသေတႃႉ ၾၢႆႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈ လႄႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းႁွင်ႈၵၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢမ်ႇတွၼ်ႉလူင်းၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉ ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉမႃး တေႉတေႉ။
ထိုင်မႃး ပီ 2023 ၸုမ်း UNODC (United Nations Office on Drugs and Crime) ၵေႃႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ထွၼ်ၸိုဝ်ႈတူၼ်ႈၵထွမ်ႉ ဢွၵ်ႇၼႂ်းသႅၼ်းယႃႈမဝ်းၵမ်လႄႈ ၸင်ႇမီးၵူၼ်းၸႂ်ႉမႃးၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ထိုင် ယၢမ်းလဵဝ် ။
ဝႂ်ၵထွမ်ႉၼႆႉ သင်ၸႂ်ႉတိုဝ်းမႅၼ်ႈတီႈမၼ်းၸိုင် ပဵၼ်ယႃႈယႃလီ တႃႇတူဝ်ၶိင်း လူတ်းပၼ်ထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ် လႄႈ ၸၢင်ႈယူတ်းယႃလႆႈတၢင်းပဵၼ်တွင်ႉႁေႈတွင်ႉၵႂႃႇ ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ႁဵတ်း ႁႂ်ႈ ၵိၼ်ဝၢၼ်ၼွၼ်းလပ်းလီ၊ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းလႅတ်ႇၵေႃႈ ႁဵတ်းလႆႈႁိုင် ဢမ်ႇမဝ်း ဢမ်ႇႁိူဝ်ႉၼႆ မေႃယႃၾၢႆႇၶူၼ်ႉၶႂႃႉ လွင်ႈဝႂ်ၵထွမ်ႉ ထတ်းသၢင်ႈလၢတ်ႈဝႆႉတီႈသိုဝ်ႇထႆး ၼင်ႇၼႆ။
သင်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼမ်ႉၵထွမ်ႉႁိုဝ် ဝႂ်ၵထွမ်ႉၼမ်လူၼ်ႉႁႅင်း ဢမ်ၼၼ် ႁုင်လေႃးပႃးယႃႈမဝ်းၵမ် တၢင်ႇသႅၼ်း သေ ၵိၼ် ၸႂ်ႉတိုဝ်းၸိုင် ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ၽေးတေႃႇ ပၢႆးယူႇလီတူဝ်ၶိင်းလႄႈ ၽူႈၶုၼ်ႉၶႂႃႉလွင်ႈဝႂ်ၵထွမ်ႉၼႆႉ ပၼ်ၾၢင်ႉဝႆႉဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ၊ မႄႈမၢၼ်း လႄႈ ၵူၼ်းမီးတၢင်းပဵၼ်တပ်း တႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၵိၼ် ၼႆယဝ်ႉ။
ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ တူမ်ႈဝႂ်ၵထွမ်ႉ ထွင်ဢဝ် “ၼမ်ႉ” မၼ်း လေႃးထၢတ်ႈၶႅမ်ႊမီႊၶိူဝ်ႊ ဢၼ်မီးထၢတ်ႈမိင်းမဝ်းသေ လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ်ၼမ်ႉသူမ်ႈ ၼမ်ႉဝၢၼ် – သိုဝ်ႉၶၢႆတေႃႇၵၼ် သူင်ၵၼ်ၵိၼ်ၼင်ႇ ယႃႈမဝ်းၵမ် ။ သမ်ႉၸၢင်ႈပဵၼ်ၽေးတေႃႇပၢႆးယူႇလီတေႃႇတူဝ်ၶိင်း – တုမ်ႉတိူဝ်ႉၵူၼ်းၼုမ်ႇၼေႃႇတႅၼ်းၶိူဝ်းမိူင်းတႆးလႄႈ သိုၵ်းတႆးတင်းသွင်ၸုမ်း ၸင်ႇႁဵတ်းလိၵ်ႈလၢႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ႁေႉႁၢမ်ႈ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၵိၼ် သိုဝ်ႉၶၢႆဝႆႉ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ