လွင်ႈၼွမ်းတူဝ် (Humility) ၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ဝၢင်းတူဝ်ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ ယွမ်းႁပ်ႉလွင်ႈယုပ်ႈယွမ်းလႄႈ လွင်ႈၵႅၼ်ႇၶႅင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁူမ်ႈတင်းၵၢၼ်ပိုတ်ႇဢူၵ်းပိုတ်ႇၸႂ်ႁဵၼ်းႁူႉတီႈ ပိူၼ်ႈ။ ဢမ်ႇဢဝ်လွင်ႈၵႅၼ်ႇၶႅင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁူမ်ႇငမ်းၶီႇတဵင်ပိူၼ်ႈ – ဢမ်ႇမီးတၢင်းသိူဝ်းၸႂ်ၼိူဝ်လွင်ႈတုၵ်ႉယၢၵ်ႈပိူၼ်ႈတၢင်ႇၵေႃႉ။
သၽႃႇဝလွင်လွင်ႈၼွမ်းတူဝ်-
- ယွမ်းႁပ်ႉတူဝ်ၵဝ်ႇ : ၶဝ်ႈၸႂ်ဝႃႈ တူဝ်ၵဝ်ႇမီးၶေႃႈၵမ်ႁႅတ်ႉလႄႈဢမ်ႇတဵမ်ၶၢပ်ႈ – လူၺ်ႈဢမ်ႇထတ်းထွင်တူဝ်ၵဝ်ႇၶိုၼ်းလီလီ ။
- ၼပ်ႉထိုဝ်ပိူၼ်ႈ : ႁူႉၵႃႈၶၼ်ပိူၼ်ႈလႄႈႁဝ်း ၊ မေႃၼပ်ႉၼႃႈထိုဝ်တႃပိူၼ်ႈ ၊ မေႃတူၺ်းႁႂ်ႈႁၼ်ၵႃႈၶၼ်ၵုင်ႇမုၼ်ပိူၼ်ႈဢၼ်ၵိုင်ႇငၢမ်ႇႁၼ်။
- ပိုတ်ႇၸႂ်ႁဵၼ်းႁူႉ : ယွမ်းႁပ်ႉထွမ်ႇပၢႆးဝူၼ်ႉတၢင်းႁၼ်ထိုင်လႄႈဢၼ်ပိူၼ်ႈထတ်းသၢင်မႃး။ ႁဵၼ်းႁူႉတၢင်းၽိတ်းလႄႈလွင်ႈယုပ်ႈယွမ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။
- ဢမ်ႇသမ်ႇမႅၼ် : ဢမ်ႇထုၵ်ႇလႆႈသၢင်ႈၾၢင်ႁၢင်ႈတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵတ်ႉၶႅၼ်ႇလိူဝ်ၽႂ် ႁိုဝ် လီလိူဝ်ပိူၼ်ႈပဵၵ်ႉသမ်ႉမီးၼမ်ႉၵတ်ႉၵေႃႈလီ
- မီးသတိ ႁူႉၶိုတ်းတၼ်း : ႁူႉဝႃႈမိူဝ်ႈလႂ်ထုၵ်ႇလႆႈၼွမ်းတူဝ် မိူဝ်ႈလႂ်ထုၵ်ႇလႆႈၼႄၾၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းမၼ်ႈၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ။
- ႁဵတ်းလွင်ႈယူႇလီသိူဝ်းသႃႇ ꧦ: ယႃႇဢဝ်မႆႉထတ်းပိူၼ်ႈမႃးထတ်းတူဝ်ႁဝ်း၊ ယႃႇသၢင်ပၼ်ႁႃ၊ ထတ်းထွင်ဢၼ်ၸဝ်ႈပဝ်ႇပၵ်းၸႂ်ယိုတ်းမၼ်ႈမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸွင်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈထုၵ်ႇလီသိုပ်ႇမီး ဢမ်ႇၼၼ် ထုၵ်ႇလီပွႆႇပႅတ်ႈ- ၼႆသေ သၢင်ႈလွင်ႈတၢင်းယူႇလီသိူဝ်းသႃႇ တႃႇတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။
- သၢင်ႈတၢင်းၵိူဝ်းလီ : ႁဵတ်းႁႂ်ႈပိူၼ်ႈယုမ်ႇယမ်မၼ်ႈၸႂ်ၼိူဝ်ႁဝ်း၊ ႁႂ်ႈပိူၼ်ႈၶႂ်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်းႁဝ်း ၊ သၢင်ႈလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်။
- ႁၼ်လီႁဵတ်းသၢင်ႈလွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမၢၵ်ႈမုၼ်း : ꩮပိုတ်ႇႁပ်ႉဢၼ်မႂ်ႇမႂ်ႇ ၼမ်းသူႇၸူး လွင်ႈယုၵ်ႉမုၼ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ၶိူဝ်းၶိူဝ်းယႂ်းယႂ်း
- ႁႂ်ႈပဵၼ်ၽူႈၼမ်းလီ : ၾိုၵ်းတူဝ်ၵဝ်ႇႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈၵူၼ်းတင်းၼမ်ႁၵ်ႉလႄႈၼပ်ႉထိုဝ် ႁူၺ်းႁႂ်ႈပိူၼ်ႈၶႂ်ႈမႃးႁူမ်ႈၸွမ်း
လၢႆးၾိုၵ်းၵႅမ်းလွင်ႈၼွမ်းတူဝ် :
- ယွမ်းႁပ်ႉမိူဝ်ႈၽိတ်းၽူၼ်လႄႈယွမ်းႁပ်ႉတူတ်ႈ
- ယွမ်းႁပ်ႉၶေႃႈတႅပ်းတတ်းၽူႈၵူၼ်း
- ၾိုၵ်းၽူၼ်ၵၢၼ်ႁူႉၸၵ်းမုၼ်ၵုၼ်းလႄႈ ၸႂ်မဵတ်ႈတႃ
- ယမ်ႉၼၵ်းၵူႈမိူဝ်ႈ ယင်းမီးၽူႈၵတ်ႉၶႅၼ်ႇလိူဝ်လႄႈႁဵၼ်းႁူႉယူႇၵူႈမိူဝ်ႈ

တိုဝ်းၵမ်လွင်ႈပဵၼ်ထမ်း “ဢၼ်ပဵၼ်မဵတ်ႇမၢႆလွင်ႈလီလွင်ႈငၢမ်း” ပဵၼ်ၾိင်ႈပိူင်ဢၼ်ဢွၼ်ၵၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈလီငၢမ်း တင်းတူဝ်လႄႈၸႂ် တူဝ်ယၢင်ႇ –
1. လွင်ႈတင်ႈၸႂ် သိုဝ်ႈသႂ် လၢတ်ႈတႄႉႁဵတ်းတႄႉ
2. ၵၢၼ်ၾိုၵ်းၽူၼ်ၵုမ်းငမ်းၸႂ် ႁူႉၸၵ်းၵုမ်းၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၾိုၵ်းၽူၼ် ပိၼ်ႇပႅင်ဝူၼ်ႉမႄးၼမ်ႉၼမ်း ၵႄႈလိတ်ႈၶေႃႈၽိတ်းၽူၼ်။ မႄးတူဝ်ၵဝ်ႇ ယူၵ်ႉမုၼ်းႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၵၢဝ်ႉၼႃႈလူၺ်ႈပၺ်ႇၺႃႇတၢင်းႁူႉ
3. ယိူၼ်ႉၵၼ်ႈ တင်ႈၼႃႈတင်ႈတႃႁဵတ်းၼႃႈတီႈပုၼ်ႈၽွၼ်းလူၺ်ႈ ၸႂ်ၵႆႉလႄႈၸႂ်ႁၵ်ႉ ၵႅၼ်ႇၵႅၼ်ႇၶႅင်ၶႅင် ဢမ်ႇၶွၼ်းသၼ်ႇဝႆၼႂ်းသဵၼ်ႈတၢင်းတႃႈမုင်ႈ
4. ယွမ်းပွႆႇၽႃႈသုၼ်ႇတူဝ် တႃႇၼမ်ႉတွၼ်းၽွလ်းလီသူၼ်ႇယႂ်ႇၶွင်ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၽူႈမီး ၼမ်ႉၸႂ် ယွမ်းပိုၼ်ႉၽႃႈသုၼ်ႇတူဝ် – မီးၸႂ်သုင် တိူဝ်းယိုတ်းၽွၼ်းလီသူၼ်ႇယႂ်ႇဝႆႉပဵၼ်ၵၢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ မီးၸႂ်ဢွမ်ႇလွမ်ႈၽိူဝ်ႇၽႄႇၵူႈ ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈၼႂ်းတူင်ႇဝူင်း ၸွႆႈထႅမ်ၽူႈၵူၼ်းဢၼ်ၵိုင်ႇငၢမ်ႇလႄႈၸွႆႈထႅမ်လႆႈ ႁၼ်ၽႂ်ဢၼ်ၵိုင်ႇလီၸွႆႈထႅမ်လႆႈၵေႃႈၸွႆႈထႅမ်ၸွမ်း ၼင်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈ။
လွင်ႈတိုဝ်းၵမ် မၢႆထိုင် ၼမ်ႉၼမ်းတၢင်းယၢမ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈလွင်ႈလီ ပိူဝ်ႈၵၢၼ်ယူႇႁူမ်ႈၵၼ်ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်း ၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ်။
ႁဵၼ်းႁူႉလူၺ်ႈၵၢၼ်လူင်းမိုဝ်းႁဵတ်းသၢင်ႈ ၊ မၢႆထိုင်ၽူႈႁဵၼ်းႁူႉတၵ်းလႆႈၶပ်းသၢင်ႈလၢႆလၢႆလွင်ႈ လူၺ်ႈၼမ်ႉမိုဝ်း တူဝ်ၵဝ်ႇ ၊ ၾိုၵ်းႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ။ ထိုင်တီႈမေႃထတ်းၸတ်း ၸွမ်းၶၵ်ႉၵၢၼ် ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈၼၼ်ႉ တၵ်းလႆႈႁၼ်ၽူလ်ၽွၼ်း တၢင်းမုင်ႈမွင်းၼႂ်းတူဝ်ၵမ်းသိုဝ်ႈ ။ ၵၢၼ်ၸတ်းၵၢၼ်ႁႂ်ႈမီးၵၢၼ်ထူပ်းမိုဝ်း ဢၼ်လႆႈပိုင်ႈ ပႃးပၢႆးဝူၼ်ႉတူဝ်ၵဝ်ႇလႄႈလႆႈၶူၼ်ႉၶွၵ်းဢဝ်ၼမ်ႉၵတ်ႉတူဝ်ၵဝ်ႇ ဢွၵ်ႇမႃးႁဵတ်းသၢင်ႈၼၼ်ႉ တၵ်းမီးၵၢၼ်ႁၢၼ်ႉၸႂ်ပဵၼ်ပိတိ – ၼင်ႇသၽႃႇဝၵူၼ်းမိူင်းၶူင်းၵၢင် ။
သၢင်ႈလွင်ႈလီၼႆႉ လႆႈဝႃႈပဵၼ်ၵၢၼ်သၢင်ႈပႃရမီ ပိူင်ၼိုင်ႈ။ ၼႂ်းမိူင်းႁဝ်း ဢၼ်မီးလွင်ႈဢွမ်ႇလွမ်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈလႄႈ လွင်ႈၸႅၵ်ႇမႅင်ႇၵၼ်၊ ႁဵတ်းၽွၼ်းလီပၼ်ပုၼ်ႈၵူၼ်းၼမ် ႁူႉၸၵ်းမၵ်းၵၢၼ်ၵၢႆႇႁႃပိၼ်ႇပႆႇလူလွမ်ၵၼ် ။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် ဢၼ်တေမီးတၢင်းသိူဝ်းၸႂ်ၼႆႉဢမ်ႇၸႂ်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇၵေႃႉလဵဝ်ၵူၺ်း။ ၵူၼ်းၼႂ်းမူႇၼႂ်းၸုမ်း ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵေႃႈတေမီးလွင်ႈသိူဝ်းမူၼ်ႈၼင်ႇတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။ ပေႃးမီးငဝ်းလၢႆးၼင်ႇၼႆ ၸင်ႇတေၸၢင်ႈလၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ သၢင်ႈလႆႈလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈလႄႈ ယူႇႁူမ်ႈၵၼ်ၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ်ဢၼ်တႄႉ ၼႄႉၼွမ်း သၽႃႇဝ ၵူၼ်းမိူင်းၶူင်းၵၢင်။
















ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ